Makineria ushtarake amerikane po ecën me “frenat e dorës” të tërhequra. Ambiciet e presidentit Donald Trump po përballen me kufizimet e industrisë së mbrojtjes amerikane, e cila vazhdon të prodhojë me ritme të ngjashme me ato të vitit 2022, përpara rikthimit të luftërave në shkallë të gjerë.

Sot bota po përballet me një numër në rritje konfliktesh që konsumojnë sasi gjigante armësh të teknologjisë së lartë, ndërsa fabrikat amerikane nuk arrijnë të prodhojnë mjaftueshëm për t’i zëvendësuar. Ky kufizim ka nisur të ndikojë edhe në vendimmarrjen strategjike të Shtëpisë së Bardhë: përballja me Iranin po konsumon më shumë raketa sesa prodhon industria amerikane. Vazhdimi i bombardimeve mund ta lërë SHBA-në me rezerva të pamjaftueshme në rast të një konflikti të mundshëm me Kinën, e cila ndërkohë po zgjeron vazhdimisht arsenalin e saj.

Mungesat nuk prekin vetëm raketat “cruise” për sulme në distanca të gjata, por simboli më i qartë i krizës janë raketat Patriot, sistemi kryesor i mbrojtjes ajrore i SHBA-së dhe i më shumë se 20 vendeve aleate. Ato janë jetike për të ndalur sulmet hakmarrëse të Iranit ndaj monarkive të Gjirit dhe kërkohen me ngulm edhe nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky për mbrojtjen e Kievit nga sulmet ruse.

Megjithatë, raketat Patriot janë bërë gjithnjë e më të vështira për t’u siguruar. Sipas vlerësimeve, nga 28 shkurti deri në fillim të prillit, SHBA-ja dhe aleatët arabë kanë përdorur afro 2.000 raketa Patriot për të zmbrapsur sulmet iraniane, me një kosto që kalon 5 miliardë dollarë.

Sipas institutit amerikan CSIS, zëvendësimi i raketave Patriot të përdorura brenda vetëm një muaji mund të kërkojë deri në tre vjet. Gjatë vitit 2026 pritet të prodhohen vetëm 172 njësi, ndërsa edhe me rritjen e kapaciteteve industriale rezervat nuk do të rikthehen në nivele normale përpara gjysmës së dytë të vitit 2029.

Situata është aq e vështirë, saqë në prill qeveria amerikane porositi edhe versionin më të vjetër të interceptorit Patriot, të njohur si GEM, i cili nuk blihej prej një dekade. Ky model nuk ka aftësinë për të rrëzuar raketa balistike si versioni më modern PAC-3, por mund të prodhohet më shpejt për mbrojtjen e bazave amerikane dhe aleatëve të kërcënuar nga Irani.

Edhe kompania Lockheed Martin ka propozuar një variant më të thjeshtë, të quajtur Patriot ACE, me kosto dhe performancë më të ulët, por me shpresën se do të mund të prodhohet më shpejt. Kompania druhet se prioriteti absolut që Pentagoni u jep nevojave të veta po shtyn vazhdimisht porositë e klientëve të tjerë, siç është rasti i Zvicrës.

Për këtë arsye, vendet që kanë nevojë urgjente për sisteme mbrojtjeje kundër dronëve dhe raketave po orientohen drejt alternativave nga Izraeli, Koreja e Jugut dhe madje edhe Kina. Kështu, Shtëpia e Bardhë përballet njëkohësisht me një problem ushtarak dhe një sfidë tregtare.

As Evropa nuk ndodhet në një situatë shumë më të favorshme. Industria e mbrojtjes mbetet e fragmentuar dhe pengohet nga interesat kombëtare të shteteve anëtare. Megjithatë, konsorciumi evropian MBDA, me mbështetjen e presidentit francez Emmanuel Macron, synon ta shndërrojë sistemin italo-francez SAMP/T në shtyllën kryesore të mbrojtjes ajrore të kontinentit. Kreditë SAFE të Bashkimit Evropian mund të ndihmojnë në këtë drejtim, nëse shoqërohen me rritjen e ritmit të prodhimit.

Sfida e përbashkët për Perëndimin është transformimi rrënjësor i industrisë së mbrojtjes. Aktualisht, shumë kompani prodhojnë armë pothuajse në mënyrë artizanale, duke porositur komponentët vetëm pasi nënshkruhen kontratat. Objektivi është kalimi drejt modelit të industrisë automobilistike, me fabrika të automatizuara që punojnë 24 orë në ditë dhe zinxhirë furnizimi të pandërprerë.

Një transformim i tillë kërkon investime të mëdha, më shumë fuqi punëtore dhe një ndryshim të thellë të mënyrës së prodhimit, si përgjigje ndaj një realiteti të ri gjeopolitik, ku konfliktet po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe kërkesa për armatime po rritet me ritme të paprecedenta.

Ndreca i drejtohet Dhomës së Avokatisë: Duhet reagim institucional ndaj praktikave gjyqësore që cenojnë pavarësinë e profesionit të avokatit

'Iku me vrap si kalama kopshti', Bido për Shehajn: 'Bufoni' politik vuri në rrezik interesin kombëtar, të ndiqet penalisht

Shkolla e re '22 Tetor' në Berat gati për nxënësit, Rama: Investim që e afron arsimin me standardet europiane

Duke menduar çfarë i duhej Agronit marrëveshja sekrete

Nga 49% në 44%, dhe rikthim në 49%

SPAK dërgon në gjyq 11 persona për trafik ndërkombëtar droge drejt Finlandës!

Qeveria sterile dhe prifti mëkatar