Te fundit
The Guardian: Substack fiton nga urrejtja, algoritmet promovojnë nazizmin
8 Shkurt 2026, 11:30Bota
TEMA
Një hetim i gazetës britanike The Guardian ka zbuluar se platforma globale e publikimeve Substack po gjeneron të ardhura nga newsletter-a që promovojnë ideologji naziste, supremaci të bardhë dhe antisemitizëm, ndërsa algoritmi i saj i sugjeron aktivisht këto përmbajtje përdoruesve.
Sipas The Guardian, Substack, që deklaron rreth 50 milionë përdorues në mbarë botën, u lejon autorëve të vetë-publikojnë përmbajtje dhe të tarifojnë abonime për materiale “premium”, duke mbajtur rreth 10% të të ardhurave. Rreth 5 milionë persona paguajnë për newsletter-a në këtë platformë, mes tyre edhe për përmbajtje që përhap hapur ideologji raciste dhe naziste.
Hetimi evidenton disa raste konkrete, ku newsletter-a me simbole naziste, lavdërime për Adolf Hitlerin dhe përmbajtje që mohojnë Holokaustin, kanë mijëra abonentë dhe gjenerojnë të ardhura të konsiderueshme. Një prej tyre, “NatSocToday”, e drejtuar nga një aktivist i ekstremit të djathtë në SHBA, tarifon 80 dollarë në vit dhe përdor svastikën si foto profili. Në postimet e saj, Hitleri përshkruhet si “një nga njerëzit më të mëdhenj të të gjitha kohërave”, ndërsa hebrenjtë fajësohen për Luftën e Dytë Botërore.
Sipas The Guardian, brenda pak orësh nga abonimi për qëllime investigimi, algoritmi i Substack i sugjeroi llogarisë së gazetës dhjetëra profile të tjera me përmbajtje të ngjashme, duke treguar se këto materiale jo vetëm tolerohen, por edhe amplifikohen nga platforma.
Raporti thekson se disa prej këtyre autorëve përhapin hapur mohimin e Holokaustit, duke kundërshtuar faktin historik se rreth 6 milionë hebrenj u vranë nga nazistët, ndërsa të tjerë promovojnë teori konspirative si ajo e “zëvendësimit të madh”, që pretendon se europianët e bardhë po zëvendësohen qëllimisht nga popullsi të tjera.
Ekspertë të cituar nga The Guardian paralajmërojnë se përmbajtje të tilla online nuk mbeten pa pasoja. Drejtori i “Antisemitism Policy Trust”, Danny Stone, tha se radikalizimi online shpesh çon në dhunë reale, duke sjellë si shembull sulme vdekjeprurëse ndaj sinagogave dhe komuniteteve minoritare në SHBA dhe Europë vitet e fundit.
Shqetësimi rritet edhe për shkak të rritjes së antisemitizmit global pas nisjes së luftës Izrael–Gaza në tetor 2023. Organizata përkujtimore të Holokaustit paralajmërojnë se mohimi dhe relativizimi i krimeve naziste po gjen terren gjithnjë e më të madh në platformat digjitale, duke zbehur kujtesën historike dhe duke normalizuar gjuhën e urrejtjes.
Substack, e kontaktuar nga The Guardian për koment, nuk ka dhënë përgjigje. Ndërkohë, bashkëthemeluesi i platformës, Hamish McKenzie, ka mbrojtur më herët politikën e mos-censurimit, duke argumentuar se liria e shprehjes dhe debati i hapur janë mënyra më e mirë për të përballur idetë ekstreme, për sa kohë që nuk ka thirrje të drejtpërdrejta për dhunë.
Megjithatë, ligjvënës britanikë dhe organizata kundër antisemitizmit kërkojnë ndërhyrje dhe përgjegjësi nga platformat teknologjike, duke theksuar se përfitimi financiar nga përmbajtje urrejtjeje dhe përforcimi i saj përmes algoritmeve përbën rrezik real për shoqërinë.
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje