Te fundit
Trump: Marrëveshja me Iranin mund të nënshkruhet sot, por Teherani frenon entuziazmin
14 Qershor 2026, 08:50Bota
TEMA
Sot marrëveshja do të nënshkruhet, ose ndoshta jo. Presidenti Trump thotë se miratimi i memorandumit SHBA-Iran është vetëm një hap larg, shumë pranë: nënshkrimi është "parashikuar për nesër", pra për sot. "Menjëherë më pas", thotë ai, Ngushtica e Hormuzit do të rikthehet "e hapur për të gjithë". Trump ka ripublikuar postimin e ministrit të Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, sipas të cilit marrëveshja "nuk ka qenë kurrë kaq afër". Më pas ai ka shpërndarë edhe deklaratat e kryeministrit pakistanez, Sharif, udhëheqësit të vendit që ndërmjetësoi marrëveshjen, sipas të cilit ajo do të arrihej "brenda 24 orëve" nga dita e djeshme. Por Teherani nuk duket se është plotësisht dakord.
Sinjalet nga Irani janë të kujdesshme, në mos kundërshtuese ndaj këtij përshpejtimi. Kthesa duket se është aty, vetëm një hap larg; por ai hap ende nuk është hedhur. Dhe detajet mbeten ende në tryezë: kontrolli i Hormuzit; tarifat për anijet; bazat amerikane në rajon; dhe në fund dosja bërthamore, pra rregullat e lojës për fazën e dytë të negociatave që do të nisë menjëherë pas armëpushimit.
Optimizmi i Trump mbështetet te fjalët e Sharifit dhe marrëveshja mund të nënshkruhet menjëherë, pasi procesi do të zhvillohet përmes nënshkrimit elektronik: nuk do të jetë e nevojshme të pritet një ceremoni fizike e ndërlikuar në Gjenevë, me të gjitha rezervat iraniane dhe rrezikun që procesi të bllokohet. Për të lehtësuar këtë procedurë të përshpejtuar alternative dhe për t'ia hequr Teheranit mundësinë për të zvarritur procesin, Shtëpia e Bardhë ka argumentuar se nuk është e përshtatshme që presidenti dhe zëvendëspresidenti amerikan të ndodhen njëkohësisht jashtë vendit. Prandaj, marrëveshja mund të nënshkruhet në distancë – ashtu siç kishte kërkuar fillimisht Irani – ndërsa javën e ardhshme do të zhvillohen bisedimet teknike për të përcaktuar hapat e mëtejshëm.
Pra, ndodhemi në zemër të fazës përfundimtare për një marrëveshje paraprake me Iranin, pas katër muajsh lufte të ndërprerë nga përshkallëzime dhe armëpushime të brishta; mes masakrave të civilëve – si ajo ndaj studenteve në Minab – dhe tronditjeve ekonomike të shkaktuara nga bllokimi i Hormuzit.
Megjithatë, iranianët janë shumë më pak të bindur. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Baghaei, përjashton mundësinë e një nënshkrimi të menjëhershëm: në rastin më të mirë, lë të kuptohet ai, marrëveshja mund të arrihet në ditët në vijim, por "sigurisht" jo sot. Gardianët e Revolucionit janë edhe më të drejtpërdrejtë: ata e konsiderojnë "këmbënguljen e pazakontë" të Trump për nënshkrimin si një "provë për ekipin negociator të Teheranit", duke qenë se njoftimi vjen "pavarësisht se negociatorët iranianë kanë deklaruar se memorandumi ende nuk është finalizuar dhe se nënshkrimi të dielën duhet përjashtuar plotësisht".
Madje, interpretimi i tyre është ironik. Sipas tyre, Trump ndoshta dëshiron marrëveshjen si një dhuratë ditëlindjeje, duke qenë se sot feston ditëlindjen.
Ajo që duket e sigurt është se dje palët nuk ishin ende përballë një kompromisi të mbyllur dhe gati për ceremoninë e nënshkrimit, qoftë ajo reale apo virtuale. Përkundrazi, bëhej fjalë për një draft politik të avancuar, i cili ende kërkon finalizim.
Pika më delikate mbetet Hormuzi. Për Trumpin, ngushtica duhet të jetë "e hapur për të gjithë", menjëherë dhe pa asnjë paqartësi. Por Irani dëshiron ta administrojë sipas kushteve të veta. Në draftet e publikuara nga mediat iraniane përfshihen kërkesa të forta: përfundimi i bllokadës detare amerikane; reduktimi i pranisë në bazat ushtarake amerikane; pezullimi i sanksioneve ndaj sektorit të naftës dhe petrokimisë; dhe, mbi të gjitha, rihapja e Ngushticës së Hormuzit "sipas marrëveshjeve të përcaktuara nga Irani", pra me mundësinë për të vendosur tarifa për "shërbimet" e tranzitit, duke neutralizuar kështu menjëherë efektin e sanksioneve.
Për Trumpin, këto janë kërkesa të papranueshme. Do të përbënin një humbje të qartë. Dëshminë se loja e forcës mes palëve nuk ka përfunduar ende e jep vetë ai: "Nëse kjo nuk funksionon, kemi një alternativë përfundimtare që shpresojmë të mos na duhet ta përdorim sërish."
Kërcënimet rikthehen në skenë, duke e kthyer situatën në pikën zero, ashtu siç ka ndodhur shumë herë gjatë këtyre javëve të mbushura me marrëveshje të shpallura si të afërta, të pasuara nga bombardime të reja.
Të njëjtat bombardime që Izraeli vazhdon të kryejë çdo ditë në Liban. Dje u regjistrua numri më i lartë i urdhrave për evakuim, të ndjekura nga sulme intensive në jug të vendit. Ndërkohë, në mediat izraelite po shfaqen sinjale shqetësimi për një marrëveshje që, sipas tyre, "vë në rrezik sigurinë tonë".
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje