Te fundit
Dy dëshmi nga e kaluara mbi heqjen e ferexhesë
3 Dhjetor 2025, 15:50Rajoni
TEMA
Nga Enver Robelli
Në një dokumentar të regjisorit Fatmir Lama, transmetuar vite më parë në KTV, zonja Nybyvet Drini tregon se përse u gëzua nëna e saj që po shkonte në Shqipëri gjatë sundimit të Ahmet Zogut:
“Më kujtohet, kur isha fëmijë, prindërit tanë u transferuan në Shqipëri, në kohën e Ahmet Zogut, dhe ai veçse e kishte nxjerrë ligjin për heqjen e ferexhes, sidomos për gratë e nëpunësve.
Babai im e pyeti nënën:
‘A po brengosesh që do të shkojmë në Shqipëri, me e lënë këtë familje këtu, nënën tënde?’
Ajo u përgjigj:
‘Jo.’
E dini pse? Sepse Ahmet Zogu kishte vendosur ligjin që të gjitha gratë e nëpunësve të mos mbanin ferexhe. Kështu që ajo ndiente njëfarë kënaqësie. Në atë moshë ajo e ndiente këtë kënaqësi, e lëre më rinia; lëre më të rinjtë e të rejat”.
Në po të njëjtin dokumentar citohet Baba Qazim Bakalli, babai i bektashinëve të Gjakovës, i cili tha:
“Jam shumë i kënaqur që sot ndodhem para dijetarëve të mbledhur për të vendosur mbi çështjen e gruas shqiptare, e cila ka mbetur e koklavitur.
Zbulimi i femrës nuk është aspak në kundërshtim me fenë islame. Ne myslimanët e Kosovës jemi si një filxhan ujë në det, përballë botës islame.
Gruaja me shkollë rrit fëmijë të shëndoshë dhe i pajis me dije e kulturë. Ajo rrit një popull të tërë…
Jam i mendimit që të vendosim menjëherë për zbulimin e femrës sonë dhe të mos mbetemi të përqeshur prej botës.”
Burimi: Rrëfime për Kosovën. Dokumentarë të prodhuar nga Fatmir Lama, botoi KOHA, 2022
10 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
"ferexhe" mbanin vetem mbetjet osmane qe jane akumuluar ne ate vend ne gjithe periudhen osmane. Keto mbetjesh osmane (anadoll i thelle, afrik e jugut, azi etj) jane vendosur pothuajse te gjithe ne per zona si Shkodra, Elbasani, Tirana etc
Ligji te applikohet ne te gjithe shqiperine perfshire kosoven.
Ku kane bythë keta te heqin ferexhetë. Ahmet Zogu ua bëri rrup sup qe ne vitet 30'. Edhe Enver Hoxha ate kopjoi per reformën kukturore, por natyrisht qe nxenesi del me i fortë nga mesuesi. Dhe Enveri e çoi shumë perpara reformën kulturore, me forcën e diktaturës. Ndersa keta skerbythjet sot? Keta nuk kane fuqi te mbrojnë momunentin e Gjergj Kastriotit tonë të madh nga ofendimet qe i bëhen çdo Bajram.
Kujdes se do na nxehen komunistet kur te marrin vesh vendimet perparimtare e europiane te trajtimit te gruas nga moderni Ahmet Zogu. Atehere Enveri realizoi dhe ai vepren e tije. Ju mori token private, i katandisi ne kooperative te gjorat ku shkonin ne pune pa breke se s'kishin me çti blenin. Dhe shkonin te shkretat fyell nga shalet te punojne 16 ore ne dite per Partine, nen urdherat e kodoshit komunist brigadier! Aty kush deshti mesoi e ushtroi me guxim dhe emancipimin komunist, diten me brigadieri, naten me burrin.
Edhe jot'eme eshte emancipu diten me brigadierin e naten me karrocierin se baba jot , ka qene i internu o Gjergj Fisht tyrcelliu
o Gjergj Fishta i riu, e ke nga eksperieca e nenes tate kete, se s'ka si shpjegohet ndryshe.
Fashist dhe idiot nga koka te këmbët ngelesh o i vjetër. Ajo epokë e iluminoi popullin shqiptar. E çoi dritën elektrike në çdo kasolle. hapi shkolla, qëndra kulturore dhe shëndetësore në çdo fshat. Formoi me dhjetëra mijëra kuadro të lartë që ia ndryshuan faqen Shqipërisë. me hidroçentrale dhe kombinate. Dhe nuk lejoi bordellot si ju sot. Çfarë shkruaj edhe unë! Ju e keni kthyer në bordello gjithë Shqipërinë, jo më shtëpitë publike. O i vjetri: Ke ngelur 35 vjet prapa kohe. Në vitin 1990 këto që shkruan ti sot do ishin duartrokitur, por sot me ç'na panë sytë këto vite, njerëzit i bëjnë mutin atyre që shkruan tij. tani ata janë në gjendje të dallojnë grurin nga egjra.
Ajo kohë mos ardht kurr o ti i orës20:59! Ajo ishte koha e maskarenjve që ishin IDJOTË në zhvillim, e FASHISTË në shpirt ! Për ça zhvillimi thua??? Për atë që vran pren burgosën e internuan mijra familje??? Apo se e katandisën vendin në një varfëri më keq se në vendet e fundit të Afrikës??? Apo se e kthyen vendin në një burg gjigand e për një fjal të mbyllej jeta??? Pati ca gjoja arritje siç thua ti, po më së shumti u arritën nga ndihmat ruse e kineze! Pasi u armiqsuam me gjith botën, pas viteve '75 ngelëm si peshku pa uj me një varfëri të tej skajshme! Ama, parimet nuk i shkelëm dhe pse arritëm të hajm vërtet bar: burgonim këdo që na kritikonte, vrisnim e internonim pa pik mëshire!!! Dhe ata kuadro që dolën ishin të indoktrinuar aq shum, sa nuk i shërbenin vendit, por idealit! A ka sot të meta??? Padyshim po, por nuk mund të krahasohet kurr diktatura me kohët e sotme!
O Sefer. As unë nuk dua që të kthehet më ajo kohë. Sidomos ajo diktatura e përgjakshme dhe çnjerëzore. Gjithë ato që shkruan ti janë të vërteta. Por ajo është njëra anë e medaljes. Ana tjetër është ajo që shkruaj unë. Se duhet t'i japim Çezarit atë që është e Çezarit. Por replikën e kisha me atë fashistin debil Fishta i Vjetër. Që shkruan idiotësira dhe pislliqe.
Brigadieri Kodosh Komunist ka egzistuar. I fuste grate duke prashitur misër. Ata i thonin na jepe pake pushim se u keputem, po na bien te fiket. Kur prashisnin, kuptohet ne blloqet e rrafsheta se aty mbillej miser e kishte uji per ta ujitu, ju rrinte nga mbrapa i maste nga vithet. Kur ju vinte koha per gjysme ore pushim, ju thoshte ngjituni ketu ne kodren e vogel, krahe bllokut, uluni ne bythe dhe shkulni Urof. Uleshin te shkretat, me fyture nga pjerrsia, shkule Urofe, duke rreshqitur me bythe per poshte deri ku vinin ne vijen e bllokut te misrit. U kerkua te perhapej dhe ne brigadat, e kooperativat e tjera kjo gjetje. Kur shkulnin Urof, Ju qendronte perpara, ne fund te pjerrsise duke i shikuar nga shalet. E keshtu e permbushen te shkretat emancipimin e tipit komunist: nje here prapa, nje here para. Ja treguan dhe shokut Enver kete dhe ai qeshi gjate duke thene: komunistet sajojne gjera ne favor te Partise qe edhe mua si arkitekt i saj, as nuk do te me binte mendja. E gradoi Brigadierin Kodosh Komunist, Hero te Punes Socialiste kurse dita e punes vazhdonte gjithmone e njejte per grate, 16 ore ne dite.