Te fundit
FOTO/ Një kopje e rrallë e Dokumentit të Pavarësisë
26 Nëntor 2024, 12:52Dossier
Nga Ilir Ikonomi
Në maj të këtij viti gjeta në Boston një kopje të Dokumentit të Pavarësisë, që i ishte dërguar Fan Nolit nga Shqipëria më 1938.
Në Kishën e Shën Gjergjit, me ndihmën e arkivistes Neka Doko, e fotografova me kujdes dokumentin bashkë me dy fletë shoqëruese. Dokumenti ruhet në gjendje mjaft të mirë, ndonëse i dëmtuar pak në cepat e faqeve për shkak të moshës 87-vjeçare.
Është drithëruese kur gjen një gur të tillë të çmuar që të sjell kujtime nga historia jonë kombëtare. Është po aq e bukur ndjesia kur e prek dokumentin dhe ai bëhet si i gjallë në duart e tua.
Në njërën prej faqeve bashkëngjitur thuhet se dokumenti i qenkej dërguar Fan Nolit nga miku i tij në Elbasan Beqir Rusi, ish-anëtar i Senatit që doli nga Kongresi i Lushnjes në 1920 dhe ish-kryetar i Bashkisë së Tiranës në vitin 1924, kur Noli ishte kryeministër.
Në vitin 1937, me rastin e 25-vjetorit të pavarësisë, Lef Nosi, që ishte daja i gjyshes sime, lejoi të shtypej një numër i kufizuar kopjesh të Dokumentit të Pavarësisë, të cilin e mbante prej vitesh në ruajtje, ashtu siç ruante edhe shumë dokumente historike me rëndësi në koleksionin e tij.
Në fund të faqes ballore ai kishte shtypur edhe atë pjesë të firmave që ndodheshin në anën e pasme të origjinalit, duke i vënë të gjitha nënshkrimet në një imazh të vetëm.
Disa kopje të shtypura nga Lef Nosi iu dhuruan personaliteteve të ndryshme ose miqve të Mbretërisë Shqiptare, siç ishte ministri amerikan në Tiranë, Hugh Grant dhe të tjerë. Mes tyre paskej qenë edhe Fan Noli.
Ndërkaq, në Shkollën Harry Fultz në Tiranë, aty ku sot është Shkolla Teknike Ekonomike, u ekspozua dokumenti origjinal bashkë me flamurin kombëtar, atë që mendohej se ishte ngritur në Vlorë nga Ismail Qemali.
Në atë kohë, marrëdhëniet mes Mbretit Zog dhe Peshkop Nolit ishin përmirësuar mjaft, edhe pse të dy e kishin dënuar njëri-tjetrin me vdekje - Noli Zogun në dhjetor 1924 dhe Zogu Nolin në tetor 1927. Në fillim të vitit 1934, Zogu i kishte dërguar Nolit në Boston një ndihmë prej 3,000 frangash, saktësisht 800 dollarë e 35 cent, për t’u shëruar nga një pneumoni e dyfishtë.
Besoj se kjo është ndër të paktat kopje të Dokumentit të Pavarësisë që ekzistojnë. Ndonëse nuk bëhet fjalë për origjinalin, ajo është gjithsesi një pasuri.
11 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
I gjithe ky shkrim koti eshte bere per te ba thene qe Lef Nosi paska qene daja I gjyshes se Konomit
Ky eshte nje shkrim i mrekullueshem. E kujt i plasi se kush eshte nipi i goces se motres se Lef Nosit. Ajo qe vlen eshte dokumenti i ralle dhe rruga nga eshte siguruar. Negativizmi kronik eshte semundja me e rende e races shqiptare.
Cfare dokumenti??? Kjo eshte thjesht nje leter percjellese. Per dokumentin original te shpajjes se pavarsise ( I cili thuhet se eshte ruajtur nga Lef Nosi) a mund te kete ndonje zhbirim qe ta kemi edhe ne dokumentin original qe na shpalli te pavarur? Te tjerat jane dokrra pordhaxhinjsh.
Data 28 Nentor nuk duhet te jet dite feste, por Dit Turpi, Hipokrizie dhe Injorance. $$$$$$$$$ 1. A e di qe Turkoshaku Ismail Qmal turko-sperma, ishte me Otoman se vet Turqit. $$$$$$$ Lexo ne internet ne artikullin "ISMAIL QEMALI, BESNIK I PERANDORISË OTOMANE, PËRPLASET ME ITALINËT". $$$$$$$ Lexo cfar that dhe do te lebetiteni. $$$$$$$ ".... Si një otoman patriot, unë protestoj me gjithë zemër kundër Italisë që fyen integritetin e Perandorisë Otomane, Shqiptarët myslimanë, pavarësisht shumë vuajtjeve të rënda të shkaktuara nga ata gjatë një apo dy viteve të fundit, nuk do të rrinë duke pritur nëse është e nevojshme për t’u ngritur dhe do të bien në llogoren e fundit për mbajtjen e perandorisë, nëse do të jetë e nevojshme. “Unë e ndiej aq fuqishëm sa çdo otoman tjetër, se qeveria turke nuk ka humbur besimin te populli Shqiptar, me gjithë veprimet e çmendura të xhonturqve ..." $$$$$$$ O plera te ndyra qe mashtroni kete popull injorant, a ka me qart se kaq. $$$$$$$ Ismail Qamili u largua nga postet qeveritare Otomane JO me vet-dije por I detyruar sepse qeverin ne moren Xhon Turqit, te cilet ishine armiq te betuar te Sulltanit Otoman. $$$$$$$ Perse ore maskarenj te historis nuk ju thoni budallenjve Arnaut te verteten qe Arnautet u ngriten ne kryengritje kunder Xhon Turqve senpe donin Sulltanin dhe JO sepse donin Pamvarsin. $$$$$$$ A ka fakt me bindes per kete te vertet ... ate e thot vet "babalja I Kombit" I cilia e cileson veten si nje "Otoman Patriot".
Rrofte Greqia ,rrofte Serbia ,poshte Ismail Qemali. Ju qifsha ropt Serbise ,Greqise edhe Ty. Rrofte Shqipnia Etnike
Bravo Sali Berisha! Edhe pse je pjelle greko serbe, kete leaf e the drejt.
ISMAIL BEJ VLORA DATEN E PAVARSISE E SHKROJTI ME KALENDARIN ARAB ,,SI SHKRUANIN MYSLYMANET ,,VITI 1328 ,,,QE ME KALENDARIN GREGORJAN ESHTE ,,VITI 1912 ,,,
Z. Komentues ., Une ju besoj që I. Q. Bej Vlora mund t'i ketë thënë ato fjalë, por ju enxirrni nga konteksti bisedës dhe konteksti historik... Ai shpalli Pavarsine dhe i qendroi asaj, nuk është gjë e thjeshtë të bëhet nje vend i pavarur... Shikoni rastin e Ukraines që mund ta coje botën ne katastrofe... Pastaj s'është ndonje turp petdorimi i alfabetit arab... Turqia la pas dicka, 12 vjet pas ikjes se saj, shteti u stabilizua me të gjitha tiparet e një shteti te denjë te se drejtes... Shikoni çfarë ka lënë pas Nana Parti: dje, një bir kurvi i gjuan me shpulle policit dhe nuk ndihet askush...
Nuk e pamvarsoj Ismalo turko-sperma Shqiperin, thjesht turku e la ta administrate pas largimit te detyrueshem nga Ballkani (rruget drejt Turqis u nderpren pas pamvarsis se Greqis se veriut, Bullgaris dhe Vardhackes). $$$$$$$$ Ismail Qemali luftoj deri sa vdiq vetem per 1 kauz ... "Integritetin e Perandoris Osmane" dhe asgje tjeter.
Ti je vetëm një pikë,një pikë sepse nuk t'a rras k....askush përveç Temës së Meros që ka për detyrë të ndjellë përçarje!
o Shkembi eÇelo Mezani sikur ta kishit pasur ju vete Lef Nosin kusheri nga nena apo babai edhe ca me larg se Iliri ,do kishit nja 30 vjet qe vetem me kete do te levdoheshit ,me kusherillekun ,pa bere pune tjeter .Ndersa I Ikonomi ne vazhden e te pareve te tij ka bere ,te pakten, nje liber me goxha dokumente per Fan Nolin. PO JU ,çfare keni bere??????