-Intervistë e Kadaresë, dhënë Mitro Çelës dhe Filip Çakullit, nëParis. Botuar në fundshkurtin e '92-shit, në gazetën "RilindjaDemokratike"-
Me Kadarenë u takuam në hollin e hotelit. Ishim katër. ÇiftiKadare përballë kryeredaktorit dhe zëvendësit të tij. Këtu lindi dhe ideja e intervistës. Botimi i saj në prag të zgjedhjeve ishtenjë nga sukseset e gazetës.
Që nga dita e botimit kanë rrjedhur shumë vite. Kanë ndodhurngjarje normale dhe anormale. Me intervistën e tij, Kadareja tëkujton një orakull të lashtësisë. Prandaj po ribotojmë disa pjesë.
Pyetje:- Si e gjykoni një histeri kolektive që ekziston sot përshkatërrimin e Shqipërisë?
Përgjigje:-Psikoza e rrënimit tregon dobësinë e një kombi. Le tësupozojmë se kombi shqiptar në kohën e sotme ka rënë nëdepresion të përkohshëm. Mendoj se është një sëmundje sa e shpjegueshme, aq dhe kalimtare. Pas depresionit do të vijërilindja.
Psikozat kolektive, ende janë të studiuara pak, e aq më pak atotë komunizmit. Ka edhe shumë faktorë që i nxitin. Demokraciaështë si një diell i fortë mbi një trup të pamësuar. Rrezatimi i tij nxit komplekse nga më të papriturat. Njerëz që deri djedukeshin normalë, befas gdhihen të ndryshuar. Hapen orekse tëpanjohura, pasione dhe mllefe të ndryshuara. Krahas fisnikërisëshpërthen egoizmi, etja e tërbuar për karrierë, për liberalizëm, për famë. Duket një çast se të gjithë po rrëmbejnë diçka dhe ti mbete i fundit. Atëherë sulesh edhe ti për të zhvatur. Ritmi ioreksit është katastrofik. Sot mendon se thjesht mund të bëheshdrejtor, nesër kryetar i një shoqate e pasnesër të duket e arsyeshme të jesh një kryetar partie e të nisesh për në Romë a Paris. Pas kësaj, gjer në postin e presidentit të Shqipërisë, nuk është veçse një hap.
Tani mendoni dhjetwra njerëz të helmuar nga një neps i tillë. Mendoni edhe qindra ithtarët e tyre. Për një vend të vogël siShqipëria mjafton për të nisur mbrapështia.
Pyetje:- Po socialistët? Ç'mendoni për pozitën e tyre sot?
Përgjigje:- Unë kam besim në racën njerëzore. Kam besim se, ndonëse nuk e thonë, edhe ata, dmth. shumica e tyre, e kanëkuptuar, madje duhet ta pranojnë, si një urdhër të kohës fitoren e opozitës... Parulla themelore e doktrinës komuniste: "Të merret pushteti me çdo kusht!", duhet të kthehet prej tyre kokë poshtë: "Të jepet pushteti me çdo kusht!"
Elegant ka patur dy dashnore qe I fuste ne shtepi .Kush Jane ?
Pervece dy te dashurave ! pse nuk tregojne dhe Historine e djalit te pafajshem qe ra ne dashuri me vajzen e tije ! dhe ngaqe ishte kundra dhe ngaqe mysafire ne Hoxhakun e Dikatorit po me vajzen e tije ! ha ishte Urdher i te nderuarit z. I. Kadare qe djali te Internohej Familiarsisht dhe me vone po me urher Sigurimi me ilacet e Torturaun deri ne crrekullimet e trurit qe i bene ! per keto Tema nuk flitet se mos ja prishim dhe biografine mbas vdekjes ! Vertet ishte Urdher i kohes mbeshtetja e Demokracise ! po i nderuari z. I. Kadare ha thua si ishte i panjohur me Penecilina kryerkimineli se i nderuari . z. I. Kadare nuk e njihte ate ! dhe ne keto 30 vite sa ishte gjalle i nderuari . z. I.Kadare nuk pati kohe te shkruje ndonje shkrim mbi Historine e penecilines kryekriminelt ! Si gjithmone kure nje injeri vdes ka vetem lavdata ! ishte zotni njeri ishte nje Hidhull ! etj etj..
Pervece dy te dashurave ! pse nuk tregojne dhe Historine e djalit te pafajshem qe ra ne dashuri me vajzen e tije ! dhe ngaqe ishte kundra dhe ngaqe mysafire ne Hoxhakun e Dikatorit po me vajzen e tije ! ha ishte Urdher i te nderuarit z. I. Kadare qe djali te Internohej Familiarsisht dhe me vone po me urher Sigurimi me ilacet e Torturaun deri ne crrekullimet e trurit qe i bene ! per keto Tema nuk flitet se mos ja prishim dhe biografine mbas vdekjes ! Vertet ishte Urdher i kohes mbeshtetja e Demokracise ! po i nderuari z. I. Kadare ha thua si ishte i panjohur me Penecilina kryerkimineli se i nderuari . z. I. Kadare nuk e njihte ate ! dhe ne keto 30 vite sa ishte gjalle i nderuari . z. I.Kadare nuk pati kohe te shkruje ndonje shkrim mbi Historine e penecilines kryekriminelt ! Si gjithmone kure nje injeri vdes ka vetem lavdata ! ishte zotni njeri ishte nje Hidhull ! etj etj..
Pervece dy te dashurave ! pse nuk tregojne dhe Historine e djalit te pafajshem qe ra ne dashuri me vajzen e tije ! dhe ngaqe ishte kundra dhe ngaqe mysafire ne Hoxhakun e Dikatorit po me vajzen e tije ! ha ishte Urdher i te nderuarit z. I. Kadare qe djali te Internohej Familiarsisht dhe me vone po me urher Sigurimi me ilacet e Torturaun deri ne crrekullimet e trurit qe i bene ! per keto Tema nuk flitet se mos ja prishim dhe biografine mbas vdekjes ! Vertet ishte Urdher i kohes mbeshtetja e Demokracise ! po i nderuari z. I. Kadare ha thua si ishte i panjohur me Penecilina kryerkimineli se i nderuari . z. I. Kadare nuk e njihte ate ! dhe ne keto 30 vite sa ishte gjalle i nderuari . z. I.Kadare nuk pati kohe te shkruje ndonje shkrim mbi Historine e penecilines kryekriminelt ! Si gjithmone kure nje injeri vdes ka vetem lavdata ! ishte zotni njeri ishte nje Hidhull ! etj etj..
Pervece dy te dashurave ! pse nuk tregojne dhe Historine e djalit te pafajshem qe ra ne dashuri me vajzen e tije ! dhe ngaqe ishte kundra dhe ngaqe mysafire ne Hoxhakun e Dikatorit po me vajzen e tije ! ha ishte Urdher i te nderuarit z. I. Kadare qe djali te Internohej Familiarsisht dhe me vone po me urher Sigurimi me ilacet e Torturaun deri ne crrekullimet e trurit qe i bene ! per keto Tema nuk flitet se mos ja prishim dhe biografine mbas vdekjes ! Vertet ishte Urdher i kohes mbeshtetja e Demokracise ! po i nderuari z. I. Kadare ha thua si ishte i panjohur me Penecilina kryerkimineli se i nderuari . z. I. Kadare nuk e njihte ate ! dhe ne keto 30 vite sa ishte gjalle i nderuari . z. I.Kadare nuk pati kohe te shkruje ndonje shkrim mbi Historine e penecilines kryekriminelt ! Si gjithmone kure nje injeri vdes ka vetem lavdata ! ishte zotni njeri ishte nje Hidhull ! etj etj..
Lereni mutin, se sot muterit e kane marre ne dore ndaj vdekja ka pllakosur çdo shtepi shqiptare. Tani çkombtarizimi do te behet i plote, por ngjallni Kadarene te shkruaj per afrikanet e Shqiperise.