Enver Hoxha e cilësoi  poemën “Në mesditë Byroja Politike u mblodh”  vepër armiqësore dhe vetë Kaderenë "poet korbash”

Te dielen e tretë të vitit 1975 në gazetën e përjvshme letrare "Drita" duhej të botohej poema e shkurtër e   Kadaresë me titull "Në mesditë  Byroja politike u mblodh".

Por një natë më parë, kur poema po futej në shtyp, pas një shërbimi jasht Tiranës, në shtypshkronjë u fut Duro  Mustafai, kryeredaktori  i "Dritës", që i hodhi një sy të shpejtë lëndës së gazetës dhe u ndal te poema e mësipërme, që ishte derguar  ditë më parë nga Kadarea në redaksi dhe ishte  miratuar nga sekretari i kolegjiumit, kritiku i njohur Abdurrahim Myftiu.

Natyrisht që ai u shty ta lexonte. Dhe në çast mori vendimin që poema të mos botohej, sepse sipas tij kishte...  probleme. 

Të hënën në mëngjes u organizua një mbledhje e shpejtë e kryesisë së Lidhjës së Shkrimtarëve,  ku  u thirr dhe Kadarea dhe u diskutua gjerësishtpër të metat e poemës. Dhe, meqë ai  mbrojti iidenë se poema "Në mesitëu mblodh Byroja" duhej të botohej, u vendos që ajo t'i dërgohej për shqyrtim Ramiz Alisë,  shef i Propagandës në Komiteti Qendror të PPSH-së.

Deri atëherë Kadareja ishte kritikuar rëndë më 1969 për botimin në faqet e “Nëntorit “ të novelës “Përbindëshi”, që u hoq menjëherë  nga qarkullimi, më 1973 për gabime ideologjike në romanin “Dimri i vetmisë së madhe”, të cilën shkrimtri ynë i  mdh  u detyrua ta ripunonte dhe ta ribotonte disa vjet më vonë, më 1975.

Ramiz Alia e lexoi poemën, e miratoi dhe vendosi t'ia japë për gjykim vete diktatorit me bindjen se edhe ai do  të kishte të njejtin mendim pozitiv si ai. Por nuk ndodhi kështu. Më 20 tetor të vitit 1975 në Ditarin e tij vetjak  Enver Hoxha e cilësoi  poemën “Në mesditë Byroja Politike u mblodh”, (që më pas u quajt "Pashallarët e Kuq"),  vepër armiqësore dhe vetë Kaderenë "poet korbash”.

Siç shprehet në faqet e këtij ditari, ve$ të tjerash,  atë e tmerruan vargje të tilla të kësaj poeme si:

 Burokratët janë tjetër gjë,
 Jo me bojë pelikan përjargur,
 Si tuafë të këndshëm, ho,ho,ho,
 Por të kobshëm,
 Me duar të përgjakura,
 Gjer  në bërryle unë i shoh.

Ndaj në ditar pë vargjete mësipërme  diktatori shkruante tërë mllef:

”Për këtë poet reaksionar rendi ynë socialist është rend burokratik dhe burokratët i kanë “duart të lyera deri në bërryl me gjak”. Të gjithë këta përbindësh të veshur “si pashallarë  të kuq me dekorata…etj.,”, kanë zyrat, ministritë , Komitetin Qendror dhe e $ojnë trupin e revolucionit në varr”. ( Ditari vetjak 20 tetor 1975).

Dhe më poshtë ky i ashtuquajtur vazhdues  i veprës së Markit, Engelsit, Leninit dhe Stalinit, duke përdorur një fjalor banal dhe të pështirë të denjë për një rruga$, e urdhëron kështu lakeun e tij, Ramiz Alia:

…Përgatitu dhe thir Ismail Kadarenë  e vëre përpara “mutrave” të tij dhe bëje t’i lëpijë”.

Nuk mjaftohet me kaq, por pastaj i sulet dhe vetë Ramiz Alisë, që e kishte dhe ideologun e tij dhe e asgjëson me fjalët për$muese:

“ Nuk të lejohet të japësh mendime të tilla të sipërfaqshme dhe të mos shikosh brendinë, filozofinë dhe të kapesh nga figurat dhe pseudomburjret që i bën Enver Hoxhës. Kjo, i them, Ramizit, tregon një simpati të sëmurë nga ana jote për këta njerëz të sëmurë...Duhet të kesh forca të luftosh pikëpamjet liberale që spikatin herë pas here tek ti”. (Ditar vetjak, 20 tetor 1975).

Sigurisht me fjalët “ pikëpamje liberale” diktatori e ka pasur fjalën për Festivalin e 11-të të Këngës në RTVSH, (22-26 dhjetor 1972 dhe dukuri të tjera në fushën e letërsisë dhe arteve,  për të cilat i pari  kishte pasur përgjegjësi Ramiz Alia, ndaj të cilave kishte marrë masa, deri në burgime dhe internime, kurse ndaj tij vetëm disa kritika, pikërisht për këto pikëpamje liberale që po nxirnin kokë përsëri tek ai.

Sikur këtë poemë ta  kishte shkruar ndonjë poet tjetër, pa më të voglin dyshim do të kishte përfunduar prapa hekurave. Por, si$ dukej, megjithë urrejtjen, por edhe  dhe zilinë ndaj Kadaresë që po përkthehej jashtë vendit nga “shtëpi botuese borgjeze”, si$ i quan ai në ditarin e tij, kurse të ashtuquajtura vepra të tij përfundonin në bodrumet e ambasadave ose në koshat e plehrave, të hedhura nga ata të cilëve u ishin dhuruar, Enver Hoxha nuk e mori  këtë masë të skajshme kundër  Kadaresë.

Dhe kjo, sepse e merrte me mend se personalitete të mëdha të kulturës dhe letërsisë botërore do të ngriheshin dhe do të kërkonin lirimin e mënjëhershëm të të këtij shkrimtari që kishte tashmë popullaritet në shumë vende të botës dhe do ta demaskonin atë si diktator fanatik stalinist. Dhe nuk do të gabonin as edhe një grimë.

“Shqiptarët u ushqyen mirë për herë të parë, me mish viçi dhe makarona të konservuara, që ua jepte ushtria, por ata ishin të palarë…”

18:20 Dossier 21 komente

“Nga tornitore, më bënë deputete, dhe nënkryetare e Kuveendit": Historia e pazakontë e Mine Gurit

18:12 Dossier 14 komente

Pëllumb Xhufi: Çfarë u tha në mbledhjen sekrete të 1973-shit kur u sëmur Enver Hoxha!

17:37 Dossier 4 komente

Histori të padëgjuara, 80-vjetori i gjenocidit grek ndaj shqiptarëve të Çamërisë

12:14 Dossier 1 koment

Shkrimi i “The New York Times”, i 28 janarit 1934 për revolucionin e Fan Nolit

18:30 Dossier 3 komente

Banda muzikore britanike, koncert në Berat për ditëlindjen e mbretit Karl

16:43 Dossier 1 koment

Misteri i vdekjes në Athinë, në shtator ’91, i njeriut që rrëzoi shtatoren e Enver Hoxhës

17:30 Dossier 25 komente

“Çu En Lai na tha se; shoku Enver do t’ju pyesë për takimin tonë me Kosiginin". Raportimi i Rita Markos para Enver Hoxhës

19:38 Dossier

Washington Post: Ministri Konica, i Shqipërisë, mbetet beqar. Një rrëfim për Faik Konicën nga Gerald G. Gross : “Pasionet, urrejtjet, paraardhësit e tij

18:12 Dossier 9 komente

“Mes 80 të dënuarve politikë që mbahen ende në burg, thuhet se janë edhe ish-ministri i Tregtisë së Jashtme, Kiço Ngjela dhe djali i tij, Spartaku"

10:43 Dossier 1 koment