Te fundit
“Shqiptarët u ushqyen mirë për herë të parë, me mish viçi dhe makarona të konservuara, që ua jepte ushtria, por ata ishin të palarë…”
2 Korrik 2024, 18:20Dossier
TEMA
New York Times, korrik 1990
Refugjatët shqiptarë që u larguan nga vendi i tyre, thanë sot, se ata shpresojnë në guximin e tyre për të inkurajuar më tepër bashkëpatriotët e tyre që të rezistojnë ndaj vijës së ashpër komuniste në Shqipëri. Por shumë nga ata pranojë se arratisja e tyre, me sa duket, do të sjellë probleme për njerëzit që lanë pas dhe disa thonë se; “janë të frikësuar se të afërmit e tyre, mund të përballen me dhunë”.
“Unë mendoj se ata po largohen se kanë një kohë të vështirë”, – thotë një vajzë, e cila është në mes të 4500 personave që ndodheshin në bordin e anijes së nisur për në Itali dhe Francë. Ajo ishte larguar të premten, pasi kishte marrë strehim në një nga ambasadat perëndimore në kryeqytetin shqiptar.
Por një grua që punonte në një fabrikë këpucësh, shton se; as ajo dhe as bashkëshorti, ndienin keqardhje në këtë moment rreth vendimit që kishin marrë për t’u larguar drejt Perëndimit, së bashku me djalin e tyre 3-vjeçar. “E ardhmja e fëmijës tonë është në pikëpyetje. Ne nuk do ta lëmë atë që të rritet këtu”, – thotë gruaja.
Dita e parë e lirisë
Për më shumë se 800 shqiptarë, që janë stacionuar në Itali, kjo është dita e parë e lirisë, që po ecën pas kangjellave të mbyllura të një depoje ushtarake, gjysmë të shkatërruar, e cila ndodhet jashtë portit të Adriatikut.
Kushtet ishin raportuar të njëjta për 3.100 të tjerët. që kishin gjetur një strehë në Ambasadën e Gjermanisë Perëndimore dhe në vagonët e trenave, të cilët më vonë do të niseshin në destinacionin e pritjes në Gjermani.
Ministri i Jashtëm francez, tha se një anije që mban rreth 550 shqiptarë, do të ankorohet në Marsejë të dielën. “Anija ishte planifikuar të vinte sot, por e kishte ndërprerë udhëtimin pasi një grua shtatzënë ishte sëmurë dhe e kishin dërguar drejt Italisë”, – thotë agjencia e lajmeve Francë-Press.
Një aeroplan që mbante në bord 56 shqiptarë arriti sot në Varshavë, ndërsa 39 të tjerë fluturuan nga Tirana drejt Budapestit. Asociated Press raportoi se më shumë se pesë shqiptarë udhëtuan nga Budapesti në kryeqytetin bullgar, në Sofje.
Realitete të zymta
Pasi ishin marrë të dhënat për të gjithë ata që ishin arratisur në shenjë revolte ndaj qeverisë staliniste, në vendin e vetëm të mbetur në Europën Lindore, shqiptarët që ishin transportuar në Itali, ishin zgjuar në mëngjes të gjithë në radhë, ku u lexohej në fytyrë një realitet i zymtë, i një jete të re.
Shqetësimi rreth rrezikut që u kanosej kushërinjve të tyre në Shqipëri, ishte i pranishëm në refuzimin e tyre për të dhënë identitetin e tyre të vërtetë. Hezitimi i tyre të premten, ishte gjëja më e vogël.
Shqetësimet u shtuan kur disa tregonin histori pushkatimesh dhe rrahjesh, të personave që ishin së bashku me ta në përpjekjet e kota, për t’u kacavjerrë dhe për të hyrë brenda ambasadave.
Nga të ardhurit e rinj kishte gjithnjë e më shumë të sëmurë sot dhe dy grupe prej tyre kishin qenë në spital për të marrë ndihmën mjekësore. Ata u trajtuan me ilaçe për sëmundjet dhe plagosjet që kishin.
Prefekti i Brindisit thotë se; “është e sigurt se refugjatët duhet të kenë qëndruar në kamp, më shumë sesa ditët që ishin planifikuar. Disa janë në kushte të vështira nga ato që kishin në fillim”.
Gjithashtu, Kryqi i Kuq Italian, njoftoi se një qendër e re, që do të shërbejë për më shumë se 300 persona, është duke u hapur së shpejti dhe do të ofrojë shërbim të specializuar dhe trajtim mjekësor.
Shqiptarët ishin ushqyer mirë për herë të parë, ndonëse i kishin gostitur në drekë me mish viçi të freskët dhe makarona të konservuara, që shpërndaheshin me shporta në varkën e ushtrisë. Por ata vazhdonin të ishin të palarë dhe të parruar sepse kishte problem me ujin.
Dhe meqë ata refuzonin detajet rreth identitetit të tyre për nëpunësit ushtarakë të ngarkuar për regjistrimin e tyre, kjo e bënte të qartë se dalja në krye të punës ishte e ngatërruar dhe e gjatë. Pjesa më e madhe e tyre ishin të rinj dhe kishte një përzierje në mirë edukimin e tyre, i cili ishte i varfër në shkrimin dhe shqiptim.
Pothuajse të gjithë thoshin se qëllimi përfundimtar ishte të shkonin në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kanada, ose në Australi. Por punonjës ose intelektualë, ku kishte edhe të njohur, nuk ishin të gatshëm që tani të bënin një kapërcim nga bota e tyre e vogël, për t‘u integruar në jetën moderne, pasi ajo nga brenda ishte një shoqëri fshatare, e dhunshme dhe obsesive
Megjithatë, ata janë të gatshëm ta bëjnë këtë udhëtim. Një burrë me profesion mekanik, thotë se dëshiron të jetojë në Itali, por synimi e tij është që të arrijë në Shtetet e Bashkuara. “Kjo nuk do të thotë se nuk i pëlqejnë italianët, por se dëshiron të shkojë sa më larg Shqipërisë që të jetë e mundur”.
Të shikosh Perëndimin
Si të tjerët, ai, në të shumtën e kohës, sorollatet rreth oborrit të depos. Shumë të tjerë janë grumbulluar për të marrë këpucë, pantallona, bluza dhe rroba të brendshme që ushtarët shpërndanin, ndërsa disa të tjerë, akoma ishin ngulitur përpara një ekrani të madh televizori dhe po shikonin një film perëndimor.
Zoti Mazzitello, thotë se kërkesat kryesore të tyre ishin cigare, pulla postare për letrat që do të dërgonin, karta telefonike, që të lidheshin me njerëzit e tyre në shtëpi. Një i ri, që kishte arritur të lidhej me një shok në Tiranë, tha se “qyteti ishte në qetësi dhe se ambasadat perëndimore, ishin mbyllur për t’u pastruar”.
Një burrë, që kishte bërë një telefonatë me Tiranën, u shpreh se një shok i tij, i kishte thënë se; “të moshuarit kishin një opinion të keq për ne të larguarit, ndërsa të rinjtë kishin lëshuar thirrjet: Iu lumtë, iu lumtë”!
Si udhëtuan 51 shqiptarët e ambasadave, me avionin e Havelit
“Të 51 shqiptarët që kërkuan strehim në Ambasadën e Çekisë në Tiranë, në kryeqytetin shqiptar, udhëtuan drejt Pragës që në mëngjes herët, pasi ata kanë të garantuar strehimin politik”, – thanë burimet zyrtare këtu dhe në Tiranë.
Të 51 personat janë pjesë e 6 mijë shqiptarëve, që janë grumbulluar dhe kanë hyrë brenda duke thyer dyert e ambasadave në Tiranë, në javët e fundit që të shpëtojnë nga qeveria e fundit staliniste në Europën Lindore. Udhëtim me avionin e Havelit
Zyrtarët e Ministrisë së Jashtme të Çekosllavakisë, thanë të hënën vonë, se 51 shqiptarët e ambasadës në Tiranë, kanë qenë pajisur me pasaportë dhe ishin lejuar të largoheshin nga vendi. Shqipëria ka premtuar se të gjithë atyre që tani janë në ambasadat e huaja, do t’u jepen pasaporta.
Qeveria e Pragës dërgoi një avion “Tupolev-154”, i përdorur nga presidenti Vaclav Havel, për të marrë të gjithë refugjatët, 49 burra dhe 2 gra.
“Zëvendësministri i Jashtëm i Çekosllavakisë, Vojtech Wagner, tha se veshje dhe pak para, ishin siguruar për emigrantët”, – raportonte agjencia shtetërore e lajmeve.
Pasi mbërritën këtu, shqiptarët dukeshin të lodhur prej udhëtimit me avion. Shumica prej tyre dukeshin sikur të ishin në fillimet e shekullit XX-të, me veshje të shkujdesura si këmisha me krahë të shkurtra, ose bluza. Njeriu i parë që po zbriste nga avioni, mbante një fotografi të Presidentit Havel.
Shqiptarët refuzonin t’iu përgjigjeshin pyetjeve të gazetarëve. Ata u vendosën në një autobus të siguruar nga qeveria, që do t’i orientonte te vendi i porositur për t’u akomoduar. Zoti Wagner, tha se shumica e tyre nuk do të qëndrojnë gjatë.
“Se çfarë do të ndodhë më vonë, nuk mund të them gjë, sepse me përjashtim të dy prej tyre, të gjithë dëshirojnë të shkojnë di-kund tjetër”, – citonte një agjenci fjalën e tij. Shumica e shqiptarëve, janë shprehur për të shkuar në Australi, Shtetet e Bashkuara ose, vendet e tjera të Europës Perëndimore.
(“Në Uashington, zëdhënësi i Departamentit Amerikan të Shtetit, Richard Boucher, tha se ai nuk kishte informacione rreth kërkesave për të udhëtuar në SHBA dhe nuk ka komente nga politika amerikane, nëse do të ketë të tilla kërkesa”, – raportonte “The Associated Press”. Nuk ka një Ambasadë të Shteteve të Bashkuara në Tiranë).
Ata kërkonin azilim. Disa u ishin shmangur plumbave të policisë dhe kishin kërkuar strehim që më 28 qershor. Autoritetet shqiptare premtuan të shtunën se do të jepnin lejet e udhëtimit.
Era e ndryshimeve
Udhëheqësi komunist shqiptar, Ramiz Alia, ka nisur këtë vit të bëjë disa ndryshime të kujdesshme ekonomike në përpjekjet që të përmirësojë dhe rrisë standardet e jetesës, duke krijuar lehtësira për punonjësit dhe fermerët.
Për 45 vjet me radhë, udhëtimi jashtë Shqipërisë, ka qenë edhe virtualisht thuajse i pamundur. Por, udhëheqësit shqiptarë kanë filluar të shtrijnë lidhjet jashtë vendit, që në vitin 1985 dhe ata së fundi, kanë nisur të zbatojnë reformat.
Një paketë me rregulla të reja, që ka hyrë në fuqi të martën e kaluar, i jep të drejtë shtetit, që të japë pasaporta për të gjithë ata që kanë moshë mbi 16 vjeç. Rreth 3 mijë veta që kërkuan azilim, kanë qenë të vendosur në Ambasadën e Gjermanisë Perëndimore në Tiranë.
Hanns Schumacher, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Gjermanisë Perëndimore, tha në Bon, se një i dërguar i Kombeve të Bashkuara, ishte paraqitur te ambasadat e Shqipërisë në Gjermaninë Perëndimore, Itali, Francë dhe Greqi, për të bërë bisedime me qeverinë shqiptare.
Në përfundim, janë marrë të gjithë shqiptarët në ambasadat e Çekosllavakisë, Gjermanisë Perëndimore, Hungarisë dhe Francës, ndërsa rreth 1000, janë në Ambasadën e Italisë dhe 30 të tjerë në Ambasadën e Greqisë.
Zyrtarët perëndimorë, kanë shprehur pakënaqësinë se autoritetet shqiptare, nuk u kanë siguruar atyre lejen që të udhëtojnë dhe nuk kanë garantuar nevojat minimale për kujdesjen e refugjatëve.
Por ambasada është tejmbushur me emigrantë që flenë nëpër korridore dhe në kopsht, në kushtet që përshkruhen nga diplomatët, si tejet skandaloze.
Ministri i Jashtëm francez në Paris, tha se procedurat e pajisjes me pasaporta, për 550 emigrantët në ambasadën e saj në Tiranë, janë duke ecur me shpejtësi. Ai thotë se “shpresojmë se ato do të jenë të përfunduara deri nga fundi i ditës”.
Memorie.al - Përgatiti për botim, Albert Gjoka
21 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Qenat komunista e kishin lene popullin ne gjendje tribale te pangrene,te palare,te dhunuar!Ky idhte civilizimi shqiptar.Tani kelyshet e ketyre komunista prape drejtojne fhe prape po i nxjerrin ujin e zi
Komunizmit i ha karin ti qen burgu
E keta njethundrake turkoshqipfoles te piset shurrsa turq,pasi mbushen barkun e thare apo hoqen morrat (kjo ndodhi pas 20vjetesh) ne token e bekuar greke,kafshuan doren e popullit fisnik grek, doren qe u dha supe...... bukeshkale arabe!
Bythqir agjent turk...qe do tge percash shqiptaret me popullin grek
He mor zog kurve,e ke patur nanen ndonje brigadiere nga ato qe ja fshihnin k.rin shefave Por felliqesirave komuniste ja shkerdhyem robt nga 1992-1996.Pa buke ngelen kurvat ,gocat dhe grave te tyre ja ngrenim kembet ne makine. Por duhet te ishim treguar me agresiv dhe cinik,sepse nuk paska fare me te keqe si ajo dara gramit bar i keq.Shiko se cfare bejne tani kelyshet e tyre e kane bere si shtert privat
Nemesis, e kishe llafin per Komunistin, Sekretarin e Byros se Pavjonit te Kardiologjise, dhe Familjen e tij besoj .??? !!! Se nga 92 deri ne 96-97 kishit ne krye nje Ish Sekretar te Partis Komuniste. E kupton more Ligaveco Keqan Vulgar se sa per te ardhur keq jeni, sa mburreni me nje Komunist... @@@@ . . . . . @@@@ ..... Ne fakt gjat viteve 92 -96, ne emer te luftes ndaj Komunizmit dhe Komunisteve, Ju maskarenj shkaterruat Shqiperine, dhe mbajtet Komunistet....se ata i kishit ne Krye. . . Ju bastard u Treguat Cinik dhe Agresiv me Shqiperine dhe Shqiptaret, duke ja u vjedhur 1.5 miliard dollar ne Firmat Piramidale me te cilat financuat fushaten e zgjedhjeve te 96' @@@@ @@@@ @@@@ @@@ ....@@@@ Dhe me e keqja eshte se, edhe tani pas 35 viteve, ju maskarenj Shqiperi shkaterrues, Shtepi shkaterrues, zaptues Vulgar, doni ti vini ne Krye Shqiperise, qe po Lengon nga Korrupsioni, te njejtin Maskara Ish-Komunist qe harbon cmendurin dhe Ligesin e vet nga Ballkoni i katit te 6-te. . . Ju Nemesis, jeni soji me i keq i atyre qe e quajn veten Shqiptar... .... .... .... Ju jeni edhe me te ndyre se disa komentues Grekollatos, qe ndosin faqen e Temes dite per dite.
PERSE LEJOHET KJO PROPAGANDE E NDYRE E GREKEVE NEE MEDIEN E SHQIPTARE TE PEDEERSTIT BAZE !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! KU ESHTE AMA ? ME CFAR MERRET KY INSTITUCION NQS MBYLL SYTE PERBALL SHKRIMEVE TE TILLA QEE FYEJNE INJOROJNE SHQIPTARET POR DHEE MASHTROJNE DUKE SHTREMBERUAR GJITHCK MBI SHQIPTARET ! KJO ESHTE TEPER POSHTERUESE DHE EESHTE NJI SKANDAL I VERTETE - TE LEJOHET NE MEDIET SHQIP ASGJE NGA CFAR ZHGARRAVITET NE KTE 'LETER HALESH'' NUK ESHTE E VERTETE ! KU ESHTE SHTETI I DHE INSTITUCIONET E TIJ ! --------------------- SPAK DUHET TE FILLOJ MENJIHER NJI HETIM MBI KTE HLE PEDERASTESH GRAQIRE ME NE KRYE PEDERASTIN E FLLIQUR ANTISHQIPTARIN YMER BAZE. _________________TI FILOGREKU ATY LART JE PADYSHIM KRIMBI KSAJ HALEJE
Turk i piset,qelbesh ere arabi.....fuck you!
Turkofgos , ti je i njohur ktu prej te gjithve ,je Krimbi me i vjeter i WC se derrkucit te qelbur .Ti s'jeton dot pä Kärin e Turkut ne goje . shijoje me pderin e ksäj häleje ku zhgrryen krimbät e jänullit kermet greke
Kokrrockë, paske lexuar titullin e rremë vetëm, të gazetarëve bythqira.
kush e ben kte shkrim injorimi ktu !
"Ishin te palare"? Ku te laheshin ne ato kushte neper kampe.
Nuk na lane komunistat na lanë keta miqtë ne dorë te komumistave , në greqi dhe itali qe rezikoheshin nga komunistat nuk lanë gje pa berë kurse për ne as u hëngri leshi fare , e në fund kur ariten sa ndane berlinin ne mes ç prisje të benin për shqiperine.Keshtu u bë marveshja edhe kaq .Fati jonë i keq.
Normal guximi i te gjithve atyre qe u futen ne te gjitha Ambasadat....rrezikuan veten e tyre hde te afermint e tyre nese nuk do te kishin filluar ndryshimet duke filluar qe nga Revolicionet e perditshme qe ndodhen... Nje gje nuk duhet haruar asnje nga ata qe u futen neper Ambasadt e te huajve... Nder to njerez pati dhe nje pjese mbase e vogel ne numer ! qe ishin Spiune dhe qe u futen me urdher te Sigurimit et shtetit.....dhe me vone ndryshuan rruget e tyre ! kerkuan dhe jetojne akoma neper vendet e EU.....shume shpejte do te Dekumentohen me Dekumentat e gjetura jerezit Spiune qe se cilet ishin.....Nese ata qe lexojne kete koment ata e dine se cilet jane ..! bile ne njeren nga shtete e EU tentuan dhe te Eleminonin nje njeri nga nje aksident te Improviuar sikur ishte rastesi ! por Zoti i ndimoi dhe ata dy veta shpetuan ! Falenderim persecilet nga shtet e EU qe ndimuan ne ate vite shume te veshtire...
Normal guximi i te gjithve atyre qe u futen ne te gjitha Ambasadat....rrezikuan veten e tyre hde te afermint e tyre nese nuk do te kishin filluar ndryshimet duke filluar qe nga Revolicionet e perditshme qe ndodhen... Nje gje nuk duhet haruar asnje nga ata qe u futen neper Ambasadt e te huajve... Nder to njerez pati dhe nje pjese mbase e vogel ne numer ! qe ishin Spiune dhe qe u futen me urdher te Sigurimit et shtetit.....dhe me vone ndryshuan rruget e tyre ! kerkuan dhe jetojne akoma neper vendet e EU.....shume shpejte do te Dekumentohen me Dekumentat e gjetura jerezit Spiune qe se cilet ishin.....Nese ata qe lexojne kete koment ata e dine se cilet jane ..! bile ne njeren nga shtete e EU tentuan dhe te Eleminonin nje njeri nga nje aksident te Improviuar sikur ishte rastesi ! por Zoti i ndimoi dhe ata dy veta shpetuan ! Falenderim persecilet nga shtet e EU qe ndimuan ne ate vite shume te veshtire...
Normal guximi i te gjithve atyre qe u futen ne te gjitha Ambasadat....rrezikuan veten e tyre hde te afermint e tyre nese nuk do te kishin filluar ndryshimet duke filluar qe nga Revolicionet e perditshme qe ndodhen... Nje gje nuk duhet haruar asnje nga ata qe u futen neper Ambasadt e te huajve... Nder to njerez pati dhe nje pjese mbase e vogel ne numer ! qe ishin Spiune dhe qe u futen me urdher te Sigurimit et shtetit.....dhe me vone ndryshuan rruget e tyre ! kerkuan dhe jetojne akoma neper vendet e EU.....shume shpejte do te Dekumentohen me Dekumentat e gjetura jerezit Spiune qe se cilet ishin.....Nese ata qe lexojne kete koment ata e dine se cilet jane ..! bile ne njeren nga shtete e EU tentuan dhe te Eleminonin nje njeri nga nje aksident te Improviuar sikur ishte rastesi ! por Zoti i ndimoi dhe ata dy veta shpetuan ! Falenderim persecilet nga shtet e EU qe ndimuan ne ate vite shume te veshtire...
Une kam qene aty rrotull por nuk munda te hyj ne ambasada.I shikonim nga shetitorja te Vollga ne Durres tragetet qe erdhen ti marin, dhe na dilte zemra vendit. Ika me 7 mars pastaj, te 91 nga Durresi. Sa here kujtoj ato histori me miqte e mi, na shkojne lotet vetvetiu.
Ajo qe te ben pershtypje eshte perversiteti i nje gazetari te nje gazete prestigjoze amerikane qe shkruan nje artikull te mbushur me Schadefreude per njerez qe jane ne pike te hallit, jo vetem per shkak te regjimit diktatorial, por edhe per shkak te bllokades ekonomike e tregtare te vendosur nga perendimi. Ndersa ky shkruante keto rreshta, amerikanet kishin vite qe benin te mundur rritjen ekonomike te Kines komuniste duke i dhene akses ne nje treg gjigand per eksportet.
Shqiptaret ishin të manipuluar nga Sherbimet serbe dhe greke,andaj bënë çdo gjë që shkonte në dëm të Shqipërisë dhe shqiptarëve duke filluar nga 1990 e gjerë sot.Shqipëria fatkeqësisht ka mbet vetëm kuptim gjeografik pa asnjë ide për shtetin dhe popullin.
Sa bukur e ke shkruajtur. E verteta e trishtueshme...vizioni i vetem qe po shikojme nga politikanet eshte te mbushin xhepat e tyre pa kompromise. Na mori frymen betoni ne Tirane, urbanistika eshte inekzistente, politika nje mish-mash i papare, me nje opozite sa per figure...
Mire i thua e ke te drejte qe ne komunizem populli ka vuajtur per te ngren sic hanit ju amerikanet. Po tani ne demokraci e di ti se kush po ushqehet si ju? Jane te paket ata qe ushqehen me standarte biologjike . populli konsumon mbetjet e trgut boteror ,jo me te fresketa por te ngrira qe transpotohen me avjona e kontenjere . Mishi i vicit , i importit ,me qe e more si shembull ,qe konsumojne sot shqiptaret, nuk ka asnje ndryshin ka kashta qe hane bagetija .