Te fundit
Shpronësimi i 13 vilave të Tiranës në vitin 1958: si e legalizoi regjimi luksin e bllokut të udhëheqjes dhe i detyroi pronarët të heshtin
2 Tetor 2025, 13:06Dossier
TEMA
Në pranverën e vitit 1958, një dokument i firmosur nga zv/kryeministri Beqir Balluku do të vuloste një nga aktet më tipike të arbitraritetit të regjimit komunist në Shqipëri: shpronësimin e 13 vilave private në Tiranë, ku prej kohësh banonte udhëheqja e lartë e Partisë dhe e Qeverisë. Dokumenti, i përgatitur në formë “relacioni”, nuk ishte thjesht një vendim teknik mbi pronat, por një akt politik me simbolikë të thellë: kthimi i pronave private në pasuri shtetërore për të legjitimuar jetën luksoze të kastës në pushtet.
Arsyeja e deklaruar: “përshpëritjet” e njerëzve
Sipas relacionit, 13 shtëpi private administroheshin nga Drejtoria Speciale e Kryeministrisë dhe shërbenin si banesa për udhëheqësit komunistë. Problemi ishte se pronarët e tyre nuk rreshtnin së kërkuari kthimin e shtëpive ose të paktën një pjesë të tyre. Këto ankesa kishin mbërritur me letra e lutje, madje edhe në Pallatin e Brigadave. Kjo situatë shihej si kërcënim, sepse ushqente përfolje se “udhëheqësit po jetonin arbitrarisht në shtëpitë e të tjerëve”.
Balluku e shprehte hapur: çpronësimi do të “mbyllte të gjitha përshpëritjet poshtë e lartë” dhe do t’u jepte udhëheqësve “liri më të madhe veprimi” në banesat e tyre. Pra, fjala e njerëzve duhej mbyllur me një akt shtetëror, duke ua hequr përgjithmonë pronarëve çdo të drejtë mbi shtëpitë.
Mekanizmi i shtetëzimit
Relacioni përcaktonte që banesat do të kalonin nën administrimin e pasurisë shtetërore dhe do të mirëmbaheshin nga vetë shteti. Pronarëve do t’u jepej një kundërshpërblim i miratuar nga Ministria e Financave, në shumicën e rasteve minimal, që nuk mbulonte dot vlerën reale të pasurisë së humbur.
Në dukje, regjimi mundohej të jepte një “arsyetim ligjor” duke thënë se çpronësimi ishte i garantuar nga Kushtetuta. Në realitet, Kushtetuta e vitit 1946 kishte hapur rrugën për heqjen arbitrare të pronës private, duke e vendosur atë gjithmonë nën “interesin e përgjithshëm të shtetit”.
Një simbol i privilegjit dhe izolimit
Vilat e shtetëzuara ndodheshin në zonën e famshme të Bllokut, e cila për qytetarët e thjeshtë ishte një “qytet i ndaluar”. Vetëm udhëheqja e lartë kishte të drejtë të jetonte aty, me shërbime të veçanta, furnizime të privilegjuara dhe siguri të përhershme. Në kontrast me varfërinë, racionimin dhe kampet e punës ku populli vuante, këto vila ishin oazet e luksit dhe pushtetit absolut.
Vendimi i vitit 1958 është dëshmi se si udhëheqja komuniste përdorte gjuhën burokratike për të justifikuar atë që ishte thelbësisht një akt arbitrar – sekuestrimin e pasurisë private për të forcuar privilegjin e saj. Në dokument flitet për “mirëmbajtjen” e shtëpive dhe “mbylljen e përshpëritjeve”, por e vërteta është se ato do të shndërroheshin në rezidenca të përjetshme të nomenklaturës.
Pasojat dhe trashëgimia
Ky akt nuk ishte i vetmi. Ai u bë precedent për qindra çpronësime të tjera në dekadat që pasuan, ku familje të tëra u dëbuan nga shtëpitë e tyre për t’i lënë vend aparatit të pushtetit. Historianët e shohin këtë dokument si dëshmi e kulturës së pandëshkueshmërisë dhe arrogancës së regjimit, i cili, në vend që të fshehte privilegjin, e legalizonte me vendime të tilla.
13 vilat e vitit 1958 janë sot pjesë e historisë së kujtesës kolektive për mënyrën sesi funksiononte diktatura: një pushtet që, në emër të barazisë, zbatonte pabarazi ekstreme, duke ua marrë me forcë qytetarëve atë që i përkiste.
10 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Ato u shpronesuan ose shtetezuan,por pronsia vertete nuk u hoq dhe keshtu ju rikthye pronarit,kurse keta bllokmenet hajdute te sotem pushtuan tokat e te tjereve,ndertuan vila lluksoze me korrupsion e droge dhe nuk ka bir kurve tjua mare. Maloku sali bari dhish na kapardiset ne lalze bashke me fshatarin qe te ndan dysh ilirfloriri,me mulin dru me pre me fate gerdecin e sa e sa maskarenj politiqene qe mendojne vetem per popullin budalla...
Vazhdon mbesa bullafiqe kaba zakonin e gjyshit Beqir
Cfare ndryshimi ka me ditet e sotem qe ndodhen mbas 1990 ? Historianët e shohin këtë dokument si dëshmi e kulturës së pandëshkueshmërisë dhe arrogancës së regjimit, i cili, në vend që të fshehte privilegjin, e legalizonte me vendime të tilla. ! Edhe plumbat mbaruan ! me miliona i shkerepen dhe me miliona u shiten ! per kriminelet kryesore ! asnje plumb ! Mos u hankoni mire tju behet edhe me keqe akoma me mire...
Cfare ndryshimi ka me ditet e sotem qe ndodhen mbas 1990 ? Historianët e shohin këtë dokument si dëshmi e kulturës së pandëshkueshmërisë dhe arrogancës së regjimit, i cili, në vend që të fshehte privilegjin, e legalizonte me vendime të tilla. ! Edhe plumbat mbaruan ! me miliona i shkerepen dhe me miliona u shiten ! per kriminelet kryesore ! asnje plumb ! Mos u hankoni mire tju behet edhe me keqe akoma me mire...
Cfare ndryshimi ka me ditet e sotem qe ndodhen mbas 1990 ? Historianët e shohin këtë dokument si dëshmi e kulturës së pandëshkueshmërisë dhe arrogancës së regjimit, i cili, në vend që të fshehte privilegjin, e legalizonte me vendime të tilla. ! Edhe plumbat mbaruan ! me miliona i shkerepen dhe me miliona u shiten ! per kriminelet kryesore ! asnje plumb ! Mos u hankoni mire tju behet edhe me keqe akoma me mire...
E drejte,asnje nga keto prona,nuk u bene me pronar te ri dhe kur erdhi demokracia ,secili mori gjene e vet edhe me te mirembajtur dhe ndonje me shtesa.
Kur Tema poston artikuj te tille mund the thuash me siguri ; si ‘’harroi’’ te thoshte fjalen e pare ne kushtetuten e asokohe se ‘’ prona private ndalohet me ligj’’ ? Sigurisht komunistet ishin njerez si gjithe ne, por sistemi te detyron te vrasesh shokun apo te tradhetosh edhe familjaret e tu. Eshte hapur Satanism. Por kur Tema me qellim harron parimin e mesiperm dhe e kthen ne ceshtje ‘’drejtesie’’ njerezit e varfer ngaterrohen dhe me te drejte kur shikojne mashtrimet sot mendojne se ishte me mire ne komunizm , dhe kejo eshte e vertete ne disa aspekte. Por komunistat moderne sot jane pjelle e te mepareshmeve. Konfuzioni eshte se keto metoda s’jane alla shqiptare apo ruse. Ne te vertete origjina e luftes ndaj prones private eshte shekullore. E krijoi cifuti Marks qe jetonte ne Gjermani i finacuar nga ylli me pese cepa qe nenekupton 5 vellezerit bankare dhe komunistet e pare. Pra kominizmi na erdhi nga Londra, New York apo Berlin. Sot cifuti modern Klaus Schwab thote ‘’you’ll own nothing and be happy’’ . Vure ne google kete shprehje dhe te tregon me shume . Por si permbeledhje thote se komunistat sot skane nevoje te ta marrin pronen me force, je ti qe do ua japesh me deshire. Cmenduri por kaqe eshte konfidenca e komunisteve te shekullit te 21. Perseri ky mesazh si edhe me Marks na vjen nga perendimi ku e kane folen komunistet e vertet. Komunistat tane jane peshku i vogel por dhembjet qe na japin jane te medha.
Artikulli qe na jepe 13-te vila te Shpronesuar..me bene te Vjelle kur shikoj sote se: 1-Ne Mallakaster.Oficine-Patose Toke Natembajtese dhe Puse Nafte Funksjonale jane Prone e Familjes se Albana Vokeshit e cila i nane ato me Sali Berishen...pra ,ku gopin e semes i gjeten keta Maloke Tokat e tyre ne Mallaster????????? 2-PO ne gjirin e Lalezit..ku i gjeti Berisha-Meta dhe Flamur NOka Trojet??? PO Kulat e Dhendrrit te Berishes qe 100-te meter katerore na i bere 10-klm katerore qe nderoi ne Tirane??????? 3-Floririn Shqipetare e mori Zogu....erdhen KOmunistet e mori Ramiz Alia.....e coj ne Zvizer..#Erdhi ne Pushtet "Demokrati " Berisha..se bashku me LIke Floririn vodhen perseri thesarin e Shtetit......te gjithe Qeveritaret kave vjedhur dhe nuk jane Ndeshkuar....dhe ky Kurva qe na shkruaka per 13-te vilat e shpronesuara???Nuk ishin vetem ato...por jo si sote..
Gjakdhjeri hajduti shpronsoj gjakdhjeri hajdutin .....dicka e tille ndodh dhe sot ......pik
Edhe sot e kesaj dite qe kemi 35 vjet demokraci hajduterike nuk kam marr shtepine trojet qe me sekuestroj regjimi i meparshem. Edhe pushtuesi nuk me ka demtuar me shume se keta vampire.Ne kete bote do lahen te gjitha Serite e filmit vazhdojne.