Te fundit
159 vjet nga lindja e Andon Zako Çajupit, dramaturgu, poeti e rilindasi i njohur
27 Mars 2025, 20:11Kulturë
TEMA
Si sot, më 27 mars të vitit 1866 u lind dramaturgu atdhetar, Andon Zako Çajupi.
Për hir të së vërtetës, quhej Andon Çako, ndonëse identifikohet gjerësisht si “Çajupi”. Me këtë emër mundi të mbarte në krijimtarinë e tij gjurmë të pashlyeshme të vendlindjes, Zagorisë, ku gjendet mali prej nga derivon pseudonimi i tij letrar.
Pas shkollimit bazë, do ta linte Zagorinë për t’iu bashkuar të atit, Harito Çakos, veprimtar në lëvizjen atdhetare. Atje do të ndiqte një kolegj francez, prej të cilit kultivoi njohuri të larmishme. I pajisur me botëkuptim europian, do t’i drejtohej Gjenevës, ku në vjetët 1887-1893, kreu studimet për drejtësi.
Më tej, u vendos në Kajro dhe nisi të ushtronte profesionin e avokatit. Do të hiqte dorë nga kjo detyrë për t’iu përkushtuar lëvizjes patriotike të shqiptarëve të ngulimeve të Egjiptit. U bë figurë protagoniste e shoqërisë atdhetare e kulturore të atjeshme, përmes përpjekjeve për të siguruar mbrojtjen e interesave të Shqipërisë dhe të popullit shqiptar.
Përmbledhja poetike “Baba Tomorri” (1902) që përfshin edhe komedinë “Katërmbëdhjetë vjeç dhëndërr”, veçohet si vepra e tij kryesore. Në gjallje, u botuan “Përrallat e La Fontenit” (1921) përshtatur prej tij në shqip, “Lulet e Hindit” (1922), një sërë vjershash të letërsisë sanskrishte. Pena e tij u vlerësua edhe në rrafshin e publicistikës të kohës, sidomos me pamfletin “Klubi i Selanikut” (1909).
Ndërkaq, la në dorëshkrim pjesën më të madhe të veprave të tij, sikurse mund të përmendim poemën “Baba Musa lakuriq”, tragjedinë “Burri i dheut” dhe komedinë “Pas vdekjes”.
Çajupi u nda nga jeta në Kajro, më 11 korrik 1930.
1 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Me ne fund, mbas tre dekadave sundimi te komunisteve islamiste, qe kane shndrruar kete vend ne nje vilajet turko-arab, u fol me ne fund per shqiptarin dhe rilindasin e madh Anton Zako Cajupi, ku aty, dhe muzeun ja kane prishur. Heroi yne kombetar, Gergj Kastrioti,ndihehet i gjithe non grata ne kete vilajet, mbasi kryeveziri i fandakosur me tru te mykyra, ekspozon shetitje ´´madheshtore historik´´ neper atdhe te realizur nga AI, me turkoshakun Malo Beun, qe ja u ka varur mbi koke gjithe institucioneve shteterore.Dhe kur dikush me gjysem zeri e permend heroin tone kombetar, bejne kujdes qe te mos dali emri i turqve me te cilet ai ka luftuar.