As Greqia, as Shqipëria. Për mua zemra e identitetit epirot është rajoni, jo kombi

19 Korrik 2023, 11:00Kulturë TEMA

As Greqia, as Shqipëria. Për mua zemra e identitetit epirot

Intervistoi për Respublica: Eleana Zhako

Emrin e Christopher C. King, e kam dëgjuar për herë të parë, kur u botua libri i tij në greqisht “Lament from Epirus” (“Vajtimet e Epirit” ose “Këngë vaji të Epirit”) nga Botimet “Dhoma” (2018). Libri në gjuhën origjinale është shkruar në anglisht, pasi King është një amerikan i apasionuar pas Epirit dhe Ballkanit Jugor, që e zbuloi këtë rajon para 13 vjetësh gjatë vizitës së tij në Stamboll, ku përmes disa disqeve të vjetra ndeshi për herë të parë muzikën e këtij rajoni.

King është një koleksionist i ethshëm i regjistrimeve muzikore në disqet e vjetra shyllac dhe producent i njohur, fitues i çmimit të njohur "Grammy", shkrimtar, etnomuzikolog, i cili arriti ta bënte muzikën e Epirit të njohur përtej kufijve të Ballkanit.

Që atëherë ai e ka vizituar shumë herë Greqinë e Shqipërinë dhe prej mbi një viti e gjysmë është vendosur në Konicë, që të jetë më afër zemrës së muzikës epirote, që rreh mes Shqipërisë e Greqisë. Kur lexoja intervistat e tij të pafundme në shtypin e mediat greke, nuk më kish shkuar kurrë ndërmend, që do të vinte dita, që do të kisha nderin dhe kënaqësinë të isha intervistuesja e tij për një gazetë shqiptare. Duke qenë se gjithë fëmijëria ime i ka rrënjët thellë në muzikën dhe kulturën e këtij rajoni, nuk mund të ndieja veç mallëngjim, që një amerikan  arriti të përçojë këngët e vajit përtej kontinentit europian, të cilat kanë shoqëruar gjithmonë mbledhjet tona familjare në zi e në dasma. Kjo intervistë është në njëfarë mënyre një tribut ndaj paraardhësve të mi emigrantë në Amerikë, Argjentinë e Australi, në fillim të shek XX, atje ku ende dhe sot prehen eshtrat e tyre.

Libri juaj “Vajtimet e Epirit”, ju ka bërë gjerësisht të njohur për kontributin tuaj në njohjen e muzikës së Epirit dhe të rajonit të Ballkanit jugor në hapësirën amerikane dhe më tej.  Falë këtij libri, vihet re një interes më i madh i njerëzve të kulturës mbi muzikën e Epirit, edhe brenda kufijve të Greqisë. Duke qenë, se prej vitit 2011, përveç pjesës së Epirit në Greqi, keni vizituar shumë herë edhe Shqipërinë, cili është mendimi juaj mbi këtë lloj muzike, që ju e quani “Muzika e Epirit”, e cila ndeshet në të dyja vendet?

Përqasja që kam unë është se kjo lloj muzike i përket rajonit më të gjerë të Epirit dhe nuk mund ta kanalizoj si muzikë greke ose shqiptare. Nëse do të më kërkohej ta përcaktoj në mënyrë preçize, do të më duhej të thosha që kjo lloj muzike, vjen nga një zonë, e cila ndodhet midis Shqipërisë së Jugut e Greqisë Veriperëndimore. Kjo do të bënte çdokënd të lumtur, por është një lëmsh i vërtetë. Përpiqem t’i shmangem politikës e politizimit të gjërave, pasi nuk më intereson politika.

Çfarë është ajo, që e bën kaq të veçantë këtë lloj muzike për ju?

Para se të zbuloja këtë muzikë, 12 vjet më parë, s’kisha dëgjuar gjënë më të vogël. Por, unë rastisi ta zbuloj 12 vjet të shkuara, pasi kjo muzikë ekzistonte atje mijëra vjet më parë. Kështu, që foljet “e zbulova”, “u zbulua”, kanë krejtësisht kuptim tjetër në këtë kontekst. Një nga arsyet, se pse më tërheq kaq shumë muzika e Epirit, ka të bëjë më faktin, se më kujton se si kish qenë muzika në Amerikë më parë, për muzikën folk e kam fjalën, para se ajo të komercializohej. Muzika në Amerikë atëherë ruante përmasën e përbashkësisë “communal dimension”. Më kujtoi rininë time, një rini që ka humbur në Amerikë, por që e gjen ende këtu. Pavarësisht se edhe këtu, vihet re ndonjë modernizim sporadik i muzikës epirote nga grupe të rinjsh, që përpiqen të martojnë muzikën epirote me forma të tjera më bashkëkohore, në shumë vende muzika vazhdon të jetë siç ka qenë dikur, ndryshimi është shumë i ngadaltë. Është shumë komplekse të thuash se çfarë e mban muzikën gjallë, ndoshta është mentaliteti i njerëzve dhe vështirësia gjeografike e zonës.

Mendoni se sistemet politike të pasluftës në Greqi e Shqipëri, ndonëse në shkallë e kohëzgjatje të ndryshme, kanë ndikuar në fizionominë e muzikës së Epirit?

Edhe regjimi i Hoxhës në Shqipëri, edhe ai më jetëshkurtër i Juntës në Greqi, direkt ose indirekt kanë ndikuar në fizionominë e saj. Sidomos në Shqipëri, izolimi i gjatë enverist pati ndikim të drejtpërdrejtë në qarkullimin e rrjedhës instrumentale të këtij lloji muzikor. Ndryshimi më i madh në muzikën epirote mes dy vendeve, është se instrumentistët e muzikantët më të mirë të pjesës shqiptare, të cilët i përkisnin popullsisë gypsy, edhe para Hoxhës, por edhe pas ardhjes së tij në pushtet, u përpoqën të largoheshin nga Shqipëria. Me largimin e tyre u krijua një vakuum shumë i madh muzikor. Nuk mbetën shumë muzikantë, që mund të interpretonin në një stil të caktuar zone dhe t’ua transmetonin gjeneratave të mëvonshme. P.sh., në zonën e Lushnjës, kjo lloj muzike u konservua në formën e vjetër, por në vende si Leskoviku nuk arriti të konservohej në të njëjtën mënyrë, pasi pjesa më e mirë e muzikantëve gypsy largua.

Shqiptarët nuk janë të vetëdijshëm se Leskoviku konsiderohet “ground zero” i muzikës instrumentale epirote të Shqipërisë, pra vendi i pikënisjes së kësaj lloj muzike.

Shumica e muzikantëve më të mirë epirotë e kanë origjinën nga Leskoviku. Familjet më të mëdha muzikore gypsy të Leskovikut, 6-7 familje, u larguan për në Greqi, Stamboll, Amerikë, Gjermani, etj,. Nga ana tjetër, ata që u vendosën në Epirin grek, ruajtën formën tradicionale të kësaj lloj muzike dhe ua kaluan edhe pasardhësve e pasuesve të tyre. Një nga gjërat interesante, që vura re dhjetëvjeçarin e fundit në Greqi, është se gjithmonë e më tepër të rinj grekë, që nuk janë gypsy, duan të mësojnë të luajnë muzikë epirote dhe ende nuk kam arritur të zbërthej, se nga u vjen ky zell.

Gjatë kohës, që zbuluat disqet 78-rrotullimëshe në Stamboll me muzikë epirote, sa prej këtyre disqeve ishin në shqip?

13 vite më parë në Stamboll, kur zbulova disqet në fjalë, analogjia mes tyre ishte 50%-50%, pra greqisht e shqip. Me shumë mundësi, familja që vendosi të linte këto disqe, të ishte njohëse e të dyja gjuhëve. Ndoshta, mund ta kenë pasur origjinën nga Shqipëria e Jugut dhe janë larguar për arsyet e tyre. Por, fakti, që krejt rastësisht zbulova këto artefakte greko-shqiptare, flet shumë më tepër për natyrën e muzikës, sesa komentet politike. 78- rrotullimëshet ose disqet shellac, që janë para vinyl-it, përbëhen nga një material shumë i ashpër, që prodhohet nga brumbujt. Ndaj dhe janë të një rëndësie të veçantë, sepse kanë qenë disqet, ku janë bërë regjistrimet e para të këtyre këngëve.

Në çfarë vendi ishin bërë regjistrimet e gjetura? Keni mundur të gjeni informacione mbi muzikantët nga Shqipëria?

Emrat e muzikantëve të parë shqiptarë që zbulova në Stamboll, krahas atyre grekë, janë Riza Bylbyli dhe Selim e Hafize Asllani, që ishin motër e vëlla. Riza Bylbyli, me shumë mundësi qe pseudonim, për më tepër se një muzikant. I binte klarinetës, violinës, por edhe këndonte. Nuk është e sigurtë, nëse ishte nga Shkodra apo Përmeti, pasi në etiketat përkatëse, citohen vende të ndryshme. Gjithë regjistrimet që kam prej tij, janë bërë në Tiranë në fund të viteve ’20, fillimi i viteve ’30.

Selim dhe Hafize Asllani qenë nga Leskoviku. Vëllai i tyre Ajdini, emigroi në Amerikë dhe arriti të bëhej një emër i fuqishëm në kompanitë diskografike, fillimisht në mes të viteve ’20 dhe fill pas mbarimit të Luftës së Dytë Botërore. Selimi i binte klarinetës, ndërsa Hafizeja këndonte dhe i binte violinës. Të tre këta, dy vëllezërit dhe e motra, arritën të realizonin numrin më të madh të regjistrimeve nga çdo grup tjetër nga Shqipëria, duke e bërë Leskovikun qendrën muzikore të Shqipërisë Jugore.

Pas zbulimeve të para, si arritët në regjistrimet e tjera?

Stambolli ishte stacioni i parë, por më pas arrita të gjeja në shumë vende të tjera, në Athinë, Selanik, Konicë, Janinë. Çdo herë, që udhëtoj në Shqipëri, gjej materiale të ndryshme. Një mik, më dha një disk me muzikë shumë të bukur epirote, që kish gjetur në Tiranë. Por, zbulimi më i jashtëzakonshëm, kanë qenë disa regjistrime të hershme nga Epiri, që m’i dha një zonjë në Baltimore, Maryland, që i kishte trashëguar nga gjyshi i saj, i cili ishte nga Korça. Ai udhëtonte shpesh mes Amerikës e Korçës për arsye pune.

Gjëja më interesante në lidhje me këto regjistrime, ishte se qenë bërë gjatë kohës së Revolucionit Rus. Këto disqe nga njëra anë kishin këngë polifonike dhe nga ana tjetër muzikë instrumentale. Këngët ishin në shqip, kurse muzika instrumentale ishte si në Epirin grek, μοιρολόι (miroloi) dhe σκάρος (skaros)*. Regjistrimi ishte bërë në Bukuresht. Në fillim mendova që mund të ishin vllehë, por ua tregova disa personave dhe të gjithë më konfirmuan të njëjtën gjë, që nuk ishin këngë vllehe, por shqiptare.

Gjithashtu, kam gjetur regjistrimin më të vjetër të këngës së Menushit, të realizuar në Athinë në vitin 1926, por të kënduar në greqisht nga një grup himariot. Kënga e Menushit më intereson veçanërisht, por preferoj variantin e kënduar dhe jo me kërcim. Nga gjithë regjistrimet e gjetura, kam nxjerrë katër kuti me cd, gati 100 tracks, me muzikë epirote-shqiptare.

Prej mbi një viti e gjysmë, ju jeni vendosur në Konicë të Greqisë. Për shkak të figurës së Faik bej Konicës, një personalitet i rëndësishëm shqiptar i gjysmës së parë të shek. XX, emri i qytetit ka një domethënie të veçantë për shqiptarët. Kjo ishte më tepër referencë e natyrës historike, pasi ajo çka dua t’iu pyes lidhet me elementin vlleh, i cili vazhdon të jetë shumë i pranishëm në Konicë. A ka ndryshime të ndjeshme mes këngëve e melodive të tyre të vajit me ato të grekëve e shqiptarëve?

50% e popullsisë në Konicën e sipërme janë vllehë. Por Ju duhet të jeni e kujdesshme kur flisni për vllehët, sepse nuk ekziston vetëm një tip vllehu, sikurse nuk ekziston vetëm një tip shqiptari apo greku. Edhe ata këndojnë këngë polifonike, veçse janë në gjuhën vllehe.

Ndërsa vllehët e fshatrave Kalarites dhe Shirako, në zonën e Xhumerkës, përveç polifonisë, kanë zakonin të luajnë muzikë vaji me klarinetë mbi varrin e të vdekurit, çka nuk haset zakonisht te grekët e shqiptarët, por e gjen edhe në fise të tjera tribale

Titulli i albumit me muzikë nga viset shqiptare, “Don’t trust your neighbours” (Mos u beso fqinjëve) tingëllon provokues. Ideja e këtij titulli ka lindur nga ndonjë tekst kënge brenda albumit apo është rezultat i një frymëzimi krijues?

Titulli është vendosur prej meje, është një album i përbërë prej dymbëdhjetë 78-shesh, marrë prej disqeve të gjetura shellac. Kjo ishte ndjesia, që m’u krijua nga muzika e vjetër e Shqipërisë. Muzika epirote e të dyja vendeve, më ngjan se ka e kaq të fortë elementin e vetëbesimit dhe të vetëmjaftueshmërisë, duket sikur referencat i merr nga vetvetja. Nuk u referohet fqinjëve, nuk ka besim te fqinjët.

Në librin dhe prezantimet tuaja, i kushtoni një vëmendje të veçantë muzikantit dhe violinistit virtuoz Aleksis Zumbas, i cili lindi në vitin 1883 në fshatin Grameno të Janinës, në një familje rome dhe në 1910-n emigroi në Amerikë. Në përshkrimin që bëni për të, përmendni që interpretimi i tij i miroloit (këngës së vajit) është i paarritshëm, është një “Këngë vaji për fundin e botës’’ dhe që asnjë interpretim tjetër i miroloit prej mjeshtrave të njohur virtuozë, nuk ka veçantinë dhe origjinalitetin e interpretimit të tij. Në një postim thuhej, që origjina e tij më e hershme, e paraardhësve të tij, me shumë mundësi të jetë nga Shqipëria e sotme. Keni gjetur ndonjë evidencë në lidhje me këtë hamendësim?

Mendoj, që ka një evidencë të fortë, që ai e ka origjinën nga Leskoviku ose të paktën një pjesë e paraardhësvë të tij rrjedhin prej andej. Regjistrimi i tij i parë, por edhe regjistrimet e tij të fillimit në Amerikë për Victor Records përmbajnë vallen instrumentale me titullin “Leskovik’’. Në vitin 1945, një vit para se të vdiste, ka bërë një regjistrim për Ajdin Leskovikun në New York, bashkë me një grup burrash nga Poliçani i Dropullit. Por, ka edhe disa evidenca të tjera mbi të cilat më duhet të thellohem më shumë.

Po klarinetistin e famshëm shqiptar Laver Bariu, ju dha mundësia ta njihni nga afër?

Për fat të keq, jo. Do desha shumë ta kisha takuar. Shpresoj që në edicionin e dytë të Festivalit, që do të organizoj në Konicë, të kem mundësi të transmentoj filmin masterpiece “Gjeneral Gramafoni”, me titra në të dyja gjuhët. E adhuroj këtë film. Është kaq subversiv, shpresoj që publiku të arrijë të kuptojë qoftë edhe gjysmën.

Kënga polifonike, në ndryshim nga muzika instrumentale, nuk është kaq e lidhur me muzikantët gypsy. Interesi juaj për polifoninë është i njëjtë me atë, që keni për muzikën e Epirit?

Po, polifonia është kryesisht “home made”, kurse muzika instrumentale ka karakter shtegtues. Jam i thellësisht i interesuar për polifoninë. Shoqet e mia më të mira janë një grup i vogël grash, që quhen Isokratisses, me origjinë nga Poliçani i Dropullit dhe këndojnë këngë në të dyja gjuhët. I kam ftuar të performojnë dhe në Amerikë, në "Kennedy Center" dhe në tetor 2022 kam hedhur në qarkullim një album me këngët e tyre polifonike, i cili titullohet “Cry with Tears”, limited edition vinyl. Në festivalin e fundit, që organizova në Konicë publiku u hipnotizua me zërat e isokrateve. Një nga arsyet që i dua shumë këto vajza, është se janë të lidhura me polifoninë që në lindje dhe janë shumë autentike.

Jam kundër profesionalizimit të këtij lloji muzike, tani të rinjtë mësojnë të këndojnë polifoni në mënyrë akademike, në qendra të ngritura për këtë gjë. Njoh njerëz nga të dyja anët e kufirit, që muzika është e barazvlefshme me vetë ekzistencën e tyre

Lexova, se keni plan të ndërtoni një muze të muzikës së Ballkanit Jugor në anën greke të kufirit. Është diçka, që mendoni ta realizoni në të ardhmen apo në një afat kohor më të prekshëm?

Jo tamam muze, por një qendër, ku do të vendoset koleksioni arkivor i muzikës së Ballkanit Jugor. Ju e quani muze, sepse në të vërtetë do të ketë artefakte, si disqe, instrumente, etj., por qëllimi kryesor i tij do të jetë mbledhja e muzikës, në formën më të hershme në shyllac, nga i gjithë rajoni. Pjesa qendrore e këtij koleksioni, do të përbëhet nga arkivi im personal. Por, ndjenja e fragmentarizmit që ekziston në Ballkanin Jugor, mungesa e bashkëpunimit, grindjet mes njerëzve për përdorimin e kësaj apo asaj fjale, ngjarjet e frikshme që kanë ndodhur në të shkuarën, e bëjnë të vështirë këtë ndërmarrje.

Por, tashmë jemi në shekullin e XXI, duhet që të bashkëpunojmë, të kuptojmë se muzika nuk ka nevojë vetëm për konservim, por edhe për vazhdimësi. Por, që të realizohet kjo gjë, duhet, që të caktohet vendi i duhur, të krijohen kushtet e duhura, pra është një tërësi faktorësh. Muzika është gjëja më rëndësishme, është e shkuara jonë. Nuk do të toleroj asnjë partizan të nacionalizmit dhe politikan të na përcaktojë se çfarë është e shkuara.

Në mediat greke iu bë shumë jehonë edicionit të parë të Festivalit “Why the mountains are so black: The Musical Cultures of Southern Balkans”, që organizuat në Konicë në qershor të këtij viti në bashkëpunim me Fondacionin Onassis dhe Bashkinë e Konicës. Gjithmonë titujt, që përzgjidhni janë kaq poetikë. çfarë përmbante ky festival?

Ishte një festival triditor, ku përpos aktiviteteve të tjera, kisha ftuar muzikantë nga Shqipëria, Maqedonia e Greqisë dhe Thraka. Kisha sjellë grupin e Vasil Ziut nga Lushnja dhe Aurel Qirjon nga Korça, si dhe grupin e grave ‘’Isokratisses’’, që përmenda më lart, që përfaqësojnë Greqinë e Shqipërinë Jugore njëkohësisht. Një nga momentët më magjike të Festivalit, ishte kur u transmentuan në ekran filmat pa zë të vëllezërve Manaki, të kineastëve të parë të Ballkanit Jugor, dhe pikërisht pse ishin pa zë, unë desha që të kishte muzikë. Ndaj krijova një orkestër të përbërë nga në grup muzikantësh nga Shqipëria, Maqedonia e Greqisë dhe Thraka. Ata interpretuan 30 minuta secili, gjatë kohës që jepeshin filmat dhe ishte një atmosferë magjike, një alkimi e vërtetë. Mënyra si unë e perceptoj Ballkanin jugor, nuk lidhet me nocionin e kombit, por me atë të rajonit. Për mua zemra e identitetit është rajoni, nuk është as gjuha, as feja e as raca. Ka karakteristika të përbashkëta, që e bëjnë këtë muzikë koherente mes Shqipërisë Qendrore, Maqedonisë së Greqisë, Thrakës e Epirit.

Keni menduar të shkruani diçka që do të ketë si fokus vetëm pjesën e Shqipërisë?

Kam dy dëshira, që jam i interesuar në lidhje me Shqipërinë. Nëse do të mund të jetoj gjatë, do desha të bëja një studim mbi kontributin e shqiptarëve gypsy(evgjitë) në ekonominë muzikore dhe impaktin e pushtimit gjerman në Shqipëri mbi popullsinë gypsy, si dhe trajtimin e tyre nga regjimi i Hoxhës. Këto gjëra, janë pothuajse të padokumentuara. Kam pyetur disa studiues seriozë dhe askush prej tyre nuk dinte të më thoshte.

Gjithashtu nuk kam arritur të gjej një libër të mirë në anglisht, përsa i përket historisë së Shqipërisë. Ti i përmend një amerikani të zakonshëm Shqipërinë dhe ai nuk e ka idenë, as nëse ndodhet në Europë. Duke marrë parasysh historinë e pasur të Shqipërisë, është për të ardhur keq, që nuk ka studime të thella në anglisht, sidomos përsa i përket historisë kulturore. Ekziston një libër i mirë nga Noel Malkolm, por ai fokusohet vetëm te personalitet shqiptare, nuk mbulon pasurinë e historisë së Shqipërisë.

Asgjë nuk do të mbijetojë, nëse njerëzit nuk duan të mbijetojë. Çdo gjë shkon drejt disintegrimit. Jemi entitete biologjike, që shprehemi përmes kulturës. Kultura bën ciklin e saj dhe ndonjëherë zhduket. Nëse njerëzit e çmojnë muzikën e tyre, ajo do të vazhdojë.

*Melodia e "skaros" lidhet me kullotjen e bagëtisë gjatë orëve të natës në muajt e ashpër të dimrit, që bari nuk është i mjaftueshëm për kafshët. Përmes "skaros", dhentë mund të kompensojnë ushqimin e cunguar, me kullotjen e zgjatur gjatë natës, 2-3 orë më tepër.

86 Komente

  1. P
    Poseidon

    PO SA TE TRASHE QE JENI MOR AMAN PO GREQIA SIDOMOS AJO KONTINENTALE DHE KORFUZI KANE QENE DHE JANE TE BANUARA ME SHQIPETARE DHE KJO VERTETOHET ME PAMJEN, ME GJUHEN E PEAFERT(dialekte)ME ZAKONET ,VESHJET ,KENGET E TE TJERA SI EMRAT E MBIEMRAT ......I GJITHE BALLKANI ESHTE SHQIPETAR ME FE ORTODOKSE,ME SHTETE TE NDRYSHME......PYETJA ESHTE A KA TE ARDHUR NE BERTHAMAT E KETYRE SHTETEVE........DUHET TE KETE...........KISHAT NE KOSOVEN E VERIUT JANE SHQIPETARE O DERRA SE PO TE ISHIN SERBE NUK DO EKZISTONIN ATY....... CDO PERPLASJE NE BALLKAN KA MOTIV KRYESISHT FETAR DHE KOMBETAR DHE PRANDAJ ESHTE ME I RREZIKSHEM.....

    Përgjigjjuni
    1. T
      Taulant

      Me kujtove ate studimin e historianit te njohur Skocez George Finlay . Sipas Finlay revolucioni Grek ishte nje ceshtje e brendshme Shqiptare.

      Përgjigjjuni
      1. .
        .

        O debila Turk-Arkarnaut, pa te shkuar dhe pa te ardhme ... cfar karleqesh thoni. $$$$$$ Historia (fal shkrimit dhe gjuhes Greke) eshte kaq e qarte sa e zeza mbi te bardhe. Lexoni ne internet si shkruhet mbishkrimi I pare ORGJINAL qe filter per Epir. $$$$$$ "Απειρωτάν" eshte mbishkrimi i pare qe eshte gjetur mbi monedhat Epirote, te shkruara ne alfabet dhe gjuhe Greke. $$$$$$$ Per cfar Skiperi" flisin o te pa Bese, termi Skiperi ka 400 vjet qe u shpik pas pushtim-asimilimit te Arberise.

        Përgjigjjuni
        1. N
          Niku

          Meqenese e keni Epirin tuaj, me thuaj nje grek tjeter pervec ketij kokeboles Pirro steroidit, qe e ka emrin e Pirros, mbretit te Epirit. Ne Greqi ka me qindra Agamemnone, Menelao, Arqile, Homere, Aristotele, Aleksander e me the te thashe, por as edhe nje Pirro. Ne gjithe historine e Greqise, te vjeter dhe moderne. Pse eshte kjo, pusti mu?

          Përgjigjjuni
          1. P
            Piros

            Nku ose Nikos me mire,Piro ne greqisht do thote zjarr,ndersa ne shqip nuk ka ka kuptim.Ndonje kokloqe mund te thote qe ka lidhje me fjalen pi me pire por kuptohet kjo lloj shkence shqipo eshte per te qesh

            Përgjigjjuni
            1. N
              Niku

              C'lidhje ka kjo qe thua ti me ate qe pyeta une? Le te kete edhe kuptimin "mbret" apo "Perendi" apo edhe "mut", pyetja eshte meqenese Epiri qenka grek dhe greket e vleresojne historine e tyre, pse greket nuk ua vene emrin femijeve te tyre Pirro ashtu sic ua vene edhe Agamemnon, Homer (Omiros), Parid (Paris), etj.? Nderkohe ne Shqiperi ka plot njerez me kete emer, ashtu sic ka me emra te tjere te lashte si Agron, Bardhyl, Skerdi,Teuta, etj. Pergjigja eshte e thjeshte: Sepse Pirroja dhe Epiri nuk kane lidhje fare, po fare ama, me Greqine. Nuk ka patur lidhje dje, as sot, dhe s'do kete as neser. Dhe emri im nuk eshte Nikos, Niku eshte shkurt per Fisnik, gje qe ti as qe ja ke haberin se c'do te thote te jesh fisnik.

              Përgjigjjuni
            2. .
              .

              Emri Pyros = (i zjarrt ne Gr.) eshte paralelizuar me emrin e Krishter S.Pyro. $$$$$$$ Nje emer i lavished mund te perdoret nga gjithe Bota, rendesi ka kuptimi i emrit i cilia shpjegohet vetem ne Greqisht. $$$$$$$ Rendesi ka se cfar shkruanin monedhat qe qarkullonin ne Epir, ato shkruanin qart "AΠΕΙΡΩΤΑΝ" "ΒΑΣΥΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ", shikojeni ne internet. $$$$$$$ Si mund te pretendosh qe Pirro eshte Skipetar, kur Skipetaret e sotem jo vetem qe nuk mund ti lexojn keto shkronja, por jane armiq te per betuar te ketij alfabeti dhe kesaj gjuhe qe perdorte Pirua.

              Përgjigjjuni
              1. M
                Maks

                Po prit mo greku Sepse arkivat e vatikanit e te venecies po fillojn te flasin Mos u nxitoni se do dal e verteta dhe historia me greker te konvertuar nga anglia e franca do dali kalai Dhe nuk e di si do i veje halli i historis se deformuar greke

                Përgjigjjuni
                1. .
                  .

                  O rac e mutit, po cfar arkiva leshi thoni, kur ne internet mund te klikosh shume lehte "Monedha Epirote" (ne shqip). $$$$$$$ Dhe te mahnitesh ku gjthcka 2.5 mije vjet te lashta shkruhet jo vetem Greqisht, por me te njejten gramatrik dhe sindaks me Greqishten e Sotme. $$$$$$$ "AΠΕΙΡΩΤΑΝ" dhe jo "EPIR" "ΒΑΣΥΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ" dhe jo "Mbreti Piro". $$$$$$$ A ka me thjesht dhe me qart se kaq ????

                  Përgjigjjuni
                  1. M
                    Maks

                    Rrac muti je ti pa identitet Dikur ishe shqiptare Te dha greku 300 euro drrove kombin Po ju donit enverin qe tua leronte ca u ze pragu Rrac muti Edhe un nga jugu jam o delenchi dhe e kam per nder qe jam shqiptar lab dhe epiriot

                    Përgjigjjuni
                2. U
                  Universi shpresa ime

                  O graqira ju sikur nuk keni pasqyr të shifni suratin që e keni të zi si qymyr e flok rrodhe si lesht e mi. Ajo gjuh e shpifur që keni me prapashtesa ..is .. os sikur edhe srbt viç e vaç tregon më së miri që jeni të ardhur në ballkan. Ju nga Siria e srbt nga uralet. Gjuh jevgjish e surat jevgjish Ça grini sallat kot . KY I gjori u mahnit nga këngët labçe pa gërnet po u ngatarua keq kur të njejtat këng I dëgjoi edhe në graqisht e me gërnet e u bë lëmsh . Duke Mos qën historian ngataroi arixhinjt me ju. Ju keni të dret se nuk jeni arrixhinj po jeni Sirian të zinj ashtu sikur Jan sirianët . Nji vrime I bini po edhe aty stononi. Skeni histori me emrin graqi para 1821. Mësoni shqipen e do kuptoni më mir emrat e zotave e toponimet e lumenjve fshatrave edhe do flini rehat. Fal francës e gjermanis u krijuat ju fara më e pështir ngritët kokën . Ndaj edhé emri pabesidhes ju shkon fiks. Rini urt se do mësoni notin e në egjypt do përfundoni.

                  Përgjigjjuni
              2. H
                Hoxh Armandi

                Turkoshqiptaret qe bertasin uallah akbar ca lidhje kane me Epirin? Allah allah bismilah

                Përgjigjjuni
                1. N
                  Niku

                  Si ke mbijetuar ti ne toke deri tani me kete nivel inteligjence? Cudi e madhe.

                  Përgjigjjuni
                  1. P
                    Per hoxhe Armandin

                    Hoxhe Armandi mungesa argumentit ben mos te sjellesh argument por te kapesh mbas fese islame e cila erdhi dhjetra shekuj mbas historise epirote. Debil nuk mund te te them sepse nuk je por i DHJERE koke e kembe je.

                    Përgjigjjuni
                  2. I
                    Iliri

                    I dashur grek(si dhe greku bejleri)… Historinë e bëjnë mashtruesit…… Populli nuk bën histori populli jeton. Feja beri edhe historinë edhe shtetin. Sot 200 evro bëhesh grek! Pse i pranoni ? Pse ju duhet labi grek? Se pas 500 vjetësh do dalin librat e historisë që deri në Shkumbin ka qenë greqi…….

                    Përgjigjjuni
                    1. M
                      MARLUX

                      o trap, Skiperi//Shqiperi/Iperi/Epir eshte pikerisht emri i Epirit. Ipe ne dialektin Cam do te thote shqiponje.

                      Përgjigjjuni
                      1. R
                        Raimond Vlonjati

                        O grek , o Arab from Libya! Ne Kujtimet e tij Ciceroni thote tekstualisht , se “ emri i Pyrrhus , eshte Burrus , qe ne gjuhen e Ilireve do te thote Burre “ Ciceroni pretendonte se e njihte gjuhen Ilire , sepse kishte kryet studimet ne Apolloni per gjuhen Greke dhe Ilire . Lexo librin e tij “Memoirs” dhe do e kuptosh qe Pirro ishte Ilir Pp ashtu Lord Byron thote se ne nje takim me Edward Gibbon ne Athine , ky i fundit i thote se “ Aleksandri i Madh dhe Pirro i Epirit ishin te dy me te njejten kombesi Shqiptare si Skenderbeu” Dhe patjetet qe ashtu kane qene , sepse ndaj dhe kur ata ishin te vegjel familja i conte ne Iliri ne menyre qe te ishin te mbrojtur nga armiqte “ Keshtu qe o o grek ,o Arabet e Ballkanit mos ha shum mut se te ben dem

                        Përgjigjjuni
                      2. R
                        Raimond Vlonjati

                        Ky zoteria paska bere libra dhe gjithe kete interviste per dicka qe anuk e paska gaverin fare dhe per te cilen ai eshte komplet injorant , Sa per diheni qe ta mesoj ky miku ,Muzika Autoktone e Epirit eshte Polifonua Labe , dhe jo muzika qe bejne sazexhinjte e ndryshem te ardhur nga Egjypri . Ajo eshte muzike e oerpunuar e krijuar shune vone , ndoshta gjate pushtimit turk . Ndersa Muzika origjinale e Epirit qe vjen nga thellesia e Shekujve eshte Polifonua Labe te cilen mundohet ta kopjojne greket por ju del e shemtuar ngaqe nuk e njohin ate muzike . Po ashtu Vajtimet e Epirit jane vajtimet qe qajne grate Labe kur vdes ndonje familjar dhe quhet “ Qarje me Ligje” Edhe kete e ka vetem Shqiperia asnje tjeter ne Epir dhe Ballkan nuk e ka. Ndaj or mik mos u lodh kot te thuash budalleqe perpara nje budallacke injorante si kjo gazetarja . Natyrisht ti ke axhenden te jesh i “ paanshem” , nga ana Greqise, Por qe nga thua ti tregon vetem deficence totale intelektuale per Muziken e Epirit . Ti nuk e njef fare fare ate muzike sepse e ke te gabuar mendimin konceptual se kush eshte Muziika autoktone e Epirit . Qe kur erdhi kjo demokracia na vijne leta sharlatane ne Perendimi dhe ne fyejne intelektin e koqeve me keto qe thone O kopetent , shko pregatitu , hap librat dhe meso cila eshte Muzika e Epirit dhe pastaj hajde fol Por ki parasysh se kur flet me Epirotet e Shqiperise duhej te jesh tamam i pregatitur ,se se na vjen per te vjen per te vjelle kur degjojme ato budalleqe qe nxjerr nga mendja jote Edhe Mero i kesaj gazete duhet ti thote dy llafe per kete rast

                        Përgjigjjuni
                        1. M
                          Miri

                          Po nga fjala polifoni eshte labe ike mbidhe bleten

                          Përgjigjjuni
                          1. R
                            Raimond Vlonjati

                            Miri , po te pergjigjem prape une ty se keta nuk e paskan postuar pergjigjen time .Ne gjuhen tone nuk quhet polifoni , por quhet “Kenga Labe” Polifoni e quajne keta qe hiqen te shkolluar , ndersa populli as qe njef fare ate fjale . Ajo quhet kenga Labe dhe populli thote : Do kendojne njehere Labce, Nuk thone do kendojme njehere polifonike , se duket shume karagjoze , si homot

                            Përgjigjjuni
                            1. U
                              Universi shpresa ime

                              Shum zëra. Ju aq dini e aq thoni. Pabesidhes edhe kete fjal ashtu sikur edhe gjuha juaj me prapashtesa .. is... es... os. Ësht e sajuar se rrënjet I keni Mar nga ilirishtja shqipja e sotme. Të pa bes. U djegshi si minjt .

                              Përgjigjjuni
                        2. E
                          E verteta dhemb....

                          Beqiraaaaaaaaaa sumpalare tourkalvanoi,kerkoni defterqitapet ne Istanbul per origjinen tuaj......"......ati ku shkerdhehej burri me bur....etj,etj hahahaha!

                          Përgjigjjuni
                          1. A
                            Arvanitasi

                            Sumen e keni ju tradite mor i biri papuse se shqiptaret nder shekuj ju mballosnin grate e motrat e vazhdojne dhe tanime. Turku ju hipi ju evgjiteve greke e nxorri dhe shprehjen e famshme...Te fala Janulles o bythcpuar e laje mire sumen se papuja ju do qose ahahahahaha

                            Përgjigjjuni
                            1. A
                              Atdheu

                              E verteta dhemb", tis mamas sou to mouni. Atyreve qe ju dhemb jeni ju grekqiret, se ju po loboni, nuk po lobojne shqiptaret. To katalaves karioli????

                              Përgjigjjuni
                              1. Y
                                Ylli

                                Cja fut kot...kseris apo othomaniko dikio ( e drejta otomane )?? Ne qoftese jo ,pp ta shpjegoj une. Ishte e drejta e cdo turku qe robin e zene ne lufte ta trajtotonte sic i takonte turkut ,edhe seksualisht. Keshtu qe 450 vjet roberi turku cdo grek qe kapte ja çante bythen . Nga kjo vjen kompleksi grek para turkut. Mos kot si i zgjuar o kokrra e pushtit ,bir pushti ,nip pushtidhes !!

                                Përgjigjjuni
                              2. H
                                Himarjoti Lab

                                Qarte sakte e paster. Flm Poseidon

                                Përgjigjjuni
                                1. l
                                  lesh e li

                                  Lexoje dhe njehere intervisten. Ai flet per muziken, afersine dhe ngjashmerine midis tyre, per disqe dygjuheshe etj. Ai nuk eshte grek, as shqiptare, niset nga kultura, nga isqet, faktet qe ka ne dore. E thote diku se, nuk ka studime per kontributin gipsy ne shqiperi. Jane ceshtje qe s'i kupton kushdo. Mesazhet e tija jane te thella.

                                  Përgjigjjuni
                                  1. M
                                    Mbasi i ran Breket Cobanit Kuban hop qiten tjetrin

                                    Shqiperia sot ,ka nji mase te konsiderueshme Profesionistesh te Fushes Historise e asaj Gjeopolitike dhe s' ka me nevoj t.'i tregojn Muhaxhiret Arat ! Hajt pirdhuni nga kjo LOje e qelbur e Greqireve ,se tashme i ka dal boja hapur ne Opinion . Ngelet vetem me ju rras hurin deri ne rreze .Gezoni Miljonat qe financon Athina dhe shkopni nga keni dal .

                                    Përgjigjjuni
                                  2. a
                                    armand

                                    Kam nje pyetje te thjeshte : cfare gjuhe flisnin osé kendonin epirotet ?

                                    Përgjigjjuni
                                    1. A
                                      Ari

                                      Sigurisht shqip /dialekti toske. Porse, nder shekuj atje kane mbrritur (per arsye te ndryshme) edhe kombsesi te tjera , greke, bullgare, serbe, etj

                                      Përgjigjjuni
                                      1. A
                                        Askushii

                                        Armand, po ai studjuesi i muzikes thote: epiri nuk eshte as komb, as fe, as gjuhe, POR HAPSIRE kulturore me perzierjet e saj nder shekuj...

                                        Përgjigjjuni
                                        1. a
                                          armand

                                          "Askush" ok shume dakord me studiuesin por i njejti perkufizim ( hapesire kulturore me perzierjet e saj ne shekuj) mund te perdoret per te gjitha shtetet o kombet e sotem. Epirotet flisnin nje gjuhe dhe kush erdhi nga jashte epirit e i "mesoi" te kendojne e kercejne s'besoj se e beri ne gjuhen gipsy. Pastaj ketu lind nje tjeter pyetje : u influencua kultura e epirit nga muzika gipsy o eshte e kunderta ?

                                          Përgjigjjuni
                                          1. s
                                            shqip

                                            Per perkatesine etnike dhe gjuhen qe flitej ne Epir, kane lene shenimet e tyre te vyera historianet antike Straboni dhe Tukididi, qe thone se "epirotet flisnin nje gjuhe qe nuk ishte greqisht", por ata merreshin vesh shume mire me maqedonet", pra duke folur ne ate gjuhe. Po keshtu po prej ketyre autoreve antike, dime qe greket i quanin epirotet "barbare". Ky term, pra "barbar" perdorej prej grekeve per te treguar nje individ ose popullsi qe nuk flisnin greqisht. Kete term e adoptuan me vone edhe romaket qe quanin barbare ato popuj qe nuk kishin gjuhen e folur, gjuhen latine. Keto jane prova te padiskutueshme qe hedhin poshte pretendimet absurde te grekeve per Epirin dhe Maqedonine, qe ne fakt kurre nuk kane qene greke.

                                            Përgjigjjuni
                                          2. L
                                            Lisi

                                            Ashtu është...po shko thuaja grekëve.. Sa tu vijnë mendt e kokës atyre ne smund të tregohemi më ortodokse edhe se papu Jano...se do na mbijë bari pastaj... Kurse ky tipi atë zanatin e gërrnetës ka edhe aq kupton. Le që ështe edhe i sinqertë edhe e thotë edhe vetë kështu që muhabetet e gërrnetës tja dëgjojmë po aq e jo më shumë

                                            Përgjigjjuni
                                        2. D
                                          Detari

                                          shumica grekve modern ne greqi jane Arber.

                                          Përgjigjjuni
                                          1. A
                                            Aron

                                            Me ne fund, Detari tha dicka te vertete.

                                            Përgjigjjuni
                                            1. A
                                              Arber

                                              ...Gjithmonë të vërtetën ka thënë. Por ti zgjedh vetëm ato që të shkojnë për shtat.

                                              Përgjigjjuni
                                          2. B
                                            Bjeri shkurt

                                            Pirdh pirdh Keto identitetet as mish as peshk vlejne mbase per poezite, jo per jeten reale. Ata te paret e tij me çfare dokumentash arriten ne Anerike? Ky vete me çfare dokumentash udheton? Arrin ta kuptoje qe te thuash sot Epir eshte njesoj si te thuash Alpet apo Saharaja, zona qe perfshijne disa shtete e kombe. Epiri nuk ekziston si entitet gjeopolitik qysh prej 9 shekujsh E kane mesyre dhe populluar barbare, sllave, veneziane, saracene, turq e ottomane, identiteti epirot eshte nje fantazi, po aq sa ai bizantin O je shqiptar o je grek. Sikurse ne alpet evropiane je italian, francez, Austriak, sviceran, etj, askush nuk thote jam Alpin.

                                            Përgjigjjuni
                                            1. T
                                              Taulant

                                              Venecianet qysh ne shekullin e 12-te shpreheshin qe zonat perballe Lefkades e Korfuzit flisnin SHQIP.

                                              Përgjigjjuni
                                              1. S
                                                Shtruar e me terezi

                                                Dokumenti eshte i shekullit te 13° dhe permend vetem zonen perballe Korfuzit Boll te shikosh emrat e protagonisteve te asaj periudhe dhe do shohesh qe jane te gjithe greke/bizantine. Identiteti i Epirit ishte i lidhur me Bizantin. Mos harro se deri ne shekullin e 11° trojet e Epirit ishin nen mbreterine Bullgare. Novosela, Çorovoda, Berati, Zagoria, Zverneci, etj, jane toponime bullgare/sllave Per te arritur te nguliten ne histori, keto toponime tregojne qe u mbivendosen nga nje kulture a elite mbisunduese qe u imponua per nje kohe te gjate. Edhe pas kryqezates se IV, dhespotati i Epirit u krijua si zone per te mbrojtur bizantinet nga pushtimi i latineve. Pa e zgjatur me tej, mund te shkosh e te shohesh dhe Dyndjen e vizigoteve ne Epir dhe trajtimin si skllever te krejt popullsise se zones pas marreveshjes me perandorin Ne Epir nuk ka pasur popullsi a kulture homogjene. Ky eshte poet dhe jo historian e nuk ia ka idene e levizjeve te popullsise apo banoreve neper shekuj Nuk po permendim ketu arumunet prezent ne zone qe flisnin latinishten vulgare. Me pushimin turk kemi dyndjen e nepunesve osmane me origjine nga krejt perandoria, Persia, Armenia, Egjipti, Hebrenj, etj.keta u martuan me gra vendase dhe hodhen rrenje ketu. Identiteti epirot nuk ekzistom aktualisht. Eshte shuar prej shekujsh Mohimi i identitetit kombetar eshte nje gomarllek i madh dhe i demshem per ne shqiptaret.

                                                Përgjigjjuni
                                                1. S
                                                  Shtriga

                                                  I saktë dhe i kthjellët. Shumë shqipo që bërtasin e çirren ndaj grekëve po të bëjnë ADN do çuditeshin me veten, kaq.

                                                  Përgjigjjuni
                                            2. F
                                              Fotaq

                                              je ca pusht ti fotaq je ................................

                                              Përgjigjjuni
                                              1. E
                                                Epiriot jo gypsi

                                                Te qifsha Akademine e Shkencave!!! Vetem ky tipi me pasionin e tij ka studiuar edhe mbledhur materiale te rralla ne shume se sa gjithe Akademia keto 30 vitet e fundit.

                                                Përgjigjjuni
                                                1. A
                                                  Arben

                                                  Shume dakort Epiriot! Keta akademiket Shqiptare luftojne per tituj dhe para dhe jo per te bere shkence. Nuk e kuptoj perse ka persona qe kane doktorata ne Shqiperi kur asnje nuk ka bere shkence.

                                                  Përgjigjjuni
                                                2. N
                                                  Neandertali shpellave bizantine te mesjetes

                                                  Ky eshte nje "apasionant" i muzikes epiriote ose e shqiperise se jugut,,, por i tredhur deri ne rreze nga propoganda dhe presioni "i dashur" grek.....pirdhu, se nuk ju shkon deri ne fund gjerave , me kujdesin per te mos ju thyer vezet ne xhep grekeve....pastaj kur thote nje me dy :xhipsi,xhipsi ....ku eshte qellimi ??? Kjo muzike eshte ne vendlindjen e saj dhe autoret jane vendasit dhe jo te ardhurit qe per te mbijetuar benin kllounin. Ne dasmat tona kendonim vete ndersa xhipsit i binin ne ndonje cep rruge per te mbijetuar dhe per tju hedhur ndonje lemoshe ....me vone kohet ndryshuan per aresye te ndryshme. Por kenget e jugut ,sazet, polifonia labe apo vallet, kane qene, jane dhe do te jene shqiptare. Ska gje me te shemtuar ti degjosh greqisht, dhe ti degjosh te kenduara nga disa te neveritshem pa shtylle kurrizore, qe dhe keta e bejne per te mbijetuar.........Prandaj i dashur , nuk ke kapur thelbin e kesaj historie, ose nuk guxon ta besh...........!!!!!!!!!

                                                  Përgjigjjuni
                                                  1. N
                                                    Nje Vllehe krenar

                                                    Po vllehet pse nuk i permend ti? Apo nuk kane egzistuar ne teritorin e epirit? Kam frike se perbenin gjysmen e popullsise dhe gjysma tjeter kane qene arberor dhe helene.

                                                    Përgjigjjuni
                                                    1. N
                                                      Neandertali shpellave bizantine te mesjetes

                                                      Dakort "Nje vlleh krenar" , kane qene edhe vllehet, por mendoj sipas fakteve historike ,ne vend te dyte, mbas shqipfolesve arvanite. Arvanitasit perbenin 70 perqint te popullsise se greqise se sotme , ...vllehet i konsideroj vellezer , por jo ata qe ju behen servil grekeve dhe perpiqen te behen me grek se ata vete....ne kete pike vine natyrshem pyetja: po greket e sotem kush mbeten ? ? ? Se ata te lashtet jane tjeter histori

                                                      Përgjigjjuni
                                                  2. i
                                                    ilirian

                                                    Ti shume mire qe e shef si rajon sepse rajoni është akoma i banuar nga e njëjta popullsi ajo ilirike qe është copëtuar ne njëmijë pjese e flasin tashme gjuhe me moderne se ajo mëmë ilirishtja ..

                                                    Përgjigjjuni
                                                    1. N
                                                      Noc. Rroku

                                                      Veçse SHQIP, se kjo gjuhë është NONA e të, gjitha gjuhëve, kështu ka folur EPIRI, shumë kohë para se të lindnin fetë, ishte koha e ZOTAVE. Ndaj dhe sot gjitonia në jug, do një copë sado të vogël LABËRI, pak LABÇE nga unesko duke quajtur këngë kishe dhe pak histori Butrinti, se ndryshe nuk i qëndron më këmbë gënjeshtra 300 e kusur vjeçare si njerka e qytetërimit ......hajt shëndet ,por e vërteta nuk shihet as kur shuhen kombet, Jo vetëm Epiri por i gjithë gadishulli ILIRIK ka folur e shkruar SHQIP ,kështu thonë gurët mijëra vjeçarë që gjënden kudo, ti eleona si ardhur që je mos e ke gjë me hile?????. Hajt na ruajt ZOTI ai i pari, dakort????

                                                      Përgjigjjuni
                                                      1. R
                                                        Reply to Noc. Rroku

                                                        Noc Rroku, edhe ne Gjermani sot ka plot qe flasin shqip. Me duket se jane pasardhesit e atyre ilireve qe banonin ne Gjermani ne shekullin II p.e.s. qe kane ruajtur gjuhen. Qi t'emen edhe kinezet flisnin shqip 5000 vjet perpara, po pastaj e nderruan se paten frike nga mongolet.

                                                        Përgjigjjuni
                                                      2. R
                                                        Ringjallja pellazge

                                                        Zoteria qenka i financusr nga fondacioni Onassis, qe as me pak dhe as me shume, eshte mbeshtetsi me i madhe i lobit ekstrem greko-amerikan. Ose then me ndryshe lobi ekstrem greko-amerikan, perfiton nga fondacioni Onassis. Ne gjithe shkencen e ketij te ashtequajtur ''dashamirs i muzikes Epirote" eshte cindentifikimi dhe shkombetarizimi i muzikes tradicionale EPIRO-SHQIPTARE. Muzika, sikurse kombesia nuk jane prodhime te nje perudhe te izoluar kohe. Ato jane nje vazhdimesi shumeshekullore ne tabanin e nje kombi te lindur dhe te vecuar me karakteristik kryesore gjuhen. Rendja e ketij "shkencetari" pas te ashtequajtures gypsi(romet) muzik si identitet te muzikes jugore(ne kufijte e sotem shqiptar) eshte nje djallezi nga ato te zakoshmet qe i gjithe arsenali antishqiptar grek eshte i perqendruar ne keto 30 vitet e fundit. Zoteria harron gjene me elementare te komunitetit ROME(gypsi) i cili, ndodhet i perhapur pothuaj ne te gjithe globin, qe nga Rusia deri ne Ameriken e Jugut, duke perfshire pothuaj te gjitha vendet mesdhetare dhe evropiane. Si kudo edhe ne Shqiperi kan patur zera te respektushem, si dhe nje pjese e tyre, e kan patur menyre jetese. Ne kete lloj meseleje, harrohet se baza, motivi dhe melodia e muzikes te kenduar apo luajtur nga nga muzikantet rome(gypsi) eshte MUZIKA POPULLORE VENDIT ne te cilin ky komunitet bashkejetonte. Pra muzika ROME eshte e ndryshme ne Romet e greqise, maqedonise, bullgarise, turqise, ukraines serbise, rumanise dhe dhjetra e dhjetra vendeve te tjera. Me pak fjale MUZIKA POPULLORE EPIROTE ESHTE E PASTER MUZIKE EPIROTE SHQIPTARE si i vetmi popull banor absolut ne krahinen e EPIRIT. Nese shteti grek detyroj greqishten kjo nuk ndryshoj traditen por vetem gjuhen ne kengen e njejte. Te njejten gje greket po provojne me mercenaret himarjot qe kan filluar te kendojne kenge labe ne greqishte.

                                                        Përgjigjjuni
                                                        1. A
                                                          Alex Tepelena

                                                          po ti thoje nje shqiptari para 10 vjeteve Epirot.... ta fuste grusht... ishte si ti thoje te qifsha nenen.... tani qe shumica e shqiptareve kuptojne se nuk kane as edhe nje lidhje me Iliret (barbaret) e shohin me embelsi te qenurit Epirot. Epiri eshte nje toponim grek. ne kuptimin gjeografik. Vorio Epiri u perdor nga ekstremiste grwke ne kuptimin politik per shume vite.Per jane dhe shume vite te tjera qe askush nuk merret me me vorio epirin zyrtatisht pervec ndonje shoqate ekstreme. Ne italine e jugut kendohet e njejta muzike ne gjuhen shqiptare, greke dhe italiane...... dhe ne Epir mot e jete eshte kenduar ne 2 gjuhe.... kenget e para kane qene kenget polifonike ( greqisht shume zera) pra o njeri i mire teper e veshtire te kuptosh kush kendoi i pari polifoni. nje gje eshte e sigurt, ne male qe mbeten pas si kulture vazhduan dhe kendonin vetem polifoni, ne qyteza si berati, delvina janina etj etj filluan te hyjne sazet. Sazet ne gjithe ballkanin ishin prone e ciganeve. Nje i bardhe kish turp ti binte klarinetes. Nje gje eshte e sigurt se ciganet shoqeronin kenget dhe melidite e vendasve....ipiroteve qe ne nje fshat si Leskoviku kendonin shqip dhe ne nje fshat 3 kilometra me poshte kendonin greqisht. nese dikush don te fuse politiken ne kete trashigimi kulturore Epirote eshte o loqe ... o agjend.

                                                          Përgjigjjuni
                                                        2. T
                                                          Tirana

                                                          Epiri ska lidhje me shqiptaret. Termi shqiptar u shpik vone. Epirotet dhe maqedonet jane etni te asimiluara. Kjo shihet nga tradita e njejte por me gjuhe te ndryshme.

                                                          Përgjigjjuni
                                                          1. M
                                                            MARLUX

                                                            o Trap. vete emri Shqiperi ka te beje me emertimin Iperi/Epiri. Shqipetaret jane quajtur edhe Maqedon, edhe Epirot, por edhe Ilir, sepse jane shtrire ne te gjithe kete hapesire dhe keto kane qene vec emertime rajonesh, jo emertime etnitetesh. U bene me vone emertime etnitetesh me budallalliqet e politikave per te bere shtetet e ndryshme dhe formuar kombe fiktive.

                                                            Përgjigjjuni
                                                            1. T
                                                              Taulant

                                                              Nga dole me keto brockulla..... Te gjithe Historianet prej atyre le lashte Grek si Strabo etj Epirin e quanin Shqiptar. Por edhe Historianet Romak shpreheshin per prejardhjen Shqiptare te Epirit. Mos te flasim per historianet e mijevjecarit te sotem te cilet e quanin gjithmon Shqiptar. Kam parasysh Venecianet qe zoteronin ishujt perballe Epirit dhe kane dhene shume argumente shkencore per Epirin. Mos te flasim per shekullin e 18-19 ku Bajroni

                                                              Përgjigjjuni
                                                              1. H
                                                                Historiani kozmopolit

                                                                O kopetent po Vllehet sa perqind zinin ne popullsine e Epirit si teritor? Thuhet tek 50%.

                                                                Përgjigjjuni
                                                                1. U
                                                                  Universi shpresa ime

                                                                  Vlleh=vllah e kupton se ça gjuhe ësht. Rumanisht .. bukurësht= bukuresht. O ju me fustane kurvash se fustanella Jon mbaron posht gjurit e ju kurvat e siris ju pëlqeu mbi gju. Sa e sa shembuj ka që ju çdo gjë që ka lîhje me shqiprin doni ta graqizoni. Hahahahaha. Prap brënda e keni.

                                                                  Përgjigjjuni
                                                                2. B
                                                                  Bejkush

                                                                  Taulant Iliri,nuk ka pasur kurrë historian me emër Strabo.... Taulant shqiptari,fjala shqiptar është përdorur shumë vonë... Epiri ka qenë dikur i epirotëve,sot jo më, e ndanë fuqitë e mëdha në Greqi dhe Shqipëri.... Ali pashai ishte i fundit që e mbajti Epirin të bashkuar... Ky sipas meje,është muhabet kot,ç'na duhet ne të krahasojmë kush ka qenë më i vjetër dhe kush më i mirë- seicili të mirë e të keqe i ka për derë të vet... Nuk ju duket se këto muhabete bëhen qëllimisht për të larguar vëmendjen!?

                                                                  Përgjigjjuni
                                                                3. T
                                                                  Tirona

                                                                  O Tirana! O toç kungulli pa fara

                                                                  Përgjigjjuni
                                                                4. B
                                                                  Banka

                                                                  Ja karlleku i radhes i bandes Rama-Veliaj per te larguar vemendjen nga vjedhja masive e vendit! Hidhi nje kocke qenve dhe vidh rehat...

                                                                  Përgjigjjuni
                                                                  1. U
                                                                    Urrejtesi profesionist

                                                                    Hajde Tirana hajde , Tirana me baze "greke " je ti , por neogreke

                                                                    Përgjigjjuni
                                                                    1. U
                                                                      Undefined

                                                                      Ja dhe nje i tredhur....qe do te na tregoj ....perralla me lesh......as Greqi e as Shqiperi.....hahahahahsha...a e kupton ky zullap qe me keto we thote del komplet "skopje".....nuk ka Greqi aty o psikopate Amerike....ato jane ne shekuj toka shqiptare qe rrace juaj shemtuar (anglosaksone) ja dha Konglomeratit grek....per interesa gjeopolitike.....o dru

                                                                      Përgjigjjuni
                                                                      1. L
                                                                        Ligji i kunerpeshes

                                                                        Sa gallate qe je ti. Nuk ka greqi, por ekzistonte konglomerati grek. Po nga mbiu ky konglomerati grek?

                                                                        Përgjigjjuni
                                                                        1. U
                                                                          Undefined

                                                                          Lexoje edhe nje here se ndoshta ftillohesh.....behet fjale per tokat e Epirit qe ju dhane me 1913 Konglomeratit grek....i cili ekzistonte qe nga 1830...ne jug te Greqise se sotme....dhe kufizohej ne veri me Prevezen e Camerise....kuptove o beqir.....mire ky zullapi amerikon...por duhet me ju ftillu ene ju trongllave tone...cmenduri

                                                                          Përgjigjjuni
                                                                      2. P
                                                                        Polifinia

                                                                        Ky studiusi na thote se Shqiperia nuk njihej mire nga te huajt sepse nuk ka shkrime te mirefillta ne Anglisht, mire mor zotrote meqe dashke ta njohesh shqiperine tek te huajt , na e hap ate ekspozite ne token shqiptare dhe jo ne Greqi , boll e organizon nje festival ne greqi sa qe dhe k’te nuk e meriton Greqia se Epiri eshte Shqipri. Hape muzeun ne Gjirokaster se Gjirokastra ka afer Leskovikun ….. prandaj nuk njihej shqiperia se si puna e ketij studiusi ashtu siç kane bere te tjere para tij kulturen Pellazgeve-Ilire-Epiriote i kane mbyllur ne Muzete e Greqise dhe sot kjo Greqi na mburet dhe thone Ne jemi Greqia e lashte…… Ti moj gazetare duhej ti beje nje pyetje ketij studiusi , perse nuk e hap kete Muze ne token Shqiptare ……

                                                                        Përgjigjjuni
                                                                        1. C
                                                                          Cano

                                                                          Ti mire e ke por keto pune duan financime ndaj behen ne Greqi.

                                                                          Përgjigjjuni
                                                                          1. e
                                                                            enter""

                                                                            Boll me keto. Ne Greqi ati vleresohet kurse ne Shqiperi ju keni Luizin.

                                                                            Përgjigjjuni
                                                                          2. T
                                                                            Tani

                                                                            More po si eshte kjo pune qe edhe sot ne shekullin 21 thesaret tona duhet ter na i zbulojne te huajt. Kujtoni punen fantastike qe bene privatisht mbledhesit e folklorit tone Thimi Mitko me "Bleten Shqiptare" dhe "Visaret Kombit" e ne shekullin 20 Shtjefen Gejcovi me folklorin e Shqiperise se Veriut. Ata nuk i pagoi askush por i shtyu dashuria per ATDHEUN Taksapaguesi shqiptar mban me roga nje akademi per kerkime dhe studime te tilla dhe ajo vetem hesht dhe ne duhet te degjojme c'na thone te huajt per muziken tone. . Kur do te na i sjelle keto thesare Akademia jone????

                                                                            Përgjigjjuni
                                                                            1. A
                                                                              Atdheu

                                                                              Mesa duket lobimet greke po funksionojne shume mire. Nuk e di se sa here ka ardhur ky amerikani, qe na qenka ulur kembkryq ne greqi,ne Shqiperi, per te zhbiruar mbi muziken e Epirit dhe kengen polifonike? Po ky grup nga Policani i Dropullit???? Kenge polifonike Dropulli?????? I thoni te futet pak me thell, ta kaloj dropullin dhe te degjoj nje here, se s'eshte polifolia shqiptare. Nje interviste shume e ceket nga ana e tij. Mos u merrni me keta njerez, kohe e humbur.

                                                                              Përgjigjjuni
                                                                              1. L
                                                                                Llanja

                                                                                Germoni bijte e mi germoni nga te kerkoni vetem shqip do shikoni... Krenar per historine tone mijravjecare...Pellazg ilir e shqiptar perjetesisht

                                                                                Përgjigjjuni
                                                                                1. A
                                                                                  Atdheu

                                                                                  Hajde baba te te tregoj arat. Keshtu eshte dhe puna e ketij amerikani. Na ka formuar dhe nje grup nga Dropulli me kenge polifonike. I degjova, sikur kendonte grupi i sorrave. Nje pyetje do ti beja ketij "studjuesi" qe ka vetem 13 vjet qe merret me muzike e jugut dhe kengen polifonike. Ka dale donjehere jashte Dropullit te degjoj ceshte me te vertete muzika e jugut dhe kenga polifonike shqiptare. Nje keshille: mos u merrni me karagjoza.

                                                                                  Përgjigjjuni
                                                                                  1. I
                                                                                    Islami

                                                                                    Hahahaha zihen jevgjit e evropes se kush vjen ere me pak. Si helenet dhe iliret jane asimiluar. Tani kane ngelur barbaret qe nuk kane te drejte te pretendojne asgje. Ato toka e vise jane te anadollit do mbushen me xhami e teqe sic i ka hije.

                                                                                    Përgjigjjuni
                                                                                    1. A
                                                                                      Atdheu

                                                                                      Po ti kujt i perket mor Islamqir shqipfoles?

                                                                                      Përgjigjjuni
                                                                                      1. U
                                                                                        Universi shpresa ime

                                                                                        O islam të qfsha m@m@n. Ja pŕa që gjuha shqipe ësht aq e larmishme sa edhe ty tê çon nga ANADOLLI =hëna doli. Mos hàrro se moloset e dhespotët ishin dardan e u shperngulën aty ku e quajtën ipe = shqipe . Të çon të fala Kastrioti .

                                                                                        Përgjigjjuni
                                                                                      2. A
                                                                                        Alban Fishta

                                                                                        Pergjigjia eshte dhene me kohe por nuk perseritet haptas qe te mos I ulim moralin popullit. Albani.

                                                                                        Përgjigjjuni
                                                                                        1. e
                                                                                          enter""

                                                                                          Nje Amerikan nga Virginia ne 2 vjet me pasionin e tij ka zbuluar me shume gjera per Shqiperine e muziken e zonet se Epirit sesa shqipot qe kane mendjen gjithe diten te merren me pasion per Luizin, Ramen, e Berishen. yyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyy dhe keni guximin te thoni jemi popull keshtu e ashtu. Te asimiluar jeni e mos kujtoni se keni ndonje lidhje me paraardhesit tuaj. yyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyy jeni palaco

                                                                                          Përgjigjjuni
                                                                                          1. U
                                                                                            Undefined

                                                                                            Ik o kkkk dhe ti zullap je mangut....kelysh jevgu....ke mesuar edhe shqip....pjelle e poshter zagaresh....te q....sa te kane pare....kokrra e injorantit....

                                                                                            Përgjigjjuni
                                                                                          2. A
                                                                                            Aleksander Thana

                                                                                            Andej nga vjen e eshte ky, nuk Kane idene dhe konceptin e kombit. Ky nuk di se greket nuk jane komb, por perzierje evgjitesh me te bardhe, arabe e çifute. Kryqi nuk ben kombe. Shqiptaret jane komb i nje gjaku dhe trashegimije.

                                                                                            Përgjigjjuni
                                                                                            1. 7
                                                                                              777

                                                                                              Ne shqiperin e jugut ,,,,vorioepir ,,,me par pyesnin ,,,ca je KAUR ,,apo MYSLYMAN ,,,,ose nuk pyesnin se kuptoheshin nga emrat ,,,,tani smeren vesh se i kan ber emra amerikan ,,,

                                                                                              Përgjigjjuni
                                                                                              1. a
                                                                                                alphade

                                                                                                Jam nje milion perqind se Gadishulli i Ballkanit eshte quajtur EPIR , epiriote ! Sepse nga vetem Pellazget dhe Iliret jane vendali e ketyre trojeve, te tjeret jane erdhacake, sidomos hordhite sllave .

                                                                                                Përgjigjjuni
                                                                                                1. K
                                                                                                  Kerri i Faros

                                                                                                  Ua sa gjate i ke rene po kete e ka thene Sazan Guri qysh 150 vjet perpara . Kush nuk beson Zani gjalle eshte te vije ta pyesi e ja spjegon ai .

                                                                                                  Përgjigjjuni
                                                                                                  1. a
                                                                                                    alphade

                                                                                                    Skenderbeu, mbret I Epirit thuhet ne Histori …….! Derra grek pranojeni se Ballkani ka qene domen I Pellageve dhe Ilireve, jane vendalit denbabaden ne trojet e tyre ! Nje grusht Fenikas nuk e bene Greqine por binomi Pellazgo-Ilir……..! Nje do te zbulohet Genjeshtra e Madhe mijra vjecare e e Epirit Ballkanas……!!!!

                                                                                                    Përgjigjjuni
                                                                                                    1. a
                                                                                                      astrit

                                                                                                      Epiri eshte nje nocion i mjegullt gjeografik qe eshte i lashte rreth 2000 vjet e ma teper. Se kap dot lidhjen qe ben autori me muziken qe e eshte luajtur te kete teritor rreth viteve 1800-1900 me Epirin e vjeter ma shume se 2000 vjet, gjithashtu se kap dot lidhjen e Epirit me Romet apo si i quan autori "gypsy". Ose perkthimi eshte i gabuar ose autori fantazon.

                                                                                                      Përgjigjjuni
                                                                                                      1. d
                                                                                                        demokrati

                                                                                                        Studiusi hedh Helm te sheqerosur.Si faze e pare kerkon deshqiptarizimin konceptual te Epirit dhe ngritjen e nje vetedije rajonale e cila nuk ka ekzistuar kurre dhe pas spastrimit te ndergjegjes shqiptare vjen faza e dyte, ngritja e ndergjegjjes greke mbi ate rajonale.Dhe si kerkon ta bejne?Duke ngritur nje kulture banale dhe periferike jevgesh mbi kulturen mbizoteruese te popullsise epiroto shqiptare.Nje grup i vogel grash minoritare qe kendojne dygjuhesh eshte nje pike uj ne oqeanin mijeravjecar lab/epiroto shqiptare qe e kane natyrale te kenduarit.muzika e pakices jevge ne Shqiperi eshte e njejte me ate te pakices jevge ne Greqi, por ajo ska te bej me kulturen eipoto shqiptare.Kete e ka sqaruar kolosi Aristidh Kolja, fund e krye.Mire qe nuk kane subvencionuar ndonje grup jevgjish te kercejne vallen pirike te Osman Takes, dhe ta gjejme veten si pervetesues valles te industanit.Ka nje koincidence te habitshme, Leskoviku i shqiptareve qe studiuesi kerkon ta ktheje ne Leskovikun e pakices jevge te klarines eshte pika lindore e vijes se synimit grek.Ja pse gjuhetari qeros kokebosh sdo te kete Pellazge. Se pa Pellazge ska Epirote dhe ska as Shqiptare.

                                                                                                        Përgjigjjuni
                                                                                                        1. J
                                                                                                          John Qelbashi

                                                                                                          EPIRI I JUGUT duhet te kete qene i perzjere me grek, vllth dhe jevgj. Ajo zone ka pas jevgj shume dhe jevgjt ishin te apasionuar pas muzikes. Shqiptaret ishin cobenj. Polifonia esht shqiptare. studiusi thjesht i sherben parase qe merr nga greket

                                                                                                          Përgjigjjuni
                                                                                                          1. k
                                                                                                            kaq kisha une. uo kta !

                                                                                                            Ta falenderojme Studjuesin e bithes Gerrke dhe ti urojme shqiptarce me rrspekt ; Faleminderit o te qifshim motren .Me Greket qiu vet nashi

                                                                                                            Përgjigjjuni

                                                                                                          Lini një Përgjigje