Muzeu Historik Kombëtar, përkujtoi sot 61-vjetorin e ndarjes nga jeta së Eqrem Vlorës
Eqrem Vlora (1885-1964), i njohur gjithashtu si Ekrem Vlora. Eqrem bej Vlora ishte politikan, diplomat, publicist, si dhe një prej delegatëve të shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë më 28 nëntor 1912.
Ai lindi në Vlorë në vitin 1885, i biri i Syrja bej Vlorës dhe Mihri Toptanit, anëtar i një prej familjeve më të pasura të jugut të Shqipërisë. Kreu liceun “Theresianum” në Vjenë dhe studioi për drejtësi në Stamboll. Shërbeu në poste me rëndësi në Perandorinë Osmane. Më vonë u bashkua me xhaxhanë e tij, Ismal Qemal Vlorën, në lëvizjen për pavarësinë e Shqipërisë. Pas shpalljes së Pavarësisë u zgjodh nënkryetar i Pleqësisë. Ai ishte një mbështetës i njohur i Fuqive Qëndrore gjatë Luftës së Parë Botërore arsye për të cilën ai u arrestua nga italianët, por më pas u bë një promotor i marrëdhënieve të ngushta midis Italisë dhe Shqipërisë.
Në vitin 1924 zgjidhet deputet i Vlorës në Asamblenë Kushtetuese dhe në 1925 u zgjodh senator. Ai ka shërbyer në misione të ndryshme diplomatike. Në vitin 1928 u emërua ambasador i Shqipërisë në Londër e në 1930 në Athinë. Sekretar i Përgjithshëm i ministrisë së Jashtme në 1933 dhe deputet i Vlorës në 1937. Në vitin 1942, në qeverinë ë Mustafa Krujës, emërohet ministër i Tokave të Lirueme (territoret etnike shqiptare të ish-Mbretërisë Jugosllave, që iu bashkuan Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore).
Në kabinetin e qeverisë së Fiqri Dines (1944) mbajti postin e ministrit të Punëve të Jashtme dhe të Drejtësisë. Eqerem Vlora dhe një seri nacionalistësh të tjerë ishin të mendimit se Shqipëria do të përfitonte më tepër politikisht duke zgjidhur problemin e vet kombëtar duke iu bashkëngjitur fuqive të Boshtit. Pas Luftës së Dytë Botërore emigroi në Itali e më pas në Austri. Eqrem Vlora ka shkruar libra me kujtime, studime historike, kulturore e etnografike, si: “Aus Berat und vom Tomorr”, Sarajevë 1911 (“Nga Berati në Tomorr dhe kthim”, Tiranë 2003), “I dolori del popolo Albanese” (“Dhembjet e popullit shqiptar), “Lebenserinnerungen” I, II, Mynih 1968, (“Kujtime”, I, II, Tiranë 2001) etj.
Ai vdiq më 30 mars 1964 në Austri. Me rastin e 50 vjetorit të vdekjes eshtrat e Eqrem Vlorës kthehen në Shqipëri duke përmbushur kështu amanetin e tij për t’u prehur në atdhe.
Ja ku vazhdon dhe bastardimi makaber dhe i paturpshem i historise se ketij vendi, duke e paraqitur turkoshakun e semure eqrem beun, si patriot, kur ky me fjalet dhe veprat e tij, , si nje sherbyues i devotshem i shtetit osman.
Nuk i heq asnje presje komentit tuaj, ai ishte nje ziliqar i Ismail Qemalit qe gjithcka e bente per tu dukur per te ngelur ne histori.
Jam kunder miteve te figurave te tilla si Eqerem bej Qemali (Vlora) Si figure historike ai ka drite hijet e veta. Pa dyshim qe ishte nje nga njerezit me te ditur, moderne e te dobishem te Shqiperise se kohes. Rroli i tij ne zhvillim e Shqiperise duhet falenderuar por ai ka gabuar politikisht kur ju bashkua bashkepunimit me italine fashiste kur ajo pushtoi Shqiperine. Gjithsesi mbetet nje figure interesante e mbreslenese ne memorjen e kombit.
Eqrem Vlora ishte nje intelektual i kultururuar dhe njekohesisht nje tradhetar i kulluar. Ne te gjitha kthesat e rendesishme politike te vendit mendoi dhe veproi kunder interesave te popullit. Kundershtar i Ismail Qemalit, me 1920 u denua me vdekje si minues i Luftes se Vlores, ne vitet e Monarkise sherbetor i zellshem i Zogut, ne Asamblene e12 prillit 1939 nenshkrues per humbjen e Pavaresise dhe venien e kurores mbreterore Viktor Emanuelit, gjate okupacionit nazi- fashist rremben portofole ministri, ne fund te luftes braktis Atdheun si nje nga tradhetaret dhe kuislinget me te medhenj te Shqiperise. Ky njeri meriton vetem urrejtje e perbuzje dhe jo vleresim. Sa poshte ka rene ndergjegja kombetare!!!
Ne fakt, kujtimet e tij jane interesante dhe me vlere per historine e ketij vendi dh flasin per nje intelektual te formuar. Por te mos harrojme qe ai ka qene kolaboracionist dhe kete nuk e fal askush ne Europe. Nuk i doli tere jeten inati qe flamurin e pavaresise nuk e ngriti i ati, reaksionari Syrja bej, por xhashai i tij, i madhi Ismail Qemali. Jam plotesisht ne nje mendje me te gjitha faktet qe rendit parafolesi, Vlonjati.