Ministri i ri i Jashtëm i Shqipërisë: Një javë e parë që i përgjigjet pyetjes së madhe

Nga Aurel Cara

Ferit Hoxha mori detyrën me një frazë, në vend të një programi — “interesi kombëtar si parim udhëheqës”. Nëntë ditë më pas, kësaj fraze i është dhënë përmbajtje konkrete.

Çfarë profili të Ministrit të Jashtëm ofron Ferit Hoxha? Nëntë ditët e tij të para në detyrë, nga 6 deri më 15 mars, japin një përgjigje të qartë. Jo për shkak të agjendës së tij të ngarkuar — javët e para zakonisht janë të tilla — por për shkak të asaj që ai zgjodhi të bëjë në ditën e parë në detyrë dhe asaj që kjo zgjedhje nxjerr në pah për instinktet e tij si Ministër.

Në mëngjesin kur mandati i tij filloi zyrtarisht, çështja e parë që trajtoi nuk ishte një vizitë kortezie, një mundësi fotografike dypalëshe apo një fjalim në Ministrinë për Evropën dhe Punët e Jashtme. Ishte një mbledhje për menaxhimin e krizës lidhur me situatën e sigurisë në Lindjen e Mesme, me një detyrë të qartë: të identifikoheshin shtetasit shqiptarë në rajon, të vlerësoheshin nevojat e tyre dhe të organizohej largimi i tyre nga zonat e rrezikut.
Qindra qytetarë shqiptarë u ndihmuan të largoheshin nga zonat e konfliktit. Ky nuk është refleksi i parë i një Ministri që kërkon dukshmëri publike. Është instinkti i dikujt që e konsideron mbrojtjen konsullore funksion themelor të shërbimit të jashtëm — pa shumë bujë, kërkues nga ana operative dhe plotësisht i saktë në prioritetet e tij.

Pjesa tjetër e javës ndoqi të njëjtën logjikë. Një seri telefonatash me Ministrat e Jashtëm të Kuvajtit, Omanit dhe Katarit u përqendrua jo tek pozicionimet e mëdha gjeopolitike, por te dy rezultate konkrete: mbrojtja e shtetasve shqiptarë në këto vende dhe bashkë-sponsorizimi nga Shqipëria i një rezolute të Këshillit të Sigurimit të OKB-së që dënonte sulmet iraniane kundër shteteve të Gjirit.
Shqipëria nuk hezitoi dhe nuk u mjaftua me shprehje të përgjithshme shqetësimi. Ajo u bashkua me një instrument multilateral në nivel të Këshillit të Sigurimit, duke u pozicionuar qartë në krahun që ka rëndësi.

Një telefonatë pasuese me Ministrin e Jashtëm izraelit, Gideon Sa’ar, prodhoi një angazhim edhe më të drejtpërdrejtë: Shqipëria do të shpallë zyrtarisht Gardën Revolucionare Islamike si organizatë terroriste. Nuk u përcaktua një afat kohor, por qartësia e deklaratës e bëri atë një angazhim të artikuluar publikisht..

Kjo sekuencë veprimesh dëshmon për një Ministër që ndihet mirë në hapësirën ku politika e jashtme ndërthuret me çështjet e sigurisë — dhe që është i gatshëm të ndërmarrë angazhime të qarta, pa filtrin e zakonshëm diplomatik, që zakonisht i paraprin deklaratave të tilla.

Shpallja e IRGC-së si organizatë terroriste, kur të formalizohet, do të ketë pasoja ligjore, diplomatike dhe simbolike. Hoxha e artikuloi këtë në javën e tij të parë.

Dimensioni evropian i agjendës nuk ishte më pak aktiv, por u zhvillua në një tonalitet tjetër. Procesi i anëtarësimit të Shqipërisë ka hyrë në një fazë ku detyra e Ministrit në Bruksel nuk është më të bindë partnerët për angazhimin e vendit — ky argument është bërë dhe, në thelb, është pranuar — por të menaxhojë ritmin dhe cilësinë e negociatave që kanë hyrë tashmë në një fazë aktive.

Takimet e Hoxhës me Përfaqësuesen e Lartë të BE për Politikën e Jashtme dhe të Sigurisë, njëherësh Zëvendëspresidente e Komisionit Europian, Kaja Kallas, si dhe me Komisioneren për Zgjerimin Marta Kos, u zhvilluan pikërisht në këtë frymë: Partneriteti i Sigurisë dhe Mbrojtjes hyn në vitin e tij të dytë, procesi i anëtarësimit po avancon me një ritëm të përshkruar si të paprecedentë, dhe harmonizimi i Shqipërisë me Politikën e Jashtme dhe të Sigurisë të Përbashkët po thellohet.

Ajo që e dallon këtë nga një vizitë tipike ministrore në Bruksel është regjistri i komunikimit. Këto nuk ishin takime lobimi, por seanca pune ndërmjet palëve që ndajnë një kalendar të përbashkët dhe koordinojnë zbatimin e tij.

Takimi me Ambasadorin e BE-së në Tiranë, Silvio Gonzato — një takim pune të shtunën në mëngjes mbi zhvillimet e fundit — kishte të njëjtin karakter: një marrëdhënie institucionale që funksionon normalisht dhe që nuk ka nevojë për ceremonial. Ajo që bie në sy, e parë në tërësi, është mungesa e qëllimshme e nismave spektakolare.

Hoxha nuk erdhi me një iniciativë personale apo me një doktrinë të re për politikën e jashtme. Ai erdhi me një kornizë tashmë ekzistuese — integrimin euro-atlantik si bosht të pandryshueshëm dhe marrëdhëniet dypalëshe si instrumente brenda këtij boshti — dhe vijoi ta konsolidojë atë.

Takimet me anëtarin e Bundestagut Peter Beyer dhe me të Ngarkuarën me Punë të SHBA-ve, Nancy VanHorn, ishin rikonfirmime të angazhimeve ekzistuese, jo përpjekje për t’i riformuluar ato.

Ndërkohë, takimi me Ambasadorin e Spanjës, që parapriu një vizitë të ardhshme të Hoxhës në Madrid, ishte bilaterali i javës më i orientuar drejt së ardhmes — duke sinjalizuar se, përtej turizmit, Shqipëria dhe Spanja shohin hapësirë për të zhvilluar bashkëpunim në energjitë e rinovueshme, infrastrukturë dhe agro-industri.

Dy elemente të agjendës dallojnë disi nga pjesa tjetër dhe meritojnë vëmendje pikërisht sepse rrallë vendosen në plan të parë nga Ministrat e Jashtëm në javën e tyre të parë në detyrë.

Takimi me Ardita Sinanin, Kryetaren e Komunës së Preshevës, e vendosi komunitetin shqiptar të Luginës së Preshevës — mbështetjen ekonomike, arsimore dhe kulturore për të — qartazi brenda kornizës së prioriteteve të Ministrit.

Ndërkohë, aktiviteti në Ambasadën Shqiptare në Bruksel në nderim të mësuesve të shkollave me gjuhë shqipe në diasporë ishte, pa shumë bujë, një deklaratë për atë që Ministria e konsideron të denjë për vëmendjen e saj. Të dy këto gjeste sugjerojnë një konceptim të shërbimit të jashtëm që përfshin edhe detyrimet ndaj shqiptarëve përtej kufijve të vendit, jo vetëm marrëdhëniet me qeveritë e huaja.

Pyetja që mbetet e hapur pas nëntë ditësh nuk është nëse Hoxha e di çfarë po bën — java e parë e bën të qartë se e di — por nëse koherenca operative që ai ka demonstruar do të shndërrohet në nisma strategjike që çojnë përpara dosjet më të rëndësishme të Shqipërisë: procesin e anëtarësimit, besueshmërinë e sundimit të ligjit dhe menaxhimin e një mjedisi sigurie rajonal më të paqëndrueshëm se në çdo moment të dekadës së fundit.

Angazhimi lidhur me IRGC-në është njoftimi më i rëndësishëm i javës. Nëse do të ndiqet deri në fund, dhe në çfarë afati kohor, do të jetë një test i parë për të kuptuar nëse drejtpërdrejtësia e Hoxhës është një stil qeverisës apo thjesht një deklarim momenti.

Bazuar në provat e deritanishme, ai shfaqet si një Ministër që vepron përpara se të njoftojë, që i konsideron angazhimet e qarta më të vlefshme se ambiguitetin diplomatik dhe që e kupton se detyra e Ministrit të Jashtëm fillon me qytetarët jashtë vendit, jo me deklarata për shtyp brenda vendit.
Kjo nuk është pak.
 

Kostitucionalisti Niazi Jaho: Masat e sigurisë, një hap i vonuar, por i nevojshëm nga Gjykata e Lartë

10:40 Politika

Europrospects: Rasti i Erion Veliajt dhe reforma në drejtësi, provë për besueshmërinë e BE-së për shtetin e së drejtës

10:36 Politika 19 komente

Me 79 vota pro, Kuvendi voton për shpalljen e Iranit si vend që sponsorizon terrorizmin

10:30 Politika 3 komente

Balla në Kuvend: Hezbollah dhe Garda Revolucionare të shpallen organizata terroriste, keqardhje për opozitën që nuk mori pjesë (VIDEO)

10:20 Politika 18 komente

Nis seanca plenare në Kuvend për pr. rezolutën për Iranin, karriget e PD-së bosh! Redi Muçi dhe Erald Kapri prezent në sallë

10:15 Politika

Zgjedhjet në PD/ Analisti: Berishës, i duhet posti për të lobuar kundër 'non gratës'

10:00 Politika 1 koment

SHBA nxisin aleatët të shpallin IRGC organizatë terroriste, sot në Tiranë votohet rezoluta për Iranin. PD bojkoton

09:50 Politika 7 komente

Nisma e Sadushit kundër paraburgimit - Baton Haxhiu: Si mund të mbahet Meta në paraburgim dy vjet? Është torturë!

09:30 Politika 8 komente

Kuvendi shpall sot Iranin shtet sponsor të terrorizmit, PD bojkoton me arsyen se është axhendë personale

09:00 Politika 2 komente

Gazetari: Ervin Salianji do të jetë kandidat për kryetar i PD

08:40 Politika