Ish-kapiteni i “Vlorës”: Si shpëtuan 20 mijë shqiptarë nga mbytja në Adriatik

5 Shtator 2025, 21:03Sociale TEMA
Ish-kapiteni i “Vlorës”: Si shpëtuan 20 mijë

Ish-kapiteni i anijes tregtare “Vlora” Halim Milaqi kujton natën e paharrueshme të gushtit 1991, kur mbi 20 mijë shqiptarë hipën në bord për t’u larguar drejt Italisë. Ishte një udhëtim i improvizuar, i detyruar dhe mbi të gjitha i rrezikshëm: një lundrim që mund të përfundonte në tragjedi.

“Anija ishte e mbingarkuar përtej çdo imagjinate. Në çdo hapësirë kishte njerëz, në ambarë, në urë, në shkallë, madje edhe mbi direkë. Çdo dallgë mund të na përmbyste. E dija që nëse humbisnim drejtimin, mbyteshin të gjithë,” kujton kapiteni.

Për orë të tëra, ai dhe ekuipazhi u përpoqën të mbanin kursin drejt brigjeve italiane. Pa asnjë pajisje moderne sigurie, vetëm me eksperiencën dhe vendosmërinë për të mos lejuar që Adriatiku të bëhej varri i mijëra shqiptarëve. “Lundruam natën, në errësirë, mes britmave, frikës dhe dëshpërimit. Çdo vendim ishte jetik. Dhe arritëm,” thotë ai.

Në mëngjes, “Vlora” mbërriti në portin e Barit. Italia e dekoroi kapitenin për guximin dhe aftësinë që kishte treguar në atë natë të rrezikshme. Por nga Shqipëria nuk pati asnjë falënderim zyrtar.

“Asnjë institucion nuk më tha kurrë faleminderit. As shteti, as ndonjë qytetar. Dhe megjithatë, atë natë shpëtuam 20 mijë jetë. Sot, shumë prej tyre jetojnë në Itali e më gjerë, por askush nuk e kujtoi se mund të mos ishin gjallë nëse anija nuk do të mbërrinte,” thotë ai me dhimbje.

Eksodi i gushtit ’91 mbetet një nga episodet më dramatike të historisë moderne shqiptare. Një natë e errët, që mund të kishte përfunduar në tragjedi, por që u shndërrua në mbijetesë falë vendosmërisë së një kapiteni dhe disiplinës së ekuipazhit të tij.(dritare.net)

29 Komente

  1. I
    Ilir

    Eh. Edi Rama beri qe te largohen te gjithe te rinjte nga Shqiperia.

    Përgjigjjuni
    1. N
      Noci

      Ik or loqe, atehere Edin nuk e njihte njeri.

      Përgjigjjuni
    2. S
      Selmani

      Respekt

      Përgjigjjuni
      1. I
        Iva

        Ca respekti , dashka nai lek ky

        Përgjigjjuni
      2. A
        A.T.SH.

        Kam qenë aty atë ditë. Shumë më shumë mbetën pa hypur në anije. Nuk kishte më vend... ... Nga ora 1:30 e mëngjesit erdhi një tren pa drita të merrte ata që mbetën drejt Tiranës. Edhe treni u stërmbush. Kush mundi hypi. Edhe vëndet e valixheve u zunë të gjitha. Të gjithë të lodhur, të uritur... Kur mbërita në shtëpi në Tiranë bëra një dush. Ujë i zi. Në mëngjes ora 7 në punë. Shumë foto nuk kanë dalë në dritë nga ajo ditë, ndoshta kanë humbur, janë vjedhur... Një nga ditët më të vështira të jetës sime profesionale e personale...

        Përgjigjjuni
        1. S
          Selmani

          Respekt Respekt Respekt

          Përgjigjjuni
          1. L
            Loni

            E para, Halimi eshte nje njeri i mrekullueshem. Edhe pse i ri ne ate kohe (Gusht 1991), ishte nje profesionist i klasit pare, qe kishte udhetuar me "Vloren" deri ne Kine disa here. Plus ekuipazhi i Vlores ishte po ashtu i mirekualifikuar dhe me pervoje. Besoj qe udhetimi kishte shume pergjegjesi me aq shume njerez, por jo rrezik mbytjeje. Ne anije ate mbremje nuk kishte mbi 10.000 njerez. (Stadiumi Q. Stafa, i rinovuar sot merr 22,000 spektatore!). Ne kafene me shoket pensioniste mund thuash edhe "ishin mbi 30.000 njerez". Kjo nuk verifikohet dot. Me sa duket me kalimin e viteve kujtesa dobsohet dhe fillon e fantazon ... Loni

            Përgjigjjuni
            1. E
              Edi

              Eshte tragjike që njerezit më të mirë, më afte, më me ndêrgjegjshëm u flakën si letra rrugëve. Pasojat do i vuajmë shumë më gjate se çmendojmë dhe duam. Shpirti I 20.000 njerëzve do je të me ty. Të mira paç.

              Përgjigjjuni
              1. A
                Artan

                God bless you o njeri I mirë! Faleminderit përjetë KAPITEN!

                Përgjigjjuni
                1. M
                  Meti

                  Saktesisht ka qene data 8 gusht 1991. Ajo qe ndodhi me anijen Vlora eshte e paimagjinueshme, eshte nje çudi e madhe se si ka mundur Kapiteni Halim Milaqi te komandoje anijen kur mungonin edhe kushtet me minimale te navigimit. Sigurisht qe ishte nje situate e imponuar.Njerezit qe ishin ne bord nuk e kuptonin ate qe po ndodhte, me bindje e them qe me shume i ka shpetuar rastesia. Kapiteni ishte ne kushte shume te veshtira per te manovruar. Dhe eshte plotesisht e vertete qe nga autoritetet shqiptare nuk pati asnje vleresim per aktin heroik qe kreu Kapiteni. Dhe ishin rreth 20.000 njerez ne kushte skandaloze.

                  Përgjigjjuni
                  1. M
                    Meti

                    Saktesisht ka qene data 8 gusht 1991. Ajo qe ndodhi me anijen Vlora eshte e paimagjinueshme, eshte nje çudi e madhe se si ka mundur Kapiteni Halim Milaqi te komandoje anijen kur mungonin edhe kushtet me minimale te navigimit. Sigurisht qe ishte nje situate e imponuar.Njerezit qe ishin ne bord nuk e kuptonin ate qe po ndodhte, me bindje e them qe me shume i ka shpetuar rastesia. Kapiteni ishte ne kushte shume te veshtira per te manovruar. Dhe eshte plotesisht e vertete qe nga autoritetet shqiptare nuk pati asnje vleresim per aktin heroik qe kreu Kapiteni. Dhe ishin rreth 20.000 njerez ne kushte skandaloze.

                    Përgjigjjuni
                    1. M
                      Meti

                      Saktesisht ka qene data 8 gusht 1991. Ajo qe ndodhi me anijen Vlora eshte e paimagjinueshme, eshte nje çudi e madhe se si ka mundur Kapiteni Halim Milaqi te komandoje anijen kur mungonin edhe kushtet me minimale te navigimit. Sigurisht qe ishte nje situate e imponuar.Njerezit qe ishin ne bord nuk e kuptonin ate qe po ndodhte, me bindje e them qe me shume i ka shpetuar rastesia. Kapiteni ishte ne kushte shume te veshtira per te manovruar. Dhe eshte plotesisht e vertete qe nga autoritetet shqiptare nuk pati asnje vleresim per aktin heroik qe kreu Kapiteni. Dhe ishin rreth 20.000 njerez ne kushte skandaloze.

                      Përgjigjjuni
                      1. M
                        Meti

                        Saktesisht ka qene data 8 gusht 1991. Ajo qe ndodhi me anijen Vlora eshte e paimagjinueshme, eshte nje çudi e madhe se si ka mundur Kapiteni Halim Milaqi te komandoje anijen kur mungonin edhe kushtet me minimale te navigimit. Sigurisht qe ishte nje situate e imponuar.Njerezit qe ishin ne bord nuk e kuptonin ate qe po ndodhte, me bindje e them qe me shume i ka shpetuar rastesia. Kapiteni ishte ne kushte shume te veshtira per te manovruar. Dhe eshte plotesisht e vertete qe nga autoritetet shqiptare nuk pati asnje vleresim per aktin heroik qe kreu Kapiteni. Dhe ishin rreth 20.000 njerez ne kushte skandaloze.

                        Përgjigjjuni
                        1. M
                          Meti

                          Saktesisht ka qene data 8 gusht 1991. Ajo qe ndodhi me anijen Vlora eshte e paimagjinueshme, eshte nje çudi e madhe se si ka mundur Kapiteni Halim Milaqi te komandoje anijen kur mungonin edhe kushtet me minimale te navigimit. Sigurisht qe ishte nje situate e imponuar.Njerezit qe ishin ne bord nuk e kuptonin ate qe po ndodhte, me bindje e them qe me shume i ka shpetuar rastesia. Kapiteni ishte ne kushte shume te veshtira per te manovruar. Dhe eshte plotesisht e vertete qe nga autoritetet shqiptare nuk pati asnje vleresim per aktin heroik qe kreu Kapiteni. Dhe ishin rreth 20.000 njerez ne kushte skandaloze.

                          Përgjigjjuni
                          1. M
                            Meti

                            Saktesisht ka qene data 8 gusht 1991. Ajo qe ndodhi me anijen Vlora eshte e paimagjinueshme, eshte nje çudi e madhe se si ka mundur Kapiteni Halim Milaqi te komandoje anijen kur mungonin edhe kushtet me minimale te navigimit. Sigurisht qe ishte nje situate e imponuar.Njerezit qe ishin ne bord nuk e kuptonin ate qe po ndodhte, me bindje e them qe me shume i ka shpetuar rastesia. Kapiteni ishte ne kushte shume te veshtira per te manovruar. Dhe eshte plotesisht e vertete qe nga autoritetet shqiptare nuk pati asnje vleresim per aktin heroik qe kreu Kapiteni. Dhe ishin rreth 20.000 njerez ne kushte skandaloze.

                            Përgjigjjuni
                            1. l
                              llazi usa

                              Respekte per Kapitenin, por ty me emerin Ilir ta qifte Kina pragun e familjes, se nuk i largoje Edi ata njerez se kam qene vetem pjese e atij eksodi!

                              Përgjigjjuni
                              1. T
                                Taku

                                Faleminderit Kapiten, ke plotesisht te drejte. Kush te njihte, kush mendoi per ty. Vec me ik. Mbas kaq vitesh meriton respekt dhe falenderim nga zemra. Te uroj jete te gjate dhe besoj ke mirenjohjen e gjithe atyre qe solle ne Bari pa e ditur qe kishte kapiten ajo anije. Je hero. Atehere kishte vetem endrra per nje jete me te mire.

                                Përgjigjjuni
                                1. L
                                  Laura

                                  Respekt Kapiten! Per A.T. Sh Flm per komentin.

                                  Përgjigjjuni
                                  1. Z
                                    Zemra e nje nene

                                    Lexova gjithe keto komente te dhimbeshme te asaj qe ndodhi ? Ishte fati i tere atyre bijeve dhe bijave te nenave qe lane pas per nje jete me te mire qe mbriten shendosh ne shtetin fqinj, Bari te Italise , sigurisht fale merites se atij KAPITENI qe e perfundoj me sukses tere ate aventure te njerezeve te” mare” ashtu e kam quajtur ate periudhe se bashke meta ishte dhe im bir djale 20 vjec per te filluar nje jete te re per kushtet qe nuk ja plotesonte vendi i vete ? Nuk ka nevoje per shume koment , tashme kane kaluar gati 35 vjet une si nene nuk resht se mallkuari ata qe i cuan keta te rinj ne kete aventure me zarar plus qe na ndane me femijet dhe perse ???? Plani mafioz i Ramiz halese dhe zbatuesi kryekrimineli sali , propaganda e cfrenuar e atyre viteve nuk harohet e gjitha per te zbrazur Shqiperine se ketu nuk jetohet me keta “Komunista” kur kryeter i gjithe kesaj katrahure ishte nje sekretar partie per ti perzene ajken e shqipetareve dhe ta zevendesonte me Bandat e veta te malokerise se vete duke ju sherbyer agjenturave ata qe e donin dhe e duan BOSH kete vende ? Keshtu nisi historia e emigrimit te bijeve tane ne vitin 91 per te na lane djepin THATE ne nenave ? Nje falemderim per kapitenin qe e kam gjalle edhe sot ate femi , Respekt nga zemra e nje nene me lot ne sy e kam shkruajtur kete koment , nuk mjaftonte vetem mbritja qe ishte kryesore por dhe perepicite qe kane kaluar te gjithe ata qe kane qene ne ate anije per te vazhduar me tej rrugen qe moren ????

                                    Përgjigjjuni
                                    1. Z
                                      Zemra e nje prindi

                                      Per ty, "Zemra e nje nene", Loti yte u befte drite per familjen tuaj, per Shqiperine dhe gjithe shqiptarine. Qofshi faqebardh! Zoti te bekofte ty dhe gjithe te dashurit tuaj!

                                      Përgjigjjuni
                                    2. M
                                      Messerschmitt

                                      nga 99% e komenteve ketu gjeta vertetimin e bindjes sime se gjakdhjeret gerrko servi arapi afirkani arrixhinji albanezi kane qene ketu ne kete plan aq monstruoz per shqiptaret e asaj kohe..... nga ana tjeter nuk mund te le pa permendur se dhe ky gjasme kapiten eshte po nje gjakdhjer si gjith te tjeret .....sepse po te kishte nje taban social dhe kur lexoj te dhenat per anijen jo vetem ne kete artikul por dhe artikuj te tjer ne internet NUK DUHET TE ISHTE NISUR FARE nga porti i Durrsit sepe kane qene ne rrezik mijar nejrez te pafajshem. Pra me nje fjale: gjakdhjeri arrixhinji servi gerrku arapi nuk ja nxjerr sytet gjakdhjeri arrixhijin servi arapit tjeter. Masa e paditur kerkon ta benji heroi jgakdhjeri ........

                                      Përgjigjjuni
                                      1. N
                                        Neti.

                                        Ti qenke nje idiot, vendosi ngjarjet ne kohen e vet. Ata bije nenash donin vetem nje jete me te mire, ky kapiteni eshte hero. Ku kishte atehere kushte udhetimi. Thjesht me ik pa llogaritur cdo ndodhte kaq e ashper ka qene ajo kohe. Prind qe nuk i jepnin perspektiv femijve, shtet i falimentuar, perspektiv e zymte , cfare mund te ndodhte me shume . Ishim te gjalle me Perspektiv vdekje , ne det apo toke nuk kishte rendesi.

                                        Përgjigjjuni
                                        1. M
                                          Messerschmitt

                                          mos ja fut pordhes kot kur nuk i di mire ngjarjet ..........asaj anije disa dite me perpara i kishin hequr instrumentat e navigationit dhe disa instrumenta te tjera per ndezjen e motorave ...ne kete kohe qe njerzit ishin aty dhe vendosen te ktheheshin nepershtepia u hap lajmi qe ushtria po vjen dhe do te rrethoj protin e do tju fishij juve te gjitheve pra u krijua nje presoion artificial me i shty njerzit drejt vdekjes.

                                          Përgjigjjuni
                                      2. C
                                        Churchill Vlorë

                                        Respekt dhe mirënjohje për kapitenin e anijes por do të shtoja diçka për shkrimin. E para anijet kanë pajisje për tu orientuar saktë edhe natën. E dyta dhe shumë e rëndësishme ( absolutisht pa i ulur ose përçmuar aftësitë drejtuese të kapitenit të ndëruar) ka qenë dhe moti shumë i favorshëm i atyre ditëve. Deti ka qenë vaj i themi ne nga Vlora sepse unë kam marrë pjesë në udhëtimin me anijen Durrësi që u nis nga ish moli i naftës në Vlorë drejt ishullit të Maltës në datën 06 Gusht 1991 dhe kemi qëndruar me anijen edhe një natë në ujërat e Maltës dhe të nesërmen jemi kthyer mbas për në Shqipëri se Parlamenti Maltez nuk na pranoi nga frika se në qytetin e Durrësit ishte mbushur me njerëz anija Vlora dhe pranimi i jonë (ku me anijen tonë u bë bashkë dhe anija Iliria që ishte nisur pas nesh nga porti i Vlorës) do ti joshte ata të vinin në Maltë sepse shteti Italian kishte filluar të kthente njerëz që kishin mundur të futeshin në territorin italian qoftë edhe me fuçi. Gjatë intirerarit të kthimit jemi hedhur nga anija pasi anija fiku motorrët dhe kemi dalë me not në ishullin e Siçilisë në kepin jugperëndimor të tij ku ishte dhe një far i madh në një ishull shumë të vogël që lidhej me një urë me ishullin e Siçilisë. Dhe gjithë notimi zgjati me sa më kujtohet rreth 1 orë ose diçka e tillë, por u zgjata për të treguar se deti ishte vaj pa më të voglën dallgë sepse po të kishte edhe dallgën më të vogël nuk do të kishim mbëritur gjallë në breg. Respekte për kapitenin e anijes Vlora por dhe një falenderim dhe respekt edhe për kapitenin e anijes Durrësi që u bë inisiatori i eksodit të dytë, atij të Gushtit 1991!

                                        Përgjigjjuni
                                        1. L
                                          Laura

                                          Kam qare kur lexova komentin e “Zemra e nje nene” Sa nena Shqipetare kane qare e jane hidheruar per femijet e tyre te larguar. Nenot tona te dashura e te munduara nje jete te tere.. sa shume ka vuajtur zemra juaj.

                                          Përgjigjjuni
                                          1. G
                                            Gaetano

                                            Emri I ketij njeriu duhet te skalitej ne jeten e kujdo personi qe ndodhej ne ate anije Shteti I bythskerdhym I mbas 90-tes do duhej minimalisht nje medalie nderi ti jepte adem rekes se kohes Por, ateist ndiem kur shikoj institucionet fetare sa per sy e faqe putha dore e bythesh e njerezve te fuqishem qe as nuk I pjerdhin Por larg dogmave, besoj ne dicka hyjnore me fuqi plot, se kam perjetuar vete jete qe jo cdo kush mund te mbijetoj Nje cigare e nje fshatari ne oborr te tij, merr flake nje fshat dhe pyje Sa te vij zjarfiksja, flaka do djege ca I do trapi Imagjinoje kete anije, kallash nga trute me benzine te bytha dhe cigare ne goje Nje bisht cigare do duhej, dhe keta te shkrete do ishin thjesht kallinj misri te percelluar Nje dallge cmendurie e detit, dhe anija do u permbyste me anim te gabuar te njerezve Nje plumb kallashi te kapte helicopterin e cunit te tezes se melonit ????, fregata italiane pafundesisht zjarr mbi anijen vlora pasi albanezet po pushtojne siciline, otranto e tregoj kete Pra ky eshte hero, po thuaj fuqia e mbi natyrshme sbere as me shume as me pak, hapi detin ne dysh te mos mbyteshin njerez qe detin e kujtuan nje kalim lane te kollajte Respekt per kapitenin qe ruajti edukaten profesionale te ligjit te detit Imagjino te ishte noka kapiten?

                                            Përgjigjjuni
                                            1. E
                                              Eksod

                                              Faleminderit Kapiten. Ne qe ishim tek Vlora vone e kemi kuptuar sakrificen tende. Te uroj jete te gjate e lumturi.

                                              Përgjigjjuni
                                              1. R
                                                Rama dhe shkretetira demografike shqiptare

                                                Dhe ajetollahu rama, mbushi me dhjetra nga ato dhe i degdisi, jashte Shqiperise, tani te pushtuar, nga kjo lloj specie primitive me nje garderobe te tere me maska.

                                                Përgjigjjuni
                                                1. H
                                                  Henk

                                                  Rama nuk ka qenë në pushtet në 1991, o rrotë kari me patentë, o uturaku i Saleh serbit..

                                                  Përgjigjjuni

                                                Lini një Përgjigje