Te fundit
Shqipëria gjatë viteve 1903-1908
5 Prill 2013, 10:27Kulturë
TEMA
Kulla , malësorë me qeleshe e me pushkë, lumenj që rrjedhin natyrshëm, priftërinj e kisha, vende e kohë të shumë viteve më parë , që sot nuk i njohim më. Shqiptarët shfaqen të harruar e të varfër, në luftë për mbijetesë në vitin 1903.
Mirdita , Gjakova, Prizreni, Tropoja, Dibra, peizazhe të mbuluara me tjegulla, burra malësorë me mustaqe, Shqipëria tradicionale, larg Europës e modernizimit.
Albanologu, Robert Elsie ka rënë në gurmët e një koleksioni të rrallë fotografish të shkrepura në Shqipërinë e Veriut në vitet 1903-1908.
Më shumë se një shekull më parë eksploruesi dhe udhë përshkruesi austro-hungarez, Karl Shtajnmec, inxhinier nga profesioni do të udhëtonte në vendin tonë. Elise shënon se pas një vizite të gjatë në amerikën e jugut, ai udhëtoi disa herë në Perandorinë Osmane , para se të futej në pjesën më të panjohur dhe të egër të saj, Malësia e Shqipërisë së Veriut.
“Në vapën e gushtit 1903, Shtajnmeci u nis nga Shkodra nëpërmjet maleve të veriut për në Gjakovë dhe Prizren. Pas vajtjes në shkup në shtator të atij viti , ai u kthye menjëherë në Shqipëri me një avullore nga Selaniku për në Shëngjin , për të ndërrmarrë një udhëtim të dytë dy javor në Mirditë dhe në luginën e Dinit”- citohet në “GSH” Elise.
Sipas Elisesë Shtajnmeci udhëtoi në Shkrel, Theth, Shalë dhe Mertur për në Gjakovë, duke qenë se malësorët e penguan të vazhdonte për në Guci.
Ndërkaq udhëtimi i tretë në vitin 1908 e çoi në Mat dhe në Luginën e drinit të Zi, pra në krahinën e Dibrës.
Udhtimet e e Shtajnmecit janë përshkruar në tre librat e tij , ai dinte shqip dhe konsiderohej si ndër njohësit më të mirë të Shqipërisë së Veriut gjatë asaj kohe sëbashku me Franc Nopça dhe Edit Durham./A.XH
11 komente në “Shqipëria gjatë viteve 1903-1908”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Si ata fiset indigjene te amazons.
Vetem see jan pak me te zhvilluar fale afersis europjane.
I vetmi ndryshim esht see ne vend te shigjetave Kane pushk,dhe ne vend te gjethes see palmes mes shalve,Kane brekushe maloku.
Ja pra kush jan te paret e sales,lir metes xhozefina topalles…..
Aqif – kush jane te paret tu?
dhe cfare do te thaush me malok se nuk te kuptoj – deri ne vitet 80 75% e popullesis shqiptare jetonte ne fshat…
te pakten keta njeres apo “fise indigjen” si i gjuan ti kane luftuar me shekuj kunder turkut, serbit, austriakut e deri tek kuminizemi….
ndersa ti me paftyresine me te madhe bene komenti te tilla.
por besoj se e ke nga injoranca dhe mungesa e kultures.
Po te paret e tu qe te kane vene “gjithe” kete emer kush jane mor aman? Di pakez histori mor i uruar? 1903-1908 je ende nen zgjedhen 5 shekullore osmane qe nuk beri nje rruge e nuk ndertoi nje shkolle per Shqiperine, ndryshe nga kolonizatoret europiane neper kontinente te ndryshme. Nje ndertese me arkitektuare nuk ke ne shqiperi nga ajo kohe, pale urbanistike e gjera te tjera jo qe jo. Lexo pak mor Aqif se ste ben dem. Mos bej komente me fjale te degjuara lart e poshte qe nuk jau u di as kuptimin. Edhe nje tjeter kuriozitet per ty: 75% e Shqiperise eshte male dhe jane male plot me pasuri qe andej nga do kesh prejardhjen ti i enderroni.
e ti nipi i tyre që kinse je edukua
SHUME ME TE MIRE DHE TE BUKUR SE KETA TE SOTMIT QE I FUSIN DHE NJE GEL NE KAPTINE : SHTEPITE E KULLAT SHUME TE BUKURA , TAMAM PERRALORE SI TEK GJERGJ ELEZ ALIA DHE NE NJERZIT NE HARMONI E JO SI SOT NE GJAKMARRJE ME FEMIJE TE MYLL MRENA E TE PASHKOLLUM E TE PA GEZUME ME SY TE LOTUM !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Kur fluturon me avion mbi Shqiperine e sotme sidomos ne zonat e permendura me lart e kupton menjehere qe je ne Shqiperi sepse shikon male te larta dhe ndonje pike te bardhe qe leviz atje poshte. E dini cfare eshte ajo pika e bardhe?? Eshte qeleshja e ndonje maloku qe po shkon per qoke te shtepia me e afert e cila eshte 2 ore larg ne kembe. Sic e merrni me mend jo ndonje diference e madhe nga fillimi i shekullit te kaluar.
Prap atje eshte bukur se kane met do peme ne mol,po rmalet ejugut jane shkretuar dhe atje nuk ka pike te bardhe se e kane lene traditen e nuk mbajne edhe as per festa qeleshen labe qe eshte me e lashta ne historine e njerezimit !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
MOS SHAJ ATE QE TY TE JEP NDER (QELESHEN E BARDHE)POR SHAJ BEMAT E NJERZVE QE JANE TE DEMSHME PER SHOQERINE
po ku ka ma malok se ti q”fyen vendin dhe popullin tan
sot niperit e tyre i ke deputete shtetare te devotshem instiucionesh te pamvarura demokratike ,e kujt do i vinte mendja se nje dite kta malsore,do udhehiqnin drejt europes qytetaret e shqiperise ,e do tallnin by..en,pe pronaret,pasi i grabiten tokat,me drejtesine,me policine duke i vrare qytetaret, eh sa mire me kene prej ktyre viseve,po fati i qytetareve te sundohen prej tyre qenka nje pervoje e mbreukullushme do na i kishte zili dhe europa
Jam kurioz te di, po ne ate kohe kush i quante maloke keta banore malesh qe urrenin kenetat.
Greket dhe serbet nga qytetet e tyre