Te fundit
Ndërgjegja e arabëve
29 Shtator 2014, 19:32Blog
TEMA
Nga Thomas L. Friedman
Në qendër të fushatës së presidentit Barack Obama kundër Shtetit Islamik, vihet re një tension. Dhe ai shpjegon përse është kaq i vështirë formulimi dhe konkretizimi i strategjisë së tij. Thënë thjeshtë, bëhet fjalë për një tension mes dy objektivave vendimtarë.
I pari është nxitja e “provës së ndërgjegjes” që afirmimi i Shtetit Islamik ka shkaktuar në botën arabo-myslimane, tjetri është vazhdimi me “identifikimin” dhe “asgjësimin” e grupit ekstremist në bastionet e vet në Siri dhe Irak.
Do të jetë mirë të mësohemi me këtë ide, sepse ky tension nuk do të zhduket nga mbrëmja në mëngjes. Obama do të duhet të dijë të manovrojë mirë në mesin e tij.
Ka një lajm të mirë në fakt: ngjitja e Shtetit Islamik i ka hapur dritë jeshile një procesi reflektimi, një “prove të ndërgjegjes” – prej kohësh e pritur dhe e shtypur mizorisht – nga ana e arabëve dhe myslimanëve, me në qendër pyetjen se si ka mundur të shfaqet në mesin e tyre një kult sunit i vdekjes, me një shtrirje kaq të gjerë dhe kaq i dhunshëm. Do të mjaftonte të mendonim për pak shembuj, duke filluar nga një artikull me titull “Barbarët në shtëpinë tonë”, me autor Hisham Melhem, drejtor në Uashington i Al-Arabyia, kanali satelitor arab dhe botuar tek “Politico” javën që kaloi.
“Me vendimin e tij për të përdorur dhunën kundër ekstremistëve të dhunshëm të SHtetit Islamik, presidenti Obama […] vë sërish këmbë – me një hezitim të madh etë kuptueshëm – në kaosin e një qytetërimit të tërë në kolaps. Qytetërimi arab, ashtu si e njihnim, është pothuajse i zhdukur. Bota arabe sot është e dhunshme, e paqëndrueshme, e fragmentuar dhe e shtyrë prej ekstremizmit – ekstremizmi i atyre që komandojnë dhe atyre që janë në opozitë me ta – shumë më tepër se sa në çdo periudhë tjetër të 100 viteve të fundit, që kur u shemb perandoria otomane”.
“Të gjithë shpresat e historisë moderne arabe janë tradhëtuar”, ka shtuar Melhelm. “Premtimi i dhënies së pushtetit politik, arritjet e politikës, rivendosja e dinjitetit njerëzor, trumbetuar prej sezonit të pranverave arabe në fillimet e tyre. Cdo gjë ia ka lënë vendin luftërave civile, përplasjeve etnike, sektare dhe rajonale, riafirmimit të absolutizmit, si në formën e vet ushtarake, ashtu edhe në atë atavike… Xhihadistët e Shtetit Islamik, me fjalë të tjera, nuk kanë dalë nga hiçi. Janë kapur pas një guaske të kalbur – gjithçka që mbetej nga një qytetërim i shembur”.
Analisti progresist saudit Turki al-Hamad i është përgjigjur në të përditshmen “Al-Arab” me qendër në Londër, ftesës për të vënë përballë ideologjinë e Shtetit Islamik të formuluar nga Mbreti Abdullah, me udhëheqësit fetarë sauditë. “Si mund ta bëjnë?” ka ngritur pyetjen al-Hamad. “Përqafojnë të gjithë të njëjtën ideologji sunite, vehabite, antipluraliste dhe puritane që ka përhapur Arabia Saudite, brenda dhe jashtë vendit, në xhamitë që kanë nxitur Shtetin Islamik”.
“Janë të paaftë të përballen me grupet që praktikojnë dhunën, ekstremizmin, prerjet e kokave , dhe jo sepse nuk kanë dëshirë, por sepse e ndajnë të gjithë po atë ideologji”, ka shkruajtur al-Hamad. “Atëherë, si mund të kontrastojnë një doktrinë që ata vetë e ndajnë dhe që hyn në mënyrën e tyre të të menduarit?”
Një një shkrim të publikuar në faqen libaneze të internetit “Tani”, shkrimtari shiit libanez Hanin Ghaddar ka shkruajtur: “Për të luftuar Shtetin Islamik dhe grupe të tjerë radikalë, për të penguar ngjitjen e despotëve të tjerë absoultistë, duhet të marrim përgjegjësitë e dështimeve kolektivë që kanë prodhuar këta tiranë dhe fanatikë mizorë. Përgjegjëse për monstrat që kemi kontribuar për të krijuar janë mediat tona, sistemet tanë të arsimit publik… Duhet t’u tregojmë fëmijëve tanë si të mësojnë prej gabimeve tanë dhe jo si të zotërojnë artin e mohimit. Kur mësuesit dhe gazetarët tanë të fillojnë të kuptojnë domethënien e të drejtave të individit, dhe të pranojnë që kemi dështuar, që nuk jemi qytetarë, atëherë mund të fillojmë të shpresojmë në lirinë, edhe pse atje do të mbërrijmë dalëngadalë”.
Promovimi dhe inkurajimi i kësaj prove të ndërgjegjes është një komponent thelbësor – dhe inteligjent – i strategjisë së Obamës. Duke vendosur të angazhojë Amerikën ekskluzivisht në një fushatë bombardimesh ajrorë kundër objektivave të Shtetit Islamik në Siri dhe Irak, Obama praktikisht ka deklaruar se lufta në terren duhet të bëhet prej arabëve dhe myslimanëve, jo vetëm sepse kjo është lufta e tyre dhe duhet të jenë ata që duhet të përballojnë impaktin më të rëndë të humbjeve, por edhe sepse vetë akti i organizimit mes tyre, mes shiitëve, kurdëve dhe sunitëve dhe i kapërcimit të divergjencave të tyre politike dhe sektare – një faktor i domosdoshëm për të mposhtur Shtetin Islamik në terren – është një përbërës i domosdoshëm për krijimin e çfarëdolloj qeverie dinjitoze, frut i konsensusit, që do të ishte në gjebndje të zëvendësonte Shtetin Islamik.
Tensioni lind prej faktit që Shteti Islamik është një makineri vrastare dhe do të duhet një tjetër për ta asgjësuar në terren. Eshtë e pamundur që sirianët “e moderuar” që po stërvisim të jenë në gjendje që, të vetëm, të luftojnë grupin e militantëve dhe njëkohësisht regjimin sirian. Edhe Iraku e Turqia, edhe shtetet arabë fqinjë duhet të futen në luftime.
Në fund të fundit, kjo është një luftë civile që luftohet, si për të ardhmen e Islamit sunit, ashtu edhe për atë të botës arabe. Sigurisht, nuk mundemi ta zerojmë Shtetin Islamik duke bombarduar nga lart – dhe jam i kënaqur që në Siri i kemi goditur këta psikopatë – por vetëm arabët dhe turqit mund ta asgjësojnë Shtetin Islamik në terren. Në këtë moment, presidenti i Turqisë, Erdogan po nxit despotizmin, kanosjet ndaj shtypit, kapitalizmin klientelist dhe mbështetjen e heshtur për islamikët. Nuk na autorizon as të përdorim bazën tonë në Turqi për të goditur Shtetin Islamik nga lart. Cfarë ka në mendje? Cfarë kanë në mendje regjimet arabë që janë gati të bashkohen në bombardimin nga qiejt të ekstremistëve në Siri, por përjashtojnë futjen e trupave të tyre nga toka?
Ky është një qytetërim në kolaps dhe nëse nuk vendoset që të përballohen drejtpërdrejtë patologjitë që i dhanë jetë monstrës së Shtetit Islamik, çfarëdolloj fitoreje që do të arrijmë, nga qielli apo nga toka, do të jetë vetëm momentale. /NYT/
PERSHTATUR NE SHQIP NGA www.bota.al
7 komente në “Ndërgjegja e arabëve”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Nuk egziston dicka e tille!
pune korrakesh,varu kkkkkkkkkk…………
akoma me tinguj nga bota e kafsheve..?
trego se ke sado pak civilizim.
Which Fundamentalism Will Win?
There are some parallels with the confrontation between the USSR and the world of capitalism. But the USSR was a state entity, and Islamic fundamentalism is not. Is it a strength or a weakness? It is both strength and weakness. In Algeria they cannot handle things, nor can they solve any problems in Palestine.
Can fundamentalists win? What is victory? For me the victory is that a radical change has happened in the minds of the Turkish students for the past 15 years. 90% of Turkish students are viewing themselves as Muslims first of all. What is victory? To seize the telephone and telegraph station…? Just like Bolsheviks did?
No, in the context of today’s global transitional period victory is a process. A true victory is fundamentalist reorientation of the mind; it is a radical overcoming of hypocrisy from both inside and outside. Students of today are the elite of tomorrow. Today’s Turkish or Egyptian students are the future elite of these countries. Which way will they go?
But there are complicated processes going on inside today’s political elites as well. For example, the things that Musharraf did when some top officials were removed from the political establishment. It can be viewed as a clash between clans, but you can also assume that no radical purging has been done, and that there was some kind of an agreement involved. And the traces of that agreement can still be seen, when the Taliban leadership were brought out of Qunduz, when the Northern Alliance did not call the Taliban ‘captives’, but they called them ‘guests’ instead. Musharraf is not a dictator. He just would not have been able to deal with his opponents. Then there must be certain people inside the Pakistani elite, who stick to the fundamentalist views.
Victory means winning the people first of all, which implies forming a model of certain type of behavior. A hero is not the one who jumps on an embrasure screaming ‘Allah Akbar!’ (‘God is Great!’) and blows his enemy up. A hero is first of all the one who creates a real model of behavior and sets an example for hundreds and thousands of others. The weakness that the US has is that virtual heroes cannot have any effect on people’s minds, but they only influence the emotions.
In reality many experts agree that Hollywood is playing the global cathartic role for the Western civilization. Like, a person with some tendencies towards violence comes to see a movie and blows off his steam. But there is a flipside as well. Multiple use of the ‘Hollywood syndrome’ creates a civilization of cowards with split double-sided consciousness. An ordinary American watches a movie and feels like he is Schwarzenegger, for example. Then he comes out of the movie theater, and somebody comes up to him and says, «’Give me your money man, or I’m gonna bust your ass». The model of his behavior changes right away: he would put his hands up and compliantly say, «here is the money, take it». The Western civilization has technologies, science, material achievements, but it has no heroes. The syndrome can be seen from how long the Americans were discussing Vietnam. Vietnam was being discussed from several different perspectives, and this is why America lost its heroes as a result, — and this is one of the key moments for the American right wing. The American society acknowledged the war as being unnecessary and crossed out the lives of thousands of people, — the American commandos, who were fighting the war and risking their lives. On the one hand, there is human capital, and on the other hand, there is fundamentalist civilization, which has Islamic fundamentalism in its vanguard, which totally rejects the society of consumers: the cult of things, the cult of stomach, the cult of material wealth, — anything which is against the faith, the religion, spirituality or fundamental values. This is where the entire society is being formed: the group of people ready to sacrifice, — the heroes whose number increases each day.
On the one hand, the Western civilization will no longer be able to ever give birth to heroes. Soviet writer Gorky once said, «And you will be living in the ground like blind worms do. Nobody is going to write legends or sing songs about you».
On the other hand, getting some technologies is a matter of time for the fundamentalists, even though the West is still ahead. Some time ago the US was seriously discussing the use of nuclear weapons in Afghanistan. That’s nonsense. As soon as the US uses nuclear weapons, it will mean that the US agreed to uncontrolled use of nuclear weapons. And where will the US go then? They have been saying that the Taliban vanished and disappeared. But the Taliban did just what true Muslims, true fundamentalists were supposed to do. Pakistan has closed its borders and virtually assumed a hostile position, and Afghanistan was getting supplies through Pakistani territories. And starvation has started in the country. Millions could have died. Would it be a blow to the cause of Islam? Yes, it would. And smart people from the Afghan government decided to disappear. But actually the war in Afghanistan is only starting.
Afghanistan is the center of the East. And the East is the home of Wisdom. There are certain agreements and expectations. And there are agreements at a certain level.
Right now the Afghans are in an ideal position: they received weapons from Russia, and the US is giving them money. There are various ways they are getting money from them. As long as there is money, everything will be all right. Problems will start when a real distribution of power starts and when money supplies will be cut: this is when the problem will be about «who will have the upper hand». And there are all prerequisites ready for it: Tajiks have tanks, warplanes and proper field commanders in Tajikistan; and Uzbek leader Karimov is on the side of Dostum. According to some scenarios, it may lead to further explosion in Central Asia, but this time without the Taliban, but because the Taliban left. However strange it may sound, the Taliban were some sort of a stabilizing force in this kind of situation. Some field commanders are already saying that an unjust thing happened back in the 1920s.
Many Tajiks were listed as Uzbeks in 1930s. And it cannot be forgotten. As long as there is money, everybody is calm. But when the money runs out and somebody will be short of something, that’s when distribution will start. People are already armed. There can be no coalition government in the East: either strict dictatorship under a charismatic leader, or chaos, when everybody is fighting against everybody. In Afghanistan chaos may be created artificially.
edhe sa koh do shpifin e trillojn keta te flliqur kunder drites kunder te vertetes kunder dinjitetit qe vetem shteti islamik do ta sjedh ne ket bot qe e ka mbyt padrejtesija e digjinerimi ne llojin e vet ma te flliqt.
Mero me fal qe po komentoj ketu per shkrimin e ” profesor leshit” lidhur me te nderuarin rilindasin e gjalle te kombit shqiptar Akademikut REXHEP QOSJA. Perse nuk keni lene space per komentuesit jam i sigurte qe te gjuthe do te flisnin me neveri per autorin qellimkeq. Te lutem krijoni space, nuk mund te lejohet denigrimi i nje personaliteti te letrave nga nje bythpalare ose duhet te mendojme qe kjo eshte e qellimshme nga gazeta.
Majakovski, i bashkohem peticionit tend.
Eshte nje turp per Gazeten Tema qe, ndersa ka hapur faqet per komentuesit e cdo artikulli apo lajmi te publikuar ne gazete, krejt pa pritur dhe ne menyre te mjerueshme, boton nje artikull te nje “profesori” dhe nuk u hap rruge komentuesve per te shprehur opinionet e tyre per shkrimin, autorin dhe personazhet VIP-a qe ngerthen ky shkrim.
Me siguri, meraku i TEMA-s, nuk eshte mbrojtja e autorit te shkrimit, profesorucit Skender Gjoni, qe duket sikur t’ja kete dhene titullin profesor Ministria e Brendeshme e kohes se shkuar,per tu jargavitur neper arshivat e saj.
Duket qarte qe meraku i TEMA-s eshte mbrojtja e Ismail Kadarese nga lumi i kritikave, te drejta dhe te padrejta qe, zakonisht, vershojne sa here ne median shqiptare cfaqen shkrime te porositura te lakenjve dhe jo vertebroreve qe duan te “pastrojne” fytyren e njeriut Kadare nga njollat, pozat dhe te tjera dobesi humane qe ai i ka me shumice, zoti e falte.
Me lejohet te them, modestisht, se kjo eshte zgjedhja me fatkeqe per te mbrojtur Kadarene, edhe sikur kjo “kinezeri”, per te perdorur nje paradigme te vete Kadarese, ti jete kerkuar Meros prej tij.
Kadarese, i duhet te zgjedhe: Ose te nxise artikuj skandaloze promovues te figures se tij letrare dhe njerezore dhe te degjoje pergjigjet e publikut per te, ose te lere analizat serioze, profesionale dhe te pa aneshme per Kadarene, kete figure emblematike letrare, antropologe, intelektuale, politike dhe karakteriale te shoqerise shqiptare te shekullit te 20-te.
Kadare eshte i pambrojtshem dhe i zbuluar, eshte ne syte, ne mendjet, ne zemrat, ne pasionet dhe ne gjykimin e shumices dermuese te shqiptareve.
Kadare u ka dhene kaq shume shqiptareve ne art e ne letersi, ne kulture dhe ne konshin njerezor, etnik, etik dhe politik sa eshte bere pjese e ketij konshi.
Shqiptaret e duan dhe e adhurojne dhe, njeherazi, e urrejne, e perbuzin e tallin dhe e pergojojne, sa here Kadare ben pirueta dhe poza qe nuk perputhen me idhullin qe ata kane perbrenda.
Dandy Kadare, vagabondi sociopoloitik Kadare, egoisti dhe narcisti Kadare, mosmirenjohesi dhe peshtyesi Kadare, e ka armikun me te madh brenda shpirtit te shqiptareve, tek idhulli Kadare, qe vete ai ka ngritur brenda tyre dhe qe ishte altari ku ata formesoheshin dhe krijoheshin intelektualisht dhe estetikisht, ne varesi te nivelit dhe prirjeve te tyre ne jete.
Kadare do te mbetet i tille per shqiptaret, i dashur dhe i perbuzur, me eposin letrar te shkrimtarit te talentuar militant komunist kur e kerkoi koha e transformimit te pergjithshem te vendit nga mesjeta ne modernizem, me publicistiken etno-politike si shtylle kurrizore e ndergjegjes kombetare te shqiptarit te shekullit te 20-te, ashtu sikurse edhe me vepren letrare, te postdiktatures, cilesisht ne renje, me te cilen ai pasqyron dyzimin e shpirtit dhe karakterit shqiptar ne kushtet e nje lirie te kompromentuar nga etja per pasurim, qofte edhe korruptiv e kriminal, e nje lirie ne vetvete, ku vlerat morale dhe skrupujt sociale, tabuja e familjes dhe raportet me te verteten, jane ne nje shperberje dhe formesim te ri, jane ne kerkim te nje njeriu te “ri”, qe te pershtatet me boten e re, ku i duhet te jetoje tashme.
Kadare do te mbete i tille per shqiptaret, me ose pa Nobel-in letrar.
Profesorucet e tipit Skender Gjoni, vetem e paraqesin Kadarene, nen nje drite mediokre dhe te perhime.