Gazeta austriake «Deutsches Volksblatt» e datës 9 janar 1914 shkruante gjerësisht mbi gjendjen në Shqipëri. Në një telegram të marrë nga një personalitet shqiptar nga Durrësi njoftohej mbi përpjekjet e xhonturqve për të vendosur një princ turk në fronin shqiptar, për rolin e Italisë dhe gazetës «Taraboshi» të Shkodrës – si dhe për vrasjen e majorit Naxhi Beu nga Isa Boletini në skelën e Vlorës.
«Nga një personalitet shqiptar, i cili i njeh jashtëzakonisht mirë rrethanat në Shqipëri, gazeta ‹Vossische Zeitung› ka marrë, ditën e djeshme, raportin vijues telegrafik nga Durrësi: Veprimtaria turbulluese e xhonturqve është vërejtur edhe vitin e kaluar. Gjatë bllokadës së bregdetit shqiptar nga ana e Greqisë në Shqipëri u shfaqën agjitatorë turq me mjete të mëdha financiare. Atëbotë kreu i agjitacionit ishte majori i njohur turk Naxhi Beu, i cili para pesë vitesh me Enver Beun kishte inskenuar një revoltë kundër Kushtetutës. Vetë Naxhi Beu ishte shqiptar.
Siç dihet në prill të vitit të kaluar ai u vra në skelën e Vlorës nga Isa Boletini. Xhonturqit nuk hoqën dorë nga veprimtaria e tyre, madje ata dërguan grupe të tëra të agjitatorëve me mjete të mëdha financiare për të imponuar zgjedhjen e një princi turk në fronin e Shqipërisë.
Agjitatorët më të njohur janë pasaniku i madh Zejnel Beu nga Peja, Mehmet Bej Berisha dhe Zija Pashë Mati. Ky i fundit, një kushëri i Esad Pashës, gjeneral turk dhe kryemjeshtër artilerie, është xhonturk fanatik. Ai erdhi në Durrës më 28 tetor dhe sa çel e mbyllë sytë arriti ta bind për planet e tij fisin e fuqishëm të Matit. Nga ky fis është i varur Esad Pasha. Në Shqipëri është fshehtësi publike se me rastin e shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë së mesme Esad Pasha fillimisht u kishte premtuar muhamedanëve se do të kujdesej që Shqipëria të kishte një princ muhamedan.
Me të vërtetë ai së shpejti edhe u angazhua në jetësimin e këtij premtimi. Ai thirri një kongres të bashkësisë myslimane në Shkodër, në të cilin rol prijës luajti kushëriri i tij Fuad Beu. Ky kongres e kishte për detyrë të marrë vendim për çështjen e princit, ndonëse ishte mbledhur me qëllim për të arritur një pajtim mes shumë qeverive, të cilat ekzistojnë në Shqipëri. Si pasojë e tij Shqipëria e mesme përmes propagandës për një princ mysliman ka marrë një karakter shumë më mysliman se në kohën e turqve.
Edhe nga ana e Italisë është mbështetur fuqishëm propaganda për një princ muhamedan. Për këtë ekzistojnë dëshmi të ndryshme, mes tyre edhe fakti se gazeta ‹Taraboshi›, që botohet në Shkodër në gjuhën shqipe dhe italiane, që subvencionohet nga Italia dhe kryeredaktori i së cilës vjen nga Italia perandorake, qe katër muaj agjiton për vendosjen e një muhamedani në fronin e princit.
Përveç kësaj në Shqipëri vijnë mjete të shumta financiare nga Bari dhe Brindizi, të cilat shpërbejnë për qëllime agjitacioni. Me këtë propagandë me gjasë ndiqej qëllimi që Austria të detyrohet të heq dorë nga protektorati mbi katolikët shqiptarë. Në telegram thuhet më tutje se kandidaturën e një princi mysliman e kanë kundërshtuar ashpër të gjitha qytetet dhe fiset e Shqipërisë me përjashtim të Tiranës dhe Durrësit dhe qyteteve të tjera, në të cilat gëzon mbështetje Esad Pasha.
Tri të katërtat e popullit shqiptar kërkojnë patjetër një princ të krishterë dhe që sot mund të thuhet me siguri se çështja e princit nuk do të paraqesë më vështirësi në Shqipëri, sepse shumica dërrmuese e popullsisë mban qëndrim shumë të mirë ndaj princit Wied dhe mezi pret ardhjen e tij».
Përktheu nga gjermanishtja: Enver Robelli
gjithmone 3/4 e shqiperise ka qene me prirje perendimore dhe dashamirese e krishterimit,, e gjithe e keqja jone deri ne ditet e sotme jane ajo 1/4 qe kryesisht jane mbetje turke dhe qe kerkon kohe te pastrohet
Shqiptaret jane ne gen perendimore. Ka nje pakice injorante qe duhet ‘edukuar’. Per ne i pari eshte kombi, pastaj …, feja, … etj.
PLEHRAT turkoshake katastrepsen token e arbarit………….
Me kete shkrim behet e qarte qe 3/4 e popullsise kane qene per princ te krishtere gjerman dhe 1/4 e popullsise per princ musliman.
Kundra princit te krishtere gjerman ishte si gjithmone e perfshire edhe Italia.
Duke filluar nge tradhetari ESAD PASHE TOPTANI, qe nuk kishte per gje te shiste interesat e popullit dhe kombit shqiptar per asgje, vetem per interesa personale pasurimi dhe pushteti, arrinte deri atje sa pranonte te kishte nje SHQIPERI te VOCKEL nga Lumi Mat ne Lumin Shkumbin.
Gjithashtu ishte zbatues i te gjithave veprimeve antishqiptare, kerkonte perseri influence turko-islame, sepse nuk ishte ngopur me BABA SULLTANIN dhe me Perandorine e tij te pjerdhur, injorante.
E cuditeshme eshte si ka mundesi PUSHTETI TURK, megjithese deri ne keto momente, per shqiptaret qe jetojne ne Turqi, nuk eshte hapur kurre nje shkolle ne gjuhen shqipe, me zakone dhe tradita shqiptare. Megjithese jane ne Turqi rreth GJASHTE MILION me origjine shqiptare.
Porsa mbrriti Princ VILHELM VIDI edhe me familje ne Durres e deri sa iku nuk pushuan kurre ngaterresat dhe intrigat e ESAD PASHE TOPTANIT me Shqiperine e Mesme rrotull zones se Tiranes qe ishte e mbushur me fanatike, injorant, pa asnje gram shkolle, debila qe therrisnin DUM BABA SULLTANIN.
Bile percemonin gruan e Princ VIDIT, Princeshen SOFI, pse dilte ne popull vetem per te shikuar hallet dhe per te ndihmuar popullin e varfer dhe te mjeruar. Injoranca e zones se Tiranes nuk kishte kufi, ku sipas disa statistikave del qe kjo zone kishte a po nuk kishte 2(DY) PERSONA me Shkolle te Larte. E gjithe kjo zone nuk thonin qe jam shqiptar musliman, por thonin jam vetem musliman.
Keshtu eshte kur popullsia eshte injorante dhe ne koke te saj vendos gjithemone KRYEINJORANTET. Rezultatet dihen. Tung.
Ti o a 16 korriku qe nuk vlen as sa nje koker fiku,nuk ke te drejten morale te ofendosh TIRONCIT,apo Shqiperine e mesme,duke e baraz vleresuar me nje tradhetare te popullit Shqiptare sikurse ishte Esat pash Toptani.
Shqiperia e mesme ka qene dhe do te mbetet vater e arsimit dhe mikpritjes Shqiptare ne vite dhe eshte 100 vjet para dhe 50 vjet onash nga ju o analfabete e mbetje qoftelargu.
Hstoria e zhvillimit te Tiranes i ka rrenjet nga koha e pellazgeve,ilireve dhe albano-shqiptareve.
Albanopolis dhe Durrakium shqueshin si qytetet te superzhvillimeve urbane qytetare prej lashtesise se hereshme.
Sa profesore e doktorre te nderuar ka nxjerre Tirona,Durrsi,Elbasani,apo Kruja nga gjiri i tyre, ti o bajge e jashteqitjes nuk din te numerosh.
Ishte inisjative e intelektualeve te shqiperise se mesme qe thiren dhe drejtuan kongresin e lushnjes,pa harruar ngritjen e flamurit te pavaresise me 25 nentor.
Pa harruar qe i hapi dyert shqiptareve te
Dibres dhe Kosoves qe vuanin nen sundimin e krajleve te Serbis.
Sot jeni ju bukeshkale qe Tironen e kthyet ne nje WC gjigante,duke e grabitur tjetersuar dhe betonizuar Ate.
Mos harro o injorant e i pa gdhe,dardha e ka bishtin mbrapa.
Dita e shtetit te se Drejtes po troket ne deren Shqiperi,askush te mos mendoje se do ti shpetoje drejtesise per vandalizma, krimet dhe korrupsionin qe i ka bere Tirones dhe gjithe shqiperise,duke i tjetersuar e shkaterruar historin.
ESAT PASHA ishte i vetmi qe e kuptoi se mamluket nuk bejne dot shtet prandaj donte bashkim me serbet krenare dhe te beses.sot pas 100 vitesh akoma jeni si ju la esati hale ne mes te ballkanit.ai mamluku ne mes te fotos se ku e ka fshehur bishtin.
S’KAM FJAL PER TY DHE TGFKS JENI TE KUNDET PO TE NJEJT NE IDJOTSINE TUAJ KUNDER KOMBIT ATHDEUT SHQIPTARISE!
keshtu tha i dhe plaka jote allvanosit qe e pllenoi. Nga larg ju duk si bisht, po kur e hengri mullirin e kafese, i beri bitha ferfer.
O Frang,e do thate apo me lang?
Po mire nga ti kuptonin qellimet e ktyne princeve te krishtere populli.
100 vjet me pare Ne Greqi Shqiptaret bone revolucionin gjithe parlamenti dhe qeveria ishin shqiptare dhe vune nje princ gjerman.
Rezultati dihet Shqiptaret u vrane nga greko-ortodoksit gjuha shqipe qe ishte gjuhe e pare ne Athine pothuajse u zhduk.
Camt u degdisen sa anej knej dhe Greqija eshte shtet armiqsor dhe i pangop karshi nesh.
Ku ta dinin ato ne ate kohe qe kushedi ndodhte e njejat gjo edhe ne Shqipni.
Feja eshte Mut! Vdekje Fese ! Feja e Shqiptarit eshte Shqiptaria !
Edhe une jam besimtar, i Shqiptarise!
Vlerat historike te ketij artikulli ne gjykimin tim jane te pamohueshme por dhe nje dyshim te vogel e kam, mos valle ishin te njejta nga dy burime??? Nuk besoj ndaj pak me rezerva do ta shikoja.
Gjithsesi mendoj se eshte fakt qe shqiptaret kane qene e jane proeuropian e feja kurr ska qene pengese por siduket qe atehere e diri sot ne kemi akoma nje pakive cinike egocentrieste dhe jo tolerante por pa percaktim fetare do te thoja, pra nga te gjitha anet.
Mysliman qe thone kemi keshtu e ashtu, ortodoks qe thojne te njejten gje si dhe Katolik po ashtu te njejten gje.
Ama cfare eshte edhe me rendesishme, ne sot ne ditet moderne te shtetit shqiptare kemi akoma Esater me bollek pashallare te vegjel qe na qeverisin ku shqiperine TONE e shohin si vilajetin apo cifligun e vet. Kjo eshte per te te ardhur shume keq
E padyshim qe keta qeveritare vijne nga kjo 1/4 e popullsis e ne perfundimisht zgjedhim keq, e si rrjedhoje gjerat ecin keq!
I njejti gen alla esat pasha vazhdon te kultivohet ne
shtetin rrumpall shqiptare ,te quajtur dumbabist.
Ky komunitet gjarprinjesh ,me nji gen ADN aspak shqiptare ,
por ngelur ne shqiperi prej pushtimit hordhise turke ,
nji gen anticivilizacion , ky mentalitet djalli ,
vazhdon te jete pengese e mbaj peng zhvillimin e shqiperise ,
e ne cdo epoke te historise atij vendi ,ka qen kanceri trupit kombit.
Sot ,kjo rrace kancerogjene , cirret per europe,per zhvillim,per demokrati,per arsim e kulture,per patriozizem ,per mireqenje, pe art e perparim ,
duke i perdorur fjalet si nji fasade mashtrimi optik vs opinionit ,
pra eshte po ai gen tinzar ,qe ala sot verpon i lire ,te sabotoj zhvillimin e shqiperise ne cdo aspekt te jetes se saj .
Dhe perball asaj indiference injoruse qe ajo shoqeri e shtet ,
tregon perball ksaj farse tinzaresh te organizuar ,
qe ka bllokuar institucionet ,e mban peng zhvillimin ne ate vend ,
duket e pamundur te cash ,
dhe ashtu si u sabotua Princi GJERMAN Vid, ne misionin e tij ne shqiperi ,
per te ber shtet ,ashtu edhe sot dumbabistat ,kane bllokuar cdp port e cila do mundesonte fyrjen e rrezeve te diellit ne jeten e shqiptarit .
TOKE E MALLKUAR
mediat,tv-te pushtetet ,institucionet
pune korrakesh varu kkkkkkkkkkk……….
po ai maloku me qeleshe ne ate foto,qe rri si skuth dhe shkerdhat i rrezikshem ne te njejten koh,si i pabes dhe mi i mceft ,
tipik karakter maloku.
i holl,pa fuqi,por i betu ne ligesi,dhe i rrezikshem ne prapashpin.
kurse ai jugori me fustanell duket babaxhan i qytetnu.
kshtu jan edhe sot malokt.
te kqinj. te pabes. te rrezikshem po i harrove pas shpine.
si minj halesh duhen me u kap,ly me benxin ,shkrepsen…dhe kthy ne “pishtar zjarri te demokracis”
iftarin nuk e keni shtru akoma hahahaaha,…..Shqiptaret jan si puna e bagtis
Si me fet ,..si me pushtuesit,….si me politikanet
E hahen nder vete,…e lagu se lagu,……pa menduar ne si popull i kesaj toke cfar’do bejme qe ndertojme nje vend ideal per vete dhe femijet tane
Pjesa tjeter eshte pa rendesi
KOMITI injorant dhe pa kulture ai burri me qeleshe qe e quan malok ka qene nder burrat me te njohur ne shqiperin e asaj kohe se pote mos kishin qene burrat e fort te veriut rraca e gabelit si puna e jote do te ishte zhdukur fare