“Ndoshta më mbeten edhe pak javë për të jetuar. Jam i qetë përballë asaj që po ndodh. Kam fatin që kam një besim të thellë”. Ish presidenti i SHBA, Xhimi Karter, ka lajmëruar se është i sëmurë me kancer. “Eshtë një melanomë. Ma hoqën nga mëlçia në 3 gusht, por tani është në tru”. Udhëheqësi amerikan, më i përçmuar dhe më i rivlerësuar i historisë së vonë, në moshën 90 vjeçe e përballon i relaksuar, i buzëqeshur, shakator, këtë provë. Bën shaka për të shoqen, Rosalyn, që në “reshtin e parë po bën muhabet”, ndërkohë që ai nis konferencën për shtyp. Për gjysmë ore i përballon pyetjet, edhe pse “pasdite do të fillojë radioterapia”. Tallet me faktin që “i duhet të ulë në mënyrë drastike ritmet e punës, gjë që në moshën 90 vjeç ndoshta nuk është as normale”.
Karteri i shtohet një liste gjithmonë e më të gjatë personalitetesh, që vendosin ta përballojnë publikisht vdekjen e afërt, apo betejën me sëmundjen. Nga Emma Bonino tek Oliver Sacks, janë rastet më të fundit. E para është shëruar, i dyti nuk ka shpresa që t’ia dalë. Prapa situatave të ndryshme individuale dhe zgjedhjeve të gjithësekujt, vërehet një tendencë: është revolta kundër “vdekjes së vetmuar”, kundër “medikalizimit” që rrethon të sëmurët në duart e një shtrese profesionale të specializuar, të mbyllur në spitale, larg prej të afërmve dhe miqve.
Rasti Karter është i veçantë. Për herë të parë, është një ish President i SHBA, që dëshiron të ndajë me publikun në mënyrë kaq transparente, luftën kundër sëmundjes. Hyn në detajet e rrzatimit, injeksioneve, dozave. Sjell parasysh dallimin me rivalin e tij republikan të 35 viteve më parë, Ronald Reaganin, i cili e mundi në zgjedhjet presidenciale të 1980-ës. Kur doli në pension, Reagani u godit nga Alzheimeri, por e shpalli në vitin 1994 vetëm me një letër, dhe jetoi i mbylli, larg prej syve të publikut. Karteri merr kështu revanshin e fundit pas vdekjes kundrejt njeriut që, për shumë kohë, ishte simboli i poshtërimit të tij.
Me origjinë nga një familje kultivuese kikirikësh në Georgia, demokrati Karter mbërriti në Shtëpinë e Bardhë në janar 1977, si mbartës i një rinovimi etik, pas skandalit të Uotërgejtit, që kishte mbyllur në mënyrën më të keqe presidentën e Riçard Niksonit. Karteri ishte pjesë e një tradite të fortë progresistësh nga jugu, që përfshiu Lindon Xhonsonin dhe Bill Klintonin.
Ai është shquar gjithmonë si “më pak politiku” dhe më moralisti. Por Administrata Karter i pati menjëherë erërat kundër. Tronditja energjetike e zhyti Amerikën në një krizë të rëndë ekonomike. Si predikues protestant, Karteri u bëri thirrje bashkëkombësve që të përqafonin një model zhvillimi më të përballueshëm, me konsum të lirë: u vu në lojë si një pesimist i trishtë, i paaftë të udhëhiqte vendin drejt rilindjes. Më pas u gjunjëzua prej revolucionit Khomeinist në Iran, pengmarrjen e amerikanëve në ambasadën e SHBA në Teheran, katastrofën në përpjekjen për t’i liruar (1979-80). President për vetëm një mandat, u mund nga Reagani që më pas hyri në histori, si “fituesi i Luftës së Ftohtë”.
Por rivlerësimi i Karterit nuk vonoi. Marrëveshjet e tij në Camp David mbeten e vetmja paqe e vërtetë në Lindjen e Mesme (mes Egjiptit dhe Izraelit). Pas largimit, historianët i kanë njohur shumë merita në shpërbërjen e BRSS, duke riekzaminuar shfrytëzimit që u bëri ai marrëveshjeve të Helsinkit. Edhe rimëkëmbja ekonomike Reaganiane mendohet ta ketë origjinën që te decentralizimet e Karterit.
Mbi të gjitha, post-presidenca u kurorëzua me suksese. Cmimi Nobel për Paqen iu dha në vitin 2002, si mirënjohje për rolin e tij dhe fondacionit që krijoi, Qendra Karter, në shumë kriza humanitare. Një prej sukseseve më të mëdhenj të Qendrës Karter ka qenë fushata për çrrënjosjen e disa sëmundjeve tropikale. Ish presidenti u shndërrua në një figurë të kudondodhur, në verifikimin e rregullsisë së zgjedhjeve në demokracitë e reja të vendeve në zhvillim. Ka kryer misione të fshehtë në Korenë e Veriut, për llogari të Bill Klintonit dhe Barak Obamës. Eshtë parë i angazhuar në shumë emergjenca: Haiti, Bosnje, Etiopi, Sudan. Nuk ka hezituar të kritikojë Izraelin, për trajtimin e palestinezëve, si dhe Obamën për mos mbylljen e Guantanamos.
Në daljen e fundit, të mbajtur pikërisht në zyrat qendrore të fondacionit në Atlanta, Karteri ka shpjeguar se reduktimi i veprimtarisë së tij nuk do të ketë pasoja për nismat filantrope. “Do të vazhdoj të angazhohem për mbledhjen e fondeve, edhe pse jo me firmën time. Qendra Karter është e përgatitur për të bërë dhe pa mua”. Mes aktiviteteve që dëshiron të vazhdojë, ndonëse me ritëm më të ngadaltë, janë kurset e besimit fetar në kishën baptiste të Plainsit në Georgia, dhe leksionet në universitetin e Emoryt. Ka thënë edhe që shpreson të mos i duhet të heqë dorë nga udhëtimi në Nepal, i programuar për në nëntor, në mbështetje të “Habitat for the Humanity”.
Bota.al
REMOTE_ADDR:[]
Karteri i shtohet një liste gjithmonë e më të gjatë personalitetesh, që vendosin ta përballojnë publikisht vdekjen e afërt, apo betejën me sëmundjen. Nga Emma Bonino tek Oliver Sacks, janë rastet më të fundit. E para është shëruar, i dyti nuk ka shpresa që t’ia dalë. Prapa situatave të ndryshme individuale dhe zgjedhjeve të gjithësekujt, vërehet një tendencë: është revolta kundër “vdekjes së vetmuar”, kundër “medikalizimit” që rrethon të sëmurët në duart e një shtrese profesionale të specializuar, të mbyllur në spitale, larg prej të afërmve dhe miqve.
Rasti Karter është i veçantë. Për herë të parë, është një ish President i SHBA, që dëshiron të ndajë me publikun në mënyrë kaq transparente, luftën kundër sëmundjes. Hyn në detajet e rrzatimit, injeksioneve, dozave. Sjell parasysh dallimin me rivalin e tij republikan të 35 viteve më parë, Ronald Reaganin, i cili e mundi në zgjedhjet presidenciale të 1980-ës. Kur doli në pension, Reagani u godit nga Alzheimeri, por e shpalli në vitin 1994 vetëm me një letër, dhe jetoi i mbylli, larg prej syve të publikut. Karteri merr kështu revanshin e fundit pas vdekjes kundrejt njeriut që, për shumë kohë, ishte simboli i poshtërimit të tij.
Me origjinë nga një familje kultivuese kikirikësh në Georgia, demokrati Karter mbërriti në Shtëpinë e Bardhë në janar 1977, si mbartës i një rinovimi etik, pas skandalit të Uotërgejtit, që kishte mbyllur në mënyrën më të keqe presidentën e Riçard Niksonit. Karteri ishte pjesë e një tradite të fortë progresistësh nga jugu, që përfshiu Lindon Xhonsonin dhe Bill Klintonin.
Ai është shquar gjithmonë si “më pak politiku” dhe më moralisti. Por Administrata Karter i pati menjëherë erërat kundër. Tronditja energjetike e zhyti Amerikën në një krizë të rëndë ekonomike. Si predikues protestant, Karteri u bëri thirrje bashkëkombësve që të përqafonin një model zhvillimi më të përballueshëm, me konsum të lirë: u vu në lojë si një pesimist i trishtë, i paaftë të udhëhiqte vendin drejt rilindjes. Më pas u gjunjëzua prej revolucionit Khomeinist në Iran, pengmarrjen e amerikanëve në ambasadën e SHBA në Teheran, katastrofën në përpjekjen për t’i liruar (1979-80). President për vetëm një mandat, u mund nga Reagani që më pas hyri në histori, si “fituesi i Luftës së Ftohtë”.
Por rivlerësimi i Karterit nuk vonoi. Marrëveshjet e tij në Camp David mbeten e vetmja paqe e vërtetë në Lindjen e Mesme (mes Egjiptit dhe Izraelit). Pas largimit, historianët i kanë njohur shumë merita në shpërbërjen e BRSS, duke riekzaminuar shfrytëzimit që u bëri ai marrëveshjeve të Helsinkit. Edhe rimëkëmbja ekonomike Reaganiane mendohet ta ketë origjinën që te decentralizimet e Karterit.
Mbi të gjitha, post-presidenca u kurorëzua me suksese. Cmimi Nobel për Paqen iu dha në vitin 2002, si mirënjohje për rolin e tij dhe fondacionit që krijoi, Qendra Karter, në shumë kriza humanitare. Një prej sukseseve më të mëdhenj të Qendrës Karter ka qenë fushata për çrrënjosjen e disa sëmundjeve tropikale. Ish presidenti u shndërrua në një figurë të kudondodhur, në verifikimin e rregullsisë së zgjedhjeve në demokracitë e reja të vendeve në zhvillim. Ka kryer misione të fshehtë në Korenë e Veriut, për llogari të Bill Klintonit dhe Barak Obamës. Eshtë parë i angazhuar në shumë emergjenca: Haiti, Bosnje, Etiopi, Sudan. Nuk ka hezituar të kritikojë Izraelin, për trajtimin e palestinezëve, si dhe Obamën për mos mbylljen e Guantanamos.
Në daljen e fundit, të mbajtur pikërisht në zyrat qendrore të fondacionit në Atlanta, Karteri ka shpjeguar se reduktimi i veprimtarisë së tij nuk do të ketë pasoja për nismat filantrope. “Do të vazhdoj të angazhohem për mbledhjen e fondeve, edhe pse jo me firmën time. Qendra Karter është e përgatitur për të bërë dhe pa mua”. Mes aktiviteteve që dëshiron të vazhdojë, ndonëse me ritëm më të ngadaltë, janë kurset e besimit fetar në kishën baptiste të Plainsit në Georgia, dhe leksionet në universitetin e Emoryt. Ka thënë edhe që shpreson të mos i duhet të heqë dorë nga udhëtimi në Nepal, i programuar për në nëntor, në mbështetje të “Habitat for the Humanity”.
Bota.al
Tumor kanceroz në tru., ndjek mjelim
Melanoma me metastaza ne tru me sakte
Po ai thote se do vdes per disa jave, si do shkoje ne Nepal ne nentor i vdekur? Nuk thote do vdes per disa muaj!