Te fundit
Letra e rrallë nga arkiva e Lef Nosit: Viti 1924, intelektualët elbasanas urojnë Nolin kryeministër
17 Tetor 2015, 11:50Dossier
TEMA
Nga Bardha Nergjoni
Lef Nosi konsiderohet një “individualitet-thesar” nga i cili kemi shumë dokumente, fotografi apo shënime që i japin jetë historisë sonë. Kujtojmë që nga studiuesi, hulumtuesi, intelektuali dhe nga atdhetari elbasanas kemi dhuratë Deklaratën e famshme të Pavarësisë, atë origjinalen, të cilën e botoi në përvjetorin e 25-të, duke bërë të mundur që ta kemi në dorë sot një dokument të shkruar të asaj dite
Në arkivën e Nosit gjenden dhe dokumente të rralla që hedhin dritë mbi momente të tjera historike.
Një prej tyre është letra që intelektualët elbasanas i kanë drejtuar Fan Nolit, klerikut të lartë ortodoks, duke e uruar për zgjedhjen e kryeministër pas Revolucionit të Qershorit, sicc emërtohet zyrtarisht ajo që në fakt për një pjesë të mendimit politik apo historik shqiptar, ka qenë një “grusht shteti”. Por kjo pak rëndësi ka. Letra vetë është një dokument i rrallë, ngase tregon dhe pozicionimin politik të emrave të shquar të Elbasanit, kuptohet, me Lef Nosin në krye.
Vetë Nosi pra, renditet në mbështetje të kryeministrit të ri duke vendosur emrin e tij në fund të letrës së gjetur në arkivën personale. Emrat që kanë firmosur letrën e urimit janë: Lef Nosi, Hysen Dakli, Ibrahim Hastopalli, Abdullah Tirana, Emin Haxhiademi, Mehmet Ali Stringa, Ibrahim Dedej, K. Shabanaj, Tasim Myftiu, Rrapush Demeti dhe dy intelektualë të tjerë me firma jo lehtësisht të dëshifrueshme. Në letër shprehimisht intelektualët kanë nënshkruar:
Shkëlqesia e tij Emzot Nolit
Lajmi i formimit të kabinetit prej Shk. suej me burrat idealistë që janë gjithë të frymëzuem prej principesh demokratike shkaktoi nji gëzim të pamasë në zemër të popullit të kësaj prefekture. Tue shpresue se ky kabinet do të hapi rrugën e përparimit e të përmirësimit ekonomik të atdheut të dashun paraqisim urimet tona të përzemërta për triumfin e veprës që shkëlqesia e juej keni marrë përsipër me krye”.
Noli është akuzuar vazhdimisht për rolin e tij në Revolucionin e Qershorit të vitit 1924. Qeveria e tij pati jetën e shkurtër, vetëm 6 muaj, por që përfaqësoi në atë kohë shpresat e itelektualëve dhe atdhetarëve. Ai vetë asnjëherë nuk është penduar për përfshirjen e tij në një lëvizje, e cila u përkrah nga liberalë e demokratë të padyshimtë, si Luigj Gurakuqi, Stavro Vinjau, Qazim Koculi, Ali Këlcyra dhe vetë Faik Konica, apo nga figura me emër e prestigj të madh në popull, si Bajram Curri e atë Gjergj Fishta, si edhe nga emra të shquar nga Elbasani siç e dëshmon letra e botuar për herë të parë. Nga ana tjetër, në shkrimet e mëvonshme, Noli ka pranuar përgjegjësitë e tij e të shokëve në dështimin e revolucionit të vitit 1924. “U armiqësova me çifligarët, kur thashë se do të bëj reformën agrare, u armiqësova me fshatarësinë kur nuk e bëra atë”, frazë kjo e Nolit që i jep kuptim karrierës së tij të pafat politike.
Disa mbështetësit elbasanas në letrën drejtuar kryeministrit të atëhershëm janë tregëtarë të njohur elbasanas e me pozita të rëndësishme ekonomike, por që dashurinë për vendin e vendosën mbi interesat e tyre personale dhe e njohën Nolin si Kryeministër duke e përgëzuar edhe për “triumfin e veprës” që ai kishte marrë përsipër duke përfaqësuar edhe interesat e tyre. /tesheshi.com
15 komente në “Letra e rrallë nga arkiva e Lef Nosit: Viti 1924, intelektualët elbasanas urojnë Nolin kryeministër”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
ky Lefteri ka pas qen spiun facizmi
Ke perdorur “Time Machine” qe e di kete atehere?
Pse jane te veshur si turqit e anadollit keta efendite ketu ?
A nuk eshte e drejte ti quash turkoshqiptare ???
Sa keq te mendosh qe sot Kisha Ortodokse shqiptare eshte e pushtuar nga gjarpri kolonel Janullatosi..
Nuk e di se i perket besimit ortodoks apo jo, ne se je ateist apo jo, por sido qe te jete, ne qoftese e shikon nje besim fetar qe eshte pjese e kultures dhe tradites se ketij populli per me shume se 1500 vite, shume shekuj me pare se te egzistonte nje koshence identiteti dhe akoma me shume se te egzistonte shteti i pare shqiptar, atehere do te bindesh se roli i Kishes Ortodokse ishte mbrojtja e identitetit, kultures dhe traditave qe i kishin nder shekuj popullsite ortodokse.
Nuk mund te egzistoj as me i vogli dyshim se, megjithese kurre praktikisht apo teorikisht veten ne nje periudhe dhjetevjecare te para Luften II Boterore si Kishe Ortodokse Autoqefale e Shqiperise, popullsite ortodokse shqiptare ndoshta jane te vetmet popullsi qe rruajten me shume se kushdo si identitetin ashtu dhe gjuhen e tyre duke qene protagoniste jo vetem per pavaresi kombetare, por edhe krijueset e alfabetit te gjuhes shqipe si dhe te shkollave te para shqipe. Dhe te gjitha keto vite me pare krijimit te shtetit te pare te pavarur te shqiptareve.
Nga ana tjeter, ishte diktatura komuniste qe sapo mori pushtetin e saj vendosi ne karantine besimet fetare dhe disa vite me vone shpalli denimin me vdekje ndjenjave shpirterore te shqiptareve dhe shkaterroi te gjitha kultet e besimeve fetare, ne vecanti ato ortodokse.
Ja pra, ishte kjo figure, Anastasios, qe me pune, durim e sakrifica rilindi e rindertoi Kishen Ortodokse Autoqefale te Shqiperise duke i rikthyher shqiptareve ate qe diktatori shqiptar jua kishte shkaterruar, te drejten e lirise te shprehjes dhe te besimit, te drejten e vazhdimesise se traditave dhe kultures te tyre shekullore si pjese e pandare kultures europiane!
Kjo eshte fatkqesi per ty??!!
Klimax greku
fillo e shkruaj shqip korrektesisht ne radhe te pare, thuhet “ndergjegje, jo koshence”. Thuhet “te egzistoje(menyra lidhore veta e trete njejes), jo te egzistoj (veta e pare njejes).
E dyta, ti mund te besh rolin e te zgjuarit dhe te historianit sa te duash, por po e zhvendos debatin ne ujra qe nuk te takojne, atehere; askush nuk mohoi rolin e disa figurave ortodokse ne mbrojtjen e identitetit shqiptar (ate identitet qe ju grekqirat e mohoni dhe e tallni paturpesisht), por ata punuan qe kisha t’i perkiste shqiptareve, jo kishes greke, qe quan greke te gjithe ortodoksit shqiptare, kurse turq te gjithe myslimanet, shembulli me i mire jeni ju grekqirat, qe nate dite na çani trapin, “turq, xhihadist, turkoshake”, etj traplliqe, pra, ju ndiqni rrugen e kishes tuaj, qe i ndan njerezit sipas bindjes fetare.
Une fola per uzurpimin e kishes shqiptare nga nje agjent grek, jo per ortodoksit dhe figurat e saja.
Tjetra, une nuk shava fene ortodokse, vjetersine e saj, ashtu siç u eshte bere shplarje truri juve talebaneve ortodokse, sepse ne kete pike ju nuk keni asnje ndryshim nga talebanet islamike shqiptare, nese atyre u thua diçka kunder turqve, arabeve, fese se tyre, te etiketojne me vrap si “grek, serb, çifut, komunist, vatikanas, bla bla bla”..
Te njejten gje beni edhe ju, kur u prekt çik Janulla, kisha, serbi, rusi, ortodoksia, me vrap fillojne diarrete e tuaja te çmendura, “turk, arab, xhihadist, terrorist, turkoshak”, etj etj. Pra, muti fetar ka te njejten ere muti, si ai islamik, si ai ortodoks, ndryshon vetem ngjyra.
Sa per Anastasin, eshte e kote te debatojme, eshte njesoj si te debatosh me nje islamik per Muhamutin, provo e mbushi mendjen nje islamiku per te kudnerten e Muhamutit, eshte e kote, ai e ka te brymosur qe ne femijeri qe Muhamuti ishte i mire, i dashur, paqesor, etj etj, edhe juve u eshte mbushur mendja qe Janulla eshte ashtu siç u pelqen juve, por e dine i madh e i vogel qe eshte thjesht nje agjent i Asfalise greke me qellime te veçanta ne trojet shqiptare, qellimi i pare eshte natyrisht mbajtja e kishes shqiptare nen sundimin e tij.
Dhe nuk e kuptoj perse kjo kishe quhet “Autoqefale”, kur realisht nuk eshte. Qe ketu kuptohet poshtersia dhe pafytyresia e grekqirave te pabese. Ju nuk eshte se e keni thjesht me myslimanet inatin, ju e keni edhe me katoliket, pra me te njejtet tuaj.
Pra, eshte e qarte se qellimi i kishes tuaj eshte t’i quaje greke te gjithe ortodoksit, kurse turq te gjithe myslimanet. Pengesa juaj kryesore eshte pikerisht fakti qe shqiptaret nuk e rruajne per fè dhe kjo gje ju terbon, sepse ju doni t’i shikoni shqptaret si fanatike, qe ta keni me te lehte te beni etiketimet dhe ndarjen dhe deri diku ia keni arritur qellimit, duke filluar me Bythofagosin e te gjithe grekqirat minorikare me radhe.
Shqiptari eshte shqiptar dhe do mbetet gjithmone shqiptar, ça do lloj feje te kete, nje veti kjo qe eshte pengese e madhe per Janullen dhe politiken tuaj te ndyre..!!
Hahahaha! Po me meson gramatiken e shqipes more malukat??!! A e ke kontrolluar komentin tend?
Pa folur per fjalet “inat, “debat”, “agjent”, etj si dhe per shume gabime drejtshkrimore, ate “cik-un” turk te kam shpjeguar se ku ta fusesh, ne te vetmin koment qe te jam pergjigjur disa dhjetra komenteve te tua banale ndaj meje!
Kur shqiptari mbetet gjithmone shqiptar, ‘c’fare do besim fetar te kete, atehere mos ju fut kot banaliteteve idiote se identitetin tim dhe te pakten 25% te ortodoksave shqiptar as nuk mund ta mbrosh ti dhe funderina si ti dhe natyrisht qe as te kerkoi njeri nje ndihme te tille!
Ne jemi po ata qe kemi qene e do te jemi per jete!
Eshte pjesa tjeter e popullsise qe ka nje detyrim ndaj te pareve te saj, historise dhe kultures europiae, rikthimin ne origjine!
O Klimax pordha,
o vemje e qelbur e Janulles, ti qe shan turkun dhe nga ana tjeter perdor fjale turke, “cik=pak” eshte e njejta gje, une nuk fola per huazimet, sepse ne çdo gjuhe ka huazime, fola per rregullat gramatikore, o bythshqyer i Janulles pedofil.
Une ta kam shpjeguar ne çdo koment, qe nje shqiptar i vertete, pavaresisht fese, ngelet shqiptar, laik, gjysem pagan dhe nuk i rruhet per fè, nuk sillet dhe flet si ty dhe grekqirat e tjere, qe i ndani njerezit sipas feve, myslimanet i beni turq kurse ortodokset greke, sipas mendjes tuaj te pjerdhur shqiptar te thjeshte nuk ka, po ça te shpjegoj ty une o bole aziatike, ty t’i ka pjerdhur trute prifti pedofil, ashtu siç ia ka pjerdhur trute hoxha nje myslimani, nuk keni asnje ndryshim nga nje fanatik mysliman.
Ca t’u thuash juve grekqirave minorikare, qe si ushqim shpirteror keni vetem vjelljen vrer ndaj shqiptareve, flisni shqip, hani buken e ketij vendi dhe i ngulni thiken pas shpine. Me ra goja duke e sqaruar kete punen e fese, qe kisha shqiptare ortodokse eshte e kote te quhet “autoqefale”, qe do te thote e pavarur, sepse realisht nuk eshte e pavarur, eshte e pushtuar nga djalli i zi, gjarpri kolonel Janullatosi, kurse ti me flet sikur te jesh duke ngrene harapash, o debil kazanesh!
Komentet e mia banale ndaj teje?? Po ça pret ti o plehre greke te komentoj une kur ti vjell vrer ndaj shqiptareve, do te te them falemnderit o plehre aziatike?? I ve re komentet e tua ça shkruan ti dhe motershqyerit e tjere minorikare? Apo komentet tuaja duhet t’i durojme ne dhe duhet t’ju pergjigjemi me kulture, juve, lepiresat e Janulles, 300 eursha pa shtylle kurrizore.
Ik e grisni sumen e zeze andej, shqyehuni me ndonje zezak, siç e keni zakon, mos na gricni kkk shume, bajga te thara aziatike!!.
Sa keq qe ai me mjeker te bardhe eshte ne fotografi.
Sigurisht “malukat” ti e lloj yt deri aty mund te shohesh deri ke KOQET e Lef NOSIT ,personalitet i rralle,njeri i kulturuar e arsimuar qe punoi per vendin e tij.
…….dhe nga ana tjeter zaptuesi i Kishes Ortodokse Shqiptare te Nolit, greku janullatos, nuk pranon qe te shenjterohet shqiptari Noli dhe te vendoset busto i tij………
@Klimax
Qenke i lecitur,perderisa thua se,qe prej 1500 vjeteve me pare,ne saje te Kishes Ortodokse na qenkan rrujatur identiteti,kultura dhe tradita kur akoma nuk ishte formuar shteti i pare Shqiptar.Po si e paska kryer kete detyre,ne territorin e banuar prej shqipetareve kjo Kishe,kur cdo gje predikohej ne gjuhen greke?Kur mallkohej kushdo qe mesonte gjuhen Shqipe?Kur vriteshin edhe ata klerike ortodokse si Papa kristo Negovani etj?Po si mund t’a thuash kete,kur edhe sot,Kisha Ortodokse Greke,pretendon se cdo Shqiptar ortodoks nuk eshte Shqiptar,por eshe nje Grek?
Persa i takon Janullatos-it,ai e kreu detyrene e tij,i ngriti kishat,e formoi klerin e nevojshem,per te kryer ritet dhe administrimin e aktiviteteve kishtare dhe tashme i duhet te largohet.Nuk jane paret e tij,qe u ndertuan kisha edhe atje ku nuk ka ortodokse,nuk jane paret e tij,per paguar vjedhesit e eshtrave te te ndjereve Shqiptare te varreve te Kosines e per ti shitur si ushtare Greke,te vrare ne kohen e luftes Italo-Greke.Po te kishte fuqi e takat,le te shkonte ne malin e Ivanit apo ne malin e Kuq dhe te kryente nje meshe,ne se do te gjente ndonje eshter te tyre,sepse i hengren egersirat,mbasi sivellezerit e tyre,ushtare Greke te mbetur gjalle,i lane si lopa bajgen,te pa mbuluar dhe ne meshire te fatit.Ka shume per te folur per Janullen,por mjafton me kaq per sot…
Bardhi Tolabi
mos prit sinqeritet dhe realizem nga greket, qellimi i tyre eshte vjellja vrer kunder çdo gjeje shqiptare, edhe kiur e kane gabim nje gje, vazhdojne me te tyren, e shesin si te vertete te madhe apo si fakt. Keta nuk kane asnje ndryshim nga fanatiket islamike, i vetmi ndryshim eshte lloji i fese, ata myslimane, keta ortodokse. Po te kishin mundesi, do na prisnin ne qafe neve “qafirave” shqiptare, njesoj si islamiket..
@Arberia
Nuk dua te futem ne ato ceshtje,sepse nuk jam per te kujtuar te kaluaren e njerit besim apo tjetrit,sepse cdo gje duhet vendosur ne kohen e kryerjes te veprimeve te ndeshkueshme sot.Si ne cdo besim edhe ne ate kristian,Katolik,Ortodoks e ate Mysliman,ka patur dhe kane veprikme te ndeshkueshme,ne se do i gjykojme ne kohen e sotme.Une vecse i dhashe nje pergjigje,per brockullat qe predikojne e flasin edhe sot,tipat si ky klimaksi e te tjere te kallepit te tij,per “rolin”,”vlera” e kishes dhe ortodoksise Greke ndaj popullit Shqiptar,kultures,gjuhes e traditave tona.Harrojne te zinjte qe m beshteten edhe sot tek megali-idea,qe na kujtojne si ardhacake.E verteta eshte e kundert.Eshte gjuha e vjeter Shqipe,para asaj te vjeter Greke,ne jemi vendalinj,e ata,Greket e sotem jane ardhacake ne tokat e banuara prej Ilireve(Epiri i sotem,veriu i Greqise),ESHTE HOMERI DHE HISTORIANET E VJETER GREKE QE E THONE KETE.Jane emrat e perendive te ashtuquajtura Greke tecilat shpjegohen me shqipen e vjeter e te sotme dhe jo me ate Greqishte.Jane hartat e studiuesve te huaj te disa shekujve me pare,te cilet i vene “kufirin tek thana” Greqise te dikurshme…Shkurt hesapi ketij klimaksi e te llojit te tij,i kane bere nje klizme e prandaj flasin keshtu…
Qe nje prift ortodoks te pranohej nga te gjithe ne ate kohe ne Shqiperi eshte diçka e ralle ! Per kete mbase Fan Noli eshte i paharitshem.