Festimi i Pavarësisë më 1913 dhe një bisedë në jaht

VLORË

Me rastin e 28 nëntorit, një vjetorit të pavarësisë, Ismail beu dha një pritje në selinë e qeverisë buzë detit, ku përveç parisë, kishte ftuar edhe anëtarët e Komisionit të Kontrollit, konsujt dhe komandantët e anijeve luftarake të Austrisë e Italisë të ankoruara në Gjirin e Vlorës.

Qyteti ishte zbukuruar me aq sa mundej. Nëpër shtëpitë dhe dyqanet ishte ngritur flamuri shqiptar, ndërsa Katundaria, siç quhej bashkia, ishte stolisur në mënyrë të veçantë. Qeveria kishte shpërndarë me bollëk fotografinë e një shqyti që paraqiste Skënderbeun mbi kalë dhe Ismail Qemalin me frak.

Para mesditës njerëzit u mblodhën në sheshin e Muradijes, ku u mbajtën fjalime dhe prej andej ecën drejt selisë së qeverisë për të uruar kryetarin. Ra në sy një manifestim me flamurin shqiptar në krye, pas të cilit vinin klerikët e qytetit, myslimanë dhe ortodoksë, të kapur dorë për dore.

Parakaluan bashkë edhe një grup kosovarësh dhe çamësh, me thirrjet Rroftë Kosova shqiptare dhe Rroftë Çamëria shqiptare.

I rrethuar nga anëtarët e qeverisë, Ismail beu doli në ballkonin prej dërrase të ndërtesës së vjetër dhe mbajti një fjalim të gjatë para popullit. Ai falenderoi Fuqitë e Mëdha, të cilat i përmendi me emër, një për një, dhe ftoi popullin të brohoriste për secilën prej tyre.

“Lipset t’ua dimë për nder qeverive të mëdha, që, me ndihmën e tyre, mundëm të fitojmë vetqeverimin e Shqipërisë,” tha Ismail Vlora.

Poshtë ballkonit, nxënësit e shkollave me flamuj të vegjël në duar këndonin këngë patriotike, të tjerë hiqnin valle. Anijet austriake dhe italiane në Gjirin e Vlorës përshëndetën me të shtëna topi. (Sipas shënimeve të diplomatëve të huaj në Vlorë).

Biseda në jaht: “Shqiptarët, më të vjetër se Hëna”

Mars-Prill, 1910

Autori austriak Sigmund Münz, i cili po bënte një udhëtim në Mesdhe me jahtin “Rovenska”, takohet në Stamboll me deputetin e parlamentit osman, Ismail Qemal Vlora, dhe kushëririn e tij të dytë, Ferit pashë Vlora, ish-Vezir i Madh (kryeministër) i Perandorisë në vitet 1903-1908. Ishte koha kur Kosova dhe Malësia e Madhe kishin ngritur krye kundër politikave të Turqisë për taksa të reja, për ndalimin e arsimit shqip dhe imponimin e alfabetit osman.

————

Një ditë, përpara se të niseshim për në Stamboll, u takuam me Ferit pashën, Ismail Qemalin dhe me çiftin grek Griparis në bordin e jahtit “Rovenska”.

Feriti, Ismaili dhe unë zumë vend nën një tendë për të biseduar pranë tryezës. Në afërsi të jahtit tonë ishte një anije luftarake turke, ku po hipnin ushtarë që do të dërgoheshin në Selanik dhe, prej andej, për në malet e Shqipërisë.

Ismail Qemali tha: “Një shtypje e kryengritjes nga jashtë nuk ka kurfarë vlere. Plaga do të hapet përsëri. Qeveria osmane ka bërë edhe një gabim të rëndë, duke u imponuar shqiptarëve alfabetin turk.

”Për ta mbyllur, ai shtoi: “Edhe Serbia e Vjetër është në fakt shqiptare. Pretendimet e Serbisë për këtë krahinë, që shovinizmi e quan Serbi të Vjetër, janë një marrëzi…”

Kur dikush në shoqërinë tonë përmendi se shqiptarët ishin të ardhur nga Kaukazi, Ismail Qemali ia ktheu: “Ata janë racë autoktone.”

Ferit pasha ndërhyri duke buzëqeshur: “Ata janë po aq të vjetër sa Hëna dhe ndoshta më të vjetër dhe nuk lejojnë të bëhet shaka me këtë.”

Ferit pasha theksoi edhe një herë se një problem kryesor i Turqisë ishte që ajo duhet t’u jepte lirinë shqiptarëve.

Ismail Qemali shtoi: “Reforma, reforma për Shqipërinë, kjo është më e rëndësishmja. Ishin parashikuar nga Kongresi i Berlinit, por deri tani kanë mbetur vetëm një ëndërr në diell. Ato do të realizohen një ditë, mirëpo me shtypje të përgjakshme nuk arrihet asgjë, përveçse zemërim, i cili do të shpaguhet rëndë.”

(Marrë nga libri: Sigmund Münz, “Balkan Herrscher und Staatsmänner”, Wien, 1912).

Nga Ilir Ikonomi

FOTOT/ Si njoftonte gazeta austro-hungareze për pavarësinë e Shqipërisë?

11:04 Dossier

Përdhunimet në diktaturë/ Iris Sojli: Operativi iu fut në shtëpi gruas së bukur. Tezen time e çmendën nga torturat

12:04 Dossier

Islami dhe Krishtërimi: Hija e një të kaluare të përgjakur

11:52 Dossier

VIDEO/ Superarma e Hitlerit: Dështimi i V3, armës që do shkatërronte Londrën

15:10 Dossier

Intrigat e Luftës së Ftohtë: Historia e vërtetë e “Urës së Spiunëve

10:50 Dossier

FOTO e rrallë: Kur Ahmet Zogu ishte shtangist

10:16 Dossier

FOTOT e rralla të Rasputinit! Murgu famëkeq siç nuk e keni parë asnjëherë

14:32 Dossier

“Im atë ishte i dashuruar me Hitlerin. Fyhreri e bindi të mos ndahej nga mamaja”

13:47 Dossier

Universalizmi dhe Nacionalizmi

19:46 Dossier

Rrëfimi i nënës së Olldashit: Takimi i fundit me të dhe pengu që iku para meje

15:35 Dossier