Te fundit
Bektashinjtë, Shqipëria dhe "Libri i Zi". Një komplot 150- vjeçar, sipas Orhan Pamukut
4 Qershor 2016, 18:50Kulturë
TEMA
“Ishte gjashtë vjet më parë”, tha Seimi, “një e shtunë pasdite. Po shfletoja revistat që ishin nxjerrë nga bashkëudhëtarët në Partinë e Punës së Shqipërisë dhe udhëheqësit, Enver Hoxha. Ishin tre botime turke atëherë, dhe të gjitha denonconin njëra-tjetrën me sarkazmë.
Po shihja të fundit që quhej PUNA E POPULLIT, për të parë nëse kishte ndonjë gjë interesante. Më tërhoqi vëmendjen një artikull dhe një fotografi në lidhje me një ceremoni, për nder të rekrutëve të rinj në grupin e shkëputur. Ajo që më tërhoqi vëmendjen nuk ishte zbulimi se kishte një grup të organizuar marksist, me këngë dhe poema në një vend ku të gjithë veprimtaritë komuniste ishin të ndaluara – por diçitura, e cila qëllimisht përmendte Dymbëdhjetë Kolonat në fotografinë bardhë e zi, e cila tregonte një turmë që tymoste gjithë pasion, a thua po bënin një detyrë të shenjtë, postera të Enver Hoxhës dhe Kryetarit Mao, dhe recitues poezish.
Edhe më e çuditshme, emrat e zgjedhur të rekrutëve të rinj ishin përzgjedhur prej urdhërit sufist alavit – emra si Hasan, Husein, Ali dhe (siç do e zbuloja më vonë) emra të sheikëve bektashinj apo udhëheqësve spiritualë bektashinj. Po të mos e dija që bektashinjtë kishin qenë të fuqishëm në Shqipëri mes luftërave, ndoshta nuk do të kisha dyshuar aspak për këtë mister të pabesueshëm, dhe pas katër vitesh ku kisha lexuar gjithfarësoj librash për Bektashinjtë, Jeniçerët, Hurufizmin dhe Komunizmin e Shqipërisë, zbulova një komplot 150-vjeçar. “Ju i dini gjithësesi të gjitha këto”, tha Saimi – por vazhdoi të rrëfejë shtatë shekujt e historisë së Bektashinjve, duke filluar me Haxhi Bektash Veliun.
Ai përshkroi se si urdhëri ka origjinë alavite, suflste dhe shamanistike, se si ishte i lidhur me periudhat e formimit dhe rritjes së otomanëve dhe traditën e revolucionit dhe rebelimit të Jeniçerëve. Kur mendon që çdo Jeniçer ishte Bektashi, atëherë e kupton se sa i rëndësishëm ishte kv Urdhër. Herën e parë që nxorrën këmbë nga Stambolli ishte për shkak të Jeniçerëve – atëherë kur barraket e tyre u bombarduan në vitin 1826 me urdhër të Mehmetit II, i cili humbi durimin përballë rezistencës së Jeniçerëve ndaj programit të tij të reformave perëndimore. Teqetë u mbyllën dhe dervishët bektashinj u dëbuan. Njëzetë vite pas daljes në ilegalitet, Bektashinjtë u rikthyen në Stamboll, por këtë herë të maskuar nën Urdhërin Nakshbendi. Deri kur Ataturku i nxorri krejt jashtë ligjit shtatëdhjetë vjet më vonë, Bektashinjtë iu prezantuan botës si Nakshinj – por mes vedit ata ishin Bektashinj.
Galipi studioi një gravurë nga një libër udhëtimesh në anglisht, i cili paraqiste një ritual Bektashi, që ndoshta reflektonte fantazinë në mendjen e artistit-udhëtar dhe jo realitetin. Ai numëronte Dymbëdhjetë Kolonat në Gravurë.
‘Herën e tretë që Bektashinjtë u shfaqën, tha Saimi, “ishte 50 vite pasi u shpall Republika në Turqi – jo nën Urdhërin Nakshbendi, por këtë herë me një maskë marksiste-leniniste…”. Pas një pauze, ai vijoi me një recital plot pasion, duke prodhuar si ilustrim artikuj, fotografi, gravura, që kishte shkëputur nga revista, libra, fletëpalosje. Gjithë sa ishte realizuar, shkruar dhe përjetuar në urdhërin e Bektashinjve korrespondonte ekzaktësisht me atë që ndodhte në fraksionet politike: ritualet e iniciimit, periudhat e provave të vështira dhe vetëmohimit përpara iniciimit; dhimbja që duronin aspirantët e rinj gjatë këtyre periudhave; nderimi i të rënëve, të shenjtëruarve dhe të vdekurve mes anëtarëve të hershëm të anëtarëve të urdhërit, dhe ritet e bërjes së homazheve për ta; kuptimi i shenjtë që i është dhënë Çalës Rrugë (shteg spiritual); përsëritja e fjalëve dhe shprehjeve për hir të shiprtit të individit dhe komunitetit; litanitë; faktin që anëtarët që bëjnë të njëjtën rrugë e njohin njëri-tjetrin nga mjekrra dhe mustaqet – madje edhe shprehja e svve; skema e rimës dhe gjatësisë së vargjeve në poemat që ata recitonin dhe këngët që këndonin në ceremonitë e tyre, etj.etj.
“Gjithmonë nëse kjo nuk është thjeshtë koincidencë”, tha Seimi, “nëse Zoti nuk po luan një shaka mizore epostolike me mua, atëherë do të isha i verbër po të mos shihja se logogrifet dhe anagramet që Bektashinjtë morën prej HUrufistëve janë, pa asnjë dyshim, duke u përsëritur në revistat majtiste”. Në heshtjen që pasoi – e cila thyhej vetëm prej fërshëllimave të rojeve përjashtë – Seimi nisi të recitojë ngadalë për Galipin lojërat e fjalëve që kish zgjidhur, duke ofruar kuptimet e tyre dvtësore, sikur të ishte duke përsëritur lutjet. Të rinjtë që iu bashkuan fraksioneve politike, vazhdoi Seimi, nuk e kishin idenë se ishin bërë Bektashinj. Duke qenë se e gjithë kjo ishte sajuar mes drejtuesve të mesëm të partisë dhe krerëve Bektashinj në Shqipëri, ata të rangjeve të ndryshme nuk ishin as të vetëdijshëm se fotografitë që bëheshin në ceremonira, rituale, marshime etj, ishin të gjitha të zhvilluara nga disa dervishë në Shqipëri, si një zgjatje e Urdhërit të tyre.
Aty nga mëngjesi, Falipi u përgjum në divan, ndërsa Seimi vazhdonte të fliste me vete duke thënë se, me shumë gjasë, krerët Bektashinj në
Shqipëri që u mblodhën me udhëheqjen e partisë në sallën e ballove të një hoteli të boshatisur italian, të mbetur që nga kapërcyelli i shekullit, duke parë sytë e përlotur në fotografitë e të rinjve turq, nuk e kishin idenë se nuk ishin misteret e urdhërit që po recitoheshin në ceremoni, por analiza entuziaste markiste-leniniste.
Marrë nga “Libri i Zi” i Orhan Pamuk
20 komente në “Bektashinjtë, Shqipëria dhe “Libri i Zi”. Një komplot 150- vjeçar, sipas Orhan Pamukut”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lidhja e bektashizmit me komunizmin dhe marksizem leninizmin, apo me rrymat majtiste eshte fantazia me patologjike qe kam lexuar ndonjehere.
Ngjajshmerite dhe vijat paralele qe hiqen ne kete artikull jane nje spekulimi paster i njerezve qe kane probleme me shendetin mendor.
Kur u be edhe ky shkerdhat turqie te sulmoj e perdor sarkazem e mos mjaftohet me kaq por ,
madje ti quaje shqiptaret bektashjan dikur krenaria e perandorise me shkerdhat te botes ,bektashjanet qe mbanin ne kembe perandorine dhe qe ishin ata qe krijuan ate harte te stermadhe perandorake islame te turkut dje , sidhe nji opozit perparimtare qe dha ndikimet e vehta me ardhjen e ataturkut po bektashi dhe bektashin komunist shqiptare si nji iluzion ,te deshtuar te parardhesve te tyre ne rrace ,duke na i paraqitur si dobica turqie -“duke par te perlotur fotografite e te rinjve turq” !
– Enver Hoxha ishte nji bektashjan , por qe ne asnji tipare APO madhesi trupore e strukture fizike -genetike – te kishte ngjashmeri me ndonji rrace turku APO cfardo islami . Pambuku i Turqise , si gjithe filozofia e asaj rrace islame , bazohet ne ate madheshti fallso ,te fituar nga jo vetem shqiptaret bektashjane ortodoxe pse jo edhe katolike shqiptare ,bazohen ne ate semundje narciste allaturka ,njilloj si bejne me kuranin – qe ne shume raste ,marrin nga kurani ,ato pasage – cfar atyre ju shkon situates se jetes se tyre ,pozicionimit te tyre ne shoqeri ,APO stilit te prrallave qe ata shkruajn . Pra jane nji popull ,pa asnji kulture te mirefillte njerezore , nji popull fanatik i se keqes ,i shpirtligesise ,i njeriut pa shpirte . Per sa kohe ju duheshin jeniceret dhe gjithe shqiptaret ksaj perandorie – kta te fundit ishin te mire ,edhe pse turku nuk njef kurr miresi, kur kta shqiptare nuk ju deshen me ,madje kane nji peshe kercenuse /domethenese ne te ashtuquajturen perandoria Osmane , del pambuku me jodjo ,tregon prralla nga nata e erret kur lindi turqia ,ne nji liber te zi si vet shpirti turkut dhe tenton te injoroje shqiptarin bektashi me shpirtin e tij prej tinzari te perjteshem e te pandreqshem .
bektashiani Fuck hanemen prej anadolli mbi pambuk, bulldum cengel o rraca me kurv me e pabese e njerezimit te ksaj Bote
TOROISJE ROMANTIKE, PA SENS, PA ANALZE, IRREALE QE SE KUPTOJ SE KUJT I SHERBEN DHE PERSE ESHTE SHKRUAR, NE NJE KOHE KUR DIHEN VECORITE QE KA PASUR BEKTASHIZMI NE SHQIPERI SI DHE ROLI I TIJ ME KARAKTER PATRIOTIK . PRANIMI I SHENGJERGJIT NGA KJO FE NA TREGON SE ELEMENTE TE IDENTITETIT TONE U MBAJTEN GJALLE NGA KJO FE, NE KOHEN E PUSHTIMIT OSMAN. TE MARTOSH BESHAKTIZMIN ME BINDJET E MAJTA POLITIKE ESHTE NJELLOJ SIKUR TE BESH BASHKE DIMRIN ME VEREN QE AS PAMUKU SMUND TI VERE DOT NJE EMER KESAJ GJELLE TE PRISHUR.
Enver hoxha nuk ishte bektashian more budallenj. Kur nuk keni idene nnuk ja u kerkon njeri me zor komentin. Nuk jane detyra shtepie e do merrni kater
Babai i E.H. ishte i përafërt me bektashit, e mbase edhe duhet të ket qenë bektashi.
Sa për informim; në mesin e hoxhallarëve, gjithherë ka pasë dhe ende ka mjaftë bektashi.
Në rtadhë të parë për të punu më lirshëm për bektashizmin dhe ne anën tjetër për të dobsu sunitizmin.
Jak-Boston ka shkru shumë mirë më poshtë.
Komunizmi ne Shqiperi pati dy mbeshtetje kryesore fetare ne Shqiperi. Bektashizmin dhe Ortodoksine te gershetuar me komunizmin si ideologji dhe interesat sllavo -ortodokse.
Shembujt jane te qarte po te shikojme me kujdes veprimtaret kryesor te komunizmit ne fillimet e tij dhe me vone.
Bektashianet:Enver Hoxha, Nexhmije Xhuglini, Mehmet Shehu, Hysni Kapo, Haxhi Lleshi, Mustafa Gjinishi, Sulo Gradeci, Baba Faja Martaneshit, Myslym Peza, Manush Myftiu, Ali Alushani, Beqir Balluku, etj, etj.
ORTODOKSET: Emisaret Jugosllave , Koci Xoxe, Vojo Kushi, Vasil Shanto, Branko Kadia, Mihal Grameno, Spiro Koleka, Rita Marko, Llambi dhe Mihallaq Zicishti, Josif Pashko, Kico Ngjela, Vangjel Cerava, Simon Stefani, Koco Theodhosi, Gogo Nushi, Misto Mame, Todi Lubanja, etj etj.
Katoliket dhe muslimanet e tjere qe iu bashkuan ketyre u futen per karriere jo per ti sherbyer vendit apo ndonje axhende tjeter pervec komunizmit pasi ishin aty vetem per garniture.
Edhe sot eshte po e njejta situate me nipat e te mesipermeve.
mos harroni se edhe Skenderbeu ishte komuniste. ?????????????????????
Sepse islamiket ishin ata qe enderronin akoma per periudhen e arte Otomane ndersa katoliket ishin ata qe i lepiheshin Italise fashiste , eshte totalisht e logjikshme qe kta qe ngeleshin do ishin ata me nje ndjenje nacionaliste kunder ter pushtuesve . Mardhenia e partise shqiptare komuniste me Jugosllavet ka qene ideologjike pavarsisht se me pas doli qe marrdhenia e atyre me ne ka qene dashakeqe , pak rendsi ka kjo sepse kur kuptoi kte Enveri i prishi mardheniet .
Perpos atyre emrave qe zgjodhe ti qe vetem 2 jane jugosllave , te tjeret jane shumica Vllahe ose Shqiptare mund te te shtoj une me dhjetra emra po aq te njohur islamike . Ata emra ishin ata qe ishin edukuar njesoj si rinia europiane e asaj kohe me ide socialiste per drejtimin e shtetit .
Jo mor cun po i leprshin motres tende o te qifsha faren e turkut kur mohon te paret tu ca pret nga ti
Dhe Grameno paska qenë komunist?
????
Po edhe Cerciz Topulli
Mihal Grameno komunist ?!?!!!!!!Po si harrove Çerçizin mor aman? Komunist i poshter ka qene dhe ky.A nuk ishte nga Gjirokastra? Ha,Ha,Ha
Kur nuk ke mend me kualitet mos i nxirr per shitje se do tallen mileti dhe e keqja eshte se shumica nuk ta thone ….qe qelbin dynjane kot se koti.
bektashinjte ne shqiperi me ne krye baballaret dervishllere kane kontribuar pozitivisht si patriote per ecjen perpera te kombit.
ky bythpambuku erdoganit nuk meret vesh se cfare shkruan e ku don me dale.
per teroristet e armet qe fusni ne siri qe te mos mos mbetet asje sirian i gjalle, per kete te na shkruaj pak zotnia prej pambuku qe ka fituar cmimin nobel me shkrime mediokre.
as artikulli as komentet smerren vesh ……………ku duan te dalin……
bektashinj jane muslimane dhe si te tile jane vllazen me sunitet e tjere shqipfoles..kaq mjafton te dime na….prodhim i otomaneve qe i qendrojne besnik fese se pushtuesve te kombit shqiptar……patriot leshi apo si Like Floriri?
Patriot si Cerciz e Bajo Topulli .
TURKU PAMBUK ,
E NDJEN ME SHUME SE CDO TURK ANADOLLI DOMINANCEN E RRACES SHQIPTARE NE TURQI
EDHE SOT – NE JETEN E PERDITESHME -NE TURQIN E SOTME .
TURQIT DIJNE MIRE SE SHQIPTARI ESHTE RRACA ME DOMINANTE NE GJITHE BALLKANIN POR EDHE ME GJERE
DIJN SE PA SHQIPTARET TURQIA NUK DO KISHTE QENE NDOSHTA KURR AJO PERANDORI AQ E FRIKESHME
TURQIT DIJNE MIRE SE ATATURKU ISHTE PO SHQIPTARE
DIJNE MIRE SE NDIHEN SHUME-SHUME INFERIOR PARA SHQIPTARIT
QE SIC THONE EDHE VET NE NJI FJALE TE POPULLIT TE TYRE SE ” ARRNAUTI NJEF VETEM SHPATEN”
PRA QE DO TE THOTE – LARG SHQIPTARIT -ME ATE NUK BEHET SHAKA !
SHQIPTARET JANE EDHE NDOSHTA ME TE PASURIT NE TRUQI E PADYSHIM ME INTELIGJENTET SI RRACE
DHE PAMBUKUN KJO DOMINANCE E SHQIPTARIT SI RRACE MBI ATE TE TURKUT E GRRYEN PERBRENDA
KUR MENDON SE TURQIA ISHTE PERANDORI DHE SHQIPTARET BENIN LIGJIN DHE S’DONIN ME DIT
PER TURQIT EDHE PSE ISHIN NEN KOMANDAT E TURKUT SULLTANIT
PRA KY SHKRIM I PAMBUKUT SURRATVRERORSUR PERBALL SHQIPTARIT KA SHUME KENVESHTRIME
E MUND TE SHIKOHET NGA SHUME PERSPEKTIVA
POR QE TE GJITHA KANE NJI RRENJE – NDJENJEN INFERIORE TE TURKUT NDAJ SHQIPTARIT
QE NE MENYRE NAIVE TENTOHET TE DEGJENEROHET E LIDHET ME KOMUNIZMA ETJ BUDALLIQE ALLA TURKA
shqiptari vs turkut
te lumte penda,pergjigje e sakte,te pershendes
Fete ortodoxe dhe bektashiane jane vertete paqesore dhe shoqerore dhe sociale.
Prandaj dhe njerezit ne jug kane mbarevajtje.
Sunizmi dhe katolicizmi kane ndjenja fashizmi, expansionizmi, dhune.
rrofte shpata e gjergj kastriotit
Ky Pambuku mos eshte mbyllur ne ndonje pavion cmendie dhe po laitht fare…. Ike o race e qelburt turke mos e kruaj me bektashinjte shqiptare .