Te fundit
FOTOT/ Arkeologët nxjerrin në dritë një ‘qytetërim të ri’ të fshehur në rrënojat e Durrësit antik
6 Qershor 2016, 11:58Sociale
TEMA
Falë një projekti bashkëpunimi mes arkeologëve shqiptarë dhe atyre francezë, shtresa të reja helenistike të cilat shtrihen nën zbulimet arkeologjike romake, zbulojnë misteret e historisë mijëvjeçare të Dyrrahut antik.
Nga Ivana Dervishi
“Mund t’i imagjinosh ndërsa bëjnë banjo të freskët në këtë zonë ku po qëndrojmë tani, sikur të mos kenë kaluar shekuj,” shpjegon arkeologia franceze prof. Abadie Reynal, shumë e kënaqur për zbulimet e reja të nxjerra në dritë në banjat publike poshtë Pallatit të Kulturës në Durrës.
Së fundmi, puna 1-vjeçare e arkeologëve të projektit Topografia e Epidam-Dyrrahut u shpërblye pasi ata zbuluan rrënoja edhe më të hershme aty ku më parë ishin gërmuar banjat publike romake.
Një bashkëpunim mes Institutit Arkeologjik të Shqipërisë dhe Universitetit Lion 2 të Francës, projekti synon të njohë zhvillimin topografik dhe urban të qytetit antik të Dyrrahut.
“Qeramikat tregojnë se zbulimet tona datojnë në shekullin 3 përpara erës sonë, pra katër shekuj përpara banjave romake që njihen prej gërmimeve të viteve 1960 në këtë zonë. Ky qytetërim i zbuluar së fundmi i përket periudhës helenistike”, tha për BIRN prof. Abadie Reynal, e specializuar pranë Universitetit Lion 2 për tranzicionin helenistik-romak.
Ndërsa shëtit me shkathtësi në zonën e gërmimeve ajo vëren se puna më e fundit ka nxjerrë në dritë një shtëpi helenistike me dy dhoma në njërën prej të cilës ka ekzistuar një mozaik tashmë i shkatërruar.
“Arkitektura e përdorur ka qenë mjaft e zgjuar dhe nga zbulimet kuptojmë se qyteti ka qenë i pastër. Mund të imagjinojmë se si infrastruktura rrugore e qytetit ka filluar të ngrihet nga periudha helene te ajo romake e bizantine” shpjegon Reynal.
Profesoresha mendon se ka qenë pikërisht periudha romake ajo që i ka dhënë Dyrrahut të vjetër kapërcimin gjigant drejt një jete më të mirë.
“Nën këmbët tona ndodhen shtresa të qytetërimeve që shtrihen përgjatë 1000 viteve, kjo është diçka që patjetër që do t’i lërë përshtypje të thella turistëve”, shton profesoresha Reynal.
Projekti Topografia e Epidam-Dyrrahut synon të krijojë brenda vitit një hartë arkeologjike GIS të monumenteve të zbuluara dhe të mbuluara të qytetit, të kryejë studimin gjeofizik përmes soundimeve elektromagnetike dhe të përdorë studimin gjeomorfologjik për të kuptuar evoluimin e qytetit përkundrejt detit.
“Durrësi është një qytet i cili ka fatin që është banuar përgjatë gjithnjë historisë së tij që nga themelimi dhe kjo e bën atë të favorshëm për kërkimet arkeologjike që janë përherë në evoluim,” tha për BIRN arkeologu Edi Shehu.
Sipas Shehut qyteti modern nuk të lejon shumë mundësi që të bësh kërkime masive, ndaj ai dhe kolegët janë të detyruar të punojnë me zona të vogla gërmimesh, pjesa më e madhe e të cilave rimbulohen për t’u ruajtur të padëmtuara.
“Vazhdimi i jetës ka çuar në dëmtime të disa zonave të caktuara arkeologjike dhe për këtë duhet që të forcohen kontrollet institucionale dhe të rritet ndërgjegjësimi i qytetarëve,” shtoi ai.
Një zbulim mjaft interesant ka dalë së fundmi nga dheu në kopshtin e Muzeut të Dëshmorëve në Durrës. Ndonëse të dhënat për ekzistencën e mundshme të tij kanë ekzistuar që prej gërmimeve të prof. Dr Fatos Tartarit në vitet 1980, u deshën gati 36 vite për ta lokalizuar atë.
Arkeologu francez Arnaud Lefebvre ka gërmuar rreth tre metra thellë nën tokë, duke këqyrur nga afër një banjë romake të zbuluar së fundmi.
“Kjo banjo romake me terakota dhe tulla është një provë e rëndësishme sepse tregon se kjo zonë ka qenë e urbanizuar. Ende nuk mund ta kuptojmë vitin e saktë, por dimë që është romake,” tha për BIRN arkeologu Lefebvre.
“Ky zbulim na lejon të kuptojmë zhvillimin urbanistik të popullsisë së Durrësit që nga koha e romakëve deri te ribanimi në mesjetë dhe në vazhdim në shekullin e 20, të dhëna që ne nuk i kishim më parë”, shtoi ai.
Pasi të kenë bërë studimet e nevojshme, arkeologët do të mbledhin veglat e tyre të punës dhe do të bëjnë mbulimin e kësaj banjoje që sipas tyre i ka përkitur një familjeje të pasur pasi konsiderohet luksoze për periudhën.
Ashtu si kolegët e saj francezë arkeologia Brikena Shkodra, ndodhet me ekipin e saj në muret e jashtme të kalasë së Durrësit duke bërë kërkime mbi sistemin e fortifikimit të periudhës bizantine pranë Torrës Veneciane.
Gërmimet dy metra të thella buzë murit bizantin ndonëse pa zbulime të reja përveç një varri të zbuluar rastësisht, janë po aq të rëndësishme për të kuptuar urbanizimin e qytetit të Durrësit ndër shekuj.
“Po kërkojmë të gjejmë prova që konfirmojnë ose hedhin poshtë teorinë e ngritjes së murit jugperëndimor bizantin që kalon nga Kulla Veneciane deri në lartësinë 98 metra te Vila e Zogut, mbi struktura më të hershme romake apo helenistike,” shpjegon arkeologia Shkodra për BIRN.
“Kërkimet tona tregojnë se me shumë gjasa kjo linjë e anës jugperëndimore të qytetit është ndërtuar nga periudha bizantine dhe nuk është ngritur mbi struktura më të hershme. Kjo tregon se qyteti në antikitet të vonë merr shtrirje më të madhe se qyteti romak dhe pararomak,” shtoi ajo.
Dyrrahu i lashtë besohet të jetë themeluar nga fiset ilire në shekullin XIII-XI para erës sonë dhe e ka marrë emrin nga dy mbretërit Epidamn dhe Dyrrah. Vendndodhja e favorshme buzë detit Adriatik e bëri atë një port të rëndësishëm ndërlidhës mes fiseve ilire dhe Europës në lashtësi.
“Ne duam gjithashtu të gjejmë data dhe të dhëna arkeologjike që konfirmojnë burimet historike për ndërtimin e murit bizantin nga perandori Anastas, qytetar i Durrësit,” përfundon arkeologia Shkodra.
51 komente në “FOTOT/ Arkeologët nxjerrin në dritë një ‘qytetërim të ri’ të fshehur në rrënojat e Durrësit antik”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Sapo te mbarojne germimet keta dhe te largohen, do t i fusi Gjushi nje pallat te ri siper. Keto zbulimet arkeologjike nuk do te prishen ama, sic mund te dyshohet. Ato do te ekspozohen tek parkimi i pallatit dhe turistet do te kerkojne celesat e hyrjes tek roja i pallatit sa here qe te duan.
urresi u krijua nga kolonizatoret greke,Korintet e Korcirezet (Korfuzi),si nje Polis me emrin Epidamno ne 626 p.k. kthyer me vone.. nga Romanet ne Dyrrachium.Ne Epoken Romane qyteti mori nje zhvillim te madh dhe u be kryeqyteti i Epirus Nova!Rendesia dhe zhvillimi tregtar deshmohen dhe nga Amfiteatri e nga Komedia Latine “Menecmi” e Plautit qe esht e ambjentuar ne Durres.
Gjate shekujve eshte dominuar nga Bizantet,Normanet e Venecianet.Keta te fundit e kane mbajtur deri ne fillim te 1500 duke e quajtur territorin “Albania Veneta”.Gjate gjithe ketyre shekujve,Durresi ndryshonte nga pjesa tjeter me ne brendesi te Shqiperise,sepse ishte e lidhur me boten latine e flitej nje miks italiano-dalmat.Vetem pas termetit te shekullit XIV, ku qyteti u shkaterrua,kaloi ne pushtimin turk..duke nderruar komplet identitet,nga ai latin ne otoman.
lajm i hidhur per historine turkoshqiptare….cdo qytet antik e kane ndertuar o greket o romaket ndersa vete turkoshqiptaret nuk dine nga erdhen.
Ha ha ha as nga erdhen as nga iken se dine shqipot.Grumbull njerezish kot.Ne ate kohe ishin nja 60 -70
Ja na doli edhe ky me nick Pip si pip kurva me breke me tantella hahahahaha ik ore b…q….lulishtesh shko lahu se te vjen era shurre shkruan edhe shqip ore bastard kush qe ai qe te solli ne jete me mire ta kishte hedhur ne plitken e sobes se sa te sillte nje leshqen si ty ne jete te kete fatin te shikoj Diellin
Hahah i dini ju ma mire se keni udhetuar ne kohe. Pse dini ju shqip?
Kultura greke ishte me e zhvilluar sigurisht ( jo keta te sotmit qe s’dihet se c’perzjerje aziatiko-ballkanike jane). Por sa per qyteterimin Ilir, ben mire te lexosh pak me shume. Kolonite greke ne u ngulen aty ku kishte me pare nje qyteterim Ilir, sepse ne rradhe te pare qellimi i ketyte kolonive ishte tregetia me vendasit. Pra ne Apolloni, Butrint, Dyrrah ka nje qyteterim Ilir para atij helen.
Qytete te tjera si Skodra, Berati, Bylis, Pelioni, etj jane teresisht Ilire.
Keshtuqe para se te flaseshnper Iliret laj gojen, njeri pa identitet.
Mos lexo wikipedia mirela se ska lidhje durrsi me MALAKAT greqia ska ekzistuar vec mas 1800 kur bavarezet e krijuan…..
Gazetare çupeline mendjeceket. Shkruan “shtresa heleniste”?!?!?!?!?!?!?!??!?
Gjuha “greke” e tanishme ishte gjuha e patriarkanes bizantine (mbeturine e perandorise romane lindore, byzantine – ashtu si ishte latinishtja per ate perendimore) ne Stamboll shume kohe para se te krijohej shteti “grek” me 1830. Edhe atekohe ajo gjuhe nuk ishte gjuha “greke” e popullit “grek” vendas. Nuk ka komb “grek” apo “helen”, nuk ka patur ndonjehere. Shihni historine e shkruar dhe hartat: nuk ka patur ndonjehere shtet “Greqi” apo “Helen”, as “helenë”. Shteti i vogel me emrin jo-grek “Greqi” u krijua nga fuqite europiane vetem ne vitin 1830. Nuk ka pakice “greke” ne Shqiperi; ato jane thjesht shqiptare besimtare te krishtere ortodokse.
Gazetare çupeline mendjeceket. Shkruan “shtresa heleniste”?!?!?!?!?!?!?!??!?
Nuk ka komb “grek” apo “helen”, nuk ka patur ndonjehere. Shihni historine e shkruar dhe hartat: nuk ka patur ndonjehere shtet “Greqi” apo “Helen”, as “helenë”. Shteti i vogel me emrin jo-grek “Greqi” u krijua nga fuqite europiane vetem ne vitin 1830. Nuk ka pakice “greke” ne Shqiperi; ato jane thjesht shqiptare besimtare te krishtere ortodokse.
Though surviving remains are minimal, as one of the oldest cities in Albania, the city was founded as Epidamnos in the ancient region of Illyria in 627 BC by ancient Greek colonists from Corinth and Corcyra, modern-day Corfu.
Wikipedia is the bible of ignorants like you and the gypsy nation of neogayreeks.
Dyrrahium was an Illyrian king who founded Today Durres.
Stop with your bullshit propaganda, asiatic sperm
Eshte e cuditeshme sepse kur thuhet “periudhe romake” apo “helenistike”, te ngulitet se kjo kulture ka ardhur prej andej, ne nje kohe qe “periudhe Illyre” nuk ka, megjithese keta jane me te vjeter se te dy te siperpermendurit. Me duket fyese qe edhe vete Shqiptaret te pranojne koncepte te tilla, megjithese kufijte e Illyrise jane Ballkanike ne ate periudhe dhe as Helene as Romake ka patur para tyre. Perse ky vetmohim?
Dyrrahu i lashte besohet te jete themeluar prej fiset ilire nga mbreterit Dyrrahu e Epidamn Ahahaahahahahahahahah. Sa majmun duhet jesh qe te thuash gje te tille. Gjithashtu besohet se Berati mori emrin nga mbreti ilir Berat, Vlora nga mbreteresha me emrin Vlora, Tirana nga princesha ilire Tirhana, Corovoda nga ushtarakja ilire Corovoda, Saranda nga princesha ilire Saranda edhe…. Pogradeci nga princi i madh ilir me emrin Pogradec ! Mendje pe Alvanozi, deri aty arrin llogjika, ske cte besh !
Amani mor amani,,,,kur do ti nxjerrim në dritë me gërmime disa ndërtime osmane te ja fusim këtyre kryqtareve ,,,?uuppss janë te gjitha mbi tokë përfshi edhe wc
Ore këto termat Heleno-Romake kur do i hiqni? një kjo,e dyta e kam thënë dhe më parë që Apollon Baçes është me ja qi robt në bythë me masakrën urbane që ka lejuar në një zonë Arkeologjike gjatë kohës që ishte në krye të monumenteve të kulurës.
Yes …you greekotaqis discovered the world and founded America too!!! The pyramids were builded from greek colonists in Egypt after the financial crisis in Athens…all lands and all other civilizations exist due to Greek civilization!!!
Lick my illyrian ass you arrogant greek neighbors!! ?
Edlira,
E di [email protected] eshte me forta ? Se Alvanozet deri ne 1990 nuk dinin te fshinin mender b^then me flete jigjenike por mjaftojeshin me ndonje gjethe pe rrushi ose me ndonje gur te vogel e tani dalin e pretendojn se para 2400 viteve ndertonin kanalizime, tualete e tubacione per ujrat e zeza, boll ore ce late nam ! Cdo germim del ne gjuhen HELENE qe asnje Alvanoz nuk e kupton e tani na tregojne peralla me mbreteresha ilire…
Shoku grekaqi me lepitka. Mund te jene me shkronja greke zbulimet e gjetura por nuk ka muni tis manas sou qe i perkthen ne gjuhe tjeter pervec asaj shqip. Megjithate per 330 € pension ju dhe janulla live forever. Kiss my ass mf
Shkronjat nuk jane greke por Fenikase ishin Fenikasit qe sollen Alfabetin me te tilla shkronja ne Helade qe sot jevgjitet ardhacak nga Deti i Zi na e quajn Alfabete e shkronja greke
HAHAHAHAHAHAHA ore pse jene aq te trashe ? Nuk lajet muti me shurre sa do qe doni te zbukuroni ate qe duket ! Gjith germimet arkeologjike dalin ne gjuhen HELENE ! Un si Ellinaras e kuptoj e ti si Alvanoz nuk ke idene s car do te thote !
Hahhahahaaha o Shoku fota qi Po nga dole grek ti bre lalke apo Rumania nag erdhi gjyshi jot banohej nga greket e lashte po sado qe te hiqesh si grek prap se prap kolovlahos mbetesh se nuke te iken era e deles haahahahahahahahahahahahahahhah
O ellinaras un ne byth ta ras Po nga dole grek ti o cobani mutit ape greket e lashte flisnin vlllahce hahahahahahahahaahah kolovlaqe
Hahahahaha
Oforteqi,po ti nga ke dale?
Te huajt duan me cdo kusht ,te fshijne Jliret ,duke ja atribuar Romakeve dhe Heleneve, PA ATA NUK KISHTE ASGJE NE ILIRI
Dhe megjithese sqarohet fare mire se zbulimi i ri eshte nje arkitekture klasike greke dhe mbi te gjitha askush prej arkeologeve nuk ze ne goje iliret, prap se prap, Ivana e Dervishajve me kete zbulim “verteton” se Dyrrahu “besohet” te jete themeluar nga iliret!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Ajo mana tuaj po me barre mbeti…sa jeni shtuar mo ju ngrente janulla loqet !
SKA GJE TE CUDITSHME..
E CUDITSHMJA ESHTE MOS TE FSHIHET REALITETI..
JO VETEM DURRESI POR GJITH SHQIPERIA KAN POSHTE THESARE QE MUND TE NGREJN AKOMA ME LART HISTORINE E VENDIT TONE.
JANE SHQIPTARET, PA JANE POPUJT E TJERE,,,
ZHVILLIMI I KESAJ BOTE VJEN VETEM NGA PARAARDHSIT E SHQIPTAREVE.. (PELLAZG, ETRUSK E ILIR)
Genjeshtra nga te gjitha anet. Ky eshte zbulim i vjeter. Termat jane zbulim dhe germim i vjeter. C’eshte ky “qyteterim” i ri qe na doli??? Gazetari ben mire te informohet para se te beje nje lajm te tille, biles vetem te shohe kollonat e nderteses qe qendron siper dhe e kupton qe nuk eshte zbulim i ri. Kane marre germime te vjetra, i kruajn dhe bejne sikur po zbulojne nga hiçi. Shume zhurme per hiç mosgje.
keni pare pak akoma nga e gjitha. Dako , ne kuader te vizionit bashkekohor dhe te rruges se duhur, do te derdhe mbi to, sic ka derdhur gjer tani, tonelata beton.pervoja nuk i mungon.E ka prure te mbeshtjelle me gjethe fiku nga fshatrat e Permetit.Ec Dako! Nga fitorja ne fitorje.A do te perfundoje ndonje dite rruga e duhur ne deren e prokurorse?Vetem atehere do te themi se po ndryshon dicka.
Nuk ekzistojne gjurme Ilire deri ne Slloveni vetem Greke Iliret jane si Maqedonet pa qytetrim se ishin Greke kur ra Maqedonia Tentuan Iliret te shtrihen por atehere si la Roma se baza Ilire eshte nga Kotri ne Slloveni Maqedonia a shtrire deri ne Shkoder dhe kete lindje te ketyre dy formacjoneve jane mbas renjes Greke se dolen Maqedonet por qytetrimi eshte Grek dhe nuk gjinden gjurme tjera se sundimet e ketyre Ilire e Maqedon nuk kane zgjatur dhe skane arritur te krijojne qytetrim.
ARKEOLOGIA FRANCEZE GJYNAF MOS E SHIJU KTO MOMENTE INTIMITETI ME MADHESHTINE ILIRE TE DURRAH-UT
VECSE JO NE GRUP ?
Gazetare idiote. Ku na dolente banjot e Durresit me te vjetra se Termet romake? Po si harroni o gazetaret e arkeologe truthare (pale komentuesit qe vetem dy data dine ne histori) se ne shekullin e trete ne vitin 229 E.V. Roma e shpartalloi mire mbreterine e Teutes dhe u ul kembekryq ne trojet e saj. PretendonI qyteterim ilir. Po pse keni degjuar ju qyteterim tjeter ne Evrope pervec atij helen apo romak? Keni degjuar qyteterim gal, gjermanik, iberik, e me radhe? premia Kryesore e nje qyteterimi eshte shkrimi. Egjipti i lashte, Babilonia, sumeret, fenikasit, Greket, etrusket e romaket kishin qyteterim se kishin gjuhen dHe shkrimin, stilin dhe kulturen e vet. Jo vikinget, barbaret, basket, Britaniket, etj qe mesuan shkrim e kendim vetem pasi i konolizoi Roma.
Ne veri te Evropes klima ishte me e ftohte, drithi nuk prodhohej, njerezit luftonin me shume per mbijetese. Nuk merreshin me teatro, shkrim e poezi si ne jug te Evropes. Po kjo nuk do te thote se verioret ishin me pak inteligjent. Perkundrazi kultura anglosaksone eshte akoma dhe sot me dominantja nga te gjitha e madje prej shekujsh. Pas grekeve te lashte ishin islandezet te dytet qe kishin parlament. Demokracine me te vjeter te praktikuar e jo teorike (greket) e kane danezet. Edhe sot ju emigroni ne veri apo ne USA (anglo-saxon) per nje jete me te mire. Pse nuk rrini pra ne Mesdhe? Greket sot? Me vjen keq po ata nuk kane lidhje fare me helenet.
ore po pse pikërisht sot ky lajm në këtë paçavure propagandistike që i thotë vetes gazetë? Kanalet greke japin lajme gjoja të irrituar për pritjen dhe kërkesat e çamëve ndaj ministrit të jashtëm të Greqisë që ka mbërritur në sot në Tiranë për bisedime, ndërsa paçavurja e Meros na e bën grek edhe Durrësin. Tëmën e sëmës….. shiko se ç’bëhet! Me sa duket pasi u shqit nga këpucët e gjyshit të Dasarës, Mero qenka ngjitur pas ambasadës dhe lobit grek.
O Niko
Theleis mipos ligo ouzaki re File mou Alvane ?
Se vlepo ligo tsantismeno …
Gjuhe anadollo-semitike
e mo miku im Taqkë… kemi vetëm raki Skrapari megjithse ësht vapë. Uzo me ujë pinë të sharrtuarit që ende s’dinë se ç’janë….
me që ra fjala… tha gjë për pensjonet nga organizmi i siguracjoneve bujqësore greke ministri Koxias, apo jo? A do na japin më pensjone qyl apo jo?
Po afrohet kampjonati europjan dhe na duhen leka për në Francë dhe për baste.
O ju q….. motrat ju grekeve qe doni te greqizoni cdo gje. Po ju mo jevgjit skeni asgje te perbwshket ne greqishten dhe helenet. Ju jeni krijim i gjermaneve te 1800. Prandaj mo hani m…..
Foli dhe bythziu qe e sollen Baballaret Osman ne Ballkan. Cok gyzel ! Ti jo qe ske lidhje fare me arbereshet e mesjetes ore zhardhok tigan por edhe Sllavet jane me te vjter se ty ne zone.
Ne baze te historise se shkruar ne bodrumet e Janulles ose laburatoret e mykur te Athines nga sharlatane historiane “greke” te ardhur nga Deti i Zi ne Ballkan ke te drejte ore Fotaake ju nuk do te zeni mend ndonjehere deri kur e verteta tju fundosi njehere e pergjithmone
Ca lidhje kane turqit ortodokse plot me korrupsion, demebela, hajdute, qe vjedhin miliarda euro me helenet pagane qe krijuan qyetete? Pastaj, po 2000 vjet hendek gap qe nuk ka asnje te dhene qe te vertetoje vazhdimesine gjuhesore, etnike, kulturore, fetare???? Si shpjegohet nga turqit e sotem ortodokse??
Nqs un jam Turk ortodoks ti je Turkoarab mysliman. Sa per historine jam i sigurte qe nuk ke vizituar asnje muze ne jeten tende, Se perndryshe nuk do beje pyetje pe bythe qe nje 8 vjecar mund te pergjigjet.
Mos te vij keq se nje pjese e madhe e “grekeve” andej vijn nga Pontus i Anadollit ne Detin e Zi kjo eshte nje vertete
Cte keqe ka te jesh na Pontus o Filaraki ? si Syrrakouses si Pontusi si Smyrni si Konstantinupoli si Vorioepiri si cdo kush vend ku lulezonte pranija helene jan njelloj. Jasu !
Nuk ka asnje te keqe jeni pak te zinj nga lekura e paraqitje gje qe tregon qe nuk hyne ne popujt apo rracat europiane kjo eshte e gjitha
Nese greket paskan qene ne keto toka para se te hidhte rrenje qyteterimi ilir,si shpjegohet qe greket nuk jane me prej shekujsh e shekujsh aty ku pretendojne te kene qene gjithmone?
Kush i zbrapsi greket nga keto toka dhe krijoi “hapesira” mbijetese dhe zhvillimi per iliret dhe pasardhesit e tyre te sotem nr shqiptaret?
Si shpjegohet qe megjithese jemi te pakte ne numer si komb,kemi mbijetuar si rrace dhe jetojme akoma ne keto troje, megjithese rrethohemi qark e qark nga sllave e greke?
Ju nuk mund te na injoroni me si komb!
Ky eshte realiteti.
Nje komb qe mbijeton dhe nuk asimilohet nga qyteterime greke,romake apo sllave perfaqesin vlera dhe ka fituar per kete arsye statusin per tu quajtur me plot goje nga nga historianet “Qyteterimi Ilir”!!!
@Pordhaqi, Jakob Philipp Fallmerayer ishte ai i cili jua peshurri masken sllavo-greqve, vllaho-rumunve, arvanitasve, turko-pordhodoxve etc., qe sot ne Gerqi quhen helen, sipas ethnologut me fame botrore kultura helene dhe Helenet u zhduken ne fillim te eres byzantine, andaj lexoje Fallmerayer-in!
Mos u zini o djema ! Ne jemi te gjith njelloj ! Duhet gjakftohtesi e sidomos mirekuptim
.Durrësi është një nga qytetet më të lashta në Shqipëri. Ai u themelua nga Epidamnusi, mbreti ilir në këtë zonë që i dha atij edhe emrin e nipit të tij, Dyrrah.
Durresi mund te krahasohet me qytetet me te medhenj te Mesdheut antik dhe Mesdhetar.
Qyteti Epidamn Dyrak u ndertua nga Iliret Taulane,dallendyshasit ne shekuj XIII-XI p.K
Banoret e pare te Dyrrahut, para ilireve te quajtur protoilir, pellazge, ngriten ne rrethinat e ketij qyteti, vendbanimet e para prehistorike. Ne kushtet e nje klime mesdhetare, zona me e pershtateshme per banim ishte ajo e lumit Erzen (Ululeus) si dhe Ultesira Perendimore perreth saj.
Ne bregdetin e Gjirit te Durresit u vendos qendra e pare apo limani me emrin Dyrrah. Sipas autoreve antik, ky qytet u themelua nga dy mbreter me origjine ilire te quajtur Dyrah dhe Epidamn.
Mbreti Epidamn, ndertoi pjesen e fortifikuar te qytetit ne juglindje te Malit te Durresit, kurse nipi i tij Dyrrak, ndertoi Portin qe per shume e shume shekuj mban emrin e tij. Nga keto dy emra mbijetoi deri ne ditet tona, emri Dyrrah-Durresi, per vete rolin e tij si liman-Port.
Emri i vertet i mbretit vendas Dyrrah, indentifikohej dhe me konfiguracionin gadishullor te relievit, duke shprehur qenien e dy shpateve (dy rrahe), qe duken kur hyn ne Gjirin e Durresit.