3 Mars 1997/ Zgjedhja e Berishës president nën terrorin e rënies së shtetit

Nga Mero Baze

Ndërkohë që politikanët shqiptarë po dilnin jashtë loje, ambasadorët e Perëndimit filluan t’i nxisnin politikanët shqiptarë për një marrëveshje kundër dhunës, që mund t’u hapte më pas rrugën zgjidhjeve të qëndrueshme politike. Përpjekja për bisedime erdhi pasi Kuvendi miratoi gjendjen e jashtëzakonshme.

Trupi diplomatik, duke përfshirë ambasadoren e ShBA-ve, Mariza Lino, dhe ambasadorët e vendeve të Bashkimit Europian, të përfaqësuar nga ambasadori italian Paolo Foresti, si dhe ambasadori i Zvicrës, zhvilluan nga ora 22.00 e datës 2 mars 1997 deri në orën 01.30 të datës 3 mars 1997 një takim me 10 përfaqësues të partive politike, duke përfshirë PD-në dhe parti të opozitës.

“Diskutuam për pikat e takimit dhe ato të mostakimit ndërmjet partive të ndryshme dhe u bëmë atyre pyetje për të na shpjeguar opsionet e tyre“, tha pas takimit të zhvilluar në hotel Rogner, ambasadorja e ShBA-ve në Shqipëri, Mariza Lino.

E pyetur nga gazetarët se a u gjetën pika takimi mes partive, zonja Lino tha: “Mendoj se në çdo lloj kontakti ka pika takimi e mosmarrëveshjesh“.

Departamenti amerikan i Shtetit reagoi më 3 mars përmes një deklarate, ku theksonte se ShBA-të janë të shqetësuara për precipitimin e situatës dhe u bëri thirrje qytetarëve të ndërprisnin aktet e dhunës, megjithëse i kuptonte vështirësitë që hasnin ata. ShBA-të i bënë thirrje presidentit, qeverisë dhe gjithë liderëve politikë të punonin së bashku për zgjidhjen e krizës dhe shprehën keqardhje që zgjedhja e presidentit u bë në kushtet e gjendjes së jashtëzakonshme, duke shprehur mendimin se ky akt do ta shtonte polarizimin e vendit dhe nuk ishte një zgjidhje e mirë.

ShBA-të, po ashtu, shprehën shqetësimin se vendosja e gjendjes së jashtëzakonshme do të kufizonte lirinë e shprehjes dhe të drejtat e njeriut dhe i bënë thirrje qeverisë të merrte përgjegjësitë e saj për të ndalur gjendjen e anarkisë dhe jo ta përdorte gjendjen e jashtëzakonshme për represion. Po ashtu, vlerësuan se dorëheqja e qeverisë Meksi ofroi shanse për zgjidhje të reja politike, sidomos për një qeveri me bazë të gjerë, që të përmbushte detyrimet e saj për përmasat e krizës. Më tej, se qeveria e re duhej të vendoste rendin, të krijonte shanse të reja për liritë dhe të drejtat e njeriut, për lirinë e shprehjes, si dhe t’u hapte rrugën zgjedhjeve të lira dhe të ndershme.

U theksua se ky ishte një moment kritik dhe se Uashingtoni po konsultohej me qeveritë europiane për të gjitha hapat që do të ndërmerreshin për përballimin e krizës.

Mëngjesi i 3 marsit u bë dhe më i zymtë nga ky lajm. Sali Berisha ishte i përfshirë në formalitetet e rizgjedhjes si president.  Brenda Grupit parlamentar ishin vendosur qysh në orë 9 të mëngjesit, rregullat se si do të veprohej. Pjetër Arbnori dhe Ali Spahia u kujdesën për formalitete e fundit. U caktua komisioni i votimit, dhe propozuesit.

Në lozhën e medies kishte një atmosferë tensioni. Ishte dita e parë që për të hyrë aty duhej një leje speciale. Ishin shtuar rojet në koridoret që të çonin në lozhë dhe në rreshtin e parë të saj ishin rreshtuar disa oficerë të Gardës. Seanca me dy ndërprerje zgjati pak më shumë se një orë. Në këtë interval u përfshi sqarimi i kandidaturës, rregullat e votimit dhe ngritja e strukturave të votimit.

Më bëri përshtypje se fleta quhej e vlefshme kur nuk prekej. Ndryshe nga çdo votim tradicional,  votuesi duhet ta shprehte vullnetin pro kandidaturës duke mos e prekur atë. Pra deputetët duhet ta merrnin fletën ta palosnin dhe ta fusnin në kuti pa asnjë shënim. Kjo quhej votë pro Berishës. Nëse shtonin një emër tjetër quhej e pavlefshme. Tradita e votimeve është e tillë, që votuesi shënon ose rrethon atë që do. Atë ditë ishte ndryshe. Nuk duhet ta prekje. Thellë thellë në koshiencën e atyre që shpikën këtë rregull ndjehej frika nga momenti kur një deputet të merrte lapsin dhe ti afrohej emrit të “ATIJ”.  Dhe për ti rënë shkurt u ndryshuan rregullat. Nuk u lejua të prekej emri i tij.

Ndërsa votohej djemtë e gjatë që rrinin në rreshtin e parë nuk të linin as të shikoje nga salla. Kishte me tyre që shihej qartë që nuk ishin profesionist. I kërkova njërit leje të afroja mikrofonin afër autoporlantit që ishte në lozhë. Më pa pak me dyshim dhe në fund më lejoi, pasi dikush shkeli syrin.

-Kena dhe pak punë sa të zgjidhet i ky burrë dhe njëherë, pastaj dina ne çka bëjmë tha.

Tunda kokën për të qenë në rregull me betimin e tij dhe u ula në vendin tim.

Sali Berisha u rizgjodh president. Ai nuk arriti dot të gjente një zgjidhje politike dhe u detyrua të bënte një zgjidhje formale kushtetuese.

Në seancë votuan 118 deputetë. Për zgjedhjen e Berishës votuan 113, ndërsa 4 abstenuan dhe 1 deputet votoi kundër.

Votimit i mungonte solemniteti dhe prania e ambasadorëve të huaj. Dukej se ishte një lëvizje e destinuar të dështonte, që nuk gjente miratim politik, pavarësisht legjitimitetit nga pikëpamja kushtetuese.

Pas votimit djemtë që kishin bllokuar rreshtin e parë dolën me rrëmbim shkallëve dhe para parlamentit u dëgjuan disa krisma sporadike. Kishte filluar festimi me armë, që s’di kush e ndali menjëherë.

Situata në vend po bëhej dëshpëruese. Policia kishte braktisur komisariatet dhe të arratisurit e parë nga burgjet u shfaqën rrugëve si kërcënim. Varfëria dhe totalitarizmi ishin dy mbretërit e rrugës. Prej tyre ishte i rrezikuar gjithkush. Në emër të të dyjave, vendit po i vihej flaka. Në emër të kërcënimit prej varfërisë, njerëzit dolën në rrugë dhe në emër të totalitarizmit, tashmë vendi ishte një eksperiment i madh i totalitarizmit që vjen nga anarkia. Sali Berisha gjendej para akuzave, të cilat nuk kërkonin përgënjeshtrim, por veprim. I bindur se ishte i pafajshëm, ai përpiqej të shpjegohej, ndërsa vendi po rrëshqiste drejt humnerës. Rritja ekonomike e Shqipërisë, tashmë ishte dëmtuar në mënyrë të pashmangshme duke e bërë të diskutueshëm faktin nëse ajo ka qenë reale apo e nxitur nga informaliteti.

Marrë nga libri “Viti 97”

Zbardhet axhenda e Mogherinit në Tiranë: Takon Nishanin, Ramën, Metën dhe…PD-në

12:32 Politika

Mazhoranca e fton për dialog, Basha takon Palokën, Spahon e Bregun. Pastaj ulet urgjent me aleatët e PD

12:11 Politika

Rama-Meta ftojnë Bashën: Gati për dialog, në Kuvend apo tryezë. Mirëpresim çdo propozim konkret e realist për procesin zgjedhor

11:24 Politika

Manjani: Të gjithë në çadrën e lirisë

10:43 Politika

Milo: Urrejtja për shqiptarët, pasoja të paparashikueshme për Maqedoninë

10:05 Politika

Kush dështoi në Tiranë me mbështetjen e Gruevskit

09:30 Politika

Kontrolli i figurës, ja pse bojkoti i PD shpëton gjyqtarët e inkriminuar

09:17 Politika

Ndërkombëtarët marrin në dorë pasuritë e gjyqtarëve e prokurorëve, në fokus deklaratat e Llallës, Zaganjorit e Dedjas. Pasuritë janë gjurmuar dhe në bankat e huaja

09:10 Politika

Izet Haxhia: Peng që nuk e lashë Berishen të arratisej. Ta kisha hedhur në det, vendi shpëtonte. Gjeneralët e krimit, tani nën një çadër

08:57 Politika

“Dritëroi ka ndihmuar Zogajn dhe Markun, si e refuzoi Berishën për t’u anëtarësuar në PD”

08:39 Politika