Te fundit
Historia e panjohur: Si u vra firmëtari i Pavarësisë Xhelal Koprëncka për hakmarrje dhe fati tragjik i pasardhësve të tij
10 Mars 2018, 09:42Politika
TEMA
Nga Roland Qafoku*
Hakmarrja personale në Shqipëri nuk ka kursyer as firmëtarët e pavarësisë. Atë 21 tetor të vitit 1919, Xhelal Koprëncka u qëllua për vdekje në një pritë, teksa shkonte nga Skrapari në Korçën fqinje me trimat e tij në ndihmë të shqiptarëve që luftonin kundër ushtrisë greke.
Një patriot që nuk mund të rrinte duarkryq kur Greqia synonte marrjen e Korçës. Por pak rëndësi kishte kjo për një banor të zonës, i cili kishte kohë që donte vdekjen e tij.
Ai e qëlloi Koprënckën kur ky po kalonte Qafën e Martës, duke ia ndëprerë në mes të gjithë aktivitetin e tij vetëm rreth 7 vjet nga hedhja e asaj firme të rëndësishme në Vlorë, që bashkë me 41 të tjera themeluan shtetin shqiptar.
SKENA E KRIMIT
Xhelal Koprëncka bashkë me 30 trimat e tij ishte duke kapërcyer një qafë mali, kur papritur nga një pritë u dëgjua një e shtënë pushke. Ai plumb i vetëm ishte vrastar.
Xhelal Koprëncka u rrëzua i vdekur nga kali mbi të cilin ecte. Ata që e shoqëronin, jo vetëm nuk patën mundësinë t’i vinin në ndihmë, por as të ndiqnin autrorin e këtij krimi.
Shumë shpejt u mësua se autori ishte Syrja Guri, i cili arriti të ikte me shpejtësi i ndihmuar edhe nga njohja e mirë e terrenit.
ORGANIZIMI I VRASJES
Të dhënat flasin se Syrja Guri kishte kohë që ziente për të marrë hakun e dajës së vrarë, Abdurrahman Gjonit, nga vëllai i Xhelal Koprënckës. Edhe pse duket absurde se ç’lidhje kishte Xhelal Koprëncka e, për më tepër nipi për dajën, Syrja Guri e kishte ndarë mendjen që marrja e hakut duhet të ishte ndaj një njeriu sa më të rëndësishëm.
Dhe në atë zonë më të rëndësishëm se Xhelal Koprëncka nuk kishte. Si të ishte sikur kërkonte dikë për të dekoruar, Syrja Gurit iu dukën të mjaftueshme të dhënat për shenjën e tij Xhelal Koprënckën, i cili ishte: firmëtar i Deklaratës së Pavarësisë, zëvendësministër i Luftës, komandant i Xhandarmërisë dhe duke i shtuar edhe titullin bej dhe shkollimin si ushtarak në Stamboll.
Në librin Personazhe kryesore të Shqipërisë, sipas raportit sekret të shërbimit të zbulimit të Admiralit të Marinës Ushtarake Angleze shkruhet:
“Abdyl bej Koprëncka nga Skrapari ka mendime të ndryshme nga ato të të vëllait, Xhelal bej Koprëncka, aktualisht njëri prej prijësve që turqit e rinj e kanë dërguar për të armatosur bandat shqiptare kundër italianëve” .
Pra, duket qartë se dikush e ka shtyrë autorin e vrasjes se shënjestra më e mirë ishte Xhelali dhe askush tjetër. Kjo lidhej edhe me aktivitetin e tij politik.
Në këtë kohë në zonën e Skraparit dhe Beratit nisën të shfaqeshin mbështetësit e Esad Pashë Toptanit, ndaj të cilit Xhelal Koprëncka kishte dalë hapur kundër.
Në këtë situatë edhe haku merrej, edhe eliminohej një kundërshtar i fortë politik. Syrja Guri e “zbatoi” urdhrin pak përpara nisjes së organizimeve të Kongresit të Lushnjës.
VARRIMI
Ka një mister edhe më të madh pse varrimi i Xhelal Koprënckës nuk u bë në vendlindje, por në fshatin e të ëmës së tij, në Gostenckë. Në një ceremoni ku mori pjesë thuajse e gjithë zona, ra në sy përpjekja e të afërmve dhe e miqve të tij për të kapur autorin.
Vetëm pak ditë pas varrimit, Syrja Guri u kap, por ndaj tij nuk u krye asnjë veprim hakmarrës. Madje, ndërmjetësit bënë që mes dy familjeve Koprëncka dhe Guri të vendosej pajtimi.
XHELAL KOPRËNCKA I RIU
Vrasja e firmëtarit të pavarësisë u shoqërua me një ters edhe më të rëndë për krejt familjen Koprëncka. Historiografia komuniste jo vetëm i mohoi Xhelal Koprënckës pjesëmarrjen në Kuvendin e Vlorës, firmën e hedhur në deklaratën më të famshme në Shqipëri, por kjo firmë iu hoq fare nga kjo deklaratë.
Ai vetë mori cilësimin bej reaksionar dhe armik i popullit, ndërsa familja Koprëncka përjetoi kalvarin e vuajtjeve dhe persekutimit.
Kulmin e arriti persekutimi ndaj të nipit që kishte emrin dhe mbiemrin e firmëtarit, Xhelal Koprëncka.
I arrestuar pesë here gjatë regjimit komunist, ai ishte pjesë e rëndësishme e revoltës në burgun e Spaçit më 9 maj 1979, për të cilën u dënua dhe u ekzekutua më 29 maj me pushkatim bashkë me dy persona të tjerë.
Xhelal Koprëncka i Riu është vlerësuar me dekoratën “Martir i Demokracisë” në vitin 1994 nga presidenti Sali Berisha.
10 fakte
1.Xhelal Koprëncka është një nga 42 firmëtarët e Aktit të Pavarësisë më 28 Nëntor 1912 në Vlorë
2.Xhelal Koprëncka ishte një bej i zonës së Skraparit, pronar i madh tokash, pyjesh e kullotash në Berat dhe Korçë
3.Xhelal Koprëncka pasi mbaroi shkollën amerikane “Robert College” në Stamboll u diploma si ushtarak po në Stamboll
4.Xhelal Koprëncka ishte një nga bashkëpunëtorët më të afërt të ministrit të Luftës Mehmet Pashë Dërrallës, duke mbajtur detyrën e zëvendëministrit të Luftës, por edhe si organizator i strukturave të ushtrisë dhe xhandarmërisë së shtetit shqiptar të sapokrijuar
5.Xhelal Koprëncka mbështeti princ Ëied-in dhe qeverinë e Turhan Pashë Përmetit, duke u vënë në dispozicion të tyre më 1914
6.Xhelal Koprëncka u shpall hapur kundër Esad Pashë Toptanit dhe luftoi më armë kundër forcave të tij në Berat, më 1915
7.Xhelal Koprëncka në historiografinë e komunizmit cilësohej reaksionar, kur ai në fakt ishte një nga themeluesit e shtetit shqiptar
8.Xhelal Koprënckës iu fshi firma në deklaratën e pavarësisë dhe në të gjithë librat e historisë nuk është përmendur fare si një nga 42 firmëtarët
9.Nipi i Xhelal Koprënckës që mbante edhe emrin e tij, u pushkatua nga regjimi komunist si kundërshtar politik
10.Xhelal Koprëncka i Riu vuajti në burgun e Spaçit dhe pushkatimi i tij erdhi pas frazës së famshme “ju po më dënoni në emër të armiqve të popullit, jo në emër të popullit”.
10 mistere
1.Përse autori i vrasjes së Xhelal Koprënckës kërkoi të merrte hak për dajën e vrarë, kur kishte persona të tjerë më të afërt në familje që mund ta bënin këtë?
2.Përse autori zgjodhi pikërisht Xhelal Koprënckën për ta vrarë dhe jo një person tjetër të familjes?
3.A ishte i nxitur Syrja Guri nga të tjerë për ta kryer këtë vrasje?
4.Si ka mundësi që autori guxoi t’i ngrinte pritë për ta vrarë Xhelal Koprënckën, kur Koprëncka ishte i shoqëruar me afro 30 persona?
5.Si ka mundësi që edhe pse ishin rreth 30 shoqërues askush nuk arriti të reagojë dhe të kapë vrasësin?
6.A ka lidhje kjo vrasje me faktin se Xhelal Koprëncka ishte deklaruar hapur si kundërshtar i Esad Pashë Toptanit?
7.A ishte kjo hakmarrje e përzier me hakmarrjen e mbështetësve të Esad Toptanit ndaj kryengitjes së Xhelal Koprënckës, të organizuar më 1915?
8.Përse regjimi komunist jo vetëm nuk ia dha vlerën që i takonte Xhelal Koprënckës, por i fshiu edhe emrin dhe firmën në Aktin e Shpalljes së Pavarësisë?
9.Përse Xhelal Koprëncka u varros në fshatin Gostenckë dhe jo në fshatin e lindjes Koprënckë?
10.Përse nipi i Xhelal Koprënckës, edhe ai me emrin Xhelal, u dënua dhe më
*Marrë nga libri “100 vrasjet më të bujshme në historinë e shtetit shqiptar, 1912-2017”
Përgatiti për botim: TemA
25 komente në “Historia e panjohur: Si u vra firmëtari i Pavarësisë Xhelal Koprëncka për hakmarrje dhe fati tragjik i pasardhësve të tij”
Lini një Përgjigje
1 Komente
-
Resmi Dosti.Me vjen edhe shume keq ,por me shume turp kur lexoj keto "pjese "te historise se popullit shqiptar,por konkretisht ato relike te varfera te historise se Skraparit,te mbulluara me mister,por me drite te madhe e te hershme,qe sot i bejne pis mbi driten disa injorante ,goje ndyre ,qe nuk dina as te shkruajne.Si shte e mundur te hahen djemte e rinj si kelyshe rugesh duke hamendesuare per historine e nje populli si ai i krahines se Skraparit.Dhe "kelyshet " nuk jane te importuare ,por pasardhes te atyre qe kane bere histori.Nuk e kuptoj qe te bieme kaq poshte mor djem te mire ,qe i takoni se ardhmes ne keto kohe te historie se arte te dijes .Hapni mor djem syte dhe lexoni sa te mundeni te zbuloni ato qe nuk i zbuluame dot ne ,pasi mesuame dhe lexuame ne ato kohe te mbyllura.Me falni se u shpreha me indinjate ,se ju respektoj si djemt e mij,por me revolton ai fjalor i rende i pabazuare dhe qe pasqyron nje edukate jasht karakterit te skraparlliut.Lexojeni me vemendje dhe respekt Komentin e Qatip maras ,pasi eshte nder te rrallet qe spikat ne fushen e historise ,pasi shkel mbi fakte ,pavaresishte se nuk eshte aq argumentues,pasi ka edhe probleme te diskutueshme ,ose ka nevoje per rishikim.Sidoqofte ky zoteri reflakton kulture historike.Ju lutem historine mos e perballni me krahasimet ne kohe te ndryshme .Ajo eshte e damkosur te periudha te zhvillimene teresisht ne perputhje me zhvillimet ekonomike ,politike shoqerore,kulturore etj te kohes .Dhe vleresimet duhet te perputhen me kohen ,jo si te na pelqeje ne sot qe lindim femije me salltanete sa dalinga barku i nenes.Une jam nje koprenvcalli i mezit te shekullit te XX-te dhe di qe koprenckes nuk ia ka ngrene qeni shkopin .Ajo trashegon disa veti si gjithe fshtrat e tjera ,por sikur te isha me ju komentatore qe villni aq keq, do t'ju bindja ,qe ne koprencke nuk e merje dot hakun,pasi nku gjeje dot kallaus .Ishte nje fshat i lidhur dhe i beses .Ne nje sarkazem te koheve mbi karakteristikart e fshatrave ne ato kohera ",Koprenckallinjt dyfkcinjte "qene percaktuare.Kjo ka historine e saj qe ne dime vetem majen e aizbergut dhe kete ne hije...Jo vetem koprencka ,por i gjithe skrapari sot ka rene ne duart e mendjen e letrareve dhe bejne hartim si u don qefi,Historianin e quajne te pa aft,pasi nuk genjen . dhe te shkruaje hiperbola.Kjo teori lulezon ,pasi nuk kemi nje dore te shendosh te mbeshtetur nga organet sheterore per te bere studime brenda dhe jashte Shqiperise ,qe te nxiren fakte ,jo sharje e hamendesira.Psh .Une kam gjetur te shkruare ne viet e luftes se pare boterore nje faksimile ,ku kam lexuare se ,per rastin e Korces ,qe behet fjale ne vitin 1919 kur u vra Xhelal Kprencka ,ka nje marreveshje midis krereve te Skraparit me perfaqesues Xhelal Koprenken,Rrethi te Kolonjes ,me perfaqesues Sali Butken dhe krahines se oparit me nje perfaqesues te saj ,nuk me kujtohet tani,qe seicili nga keta perfaqesues e do te grumbullonte nje sasi forcash per mbrojtjen e Korces ,nga invazioni grek .Me sa lexohej aty ,u njoha se Kolonja do te nxirte 200 forca,Skrapari dhe opari do te angazhonin nga 100 forca.Di se dhe faktin qe Xhelal Koprenca eshte vrare jo ne ikje per ne korce,por ne kthim,pasi kur arriten forcat e bashkuare me ato te 0parit ne Tre malet,u njoftuane se Koca ra ne dore te grekut.Atehere forcat tona u kthene .Ne sheren e Qafes se Martes ,une e kam psre edhe vendin edhe guret e shenjes se gjakut ,ku ka rene Xhelal Koprenka .NJe fashatari im i moshuare ,me te cilin isha ne korce ,dhe ai ma tregoi vendin ,Ai me tha teksualisht Xhelali ish hipur ne kale dhe ish i pari.Nuk ruhej nga njeri tha ,ai.Aautori i vrasjes nuk i kish zene prite ,por i doli perpara dhe i zgjati doren me nje leter sikur e kish derguare dikush.duke i folur,"Urdho kete leter o Xhela be.Ne fakt ,sic me tha ai plaku,Xhelali e pa ne distance dhe foli,"po ky shejtan nga doli ketu"Syrjai e kish paticken e shkurter koke poshte dhe i zgjati doren emajte me leter ,Ne cart hoqi arme qe e kish pa sigurese dhe e qelloi.Ishte shume interesat qe ne moment u hodh ne nje shkurre dhe u zhduk.Ai plaku ,ne fakt shprete habi qe asnje arme nuk u zbraz nga shoqeruesit ,pasi Syriai u zhduk si ere ,sipas te stenave ,te atyre qe ishin prezente.keto jane te dhena gojor.Kusrse organizimi i forcave gjendet i shkruare.Ne historianet ,bazohemi me shume dek dekumenti i shkruare,prandaj ,une porosit qe te mos bejme hiperbola ne histori,pa fakte dekumentare ,pasi e demtojme historine.Sa per qendrimin ndaj Xhelal Koprenckes ,me teper e ka burimin nga vet individe skraparlinj qe shprehen ne dekumenta kontrakditore te kohes dhe e godasin njeri tjetrin ne ato kohe ,te cilat ne kohen e monizmir u moren si te mireqena sipas tarafit dhe ,pozicionit te vendit te punes .Keto jane gjera shume ,qe kerkijne krasitje serioze te bazuara.,prandaj duhet futur "ne det detare "te mier per te hedhur drite sa me te vertete ,Jo te zihemi e te shhajme me fjalor banal,qai nuk kemi ndonje leverdi ,pervec se keqes qe na ndan....
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
O Qafok,
Pronar i madh tokash ne Korce e Berat. Si u be skraparlliu pronar aty?
Me sherbimet qe i ka bere Turqise kunder vendit te vet. Keshtu u bene te pasur bejleret e agallaret. Zhduknin e vrisnin kundershtaret e turkut e shperbleheshin me prona ne Korce e Berat se Skrapari vetem gure kishte.
Ne pergjithesi je ca budalla ti. Dhe ti shperblehesh per genjeshtra e mashtrime.
Flutura keshtu te ka thene sh Enver ty sa posht qe bini o njerz pa ditur asgje nga kjo familje e madhe
Ai eshte stergjyshi im
Ne nuk kemi vjedhur kurre ne jet sepse nuk jemi pjese e mases po e rraces
Ato prona kane ardhur nga puna e mijra burrave ne breza po ti ke te drejte se per ty dhe ter komunistet Shqiperia dhe ter bota ka filluar te jetoj vetem pas 1944.
E tere bota ka respektuar burrat e historis se saj juve me pa turpesin me te madhe keni vendosur ne mes te Skraparit nje vrases ordiner komunist si R.Cerova hajdut dembel dhe ngaterrestar.
Te tera veset e tij ju i bete virtyte
Por nje dite Historia e vertet do te flasi
Shqiperin nuk e solli E.Hoxha por e transmentuan ate ne dhjetra mijra vjet luftetaret e saj .
Ti Flutur ka rrezik te nxieresh edhe Skenderbeun ballist hahahahahaha
Me qe ishte Kryezot i ter Shqiperis se mesme.
Tokat në kohën e turkut bliheshin me florî. mos komentoni me trunin e lon rrugve . mos i ulni vlerat vetes kaq shum më kte logjik të varfër.
Tokat në kohën e turkut bliheshin me florî. mos komentoni me trunin e lon rrugve . mos i ulni vlerat vetes kaq shum më kte logjik të varfër.
Shkrim shume I dobet,komentet Jane shume subjektive dhe te perseritura.Medioker ,tamam per kapter dhe I merzitshem.
Ne kohen e turqise vdisje per buke e jo me te kishe flori ,dy rruge kishe qe te pasuroheshe ,o ne sherbim te portes se larte ose kacak duke grabitur karvanat e tregetareve .Flori kishte por njerezit e mbanin per dite te zeze e jo per te blere toka
koprenckat gjak i ndyr ishin spiuna, tradhetar mashkuj te pabes qe edhe nenen e shisnin per florinj…po pse perher tradhetaret doni te na i shisni per heronj apo pse o byth..ra medjuca tani ju paguajne pasardhesit pinjoll te ndyre te tyre me parate e pronave qe i grabiten ketij populli ne kohen e sali berishes vemjes te te gjitha vemjeve ku siç shihet ndonje dite edhe sali derrin do na e shisni per hero..mos e poshteroni edhe me shum kete mjeran popull o gazetaruca…ju lutemi me zemer….
XHELAL KOPRENCKA KA QEN NJE MUTE MUTI NJE LRIMINEL O QAFOK TRAPI NA RROFSH BYTHEN O BALLIST MUTI
Po cke more ROLAND qe merresh me shkrime te filla dhe e ul nivelin deri ne zero.
Mos ke degjuar ne Skrapar ndonje fjale temire per te ?!!!
Ishin kacake, hajdute dhe keshtu beheshin me forcen e pushkes pronare tokash dhe bejlere.Ata qe mbanin mbrapa ishin sejmene qe i paguanin, prandaj edhe kur e vrane ata 30 sejmenet nuk reaguan fare te gjenin se kush e vrau.Disa nga keta bejlere ishin firmetare te Pavaresise por mos kujtoni se cdo firmetar ishte patriot.Kjo eshte si puna e shume hajduteve ne kohen e sotme behen deputete dhe i ke ne Kuvend per te vetmin qellim qe te ruajne ato qe kane vjedhur dhe te fshehin ato qe kane bere.
fundi i nje suniti kopro-skylo………….Xhemol!
Mire ja Kane bere se koprencka ka qene fshat I ndyre te pabese ishin te gjithe kulak ne kohen e xhaxhit ,ai qe e vrau nga mbiemri eshte nga krasta,ne ate zone kapinova dhe krasta mbaheshin per Patriot dhe trima.
LULKA Nga se nisesh ti moj shkerdhate qe shprehesh se ne Koprencke jan njeres te ndyre dhe te pa bese! Kush ta ka thene ty moj shkerdhate se se ne koprencke kan qene kulak ne kohen e xhaxhit! Sa per trimat e krastes dhe kaponoves po te theksoj se koprenckallinjte sa her u vinte per te qire turreshin ne fshatin tende
TI je horr i horrave, or fekale, mut i qelbur, felliqesire e Kopreckave, me nam te ndyre, sic keni qene jeni edhe sot e kesaj dite. Ju njohin te gjithe se cfare fekale jeni ju. Edhe atje ku keni shkuar jeni horrat e dheut, qe ju zente koronavirusi dhe ju fshifte nga faqja e dheut. I shkerdhyer je vete, plaka jote, dhe vajzat tende, ato shemtirat qe ke pjelle or koprenckalliu. Pronat tuaja kurre s’keni per ti marre, ashtu u hiqni zvarre gjyqeve dhe rrugeve me idiotesirat tuaja. Familje e ndyre, sic te njohin te gjithe, ashtu keni ngelur. Mallkuar qofshi me 10 breza dhe ju shofte fara dhe emri koprencka, injorantet e vendit qe i rendoni dheut kot.
Kam njohur si bashkenxenes Abdyl Koprencken, i cili me sa kujtoj ishte nip i ketij nenshkruesi te Aktit te Pavaresise, Xhelal Koprenckes. Ruaj kujtimet me te mira per te si nje i ri shume i sjellshem, nxenes shume i mire e shok shume i nderuar. Kam mesuar qe sot ai jeton ne SHBA, dhe me kete rast i uroj shendet e pune te mbare. duke ruajtur e nderuar emrin e familjes se tij te njohur.
ana megjithese plake prap kurve paske mbetur ti dhe ai beni nje bark fis si i thone dhe keni qene hafije te regjimit dhe si shumica e maskarenjeve si ju dolet te persukutuar grabitet prona me ndihmen e gjykatave ne emer te partis dhe si perher llumi si ju po e gropos kete mjeran popull me djallezit e pushtdhekun qe keni lindur…vdekshi e u shifte fara Juaj e piset
Shto edhe : “Plak horr i neveritshem.”
Ne radhe te pare ju falenderoj per kete shkrim zoti Qafoku. Ju me keto lloj shkrimesh I beni nje nder te madh vendit dhe vetes tuaj. KOPRENCKALLINJTE jane nje familje qe u shuan per qeshtjen kombetare. Jam i bindur qe asnje nga komentuesit e mesiperm nuk ia ka idene se per ke behet fjale. Te qerruar nga urrejtia patologjike e prinderve dhe gjysherve bolshevik. Hedhin balte mbi cdo gje te paster qe ka pasur ky vend. Derisa ky vend te mos nderoje Baballaret e vet neve do na ndjeke e nemura e tyre dhe sdo shohim kurre hajer.
i njeh mir shkodra o bythqire sidrit bolshevik keni ju qe i sherbyet sistemi e ky ferri avdyli la qen spiun me nofken teli meqe la punuar elektriqist ne zonen e berdices derì ne plazhin e velipojes qe ka qene shumica zone kufitare dhe informacionet qe ka dhene kan qene te vyera per sistemi e shkaterrim per familjet e atyre qe ai ka permenr
i njeh mir shkodra o bythqire sidrit bolshevik keni ju qe i sherbyet sistemi e ky derri avdyli ka qen spiun me nofken teli meqe ka punuar elektricist ne zonen e berdices derì ne plazhin e velipojes qe ka qene shumica zone kufitare dhe informacionet qe ka dhene kan qene te vyera per sistemi e shkaterrim per familjet e atyre qe ai ka permenr
o sidrit ti shkerdhefte tan shqipnija robte po ti e din o bir kurve se abdyli me te jemen e denoj axhen tim o bythqire i shkruan leter anonime e ne gjygj ju doli pabesija kur i thirren per te deshmuar se gjoja axha im paska dashur te organizoj arratisjen e tij e vellezerve avdyl koprenka e ahmet kraja…o sidrit mos mendoni se i keni shpetuar mallkimit te atyre qe i rrenuat
Ne nuk behemi kurrë njerëz kemi lindur per te keqen e njeri tjetrit dhe per kete do perfitojne armiqt tane, ashtu siç kane perfituar dhe na kane përdorur dhe Po na perdorojne perdite e me keq. Fatkeqesi e nji kombi. Duhen edhe njiqind vjet te tjera qe te hymë ne rrugë ndoshta edhe më tepër. Te pakten ruani edukaten morë njerez se sa per te folur kuturu e morrem vesh. Falenderoje autorin me qe dhe nuk e njoh per artkullin e shkruar. Po u eleminu historija eleminohet breznija.
Komentet nuk duhet të jenë ofenduese dhe nuk duhet të denigrojnë.Historia e fisit Koprencka ëshët e shkruar me dokumete të arkivave,të cilat shkruajnë edhe për firmëtarin e pavarësisë Xhelal Koprencka,që kishte kryer akademi ushtarake dhe kishte trashëguar pasuri nga stërgjyshrit e tij në shekullin XVII -XVIII. Veprimtaria e Xhelal Koprencka së bashku me vëllezrët e tij ishin veprimtarë aktiv i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare,antarë i komitetit të fshehtë “Për Lirinë e Shqipërisë” 1905 ,bashkë me vëllezërit e tij ishte përfshirë në luftën për Shpalljen e Pavarësisë.Ishte autori kryesor i hapjes dhe drejtimit të shkollave shqipe më 1908 në Çorovodë,Koprenckë dhe Gostënckë. Ishte marrë drejpërdrejtë me ngritjen dhe funksionimin e klubit patriotik “Pellazg”. Ishin delegate të Skraparit në kongresin arsimor në Elbasan në 1909.Kishte kontribuar financiarisht për ngritjen e Shkollës famemadhe Normales së Elbasanit.Xhelal Koprencka, përfaqësues i Skraparit dhe i Beratit, firmosi aktin e Shpalljes së Pavarsisë, Ishte njeriu besnik i Kryeministrit shqiptar Ismail Qemali,të cilin e caktoi me detyrë ushtarake si oficerë i lartë me akademi ushtarake pran ministrit të mbrojtjes Mehmet Pashë Dërralla,për të mbrojtur kujfijtë juglindorë. Detyrën e ngarkuar nga Qeveria e Vlorës për ndalimin e andartëve grek në territoret e Korçës, Kolonjës dhe Skraparit në vitet 1913-1914 e kishte kryer me sukses. Sigurisht duhet të jenë historianët e akademikët që të argumnetojnë se figurat kombëtarë të atdhut tonë nuk të përshkruhen edhe në tekstet shkollore që të njohen nga brezat në vazhdim,që të mos vlerësojmë me opinone të gabuara,por të shkruhet e vërteta.Është mirë që në si shiptar të mos hedhim baltë mbi figurat tona kombëtare,. Kemi shumë armiq që nuk e duan Shqipërinë,sllavë e grek dhe nuk duhet të urrejmë njeri tjetrin,por të jemi parimorë me interesat kombëtare shqiptare.Kush ka luftuar për Flamurin e Shqipërisë të Skënderbeut duhet të nderohet. . Trashëgimtarët e firmëtarit të shpalljes së Pavarësisë Xhelal Koprencka janë persekutuar e pushkatuar nga regjimi komunist,sepse ishin për një Shqipëri demokratike perëndimore. Nipi Xhelal Dalip Koprencka është Abdyl Ali Koprencka,i cili jeton në Nju Jork.Në diasporën shqiptare në Nju Jork atdhetari përkushtuar me shpirt të lartë atdhedashurie,intelektuali talentuar Abdyl Ali Koprencka është integruar denjësisht me jetën amerikane.Në këtë foto që shoqëron shkrimin është në zyrën e tij që drejton agjensinë “SKRAPARI TRAVEL”, (Tickets – Insurance – Immigration Forms – Motor Vehicles – Translation – Welfare – Income – Tax – All Social Services.).
Performanca e tij cilësore dashamirëse për emigrantët e familjet e tyre në Nju Jork rrezaton kulturën e shpirtin e tij atdhedashës. Edhe pse ka lindur jashtë atdheut në Romë ,Shqipërinë e mbartë me shumë dashuri në zemrën e tij atdhedashëse.Me shumë modesti, me thjeshtësi komunikon duke të respektuar me sinqertitet e dashuri atdhetare.Puna e tij me sjelljen shëmbullore e ka bërë shumë të njohur,të nderuar dhe shumë të kërkuar nga bashkatdhetarët emigrantë që me hallet e shumta larg atdheut gjejnë një “Shqipëri të vogël” në zyrën e tij në : 61-01B Catalpa Avenue Ridgewood Queens New York.
Në zyrë qëndron pak kohë sepse është çdo ditë në udhtim nëpër lagjet e Nju Jorkut dhe institucionet shtetërore për të zgjidhur kërkesat e emigrantve e familjeve të tyre. Ai është një dashamirës i veçantë që komunikon me shumë ngrohtësi dhe me shumë korrektësi sqaron zgjidhjet me ligjshmëri të kërkesave të shumta të emigrantëve.Edhe duke udhëtuar me makinën e tij do ta shikosh duke biseduar. Dhjetra telefonata nga familjet emigrante i kërkojnë të takohen për problemet e ndryshme që kanë. Isha në makinën e tij me tre emigrantë shqiptarë duke udhëtuar për në Manhattan. Me qetësinë që e karakterizon,me vemendjen tek timoni drejtimit të makinës altoparlanti telefonit në makinë i kërkonte biseda telefonike.I dëgjonte bashkëbiseduesit me shumë respekte dhe u planifikonte ditën e takimit.
Është i palodhur për të ndihmuar emigrantët duke shërbyer me korrektësi.Është integruar me jetën amerikane me punë të disiplinuar ,të përkushtuar. Vështirsitë i ka përballuar me vullnet të hekurt,me këmbëngulje ka realizuar standartet e jetës normale duke e sfiduar konkurencën amerikane me aftësi intelektuale të talentuara.
Ju lutem komentuesve të mos ofendojnë,por të shprehin mendimet e tyre me kulturë demokratike.
Or Qatip Mara tu mbyllte e mendjes. Abdyl Koprencka qe jeton ne New York eshte nje njeri i ndyre qe mashtron fatkeqet. Abdyli eshte horr mashtrues, felliqesire, ndyresire, e cfare nuk eshte, sic ka qene gjithe fisi i tij. Aman ore idiota se vetem patriota te perkushtuar nuk jane. Rruajuni nga njerez si Abdyl Koprencka qe ju shofte fara, i mallkuar qofte.
LULKA Nga se nisesh ti moj shkerdhate qe shprehesh se ne Koprencke jan njeres te ndyre dhe te pa bese! Kush ta ka thene ty moj shkerdhate se se ne koprencke kan qene kulak ne kohen e xhaxhit! Sa per trimat e krastes dhe kaponoves po te theksoj se koprenckallinjte sa her u vinte per te qire turreshin ne fshatin tende