Marrëdhëniet greko – shqiptare me vështrim në të ardhmen

13 Mars 2018, 18:02Politika TEMA

Nga Aleksandros Mallias, ambasador Nderi i Republikës greke*

Jam i bindur për rëndësinë parësore dhe peshën e veçantë të marrëdhënieve greko-shqiptare. Nga ana tjetër, jam i vetëdijshëm se ky qëndrim nuk është gjithmonë  i pëlqyeshëm në Greqi.

Kryesisht dua të shtjelloj tre çështje:

1.Në rëndësinë që kanë për Greqinë marrëdhëniet me Shqipërinë fqinje, si edhe me gjithë faktorin shqiptar në Ballkan. Këtu përfshij shqiptarët e ish-Republikës Jugosllave të Maqedonisë, dhe shqiptarët e Republikës së Kosovës. Uroj që zgjidhja e problemeve me Shqipërinë të shërbejë si piknisje për një qëndrim të ri të politikës sonë ndaj Republikës së Kosovës. Njëkohësisht, duhet të theksohet pesha e veçantë dhe rëndësia e pazëvëndësueshme që ka Greqia për Shqipërinë dhe faktorin shqiptar në Ballkan. Edhe pse nga pala tjetër, kjo nuk theksohet hapur.

2.Duhet të theksohet përgjegjësia e disa politikanëve shqiptarë në përkeqsimin e marrëdhënieve tona vitet e fundit. Veçanërisht, pas ndërhyrjeve politike në korrik të vitit 2009 që çoi në anullimin nga drejtësia shqiptare të Marrëveshjes Detare dhe ZEE (Zona Ekskluzive Ekonomike). Shkaqet e vërteta të anullimit të Marrëveshjes janë thënë në Kuvendin e Shqipërisë. Eshtë e dukshme ndërhyrja negative e Turqisë në marrëdhëniet greko-shqiptare. Por, kusurin e paguan vetëm Shqipëria. Drejtuesit politik të Tiranës duhet të zgjedhin; nëse dëshirojnë që Greqia të sillet me Shqipërinë fqinje me vlerësimin e duhur, apo përkundrazi me mospërfillje si ndaj një dore të zgjatur të një Turqie të paparashikueshme dhe islamike, e cila gjithmonë e më tepër po largohet nga Bashkimi Europian. Dhe kjo është në kah të kundërt me synimet e Shqipërisë.

Por edhe Greqia ka përgjegjësi për marrëdhëniet në nivelin e dëshiruar me Shqipërinë. Ne zvarritëm për shumë kohë disa çështje, të cilat rëndojnë atmosferën e marrëdhënieve tona. Dhe këtu përfituan pala të treta për interest e tyre. Unë e kam theksuar disa herë, që për shkak të mungesës së qartësisë veçanërisht në fuqinë juridike të heqjes së të ashtuquajturit “Ligj i Luftës”, ne lemë shteg për keqkuptim nga pala shqiptare. Gjithashtu i pakuptimtë është mohimi ynë, që këtu e 20 vite të Marrëveshjes së Fqinjësisë së Mirë të vitit 1996, të mos nënshkruajnë të dy palët për mirmbajtjen e piramidave në kufirin tonë të përbashkët. Kështu rriten hijet e dyshimit mbi marrëdhëniet tona.

3.Duhet të kemi parasysh që Minoritetit Etnik Grek në Shqipëri është i vetmi minoritet kompakt grek jashtë kufijve të Greqisë. Disa më pyesin – a është e mundur që marrëdhëniet tona me Shqipërinë të varen nga gjendja e Minoritetit ? Përgjigja ime është – po. Nuk janë të rastësishme përpjekjet e Tiranës në kufizimin e Minoritetit Etnik Grek në Himarë. Deri sot zbatohen ligjet e kohës së Enver Hoxhës në përcaktimin e zonave të Minoritetit Grek. Nga ana tjetër, do ta konsideroja të pakuptimtë qëndrimin e disave në Athinën zyrtare, të cilët e shikojnë me mospërfillje Partinë e Bashkimit të Drejtave Njerëzore. E kanë gabim.

U mbushën 30 vjet nga heqja e Ligjit të Luftës me Shqipërinë. Vendimi i Këshillit të Ministrave të 1987 nuk ka fuqinë e një ligji. Ndikimi kryesor i tij, dhe kjo nuk është e paqëllimshme, ishte që të mbesin akomë në fuqi disa ligje që lidhen me dhënien e “pasurive të ngrira” pronarëve të ligjshëm të tyre. Këto pasuri nuk përfshin pasuritë e çamërve, edhe pse këto të fundit qëllimisht trajtohen sipas interesave të çdo pale, përmenden në Shqipëri dhe nuk përmenden fare në Greqi.

Në maj të vitit 1996, u nënshkrua Marrëveshja e Miqësisë, Bashkëpunimit dhe Fqinjësisë së Mirë. Tashmë jemi në fazën e nënshkrimit të Marrëveshjes së Rinovuar, në të cilën duhet të zhduken hijet e dyshimit dhe boshllëqet ligjore në mënyrë që të kemi një hartë themelore të marrëdhënieve të dy vendeve. Por të presim rezultatet reale të optimizmit që emetohet nga bisedimet e dy palëve. Kryesisht për shkaqe që lidhen me mungesën e plotë të informimit dhe klimës së ashpër politike në Greqi. Eshtë e vështirë të besosh se arritja e mirkuptimit të dëshiruar kombëtar do të ishte i arritshëm në kushtet e sotme politike.
Por, pavarsisht kundërshtive që ekzistojnë dhe do të ekzistojnë, si në Greqi, ashtu edhe në Shqipëri, ne duhet të shikojmë përpara. E shkuara dhe e prapambetura në Ballkan, shpesh shoqërohet me thirrje dhe parrulla për pretendime tokësore. Dhe kjo theksohet aq më shumë, kur vendosim ti japim përparsi së ardhmes, ashtu si ndodh në marrëdhëniet tona të ndërlikuara dhe të rënduara me Shqipërinë.

Eshtë planifikuar një vizitë zyrtare e kryeministrit tonë në Tiranë. Kjo vizitë, në kushtet e një klime normale politike, do të përbënte përfundimin e një faze të vështirë të filluar para dy vjetësh. A ekziston kjo klimë ? Për më tepër, kjo vizitë duhet të sinkronizohet me plotësimin e tre stadeve që kërkohen nga Shqipëria; nënshkrim, miratim, zbatim. Nuk duhet të habitemi, nëse Marrëveshja e Re e Detit për ZEE të dërgohet përsëri në Gjykatën Kushtetuese të Shqipërisë. Zbatimi i plotë dhe pa humbur kohë i marrëveshjeve që do nënshkruajmë me Shqipërinë, ndoshta do duhej të përfshihej në paketën e plotësimit të kushteve të integrimit të saj në BE. Eksperienca e afërt tregon se “do ut des” provohet në zbatimin dhe jo në nënshkrimin e një marrëveshjeje.

*Ish – ambasador i Greqisë në Shqipëri (1999-2000), në Uashington (2005-2009), në Shkup( 1995-1999), drejtor i çështjeve Ballkanike në Min. e Jashtme Greke (200-2005) 

Shkrimi është botuar në gazetën greke “Estia”, 5 mars 2018.  Perkthyer me porosi te tij per gazeten TemA nga Luan Zykaj

17 komente në “Marrëdhëniet greko – shqiptare me vështrim në të ardhmen”

  1. ''....askush nuk urrehet me shume se ai qe thote perhere te verteten''[PLATO] says:

    Nuk ka dhe nuk mund te kete ”miqesi” me sumqiret tourkalvanoi te Erdoganit,ka vetem nje pergjigje: me rrocke kokes!

    1. greece is shit says:

      nuk ka grek ne greqi, si paska ne Shqiperi? E dyta, ajo qe quhet greqi nuk ka miratuar konventen per njohjen e minoriteteve, ne kete rast Shqiperia duhet te perdore reciprocitetin e cila do ti beje pulat e greqires te harrojne ate gjoja minoritet ne Shqiperi. Kaq e thjeshte eshte!! Ne rast se doni te shihni ne te ardhmen e afert se sa presion do i beje greqira Shqiperise mjafton te shihni agonine e BE dhe 2 jave nafte qe greqira ka per lufte.

    2. Toni says:

      Nje cope m.ti prej Greqie ne ben komente per marredhenie te mira ne kurriz te kufive te Shqiperise! Per cudi eshte m.t i bardhe sepse shumica e tyre jane mutra te zinj! Shkoni ne gop te semes ju evgjitet e arabise. Ne jemi race e paster ariane te pathyer ne shekuj. Ne dac beni miqesi ne dac jo. Nuk na intereson. Do tju bjere Turqia ne s.me nga prapa. Ja u ka mbledhur bythen rrupi-supi. S’keni nga e levizni s.men.

  2. Shqiptari says:

    Nga kjo karrigia qe jam ulur,me duket vetja mbret.Jap urdhera dhe mi zbatojne,them uje dhe ma bien.Vete ora kater,ngrihem nga karrigia dhe i hipi makines.Aty ne rruge,nje njeri me makine,as e çan trapin per mbreterine time,me ze rrugen,nuk me respekton dhe me detyron te kuptoj se “breteria ime mbaron aty tek kater muret e mi”.
    Perkthimi;
    Ke qene ambasador kur shqiperia e nanos te lutej.Ke ngelur me mendimet e 99-2000.
    Mbreteria juaj mbaroiiii.Eshte ne mendjet tuaja por jo me ne Shqiperi.Na paskan te dreja minoriteti dhe jo çamet?! Gjyka kushtetuse nuk duhet mare parasysh?!
    Ku e di se je o ambasador!?
    Qe neser ti falim det e toke ketij “mbreti” se nuk do votoj hapien e negociatave.
    IKU NANUA AMBASADOR!!!
    Prap,edhe tani e kesaj kohe,po na tregojne se si na konceptojne grekerit…si shtet qe sduhet te respektojme gjykaten kushtetuse,si shtet qe duan te bejne c’ te duan.
    HARROENI !!!

    1. Theatrical says:

      e para nuk ka minoritet grek në Himare,e dyta ju ka dale boja me kercenimet tuaja prej “thanasi” (te me fale ndonjeri ketu qe e ka emrin Thanas) i cili me shume se kurre në keto momente duhet te shtengoje edhe rripin prej krizes por edhe biren e b.thes prej turkut..
      kohe shume kohe perpara se te miqesohen vendet tona,do njihet çeshtja çame,minoriteti shqiptar arvanitas,shkolla andej e shkolla kendej etj..ka plot
      por deri atehere keni nje mal me probleme per te zgjidhur me Turqine

    2. zhaku I pamposhtur says:

      Shqiptari ke shumë të drejtë për sa thua mirëpo të bësh politik dhe të jesh me të drejtën janë dy gjëra krejtësisht të ndryshme…ne shqiptarët kemi të drejtë për shumë gjëra në raport me greqinë mirëpo ne nuk kemi një politikan apo një klasë politike që të dijë të negocioj. ..??duhet ta pranojmë që Greqia është një hap përpara nesh dhe loz me ne si macja me miun…(fatkeqësisht miu jemi ne) ne nuk jemi ulur në tavolinën me grekët si të barabartë mes të barabartëve por jemi ulur që të vulosim përfundimisht inferioritetin e politikës sonë kundrejt athinës. ..ku qëndron inferioriteti? inf/ti qëndron në faktin se ne negociojmë për toka shqiptare apo ujra shqiptare negociojmë për të drejtat e ‘minoritetit të himarës’negociojmë me greqinë se kush duhet të jenë miqtë tanë (larg turqisë islamike)negociojmë nëse ka apo nuk ka një problem çam midis dy shteteve?negociojmë një kishë autoqefale shqiptare (që ai boti sa mezi e ndau nga patriakana greke )që të përngjajë si një shtesë e kishës greke dhe e fanarit. ..etj etj. ..pra ne negociojmë për gjërat që duhet të vendosim vetë si zotë të shtëpisë sonë me gjitonët tanë…negociojmë pasi nuk jemi të zotët e vetes sonë. ..nuk mundemi ti vëmë grekut kufirin tek thana sepse greku ‘na ka dhjerë poshtë urës’…na është ulur këmbëkryq në tiranë dhe në prishtinë dhe e los politikën në majë të gishtave. nuk është aspak e rastësishme ajo fjala që përmendin gjitonët tanë se rruga evropiane e Shqipërisë kalon nga Athina. ..dinë diçka më tepër se ne..kanë ‘punuar’që të jenë një hap përpara nesh. ..madje shumë politikanë diplomatë gazetarë apo biznesmenë dalin prej universiteteve greke madje ne nuk jemi ne gjendje të nxjerrim as klerikë për kishën tonë e jo më të bëjmë politikë. ..lexoj shumë prej jush këtu në forum që fryni dhe shfryni në adresë të grekërve. ..mendoj se jeni gabim,ne nuk na e ka fajin greku pse ne jemi të paaftë për të zgjedhur një klasë politike…ne pranojmë një president krye hajdut. ..pranojmë një kryeministër që ka kaq vjet që udhëheq dhe nuk është i të çojë përpara drejtësisë një kriminel të neveritur si puna e saliut…këta jemi ne…pra e meritojmë plotësisht çdo gjë që na ndodh pasi nuk është rastësi…politika nuk bëhet duke sharë as duke ofenduar apo duke i treguar gjitonit se çfarë ti ke bërë ndër shekuj…mendoj që të ulesh në tavolinë dhe të bësh politikë është të fitosh ato që të parët e tu nuk i fituan me luftra ndër shekuj..pyetja është nëse ne a kemi nga ky brum apo kemi frikë se po të përballemi do të humbim përsëri dhe përsëri dhe përsëri pasi gjitoni ynë ‘na ka dhjerë poshtë urës ‘…

      1. Tani says:

        Ne po bejme negociata te shkelqyera. Mos u bej merak se shume shpejt gjysma e Greqise do te jene shqiptare ose gjysem shqiptare te lindur me gra greke. Do ta marrim Camerine me kalin e Trojes. Gjithcka do te shkoje tek i zoti ashtu sic e ka krijuar Krijuesi! Nuk mundet njerezit te prishin krijimin e Perendise. Nuk ka burre mbi dhe qe do te mbaje per gjithmone tokat e destinuara nga Krijuesi per shqiptaret.

  3. Glauk says:

    Jevgjit neo grek te hapin shkolla pet ortodokset shqiptar ne gjithe epirin pastaj flasim

  4. Ali Pashe Tepelena says:

    Neo greket jane nje tufe jevgjish rrac perzie pa histori dhe te krijuar nga sperma e ortodokseve shqiptare por edhe te dhunuar nder shekuj nga sunduesit Muslimane shqiptare qe linen baatarde si tfgs.

    Kur neo greket te pranojne se Jan nje komb bastard dhe te dali e verteta atehere mund te flasim

  5. shushica says:

    Nje shkrim prej vagabondi politik .Çka duhet te bejne greket ….vetem te heqin ligjin e luftes …ndersa ne duhet te falim hapsiren detare ,duhet ta çojme minoritetin …kompakt….grek deri ne Vlore ,te lejojme bankat greke te grabisin valuten e forte qe futet ne Shqiperi ..Nderkohe qe sipas ketij idioti racist çamet nuk egzistojne ,pasurite e tyre kane humbur ,e drejta e tyre per tu kthyer ne tokat e tyre nuk egziston ..A e di ky injorant se Enver Hoxha ,brenda sistemit ,i trajtoi minoritaret si kategori e zgjedhur …deri duke u dhene armet ne shtepi per tu mbrojtur nga ….greket…Paradoks …por kjo eshte e verteta…Rama duhet te kuptoje mire …bisedimet me greket nuk jane te thjeshta ….cdo problem duhet trajtuar ne menyre te vecante ,me marreveshje te vecante ,mbi bazen e te drejtes ligjore shqiptare dhe nderkombetare .Nuk ka fushate ne bisedime ,cdo detaj duhet diskutuar me logjike matematike,pa pasione ,duke angazhuar kohen e nevojshme.Le te thote çte doje BE ,interesat e vendit jane te perjeteshme ,BE …organizatat ,por edhe ne jemi te perkoheshem ne kete jete .

  6. Haka Tekizoti says:

    E lexova kot. Mendova se do qe ndonjë grek i mirë po ky qenka nga ata më të mykurit. Ky folka si Sala jonë, ka shumë mundësi që ato që thotë Sala për marrëveshjen me detin t’ia ketë çuar ky në rolin e qytetarit dixhital. Pale, thotë që orekset greke duheshin përfshirë në paketën e kushteve për integrimin evropjan të Shqipërisë. Ky nuk qenka diplomat po diplolesh. Si s’u bënë njerëz këta idiotë! Ua ka bërë trutë lesheli megaloidheja.

  7. AJO GREQI QË KA QENË TASH E TRE SHEKUJ MË PARË says:

    Ky njeri qënka edhe më ekstremist se sa Kisha famekeqe Greke e qeveria me
    brekë nëpër këmbë e tyre , e cila ka në flamur urrejtjen patologjike dhe
    helenizimin e shqiptarëve . Unë , jo vetëm nuk shoh ndonjë dallim nga
    deklaratat e ekstremistëve greke , por nuk shoh as shtrimin parimor të
    problemeve të pa zgjidhura , të marrëdhënive normale e respektit reciprok .
    Ky ankohet për trajtimin dhe zgjerimin e zonave të minoritetit , nënështrimin
    e plotë ndaj Athinës , firmosjen me pa tjetër të paktit per ndarjen e detit sipas
    oreksit grek dhe bile të mos ankimohet më në gjykatën kushtetuese dhe së fundi ,
    më idjotja , në ripërtëritjen e marrëveshjes së miqësisë të vihet si kusht , pa të cilën
    Greqia nuk do e mbështesë Shqipërinë në çeljen e negociatave ! Qershia mbi tortë
    është , që porsa të firmoset marrëveshja , të nesermen të zbatohet , pa i dhënë
    kohë parlamentit të gjykojë për ratifikimin e tij , duke i mbyllur rrugët ligjore
    ankimuse dhe vënë para faktit të kryer ! Në se Edi Rama do të bjerë në grackën e re
    që po i ngre Athina , urrejtja dhe mallkimi popullor mbi të , do të mos njohë kufi !

  8. kanuni says:

    Injorancaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa…, në çdo cep e në çdo skaj, të këtij vëndi të mallkuar…!!!

  9. vizion grek says:

    shqiptaret:
    duhet te bejne e na japin…
    duhet te bejne e na japin…
    duhet te bejne e na japin…
    duhet te bejne e na japin…
    duhet te bejne e na japin…
    ……
    europa:
    duhet te bejne e na japin…
    duhet te bejne e na japin…
    duhet te bejne e na japin…
    duhet te bejne e na japin…
    duhet te bejne e na japin…
    …..
    Geket:
    duhet te kishim bere..por s´ka pse bejme…
    duhet te kishim dhene´.. por s´ka pse japim…
    vetem kemi marre.. dhe duhet vetem te vazhdojme te marrim…
    asnjehere s´kemi dhene, dhe asnjehere nuk do japim gje me te mire, as nga e tona as nga e te tjereve…
    shkoni pjerdhuni, se te gjithe jo greket jane rrace inferiore.

    e keshtu vazhdon historia e pafund e politikes greke. kush kujton se u mor vesh me greket me menyra diplomatike = idjot ka qene , eshte e do te mbetet. te paret jane gjermanet ne liste qe vazhdojne e i mbajne me para. pastaj vijne shqiptaret.

  10. Pedro i ri says:

    I ka ngel ora tek megallo idea.
    Fosile aziatike

  11. Para Laci says:

    “Eshte e dukshme nderhyrja negative e Turqise ne marredhenjet Greko-Shqiptare. Por kusurin e paguan Shqiperisa” – thote ky.
    *
    Sikur perdorni Rusine dhe ju per interesa te tujat, edhe Shqiperia perdor Turqine. Turqia eshte superfuqi ne ballkan dhe duam apo nuk duam ne, Turqia e ka pushtu ballkanin tash e 600 vjet. Nuk po them se du lufte me Greqine, por Turqia ju tha Grekeve ne te njejting fjalim se kufijte e zemres jane me te medha sesa kufijte fizik te nje shteti, dhe se greket duhet te hapin nje liber historie – Pershendes vellezerit e mij ne Bosnje, kosove, shqiperi, maqedoni, bullgari e deri ne serbi dhe rumani. – tha Sulltani… Do doja Tsipras-sin te thoshte gjithashtu, pershendes vellezerit e mij sllav, por te vetmin argument qe perdoret kunder Turqise ishte se jeni pjestar i NATOS.
    *
    Prandaj, je i rrethuar O Zoteri, se dora e zgjatur e Turqise jo vetem arrin deri ne Shqiperi, por shkon matane, deri atje lart ne Rumani.

  12. pena says:

    Ju neo greket e keni ne dore rregullimin e marrdhenieve.Se pari-hiqni ligjin e luftes Se dyti njihni shqiptaret e arvanitasit si minoritet ashtu sic i njohim ne ato mbeturinat tuaja ne vendin tone Etreta- na jepni Camerine se skeni care pa na e dhene Dhe e fundit-ULENI BISHTIN

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje