Te fundit
A ishte Martin Luteri antisemit? Zbulohet letra 500-vjeçare
10 Korrik 2018, 12:45Dossier
TEMA
Një letër e shkruar 500 vjet më parë nga reformuesi i kishës protestane, Martin Luter, lë vend për hamendësime mbi atë çfarë ai vërtet mendonte për hebrejtë. Në letër, ai u referohet si “demonë të mishëruar”, por studiuesit e tij thonë se kaq nuk mjafton për ta quajtur Luterin një antisemit.
Letra me një faqe, e shkruar nga të dyja anët, pritet të shitet në një ankand në Boston për 300 mijë dollarë.
Ajo është shkruar diku nga shtatori i vitit 1543 dhe i drejtohet një kleriku të lartë në Kishën e Shën Nikollës në Berlin. Letra në fakt është përgjigjja që Luteri i kthen zyrtarit të kishës gjermane në lidhje me kërkesën për t’i interpretuar disa vargje biblike, me anë të të cilave ish-miku i Luterit, Johann Agricola, arsyetonte trajtimin e tij pozitiv të hebrenjve në atë që sot është Gjermania.
Në përgjigjen e tij, Luteri i tregon Georg Buchholzer se ai ka bërë mirë kur ka predikuar kundër hebrenjve dhe duhet të vazhdojë ta bëjë këtë, duke injoruar kështu ish-mikun e tij, Agricola, për të cilin thotë se është një gënjeshtar i zellshëm.
“Sepse këta hebrej nuk janë hebrej, por mishërim i demonëve që mallkojnë Zotin tonë”, shkruan Luteri, sipas përkthimit të bërë nga RR Auction.
“Luteri me 95 tezat e tij në vitin 1517 nxiti reformimin e kishës protestane dhe një “tërmet” që ekziston edhe sot në gjirin e krishtërimit. Por më herët, ai i simpatizonte hebrejtë për shkak të mënyrës se si trajtoheshin nga kisha katolike”, thotë Eric Metaxas, autori i librit “Martin Luter”.
Është e sigurt që Luteri pati qëndrime negative në vitet e mëvonshme për hebrejtë, kjo për shkak se ata nuk përqafuan versionin e tij të krishtërimit. Por Metaxas thotë se duhet bërë kujdes kur krahasohet antisemitizmi i shekullit XVI me atë të shekullit XXI. /The Associated Press- TemA TV/
3 komente në “A ishte Martin Luteri antisemit? Zbulohet letra 500-vjeçare”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Antisemitizmi(urrejtja rracore ndaj hebrenjve)ka filluar para 150 vitesh,kur filluan te shfaqen
edhe idete nacionaliste,ndersa”urrejtja” e Martin Luterit,ishte antijudizem,urrejtje fetare.
Antijudizmi e ka fillesen,qe nga tradhtia e hebrenjve ndaj Krishtit.
Me kete duhet kuptuar se Martin Luter e ka fjalen per qendrimin armiqesor, kupto mosbesues, ndaj Jezus Krishtit si Messia, Mbret, Bir i Perendise dhe Bir i Njeriut. Ata nuk arriten, apo nuk deshen te pranonin qe nje Njeri, Jezus Krishti, te ishte Mesia qe kishin
parathene profetet e popullit hebre ne Dhiaten e Vjeter. Ata parapalqenin nje Mbret qe t’u sillte lirine nga pushtuesit romake, sesa nje Mbret frymor, nje Shpengues, nje Shpetues! Dhe pikerisht se ata, pavaresisht nga cfare shkruhej ne Dhiaten e Vjeter, u treguan te gatshem te falej nje kriminel si Baraba, ndersa Jezusi te kryqezohej! Sigurisht judenjte, apo shume prej tyre, edhe sot nuk e pranojne Jezusin si Mesia dhe Birin e Perendise, por shume te tjere e jane kane pranuar Jezusin si shpetimtarin
e tyre, pra si Mesi! Per jete e ka fjalen Martin Luter, nje nga figurat e ndritura te Krishterimit.
Ti thua disa gjera qe jane shume te verteta. Ne te vertete te gjitha ato qe thua jane te verteta. Vetem se fjala ‘hebrenj” qe ti thua as ka ekzistuar as ekziston. Ekziston gjuha hebre dhe populli cifut. Ne gjuhen shqipe fjala cifut ska kuptim te mire,dhe arsyeja eshte se historia e njerezimit edhe shqiptareve u ka mesuar ate qe cifutet i ben Krishtit. Por Luther thote edhe dica tjeter tjeter shume te rendesishme se cifutet jane demonike. Siqurisht qe ai nenekupton ” rabinet”qe u mesojne popullit cifut urrejtjen per Krishtin dhe te krishtetet. S’eshte e veshtire te kuptohet se ato qe thote Luther jane te verteta. Si e the edhe Ti armiqe kryesore te Krishtit ishin “Pharasees” pra rabinet e sotem. Luther i shikonte cifutet perdite atje ku jetonte dhe gjithashtu e dinte se cfare shkruante Bibla . Por kur arriti te perkthente dhe te lexonte “Torah” arriti ne konkluzin se urrejtja e cifuteve per Krishtin dhe te krishteret vazhdon me keq. Nga ana tjeter Krishti gjithmone edhe me shume se asnje tjeter e perdorte fjalen Satan. Ne e dime gjithashtu se njerez te mire apo njerez te perendise jane ata qe bejne ato qe do Krishti . Kurse nga ana tjeter ata qe urrejne Krishtin jane demonike sic thote Luther. E gjithe elita cifute eshte demonike. Kejo eshte e vertete me shume sot se ne asnje periudhe tjeter te historise se njerezimit. Cifutet jane ne pushtet ne shume vende te botes. Por edhe sot demoniket cifute vazhdojne te njollosin historine e lavdishe te krishterizmit. Pse media sthote me fakte cfare eshte antsemetike tek Luther? Sepse per demoniket faktet dhe e verteta jane ajo qe i verbon. Por sigurisht perdorin shprehje bombastike “antisemetik”.