Te fundit
Rreziku i “padukshëm” që do të godasë Shqipërinë dhe pse rrezikojmë të bëhemi një Greqi e dytë
14 Gusht 2018, 16:52Sociale
TEMA
Nga Pano Soko
Sipas INSTAT në tremujorin e dytë, popullsia shqiptare është shtuar me vetëm 769 vetë në rang Republike, ose rreth 70% më pak nga një vit më parë.
Fenomeni i dezertifikimit njerëzor (nuk po e quaj “shpopullim”, sepse ka peshë të rëndë për veshët e mi) është rreziku më i madh për ekzistencën e këtij shteti.
Si ndryshku për kollonat prej hekuri, që dalëngadalë i korrodon deri sa ato rrëzohen, kështu edhe shpopullimi korrodon kollonat e shtetit derisa ky i fundit bie.
Dhe ndër shumë të këqija, ajo që ka një efekt lethal është efekti acid qe ky fenomen ka tek skema e fondeve speciale (sig. shoqërore, shëndetësore).
Nëse trendi i deritanishëm vazhdon, shumë shpejt defiçiti i skemës së sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore do të rritet aq shumë sa teorikisht i bie që do të gllabërojë gjithë buxhetin e shtetit.
Kjo, sepse mënyra si funksionon skema është e tillë që brezi aktual që punon, paguan sigurime shoqërore dhe me ato kontribute paguhen pensionet e brezit të pensionistëve dhe nevojat për shërbimet shëndetësore.
Sot qe flasim, shteti mbledh rreth 880 milionë USD nga sigurimet shoqërore dhe shëndetësore dhe paguan 1.7 miliardë USD për skemën e pensioneve dhe atë shëndetësore.
Pra, skema që sot ka një defiçit prej 820 milionë USD.
Këto para që i mungojnë, sot shteti i merr nga taksat e tjera që ne paguajmë.
Në një skenar të pritshëm, sipas trendit aktual, do të vijë një moment ku kontributorët do të ulen shumë, ndërkohë që pensionistët do të jenë rritur.
Dhe kjo për dy arsye, rënia e shtimit natyror përmes lindjeve dhe emigracioni që sa vjen e rritet (duke pasur parasysh që sot po emigrojnë të rinj, profesionistë, forca aktive qe do të duhej të kontribuonin në skemë për 20-30-40 vitet e ardhshme.)
Kjo do të çojë skemën në dështim dhe buxhetin e shtetit në kolaps, sepse këta njerëz që i mungojnë vendit, nuk i mungojnë vetëm tek kontributet shoqërore, por edhe tek pjesa tjetër e të ardhurave buxhetore, si taksat, tatimet etj, pjesa me të cilën shteti sot mbulon lekët që i mungojnë tek skema e sigurimeve.
Sepse këta do t’i mungojnë konsumit duke bërë që konsumi të bjerë dhe bashkë me të dhe të ardhurat nga taksat që lidhen me të (TVSH, Akcizë, taksë doganore), këta nuk do derdhin tatim mbi të ardhurat, këta nuk do derdhin tatim në burim etj..
E duke menduar që atëherë borxhi i qeverisë do jetë kthyer në hall, shpenzimet do të jenë rritur, të ardhurat do jenë në hall të madh, skema e rënduar e pensioneve do të kthehet në super peshë për supet e brishta të shtetit. Pra jo vetëm që skema do bjerë, por edhe buxheti i cili deri më sot ka kompensuar humbjet e skemës, nuk do ta bëjë dot më, sepse do të ketë hallet e veta.
Dhe ky do të jetë kolapsi. Natyrisht nuk do të vijë bum, si një bombë që shpërthen, menjëherë dhe e fortë. Do të jetë si ndryshku, do ta hajë avash avash, butë butë, vit pas viti pak mē shumë, deri sa ta rrëzojë komplet.
Nëse nuk kthejmë në shina hemoragjinë e njerzve dhe rritjen anemike (në mos uljen e popullsisë) ky nuk do të jetë thjesht një skenar teorik për leksione ekonomie. Do të jetë Greqia 2.0
35 komente në “Rreziku i “padukshëm” që do të godasë Shqipërinë dhe pse rrezikojmë të bëhemi një Greqi e dytë”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Per fat te keq e vertete.
Duhen urgjentisht vende te reja pune dhe me page te larte.jo fason.vetem kjo eshte zgjidhja !!!
Kjo realizohet duke ju dhene qindra miliona euro PPPve.
Cte ngelet, ndonje ngritje me 200 leke per pensionet…
Bravo autori,nje koqe gomari qe meqenese nuk di shqip per ta mbuluar mutin me shurre perdor fjale te cuditeshme si dizertifikim,korrodon, efekti acid, hemoragjia e njerezve, rritje anemike etj!
A nuk di shqip ti o rrylo?
Apo keshtu te duket se ke nivel ne te shkruar?
Analize llogjike. Shteti duhet te punoje qe sot qe te rrise GDP-ne, te pakesoje borxhin, te shtoje eksportet dhe pakesoje importet, te hape vende pune duke ngritur sa me shume fabrika dhe punishte, te pengoje evazionin fiskal dhe mospagimin e taksave dhe detyrimeve, siç jane pagesat per ujin dhe energjine. Ky shtet duhet te shpalose nje strategji ekonomike per 20 vjetet e ardhshem me piketa dhe afate te qarta. Njekohesisht ai duhet te nacionalizoje bankat, telekomin, pasurite natyrore etj etj. Ne kete menyre mund te perballohen sfidat e ardhshme.
Nuk mund te beje strategji politika jone per 20 vite, se nuk eshte komunizem. Per fat te keq, forcat politike qe kane polarizuar se tepermi arenen politike, sa vijne ne pushtet zhbejne reformat e meparshme, ndaj duhet nje renie dakord mbarepolitike ne te pakten disa pika kyçe, qe mos te ndryshojne nga ardhja ne pushtet e partise se radhes, por te jene mbi-parti. Ne nje shtet qe e do te ardhmen dhe qytettaret, kjo do te ishte normale.
Ndaj eshte e udhes qe populli te nxjerre perpara llogarise politikanet e te mos aplikoje per llotarine amerikane qe eshte katastrofa me e madhe qe I eshte bere shqiperise pas demokracise.
Gjysma e fjaleve ne shkrimin tuaj nuk jane shqip. Kjo e “KORRODON” kulturen dhe gjuhen, qe jane kolonat e cdo kombi.
Mos u merakos shume Lali, per kete gruerjen e popullsise Shqipetare . Do te vij nje dite ,qe ne kete vend do te vijne Italianet dhe te tjere . Shqipetaret historikisht nuk dijne te bejne Shtet , Shqipetaret gjithmon kane ikur nga ky vend ,emigrimin e kane ne ADN e tyre .
Ngelet me komplekse inferioriteti gjithe jetes o te mjere. Po Amerika u be prej emigranteve gjermane, angleze, irlandeze, polake, italiane, franceze, norvegjeze etj. Cdo shtet ka pasur eksode per shkaqe ekonomike. Fati jone i keq qe u detyruam te emigrojme ne nje moment jo te pershtatshem. Megjithate vazhdoj te mos e kuptoj dot edhe sot e kesaj dite kete mllef qe keni ndaj kultures dhe kombit tuaj….
Me një sipërfaqe prej 29 000 km2 dhe një gjeografi si jona., mund të përballoj një popullsi prej 20 milion banorë. (ju kujtoj Taiwan). Por jeton më mirë me 600 000 banorë.
une them te marri ca arabe edhe zezake
pastaj keto kurvat e tiranes nuk do kene pse te presin deri me 8 mars per orgji tek piramida po do ta bejne perdite rrugeve
boll me perralla sorrosi o pano nuk eshte viti 1990 po 2018
A errr ere Piktori nga punet e shtetit?
JO.
A merr vesh ministri ahmetaj, gjiknuri etj etj
JO.
Prisni 0 gomare se do e beje zoti enderr!
Po boj shtet, I bi Daulles Piktori Sharlatan!
Deeelet ?
Blegerosin….
Kaq di.
‘shteti’ eshte ngtehine e madhe, por ti o ‘shtet’ ke do te na qeverise ? Zgjedhe ti ””’ e ne vec do bejme revolucionin demokradhik te babit tend shpirteror pordhosjes se demokracise, kriminel i shkaterrimit te vendit qe ne 91 vjelljes grabitjes vrasjes shitjes te vendit tone ! Shqiptaret harrojne shume ,por 30 vite nuk jane shume! Turp i paturpesise
A merr vesh ministri Gjiknuri, Ahmetaj etj etj? Jo! Jooo…Them edhe unë! Por etj. etj, i bie që lista të jetë shumë e gjatë të paktën qysh nga 1992. Çfarë bënë për ekonominë ministrat e ekonomisë dhe financave: prof. dr. Gramoz Pashko (terapia e shokut), kunati i tij prof. dr. Genci Ruli, prof. dr. Anastas Angjeli, prof.dr Arben Malaj, kandidat për prof.dr. Ridvan Bode (më jetë gjati si ministër i financave) të lemë pastaj kryeministrat prof.dr. A. Meksi (pesë vjet) prof.dr.F.Nano (6 vjet) dhe superkryeministrin prof.dr.Sali Berisha (5 vjet president fuqiplotë dhe 8 vjet kryeminustër). Ja ku u bënë afro 25 vjet që shteti dhe ekonomia shqiptare na qenka drejtuar nga akademikë dhe ky është rezultati. Çdo të presësh zotrote nga këta të rinjtë që sapo rilindën. Or mik nuk është problemi vetëm tek njerëzit kushdo qofshin ata. Është strstegjia ajo që i rrotullon/vërtit, siç dielli bën që të rrotullohen planetet rreth tij. Të lëmë të gjithë të vjedhin nga një çikë që pastaj të vjedhim edhe ne shumë. Pastaj të ndërtojmë një drejtësi që të mos na ndëshkojë dhe kështu ja ku mbërritëm. Shikoni pasuritë e ishpushtetarëve dhe atyre të sotëm dhe konkluzioni del vetvetiu. Si dilet nga ky ngërç? Duhet strategji e re kombëtare dhe lider largpamës, idealistë e patriotë që ta udhëheqin vendin në rrugën e duhur të mirëqenies dhe të drejtësisë. Si, kur e qysh, këtë do të na e tregojnë vitet që do të pasojnë.
Mua nuk me duket bindese analiza se do rritet
numri i pensionisteve, bile ai ne vietet e ardheshme do ulet ndjeshem se pas viteve 90 shume pak kane punuar me siguracione , mandej vetem ka 4 vite qe po sigurohen punetoret ne kompanite private…Nuk rezulton i vertete argumenti juaj.
Katarakti , “shteti te ngrere GDP-ne (kush eshte ai shtet qe nuk e deshiron? ), shteti te ngrere fabrika ? , punishte ? (je ne vehte ? keto jane detyra dhe te drejta vetem te shtetit komunist , jo atij kapitalist , ku me keto merren privatet) , te pengoje evazionin fiskal dhe taksat , siç jane uji dhe energjia (uji dhe energjia nuk jane taksa , por jane konsum i detyrushem per pagim , jane mall qe detyrimisht paguhet , si buka , zarzavatet , frutat etj.) . Shteti duhet te nacionalizoje bankat , telekomin , pasurite natyrore etj. (seriozisht e ke ? te gjitha keto jane programe social-komuniste , qe nuk kane asgje te perbashket me kapitalizmin , perkundrazi , i vihet kazma kapitalizmit dhe kalohet te ai rend qe lame pas para 27 vjetesh ) “. Te gjitha keto qe rekomandon zotrote katarakti , jane thelbi i ekonomise socialiste te Enver Hoxhes dhe diametralisht ne kontradikte me sistemin kapitalist . Edhe sikur dikush (qeveri , apo kryeminister) do te tentonte te zbatonte “keshillat” e tua , nuk e lejonte bota dhe Evropa , por duhej te pergjigjej edhe para ligjit shqiptar . Keshtuqe , zoti katarakti , si “keshilltar” qeverie qe te pelqen te jesh , mendohu dhe nje here dhe jep ndonje keshille te kundert me keto qe ke shkruar .
E ke shume gabim “juglindori” ! Keto qe propozoj une, nuk i kam marre nga teoria marksiste — leniniste, por nga praktika kapitaliste e ekonomise sociale te tregut. Ose ndryshe e kapitalizmit shteteror, qe eshte nje forme e gershetuar e kapitalizmit me socializmin perendimor. Gjithe uzinat me te medha ne Francen e viteve 1970 kane qene shteterore, duke filluar nga Peugeot. Po ashtu deri ne vitin 1990 bankat me te medha kane qene publike. Postat dhe hekurudhat edhe sot ne shume vende te Europes Perendimore jane publike. Pas ardhjes se Theçerit dhe Reganit filloi edhe privatizimi ne mase i ndermarrjeve publike. Shteti drejton, kanalizon, investon. Shihni sot Kinen qe ka aplikuar kapitalizmin shteteror. Po ia kalon edhe Amerikes. Prandaj shikoni me larg. Mos mbesni rober te viteve ’90. Shteti eshte nje aktor dhe rregullator i domosdoshem dhe i pazevendesueshem ne ekonomi.
Ska ma debil se albanistanezi i dalur nga komunizmi ma debil qe ka pasur bota, e qe do me mesuar boten per cka eshte kapitalizmi…
Pra o idiot i albanistanit,franca e cila eshte kapitaliste halla i ka te nationalisuara shume gjera ,deri para 3 vite edhe rrymen,gazin, Hekurudhat, aviacini… edhe nuk u rezuar kapitalizmi ne France…
Kapitalizmi ka se qillim fitimin, edhe per kete pune kujdeset edhe per punetoret e vete,pra kapitalizmi vendosi pushimet qe punetoret te jene ma te afte pastaj me punuar,vendosi pensionet qe pensionistet te konsumojne e malli te shitet,e jo pse mendojne per bamiresi,se edhe bamiresine e kane per perfitime,cka fitojme me kete bamiresi eshte motoja e kapitalizmi..prandaj kapitalizmi kujdeset edhe per te varferit,si konsumator per mal lin e tyre..edhe shkon deri aty sa vete kapitalizmi vendosi nje banke ne france per njerezet qe bankat refuzojne sepse jane njereze problematike per bankat,dmth edhe tek njerezet problematike ofrojne sherbime qe mundesisht te fitohet qofte nje cent…
Kapitalizmi kerkon shtet te forte pikerisht per kete arsye te mbroje te varferit. Qe ato te jene cdo here konsumatore
Kurse ju debilet e albanistanit te formuar ne ekonomi nga pasko and co mendoni kapitalizmi si liri per grabitcaret ,qe fundosin shtetin me veprim kap cka te mundesh sot e mos mendo ma larg.
Kapitalizmi kur investon ne magazina , kerkon konsumatore,edhe bile kerkojne vete lirimin e ligjeve antiemigracion si ne svicer e ne germani per shembull,ku jane shefat e kapitalizmit qe kerkojne liberalizimin e ligjeve..
Bossat e Albanistanit nuk kuptojne se tash nuk do fitojne aq shume se nuk kane kujt me i shitur malli , nuk kane kujt me i shitur pallatet se nuk i intereson kujt me ble me ,etj etj po edhe nje dy tri vite do fillojne me e kuptuar se turisti nuk te blen…
Jo o Lili jo. Eshte demokracia Evropiane qe detyrin kaputalizmin ti permbahet programeve sociale te vena detyrimisht nga qeverite democratike.
Sidomis shtetet e evropes kane dale nga revolucionet e Rilindjes Evropiane. Dhe ato ide jane po baza sociale e shtetit “kapitalizmit” Evropian.
Sa per dijeni pushimet dhe oret e punes 8 orarshe nuk jane dhurate e kapitalizmit por e grevave dhe demostratave te vazhdueshme te masave punonjese.
Ne Amerike keto mbajne firmen e Ted Rusvelt qe kercenoi se do mobilizonte ushtrine amerikane kunder Rokfeler qe kish bllokuar shperndarjen e qymyrit sepse greva e minatoreve per 8 orareshin kish paralizuar shperndarjen te populli. Rusvelt kercenoi qe do fuste ushtrine per ta shperndare dhe Rokfeler u detyrua te beje paktin e 8 orareshit.
Jane revolucionet e medha ato qe prodhojne ndryshime te medha.
Sotne Amerike kapitalizmi ka vetem nje qellim: fitimin dhe heqen e te gjitha programeve sociale.
Por kundershtohet nga masat qe do vendosin me ane te votes.
Pra eshte demokracia ajo qe garanton qe populli te thote fjalen e tij, dhe te gezojne me shume programe sociale.
Jo kapitalistet.
Po keto ti i ke mesuar te shkolla e te denuarve politike qe jua ka lene vizionin dru me pre. Histori fantastiko shkencore burgaxhinjsh.
Pano kjo eshte e verteta e hidhur ne fakt. Megjithate mjaft shtete e vuajn kete gje nuk jemi te vetmit. Nje nga arsyet (sidomos per rinine qe largohet) e emigrimit eshte mungesa e prespektives ne kete vend. Duhet te jesh femije deputeti, prokurori , gjykatesi, ministri, kryetari bashkie etj, qe te fillosh nje pune ne Shqiperi. po sje i tille ik me vrap, ske shance per pune. Shembulli me tipik eshte Banka e Shqiperise, i hidhni nje sy kush jane punonjesit e saje????
Po pse quhet rezik i padukshem.. Shqiperine e ka mare ne lule te ballit nuk egziston me.. Vend pa sistem ekonomik , qe jeton ne mes te dy sistemeve Vend qe udhehiqet nga komuniste me emer te nderuar, qe shpresojne se , teoria marksiste eshte teori e vertete…. Per sa kohe prona nuk eshte e pronarit .. nuk mund te kete jete ne shqiperi….Shqipetaret vashdojne jetojne ne endren e quajtur demokraci…. Haruan qe dhe diktatura popullore e quante veten demokracia popullore.. Dhe artikulli kerkon garancira te jetes sociale. Ne enderoni per pensione dhe mjekesira falas te siguruara nga shteti . ..??? Ato i kishit dhe si pelqyen shqipetareve……. Tani e ka fajin lotaria per sleveri qe po na shkateron Shqiperine. Hajde ta gjesh ..Sot Shqiperia eshte ne loje ne piramiden boterore. … Qe po i vjen fundi njesoj si piramidat e 1997 ne Shqiperi..
Populli shqipetar asnjehere se kuptoj lojen qe luhej dhe ja vuri dhe gjykon Saliun…..Qe se di as vete cfare ndodhi.. Po tani qe tema po e ngre problemin e rezikut gjerat do regullohen,Shqiperia do shpetoje. Pensionistat, do vdesin, te rinjte do punojne sa ta vdesin, . Do marin shembull nga perendimi ,ku njerezit nuk dalin ne pension se duan te punojne sa te vdesin.. Cfare reziku ka????? Te lire te paguajne taksat, Te lire te vdesin duke punuar, Te lire per te votuar.. …Te lire per te enderuar, pa u zgjuar, te kuptojne qe po jetojne ender…
Kapitalizmi nuk ta merr shpirtin por ja jep me dashjen tende.
Nuk eshte kot shpopullizimi i Shqiperise,duke filluar nga hapja e ambasadave e deri te llotarite amerikane kanadeze etj. E ardhmja e Shqiperise do jete baze ushtarake.
Nder te madh Enver Hoxhes pasi vetem ai mendoi per kete vend.
Skenari grek, e tha Saliu ne 2013 ! Artikull i porositur , sa more o Pano ?!
Peter , dy gjera ke ti : e para , te ka mbetur ora para 90-tes , ne kohen e komunizmit dhe e dyta , ti vuan nga nje semundje psiqike qe quhet konfuzion mendor .
Problemi eshte i zgjidhur.
Merne ata turqit me origjin shqiptare dhe i bashkoni me turkoshaket me origjine sumperpjet.
Skeni pse merni borxh.
I burgosni dhe u sekuestroni pasuritë atyre 140 deputetëve të parlamentit , drejtorave të administratës, kryetarëve të bashkive, gjykatësve e prokurorëve , mafiozëve,kontrabandistëve dhe pushtetarëve të mëparshëm e do keni para mjaftueshëm (të bëni
pallë ariu e për të paktën 1 vit mos të punojë asnjë).
Politikanët që kemi sot nuk janë për popullin tonë, përkundrazi janë armiqtë e këtij populli, janë për xhepat e tyre dhe të afërmve të tyre. Janë për mbrojtjen politike dhe garancinë që u bëjnë mafiozëve. Gjithashtu marin lekë për interesat e Greqisë, Turqisë , Serbisë e Italisë.
SHUM E DREJTE, SEKUESTRONI PRONAT E POLITIKANEVE, TE DJATHTE E TE MAJTE,QE NGA 90 E SOT,LLOGARITE BANKATE JASHTE VENDIT, DHE DO SHIKONI QE DO JEMI SHTETI NR1 NE BOTE PA BORXHE,,,
Harron nje gje i nderuar gazetar. Emigrantet sjellin remitanca qe kompensojne deficitin e pensione e dhe me tej.
Nje vend qe ka nafte dhe aq shume miniera nuk duhet ta kete problem punen e pensioneve qesharake qe jep per popullin.Problem jane pensionet e po!itikaneve dhe tepsia ku zhgryhen derrat
Pse kam pershtypjen qe ti Lili duhet te jesh veshllapush, kokeshpulle, me vetullat e bashkuara dhe dhembet si te lepurit ?!
Shteti asgja tjeter mos te beje, vetem te behet SHTET. Shtet ku funksionon ligji dhe e drejta e secilit.
Nqs behet kjo, gjithcka merr udhen qe duhet, ne te miren e te gjitheve..
Vetem pozimi inje problemi eshte shume pak.Artikullshkrusi Duhet te jepte mendim per permiresimin e situates dhe te happy debat.Ne kemi so rreth 200 mije te papune.kemi rreth800mije te punesuar.kemi rreth700mije pensioniste.kemi rreth500mije punonjes qe derdhin sigurime minimal Kur Duhet te derdhin 2here me shume.Me nje strategji shteterore per te hapur rreth 35 mije vende te reja Pune cdo vit mund te ruhen ekujlibrat.Nje vendi Pune do rreth 30mije euro kapital .gjithsej rreth1miliard euro kapital investim ne vit.Me nje politike aktive kreditimi nga bankat kjo eshte e mundur.Kuptohet qe qeveria Duhet te kete nje projekt zhvillimi te degeve te ekonomise ne shqiperi.Deget turize m.bujqesi.Agrobiznes Duhet te prijne ne zhvillimin e ekono
Mise.
Shteti te bej kte apo ate…… po e ka jjeri iden qe Shteti exhte i cop injoranti, egoist dhe bandit?
Midis kritikève po rreshtohem dhe une,kush kritikon gjuhen e huaj dhe ka te drejt,tjetri thote se ndihmon emigracioni etj etj.Nje emigrant mbas 10 vjetesh derges lekesh fillon dhe nderton jeten e vet dhe kjo eshte e demostruar nga financa.Perse gazetari nuk interviston dy ose tre ekspert ekonomije dhe te ballafaqohet me shkrimin aktual,siç ndodh me gazeta te huaja te specializuara per probleme ekonomike.Problemi kryesor jane baret pabet ku rinia e kalon diten sikur tu kenè bèr ineksione nè tru sepse qèndrojn si bagètit nèn hije kur ka diell.Nuk ekziston pension ne botèn kapitaliste 50 ose 60 vjeç kur gjermanija me anèn e shrojderit realizoj reformèn e pensionit nè 94 ose 95 èn gjithashtu italia me vones por e realizoj reformèn e pensionit .Shteti nqse nuk investon mbi familjet dhe rinin èshtè mè se logjike se mbas 20 vjetèsh nè shqipèri gjithçka ka mbaruar.Instituti i statistikave me qeverin duhet tè hartojnè njè plan aftgjatè rreth jetègjatèsis,lindjeve,pensioneve etj etj qè shteti besoj i njeh mè mir nga ne .