Nga Michael Forsythe dhe Eric Lipton*
Familja e Elaine Chao, sekretarja e Transportit dhe gruaja e Mitch McConnell, udhëheqësi i shumicës së Senatit, ka lidhje politike të nivelit të lartë jo vetëm në Shtetet e Bashkuara, por edhe në Kinë. Kjo i jep familjes një status të pazakontë në dy fuqitë ekonomike më të mëdha të botës.
Nëpërmjet intervistave, depozitimeve të industrisë dhe dokumenteve të qeverisë nga të dy vendet, The New York Times zbuloi se Chaos, ose ndryshe z. McConnell, vazhdonte të përparonte pasi kompania e transportit të familjes zhvilloi lidhje më të thella biznesi në Kinë. Përveç kësaj, një nga nxitësit e kompanisë ishte znj. Chao, që tani mbikëqyr përpjekjet për të promovuar industrinë detare të Amerikës, e cila është në rënie të madhe, ndërkohë që sektori i transportit të Kinës po e zgjeron dominimin global.
Lidhjet e familjes Chao me shtetin kinez prej dekadash të tëra
James S.C. Chao, babai i zonjës Chao, studioi navigim në një universitet në Shangai përpara se të ikte nga kontinenti përpara pushtimit komunist më 1949. Shoku i tij i shkollës për një kohë ishte Jiang Zemin, i cili më vonë do të bëhej president i Kinës.
Ndërsa Kina po dilte nga dekada trazirash në vitin 1984, familja Chao mori një pjesë të biznesit të një prodhuesi të pajisjeve elektronike detare, tregojnë dokumentet. Kompania synonte shitjet në ushtrinë e Kinës, midis sektorëve të tjerë, dhe ishte e lidhur ngushtë me një ministri të drejtuar nga z. Jiang.
Pasi Z. Jiang erdhi për të udhëhequr Partinë Komuniste disa vjet më vonë, zoti Chao u takua me të të paktën gjashtë herë, duke përfshirë edhe një herë në gusht të vitit 1989 në Pekin – brenda kompleksit sekret të udhëheqësit të partisë. Anëtarët e familjes Chao thanë nuk u kujtohet ky investim.
Kompania e anijeve të familjes është e përqëndruar në Kinë
Foremost Group, kompania me bazë në Nju Jork e themeluar nga Z. Chao në vitin 1964, nënshkroi kontratën e parë të madhe me qeverinë e Shteteve të Bashkuara, duke dërguar oriz në Azinë Juglindore gjatë Luftës së Vietnamit.
Tani, ajo ndërton shumicën e anijeve detare në fabrikat shtetërore në Kinë, disa prej tyre të financuara nga kreditë e qeverisë kineze. Në të paktën dy raste, ato anije kineze të mbështetura nga kinezët hynë në kontrata afatgjata për të furnizuar me hekur një krijues çeliku në pronësi të shtetit.
Më shumë se 70 për qind e mallrave të Foremost shkon në Kinë, dhe shumica është mineral hekuri, sipas të dhënave të kohëve të fundit të anijeve. Kjo ndihmon në zhvillimin e makinës industriale të Kinës, e cila prodhon produkte çeliku që janë një pikë e diskutueshme në thellimin e luftës tregtare midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara.
Kompania e përshkruan veten si një biznes i vogël ndërkombëtar dhe thotë se nuk ka një fokus të veçantë në Kinë, përtej fokusit që të gjithë transportuesit e mëdhenj kanë në një botë të dominuar nga prodhimi kinez.
Ndërsa shkurtimet e buxhetit kanë synuar sektorin e anijeve të Amerikës, angazhimi i administratës Trump nën znj. Chao është vënë në pikëpyetje
Administrata e Trump nuk ka lënë vend për shumë dyshime se qeveria federale është e gatshme të përdorë fuqinë e saj për të nxitur disa sektorë industrialë amerikanë, duke përfshirë qymyrin dhe çelikun. Këto përpjekje nuk janë shtrirë në industrinë detare nën udhëheqjen e zonjës Chao.
Buxheti i Departamentit të Transportit gjatë qëndrimit të saj ka kërkuar vazhdimisht shkurtime për programet që synojnë të mbështesin sistemin e anijeve me flamur amerikan. Buxheti i agjencisë ka kërkuar gjithashtu zvogëlimin e planeve për të zëvendësuar deri në pesë anije akademike për trajtimin e një gjenerate të re të marinarëve amerikanë.
Zyrtarët e agjencisë vunë në dukje se shumë nga shkurtimet e detyruara në këtë departament ishin nga Shtëpia e Bardhë dhe se disa nga programet e njëjta kishin qenë më parë në shënjestër, vetëm që paratë të mblidheshin nga Kongresi, siç ndodhi edhe me shkurtimet Trump.
Me veprimin e Kongresit, planet për ndërtimin e anijeve të reja të trajnimit janë tashmë në rrugën e duhur dhe shpenzimet e përgjithshme detare janë në rritje. Por shkurtimet e propozuara kanë çuar në pyetje dypalëshe lidhur me angazhimin e administratës Trump për të transportuar.
Zyrtarët e Departamentit të Transportit thonë se znj. Chao ka qenë një kampione për sistemin detar të Shteteve të Bashkuara dhe se veprimet e saj si kreu i agjencisë nuk kanë të bëjnë fare me biznesin e familjes së saj në Kinë.
Në Kinë, familja Chao për dhjetëvjeçarë me radhë ka ofruar bursa për studentët për t’u trajnuar, për t’u bashkuar me industrinë e anijeve që është në rritje atje.
“Familja ime është patriotike amerikane që kanë udhëhequr në jetë të shtyrë nga qëllimi dhe kanë kontribuar shumë në këtë vend”, tha znj. Chao në një deklaratë.
Lidhjet familjare të zonjës Chao me kompaninë e transportit detar dhe marrëdhëniet e saj në Kinë qortohen për çështje etike
Znj. Chao nuk ka mbajtur një pozicion zyrtar në Foremost që nga fundi i viteve 1970, por ajo ka përdorur në mënyrë të përsëritur lidhjet dhe statusin e saj për të rritur reputacionin dhe famën e kompanisë.
Si sekretare e transportit, ajo mori pjesë në një ceremoni nënshkrimesh shumë të rëndësishme në Nju Jork në 2017. Pala tjetër e kontratës, Grupi Sumitomo i Japonisë, ishte subjekt i mbikëqyrjes së Departamentit të Transportit për projektet e tranzitit.
Dy muaj më vonë, ajo anuloi një udhëtim në Kinë, pasi zyrtarët në ambasadën amerikane në Pekin ngritën shqetësime etike kur zyra e saj kërkoi që të merrnin pjesë anëtarë të familjes nga kompania e transportit detar.
Departamenti i Transportit nuk dha asnjë arsye për anulimin e udhëtimit, ndonëse një zëdhënës më vonë përmendi një takim të kabinetit që e kishte thirrur Presidenti Trump në atë kohë.
Në seancën e konfirmimit, znj. Chao nuk përmendi lidhjet e gjera të familjes së saj me industrinë detare kineze. Ajo gjithashtu nuk ka zbuluar disa çmime që kishte marrë në Kinë, duke përfshirë një rol si këshilltare ndërkombëtare në qytetin e Wuhan-it, edhe pse pyetësori i Senatit kërkon që kandidatët të rendisin të gjitha pozicionet e nderit. Një zyrtar i agjencisë e përshkroi atë si një rast të pavëmendshëm.
Marilyn L. Glynn, një ish-këshilltare e përgjithshme në Zyrën e Etikës së Qeverisë, tha se znj. Chao duhet të shfuqizohet nga vendimet që gjerësisht kanë ndikuar në industrinë e transportit detar. “Ajo mund të tundohet për t’u siguruar që shoqëria e saj familjare të mos ndikohet negativisht në ndonjë zgjidhje të politikave, ose ndoshta mundet thjesht të japë atë përshtypje “, tha zonja Glynn.
Zëdhënësi i departamentit mohoi ekzistencën e ndonjë konflikti, duke thënë se “biznesi familjar nuk është në anijet me flamurit të SHBA.” Angela Chao, shefe ekzekutive e Foremost, tha se motra e saj Elaine mori pjesë në ngjarjet kryesore si “anëtare e familjes”.
McConnell përfitoi nga martesa e tij në familjen Chao
Zonja Chao dhe z. McConnell u martuan në vitin 1993, por donacionet e fushatës, së bashku me ato të prindërve, motrave dhe vëllezërve të tyre, ishin me bollëk para dasmës. Shuma e parë 10,000 dollarë erdhi në qershor të vitit 1989.
Në 30 vitet e fundit, 13 anëtarë të familjes Chao kanë dhënë gjithsej më shumë se 1 milion dollarë për fushatat e zotit McConnell dhe për komitetet e veprimit politik lidhur me të. Në vitin 2008, James Chao i dha çiftit një dhuratë prej 25 milionë dollarësh, duke e përfshirë z. McConnell në radhët e senatorëve më të pasur.
Në një deklaratë, z. McConnell tha se ishte krenar që kishte mbështetjen e familjes së tij.
*NYT-Përgatiti për TemA: Diona Çeço