Imzot Frendo: Pse Enver Hoxha urrente më shumë katolikët

11 Janar 2020, 09:10Sociale TEMA

George Frendo, Arqipeshkvi i Dioqezës Tiranë-Durrës, ishte i ftuar më emisionin “Provokacija” me Mustafa Nanon.

Imzot Frendo gjatë bisedës në studio vlerëson harmoninë fetare në Shqipëri, ndërsa foli edhe për përshtypjet e para që pati kur mbërriti në Shqipëri.

“Një gjë që më bëri shumë përshtyje kur erdha këtu, me gjithë atë propagandë kundër Zotit, ndjenja fetare ishte shumë e fortë”, tha ai, teksa zbuloi edhe pse diktatori Hoxha kishte më shumë urrejtje për katolikët në vend.

Çfarë mendoni për Janaullatosin?

Tani jemi të krishterë, mes nesh ekziston një marrëdhenie vëllazarërore. Dhe jam i bindur e bashkë mund t’i japim një dëshmi të mirë.

Nuk e di nëse e keni vënë re, figura e Janullatos është e rrethuar edhe me një kritikë për shkak se ai ka një origjinë greke, dhe ju nuk keni presione të tilla.

Jo. Malta besoj është një vend që është njohur nga të gjitha vendet në botë. Është një ishull i vogël, është sunduar nga shumë të huaj. Kemi shumë të përbashkëta mes Maltës dhe Shqipërisë. Në Maltë ka jetuar për disa vite Kristoforidhi.

Ju kur keni dëgjuar për herë të parë për Shqipërinë?

Kur isha student në Romë. Në vitet ’70 me mua në Romë ishte edhe një nga Kroacia që në atë kohë ishte pjesë e Jugosllavisë. Por ai fliste shumë për Ballkanin dhe me një paragjykim edhe për Shqipërinë që në atë kohë ishte hermetikisht e mbyllur dhe ai nuk kishte shumë simpati në atë kohë për Shqiprinë.

Pas rënies së komunizimit, vetë Papa Gjon Pali II ka nxitur shumë meshtarë që të vijnë këtu si misionarë dhe erdha unë dhe unë isha eprori i domenikianëve. Një gjë që më bëri shumë përshtyje kur erdha këtu, me gjithë atë propagandë kundër Zotit, ndjenja fetare ishte shumë e fortë.

Enver Hoxha ka qenë më së shumti kundër klerit katolik. Keni një shpjegim për këtë?

Në një fjalim ai ka thënë, se kishte gjetur shumë kundërshtim nga ana e katolikëve dhe jep dy arsye. Së pari, sepse katolikët ishin spiunët e Vatikanit dhe sepse kleri katolik ishte arsimuar në universitete perëndimore. Ai si diktator kishte frikë nga inteleketualët.

26 komente në “Imzot Frendo: Pse Enver Hoxha urrente më shumë katolikët”

  1. Klimax says:

    Sepse u politizuan duke u bere pjese e doktrines fashiste te Musolinit qe ne vitet 1930, ate doktrine qe u ishte brymosur ne vitet e studimeve ne Itali, dhe jo vetem kaq, por e priten me lule ushtrine italiane, e bekonin dhe propagandonin fashizmin tek besimtaret (shumica) analfabete katolike.

    1. Garda Pretoriane (ajo e Skenderbeut) says:

      Nuk mund ta di se cilet ishin me te keqinj; ata qe u bene me fashizmin apo ata te cilet u bene mish e thua me Miladinet, Mugoshet, Tempot, Rankoviqet…

      1. @Garda Pretoriane - Shkodra ishte edhe kunder Gjergj Kastriotit says:

        @Garda Pretoriane – Me vjen keq por nese do te kishe njohuri mbi historine e Shqiperise do te dije qe Gjergj Kastrioti e rrethoj Shkodren sepse ishte e vetmja pjese e Shqiperise qe nuk ju bashkua atij ne luften kunder otomaneve. Madje e mbajti te rrethuar per muaj te tere. Nuk donte te bente lufte dhe ti vrsite edhe pse pati edhe nje fare lufte te shkurter. Kij parasysh qe Gjergjn Kastrioti ishte katolik, si e gjithe Shqiperia para pushtimit otoman.

        1. Garda Pretoriane (ajo e Skenderbeut) says:

          Po si nuk e paske te ditur qe e gjithe Shqiperia para pushtimit otoman nuk ishte katolike por kishte edhe ortodoks.

        2. Tanguli says:

          Enveri HERO KOMBETAR!
          Kush ende nuk e ka kuptuar drejtesine e sjelljes se pushtetit popullor, ndaj klerit (te te gjitha llojeve) eshte thjesht DEBIL dhe TRUPESHK!!!

    2. Enveri ishte diktator pa kufij - z. Prift mos luaj karta te gabuara says:

      Prifterinjte katolik u kapen me arme ne kishe dhe moren pjese ne kryengritjen e Prostribes qe kishte qellim permbysjen e pushtetit qe doli nga lufta e dyte boterore. Kryengritja u shtyp dhe pushteti i dale pas luftes antifashiste fitoj. Sigurisht qe Kisha humbi. Kjo qe thote prifti nuk ka kuptim. Enveri ishte diktator pa kufi. Futi ne burg edhe familjen e tij (burrin e motres Bari Omari), ndersa Hysni Kapos ju futen ne burg 7 nipa. Pastaj denoj te gjithe shoket e tij dhe madje vrau Mehmet Shehun, Beqir Ballukun, Petrit Dumen, Hito Cakon, Kadri Hazbiun dhe shume e shume te tjere te cilen ishin myslimane dhe jo katolik. Ishte nje karnivor (mishngrenes) human, por kunder-katolik nuk ka kuptim. Eliminonte kedo qe i dilte perpara.

      1. Kin Buba says:

        T’ mos ishte katolicizmi, Shqiperia edhe per disa vite nuk shpallej e Pavarun. Madje Fuqite e Mëdha per Shkodren katolike, sakrifikuan Gjakoven, Istokun e Prizrenin tuj ia lanë Serbisë.
        Çdo gjâ mund ta lexoni te Ipeni. Fashizmi n’ Shqipni erdhi me çekiç e mistri, se s’ kishte çka me pushtu n’ nji vend me skllever nen hyqmij e bejlerëve sherbëtor te Turqis. Falë vendeve katolike te Ballkanit r ortodokse, Rusisë i Smuri i Bosforit vdiq.
        Priftrinjt e dishin se çka ishte ” dreqi i kuq ” komunizmi bolshevik, nji anmik i betuem i demokracise, nji anmik i pakundshoq i fesë n’ pergjithsi e i katolicizmit n’ veçanti.
        Kur asht pushkatue n’ 46 Pader A. Harapi, Enveri, per servilizem i pati thane amasadorit jugosllav, pa t’ cilte nuk luante kamben: ” E pushkatuem edhe nji prift”.
        T’ gjithë klerin katolik i ke pater antonharap, prandaj duhen zhduke te gjith po te doni komunizmin,- iu pergjigj ambasadori.
        Vazhdoni me teorinat mashtruese te teoricienve hoxhist, se Evropa e di ketë mentalitet te shqiptarve. Shif ku i keni sot katoliket e Evropes katolike ku jan÷na sulë e macece maçok pa kurrfare shprese. ..
        Po pertoj me shkrue mâ.
        E DI SE NUK E SHFAQ GAZETA KRIPTOKOMUNISTE KETE KOMENT. ANI. UN’ E SHPREHA MENDIMIN.

        1. ca po thua says:

          O budalle, duhet te mbarosh shkollen fillore njehere, pastaj merr mundimin e shkruaj!
          ANALFABET

    3. Divide ed Impera - Perca dhe Sundo - Teze e rrezikeshme romake says:

      Duket qe prifti nga Malta nuk e paska idene qe e gjithe Shqiperia ka qene katolike, para se nje pjese te shndrrohej me dhune ose interes ekonomik ne myslimane. Madje Perandori romak me origjine ilire Konstantini i Madh (shqiptar) ishte ai qe pranojn krishterimin si fene zyrtare te Perandorise romake. Teza katolik dhe pjesa tjeter e Shqiperise eshte teper e rrezikshme. Eshte perdorur nga te gjithe pushtuesit e Shqiperise per te percare dhe futur ne sherr shqiptaret. “Divide ed Impera” ishte motoja e Romes. Dmth “Perca dhe Sundo”. Shume gabim z. Arqi-peshk. Meso me shume historijne e ketij vendi ku po predikon teza te ndarjes se popullsise. Nuk mund ta mesosh historine e Shqiperise permes gojes se nje Prifti kroat dhe te leshosh te tilla deklarat.

  2. Migjeni says:

    Zona katolike ka qene per 200 vjet plaga me e madhe e Shqiperise dhe vazhdon te jete. Zakone te tmerrshme tribale, hakmarrje dhe kanun, mentalitet mesjetar, dhune, krim, injorance, feudalizem bajraktar, vjedhje, kacakeri. Dhe jo rralle here aleate te serbit kunder Shqiperise si mirditoret me ne krye prifterinjt e tyre qe luftonin me arme ne dorr krah serbit kunder pavarsise se Shqiperise ose vegla te pushtuesit fashist si Fishta & compani.
    Edhe sot eshte zona me prodhimtarine me te madhe te kriminalitetit, te hajduteve, te mafjozeve, te hakmarrjeve dhe zakoneve tribale.
    Nje zone tipike talebano katolike.
    Vertetohet shprehja Luteriane se aty ku eshte me i rradikal pushteti i kishes se Vatikanit, aty degjenerimi human arrin nivelet me te larta.

    1. Gjergj Mullaga i Rrencit says:

      PASKE MARRË NJI PSEUDONIM KRYEKREJE BOLSHEVIK. TI ” MIGJENI”. PO NA FLITKE EDHE ME KOMPETENCA LUTERIANE. SHIHI KU JANE SOT LUTERIANET, O BASTARDH SYLESH.

    2. Garda Pretoriane (ajo e Skenderbeut) says:

      Ndoshta ke harruar dokumentin e pare te Formules se Pagezimit, Mesharin, Doktrinen e krishtere, Ceten e profeteve, Buzukun, Budin, Bogdanin, Gj. N. Kazazin e shume te tjere qe aq shume i dhane Atdheut… E sa i perket mentalitetit mesjetar, kohet ishin te tilla. Kur ra Shkodra ne duar te turqeve, nje pjese e shkodraneve u shperngul ne Venedik kurse tjetra pjese mori malet… Dhe atje ne male shqiptaret ishin te izoluar, te vetmuar, por ishin larg ndikimit te pushtuesve aziatike. Po te deshironin ata do te vazhdonin jeten nen pushtuesit turq. Do te kishin privilegje, do te ishin me te “emancipuar”, por nuk deshen. Moren malet vetem qe te mbeteshin shqiptar, megjithese ju mungonte buka per mbijetese sa qe shpeshehere detyroheshin qe te mirreshin edhe me cubni (fenomen qe nuk ishte i pranishem vetem te shqiptaret) . U mungonte levizja,komunikimi dhe kontaktet e lirshme me banoret jashte mjedisit te shoqerise .Ne kete menyre, sic konstaton prof. A Berishaj, ata nuk arriten qe menjehere te zene ritmin e integrimit ne ambientet jashte kufijve te shoqerise pa shtet, keshtu qe vazhdojne seriozisht te “vuajne ”
      nga presioni i cilesimeve te identiteteve fisnore dhe lokale. Por ata me mire se cdokush tjeter e ruajten pastertine e gjakut dhe te gjuhes. Mire e thot Kadare ” … dhe gjuhen tone madheshtore, duke u ngjitur ne male, e ndjekur nga ai “llek” i tmerrshem, si bishti i nje rreshqanori. Gjuha jone shqipe, strehuar ne male,midis rrufeve dhe bubullimave qe do te perzihen me te , kurse poshte fushat te mbetura pa goje. Dhe, mbi te gjitha keto, kjo hene e brejtur, pjelle nga enderrime stepash shterpa”.

  3. Kapterri says:

    Enveri kishte frikë nga intelektualët servila. Dhe Shqipëria kishte dhe ka shumë

  4. Fakti says:

    Ne fakt kleri me i goditur ka qene ai bektashi. Katoliket thjeshte bejne ze me shume.

  5. Beno says:

    Po pa dyshim gjyshin e kishte Hoxh komplet familja e ardhur nga turqija si mos ti kishte inat katoliket shqiptar. Pislliku Turk po mban shqiperin edhe tani jo vetem per 540 vite. Shikojeni Ed palloshi si nje lavire e Erdoganit

    1. ik ere pirdhu says:

      Edi eshte katolik o RROT CARI!
      Analfabet …

  6. Eri says:

    Mendoj se kardinali nuk eshte i sinqerte.Enveri i beri bijte e fshatareve dhe punetoreve intelektuale.Hapi shkolla e universitete per ta.Zhduku analfabetizmin dhe krijoi klasen intelektuale me profesore doktore e shkencetare ne te gjitha fushat.Por Enveri e goditi klerin sepse ishte pro fashizmit dhe nazizmit dhe e kishin mbajtur popullin nen pushtetin e bejlereve dhe agallareve.

  7. Kin Buba says:

    T’ mos ishte katolicizmi, Shqiperia edhe per disa vite nuk shpallej e Pavarun. Madje Fuqite e Mëdha per Shkodren katolike, sakrifikuan Gjakoven, Istokun e Prizrenin tuj ia lanë Serbisë.
    Çdo gjâ mund ta lexoni te Ipeni. Fashizmi n’ Shqipni erdhi me çekiç e mistri, se s’ kishte çka me pushtu n’ nji vend me skllever nen hyqmij e bejlerëve sherbëtor te Turqis. Falë vendeve katolike te Ballkanit r ortodokse, Rusisë i Smuri i Bosforit vdiq.
    Priftrinjt e dishin se çka ishte ” dreqi i kuq ” komunizmi bolshevik, nji anmik i betuem i demokracise, nji anmik i pakundshoq i fesë n’ pergjithsi e i katolicizmit n’ veçanti.
    Kur asht pushkatue n’ 46 Pader A. Harapi, Enveri, per servilizem i pati thane amasadorit jugosllav, pa t’ cilte nuk luante kamben: ” E pushkatuem edhe nji prift”.
    T’ gjithë klerin katolik i ke pater antonharap, prandaj duhen zhduke te gjith po te doni komunizmin,- iu pergjigj ambasadori.
    Vazhdoni me teorinat mashtruese te teoricienve hoxhist, se Evropa e di ketë mentalitet te shqiptarve. Shif ku i keni sot katoliket e Evropes katolike ku jan÷na sulë e macece maçok pa kurrfare shprese. ..
    Po pertoj me shkrue mâ.
    E DI SE NUK E SHFAQ GAZETA KRIPTOKOMUNISTE KETE KOMENT. ANI. UN’ E SHPREHA MENDIMIN.

    1. Andi says:

      @KinKuba. Vatikani dhe prifterijte e tij gjakatare kane vra qindra e mijera njerez te pafajshem gjate gjith historise. Kane sulmuar me kryqazat e tyre dhe kane bere genocide mbi tokat e Bizantit. Pa kursyer gra e femije. Pas renies se Bizantit dhe marrjes se tij nga osmanet popullsia ortodokse filloj te marri fryme lirisht jo vetem nga ulja dhe heqja e shume taksave. Por dhe nga mbrojtja qe perandoria osmane i beri atyre nga kryqezatat e Papes.Dhe ata njezeri thane shprehjen qe ende kujtohet edhe sot:Me mire ne callmen e sulltanit se nen kesulen e Vatikanit.

      1. ec aty says:

        Prandaj o kokrra e budallait e hengren pushtimin osman 450-500 vjet popullsite ortodokse, se kishte debila si puna jote qe mendonin keshtu! Si perfundim ndihmen e kerkuan dhe ju erdhi vetem nga vendet perendimore, perndryshe ende do ishin nen Osmanet!
        Kuptove o TRULARASK!?

  8. Gjergj Mullaga i Rrencit says:

    PASKE MARRË NJI PSEUDONIM KRYEKREJE BOLSHEVIK. TI ” MIGJENI”. PO NA FLITKE EDHE ME KOMPETENCA LUTERIANE. SHIHI KU JANE SOT LUTERIANET, O BASTARDH SYLESH.

  9. Shoke kemi ne mes tene,shume armiq e tradhetor...bobo mos u qofte thene,vec qe s' kane gje ne dore says:

    Me behet qejfi qe ky e kupton bashkejetesen vllazerore fetare shqiptare,e cila eshte kontributi yne i shkelqyer ne kete bote te trazuar.
    Ne e dime ,se e jetojme ne shekuj,mire eshte ta kuptoj edhe ndonje,qe per arsyet qe ” nuk i dim”,nuk harin ta kuptoj…

  10. KOZi... says:

    Katolicizmi e mbajti gjalle shqiptarine ! Priftent katolik kane shkruar gjuhen shqipe historikisht. Alfabeti latin eshte kembengulje e dhurate e prifterinjve katolike. Muslimanet qe jetonin ne zona katolike edhe pse ishin shumice numerike perseri historia tregon qe ishin te vetedijshem qe te gjithe jemi shqiptare dhe stergjyshet i kishin katolik. Nuk ka ndodhur ne histori te vritet nje prift katolik sepse perdorte gjuhen shqipe . Kjo gje nuk ka ndodhur me kleriket ortodokse ! Shprehja -Tunxh bir – ate na kujton ,perndjekjet e shqiptarve ose klerikve ortodoks shqiptare nga kisha greke dhe grekomanet . Prandej u punua shume qe te krijohej Autoqefalia per te zvogeluar ndikimin grek qe eshte me tendence pushtuese e shkombetarizuese. Kujtoni historine e Camerise ! Nga kjo nuk mund te kemi pyetjen perse udheheqesi i katolikve nuk eshte shqiptar. Pergjigjen e jep historia dhe arbereshet ne Itali.

  11. beni says:

    Ndikimi ne lüften e dyte boterore ishte nga kisha katolikve e prapagande e saj Kunder cifutve e ciganve e popujve te tjere!
    Vatikani fshehu e legalizoj ter nazistet qe vodhen e kryen krime!

  12. Arben says:

    Nga ato qe kemi lexuar e kuptuar ne menyre modeste dime qe, Jezusi ishte nje bir i Hyjit revulocionar,qe u sakrifikua nga pushteti romak dhe paria e kohes hebreje per besimin. Besimi i tij fitoi perfundimisht mbi pushtetin 300 vjet pas lindjes se tij,ku perandoria qe e luftoi e ngriti duke e bere fe zyrtare kristianizmin. Jezusin e pasoi apostulli Pjeter edhe ky i martirizuar disa vite pas Jezusit ne Rome aty ne Kishen e tij prehet. Shen Pjetrin e pasojne Papet. Sipas hirarkise me Kardinalet e deri te prifterinje. Edhe Jezusi e ka njohur dhe kerkonte tek ndjekesit e tij respektimin e ligjeve te pushtetit dhe normave shoqerore. Mjafton citimi ku thoshte jepi Çezarit ate qe i takon atij. Ajo qe predikonte Ai ishte diçka me e madhe shpirterore. Pothuajse ne te gjithe predikimet e tij te deshmuara nga apostujt flitet per paqe dhe respektim te normave shoqerore e morale. Sa i takon fese katolike,pavaresisht kontradiktave nga skizma e madhe e Luteri, zhvillimet kane qene te jashtzakonshme,te pakten nga mesjeta e ketej. Mjafton te shohim kulturen europiano perendimore te diteve te sotme çka solli dhe zbulimin e botes se re,etj, ne nivele te pakrahasueshme me vendet e tjera. Nqf flasim per Kishen Katolike Shqiptare,kryesisht periudhen e rilindjes e ketej, faktet jane te pakundershtueshme qe prifterinje katolike krahas anes fetare kontribuan me shume se kushdo tjeter persa i perket çeshtjes kombetare e gjuhes shqipe,qe jane dy shtyllat kryesore te nje shoqerie. Ka shume,por tani po me kujtohen vetem Fishta e Mjeda. Sa i perket teorise qe prifterinje perfshihen ne politike kjo eshte absurde dhe propagande e paster e kamofluar gjoja pokitike,por mendoj shume me e rafinuar se politikisht. Asnjehere prifterinje nuk jane marre me politike dhe nuk kane perçuar tek besimtaret preferenca te kesaj natyre,por te keqen e shoqerise ato e kane denoncuar dhe e denoncojne pa frike para besimtareve e publikisht,e nqf kjo merret si politike atehere ky eshte problem i funksiominit te shtetit dhe i liderve te saj. (Pa anashkaluar edhe besimet e tjera te cilet meritojne respektin e shoqerise per kontribute ne ndertimin e shtetit shqiptar,por po flasim per kete teme qe u prezantua). Qe feja ka kontribuar gjithmone per mire ne shqiperi,por kane qene interesat e pushteteve dhe individeve ato qe e kane shkaterruar vendin.

  13. poshte ramozani o gjerman aga says:

    edhe Shaban Norja i tha kurani te priste koken Aishes .

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje