A ka ndodhur vërtet Lufta e Trojës, apo kemi të bëjmë me një gënjeshtër greke?

17 Qershor 2020, 12:13Kulturë TEMA
A ka ndodhur vërtet Lufta e Trojës, apo kemi të bëjmë

Bazat e letërsisë perëndimore, gjurmohen zakonisht në epikat e Greqisë së Lashtë. Veprat homerike si “Iliada” dhe “Odisea” janë ndër veprat më të njohura të letërsisë. Ato flasin mbi historinë e Luftës së Trojës, një rrethim 10-vjeçar i një qyteti të quajtur Trojë nga grekët. Iliada tregon se si gruaja e bukur e mbretit të Spartës Menelau, Helena, u rrëmbye nga princi trojan, Paridi.

Për të rimarrë Helenën dhe për të ndëshkuar trojanët për gjestin poshtërues të Paridit, Menelau ndërmori një sulm të madh ushtarak kundër Trojës. Për 10 vjet më radhë grekët  e mbajtën të rrethuar qytetin e Trojës, derisa më në fund falë një dredhie ajo u mposht dhe u shkatërrua.

Tre mijë vjet më vonë, arkeologu gjerman Hajnrih Shliman zbuloi një sit arkeologjik të njohur si Hisarlik në Turqi, për të cilin shumë ekspertë besojnë se është qyteti i shumëpërfolur i Trojës. Qyteti u shkatërrua diku në Epokën e Bronzit të Vonë.

Gjithsesi, pyetja nëse shkatërrimi ishte apo jo vepër e një ushtrie greke, mbetet pa përgjigje. Arkeologët e kanë studiuar prej kohësh sitin në fjalë, dhe nuk bien ende dakord me mundësinë që ka ndodhur realisht një ngjarje e tillë. Burimet janë të kufizuara, dhe ekspertët janë ende shumë të ndarë nëse historia e përshkruar tek “Iliada”, bën fjalë për një luftë të vërtetë.

Epikat e Homerit si një burim historik

Burimi kryesor i informacionit që ne kemi mbi Trojën dhe Luftën e Trojës, vjen nga “Iliada” e Homerit. Por fatkeqësisht, “Iliada” është kryesisht një vepër e ardhur në ditët tona e përcjellë gojarisht për breza me radhë, para se më në fund të shkruhej.

Kjo histori e gjatë orale, hedh dyshime mbi saktësinë e rrëfimit, dhe përshkrimet e ngjarjeve që ndodhin në libër janë të dyshimta. Për më tepër, Lufta e Trojës ndodhi diku në shekullin XIII Para Krishtit, pra të paktën 5 shekuj përpara datës më të hershme të kopjes fizike të Iliadës.

Pra “Iliada” na tregon më shumë rreth shoqërisë, luftës dhe kulturës në shekullin IX Para Krishtit, sesa në lidhje me Epokën e Bronzit. “Iliada” është pa asnjë dyshim një nga veprat më të rëndësishme të letërsisë botërore, dhe është krahasuar me Biblën për aftësinë e saj ndikuese tek arti, letërsia dhe morali perëndimor.

Grekët, dhe shumë komentatorë të tjerë të lashtë si Herotodi, besonin se Lufta e Trojës ishte një ngjarje historike që ndodhi realisht në “Epokën e Artë” të historisë së tyre. Shumë arkeologë modernë pajtohen me këtë konstatim, duke besuar se më së paku ka ekzistuar një lloj konflikti midis grekëve dhe trojanëve në veriperëndim të Turqisë në njëfarë kohe në Epokën e Bronzit të Vonë.

Megjithatë, është gjithashtu e vërtetë që detajet janë dramatizuar shumë, dhe se rrëmbimi i Helenës nuk ka qenë me siguri shkaku i luftës. Bazuar në dokumente nga civilizime të tjera të kohës, ekspertët spekulojnë se shkaku ishte ose politik ose “aksidental”, gjë që do të thotë se Troja ishte thjesht një nga shumë qytetet, të cilat ranë viktimë e sulmeve nga grekët.

Siti i sotëm arkeologjik

“Kandidati” më i njohur si qytet i Trojës, është një sit arkeologjik në veriperëndim të Turqisë i quajtur Hisarlik, i zbuluar në vitin 1870 nga arkeologu gjerman Hajnrih Shliman. Aty ekzistojnë 9 nivele vendbanimesh, dhe secili nivel është i ndarë në nën-nivele.

Arkeologët e hershëm besonin se niveli 7 A apo 7 B ishin Troja mitike, por të dhënat mbi shkallët prej qeramikës i kanë përjashtuar ato nivele. Sot niveli 6H, është kandidati më i mundshëm, pasi duket se ai është shkatërruar në një farë kohe në fund të shekullit XIII Para Krishtit.

Arkeologët e dinë që niveli 6 H u shkatërrua dhunshme gjatë atij shekulli, por nuk dihet natyra e shkatërrimit të tij. Zona nuk ishte shumë mbresëlënëse, me një kështjellë të vogël, dhe vetëm disa themele të dëmtuara që ekzistojnë ende sot.

Si e tillë, ka shumë pak prova të një vendbanimi të madh, ndaj arkeologët spekulojnë se ky sit mund të jetë shkatërruar nga ndonjë fatkeqësi natyrore, nga një pushtim, apo nga ndonjë ngjarje tjetër shkatërruese. Nivele të tjera të sitit, dihet që janë shkatërruar nga dhuna njerëzore, përfshirë nivelin 7 A, por shumica e studiuesve i kanë përjashtuar këto nivele si kandidatë të mundshëm për qytetin e Trojës nga Iliada.

Teori mbi gjasat historike të një Lufte Trojane

Për shkak të mungesës së provave të dobishme në Hisarlik, arkeologët vazhdojnë të mos bien dakord nëse Lufta e Trojës ka ndodhur vërtetë apo jo. Karl Blegen, një arkeolog që gërmoi në Hisarlik në vitet 1930, ka thënë se “nuk mund të dyshohet më” që grekët vendosën rrethimin në vendin e njohur si Hisarlik, dhe në fund e shkatërruan atë. Gjithsesi, ky mendim ishte i bazuar në besimin se niveli 7 A ishte Troja mitike, ndërsa ekspertët modernë nuk pajtohen me këtë pretendim.

Hisarlik: A është Troja?

Në fakt, shumë historianë e kanë kritikuar Blegen, për vendimin e tij të nxituar për ta shpallur nivelin 7 A si Trojën e vërtetë. Mozez Finli dhe të tjerët, e kanë quajtur përfundimin e tij një “akt besimi”, dhe treguan një mungesë thuajse totale të provave, që sugjeronin se rënia e Trojës u shkaktua nga një ushtri greke.

Historianë si Finli janë shumë më konservatorë në interpretimin e provave të gjetura në Hisarlik, dhe mbështeten tek tekstet bashkëkohore të asaj periudhe, konkretisht në ato të Hititëve, që në shkrimet e tyre përmendin një sit që mund të jetë Troja.

Ata sugjerojnë se shkatërrimi i këtij qyteti, mund të ketë qenë ose politik ose “aksidental”, çka do të thotë se niveli 6 H u pushtua si pjesë e një plaçkitjeje ose bastisje në shkallë të gjerë. Teoria më e zakonshme, është se tregimet e Iliadës janë kryesisht të pavërteta, por kanë lindur nga një ose më shumë të vërteta të vogla nga e kaluara e largët e grekëve.

Ndoshta ka pasur një konflikt të Epokës së Bronzit, historia e të cilit mbijetoi shekuj, u transmetua gojarisht, dhe siguroi bazën mbi atë që u bë më pas guri i themelit të letërsisë dhe mendimit perëndimor. Shumica bien dakord se shkaku i një lufte të tillë, ka qenë më shumë gjasa politike sesa romantike, dhe se në të ishin përfshirë më pak luftëtarë.

Deri në ditën kur do të zbulohen më shumë të dhëna, nuk ka asnjë mënyrë për të arritur në përfundimin se Lufta e Trojës, ishte një ngjarje e vërtetë. Për shkak të mungesës së provave, edhe për të dëshmuar se Hisarliku është Troja e vërtetë, çështja nëse Lufta e Trojë u zhvillua vërtet ka mbetur pa përgjigje.

Sidoqoftë, duke pasur parasysh që “Iliada” është një vepër letrare e transmetuar gojarisht për shekuj me radhë, para se të shkruhej, arkeologët kanë hezituar të konstatojnë se një ngjarje e tillë ka ndodhur vërtetë. Por shumica e tyre janë dakord se me shumë gjasë, “Iliada” dhe “Odisea’ të jenë frymëzuar më së paku nga një ekspeditë ushtarake në shkallë të gjerë, që ka ndodhur dikur në Epokën e Bronzit të Vonë.

DailyHistory – Bota.al

88 komente në “A ka ndodhur vërtet Lufta e Trojës, apo kemi të bëjmë me një gënjeshtër greke?”

  1. Theatre and Drama says:

    Arqileja eshte ai ne photon 1?

    1. Flm says:

      “A eshte e vertet, apo kemi te bejme me nje genjeshter Greke”.
      ###
      Terthorazi le te nenkuptohet qe Iliada e Homerit (si i vetmi burim) eshte veper Greke.
      ###
      Vec kesaj ky artikull tendecioz verteton edhe nje here luften qe i behet Sot Greqis per ti mohuar dhe per ti pervetesuar ngjarjet e verteta historike.
      ###
      Shlimani 100 vite para se te zbulonte Trojen ishte i sigurt ne vertetesit e Iliades, kaq i bindur sa shpezoj gjithe pasurin ne kerkim te Trojes dhe perfundimisht u vertetua.
      ###
      Majmunat e sotem qe mendojne se jane me te zgjuar se Shlimani, fillojne dhe thurrin endra dhe konspiracione.

      1. vang says:

        PER FLM: Homeri i verber ishte nje rapsod shetites i cili kendonte legjenda dhe asnje nuk eshte i sigurt per origjinen e tij.THJESHTE NJE RAPSOD SHETITES.Ne se LUFTA E TROJES vendoset ne shek XII para Krishtit percakton dhe fillim apo nje zhvillim te shoqerise njerzore,po qe se do te ishte e vertete. Homeri datohet te kete jetuar rreth shek VI para eres se re pra 700-600 vjet mbas luftes. Dhe keto legjenda qe kalonin goje me goje gati 10 shekuj ,u shkruan duke zgjedhur nje variant nga te shumte ,shume me vone nga Homeri pasi doli dhe shkrimi.Nuk perpiqet njeri tu a marri grekeve EPOSIN HOMERIK por nuk jane te bindur ne vertetsine e thenieve te Shlimanit. Ne shume vende aty rrotull jane gjetur germadha te ngjajshme me ato qe Shliman pretendonte se qe TROJA.Deri tani historia njihet me nje perqindje relativisht te mjaftueshme te fakteve historike qe fillojne 7-6 shekuj p.e.re.DMTH shkenca historike deri aty qendron he per he.Shtyrja me thelle deri ne shek XIII-XII kerkon fakte shkencore.Ata qe kundershtojne Shliman i cili nuk qe as arkeolog.nuk jane majmune por shkenctare, i dashur FLM.

        1. ben says:

          Vang-edhe ne kemi eposin e veriut qe tregon se si kreshniket tane fluturonin me gjthe kale apo se si Konstandini u ngrit nga varri per te mbajtur fjalen e dhene nenes se tij per ti sjelle vajzen qe e martuan larg. Te tera keto jane perralla, qe as femijet nuk u besojne. Ne shqipot kemi nje barcolete me vezen e Nastradinit qe tregon se si mund te zmadhohen disa thenie qe pastaj besohen nga te gjithe.
          Nuk ka as me te voglin dyshim se mithi i ngritur gjate revolucionit grek te 1821-1822 luajti rrolin e vet ne krijimin e nje legjende qe u duhej fuqive te medha per te shkeputur kete territor nga Perandoria Osmane qe po vdiste. Edhe sikur te kete patur nje lufte te tille, ajoi me siguri nuk eshte bere per breket e Helenes, por per aresyen e thjeshte te interesave ekonomike. Nga ana tjeter, ne Iliada, greket permenden vetem nje here, kur thuhet se nje tribu e vogel grekesh ju bashkuan Akejve. Eshte absurd te flitet per nje grup individesh qe i bashkohen nje grupi tjeter te te njejtit identitet. Eshte njesoj sikur te thuash se nje grup shqiptaresh ju bashkua nje grupi shqiptaresh. Ky lloj identifikimi nuk perben bazen e dallimit midis ketyre dy grupeve. Me nje fjale, po qe se Akenjte do ishin greke, nuk ka kuptim qe te thuhet se greket ju bashkuan grekeve (akejve). Qe ne kete fjali, llogjika e thjeshte te ben te kuptosh se kemi te bejme me dy grupe qe u perkasin etnive te ndryshme. Se kujt etnie i perkisnin Akejte, ajo mbetet per tu pare, por ajo qe dua te theksoj eshte se vete Iliada na tregon se Lufta e Trojes, ne se eshte bere ndonjehere, nuk eshte bere nga greket qe ne ate kohe ishin te ndare ne Qytet Shtete qe luftonin kunder njeri tjetrit. E tere kjo legjende u krijua nga mbreti Bavarez Otto per qellime te pastra politike. Ne fakt, djali i tij u be mbreti i pare i Greqise.

          1. Tan Berat says:

            Koment i shkelqyer nuk kam cfar t’i shtoje

            1. Hoxh Armandi says:

              Asgje me e bukur se turkoshqiptare qe falen te xhamia e recepit me 4 raketa minare qe diskutojne per mitologjine Helene dhe filozofi.

          2. vang says:

            Ben: une nuk u futa te diskutoj ILIADEN por te theksoja se Shliman nuk eshte i besueshem jo per mua sepse une nuk jame ekspert por per shkencetare te tjere qe e vene ne dyshim.Sa per nevojen e Europes te kishte nje mbeshtetje ne nje rilindje per te realizuar revolucionin demokratik pa dyshim ju kthyen kultures greke te shek v p.e.re me shek e ”Arte’.Kur erdhen ne Athine nuk gjeten greket e lashte por me shume arvanitas qe nuk flisnin greqisht.Shek v ishte nje zhvillim i mahnitshem ,nje mrekulli qe nga artet,arkitektura,letersia me aq dramaturge e komediane,teatro,e filozofe te shquar qe i vune themelet filosofise.POR NE KOHEN E Bizantit Athina ishte gjithe balte se prifterinjve nuk u interesonte kultura demokratike dhe besimet ne shume perendi.Kur erdhi OTO ai donte ta ringjallte ate kulture qe ishte harruar.Bavarezi nuk krijoi legjendat ashtu sic thoni ju por nje bashkpunim i gjere u be per promovimin e kutures greke e romake sigurisht per qellime politike. Oto nuk mund te korigjonte legjendat dhe te thoshte kjo eshte greke dhe kjo tjetra jo.Ato i kish ”vulosur” vete legjenda dhe moren sa munden dhe i promovuan. KUSH do ti kundershtonte? Tani po behen perpjekje.Pervec akropolit te gjitha ndertesat klasike qe ka Athina i ndertoi ai dhe ndertoi edhe nje qytet ne Bavari sipas atij stili.Tani keto nuk kane te mbaruar dhe skam pse vazhdoj me gjate por jam dakort me shume cka shkruat ne komentin tuaj.Duke lene menjane interpretimet e ILIADES,KUJTONI VETEM ATO figura te ndritura ne shume fusha qe jetuan ne ate shekull.Eshte nje pasuri e vyer e njerzimit me rezerven se nuk do jene paraardhesit e grkeve te sotem .POR KJO ska rendesi se ata (greket e sotem) e kane trofeun (shek v) dhe thone ciletdo te jemi,ai eshte i yni,edhe arvanitas te jemi, pamvaresisht interpretimeve te legjendave dhe elemeteve te tyre te cilat jane me te hershme se shekulli i ARTE”.

        2. Ardian Kasapi says:

          Vella shqiptar, pa dashur te nderhyj ne mendimin tend, dua qe te krijosh 1 mundesi tjeter kendveshtrimi.
          Sipas shume studiuesve shqiptare dhe albanologe te huaj, une kam kuptuar se ne thelb te genjeshtres eshte çeshtja;
          Termi ELEN (dmth te lenet, pra ata qe u lejuan nga iliro-pellazget) qellimisht mbivendoset me fjalen GREK.
          Kjo ndodh ashtu si pa mendje, ashtu si kot, se e ka thene njeri ne TV, se keshtu tha edhe diktatori i rradhes, se keshtu thoshte edhe e dashura e 1 shokut tim emigrant ne Greqi, e keshtu me rradhe, e pastaj edhe femijet tane, edhe femijet e tyre, perdorin ne vend te fjales helen fjalen grek dhe pastaj ja ku u be i ligjshem termj grek dhe u ligjerua nga vete ne krijesa falso e 1821, (mos harrojme eshte marreveshja e pare unanime e ushrueseve evropiane te zanatit me te vjeter ne bote).
          Me pak kujdes dhe shume pasion mund te zhdukim erresiren qe femijet tane shyqyr zotit shqiptare ta kene rrugen te ndricuar.
          Te falenderoj qe me qetesi ti do e kutosh dhe shperndash.
          Te gjithe shqiptaret bashke behemi ahume fare vella.
          Para shqipe.

      2. mik says:

        Flm – Nqs lufta e Trojes asht genjeshter, ajo nuk asht genjeshter Greke. Historin e Greqise nuk e kane shkruar Greket, por Anglezet.
        Ne mesjete, jane Anglezet dhe Gjermanet qe i kane treguar Grekerve se nga vijne. Ballkani ka qene ne nje erresire te plote Otomane, aq sa ne Shqiperi edhe Skenderbeu ishte harruar.
        Perderisa Iliada e Homerit asht i vetmi burim i asaj lufte, kjo nuk mund te konsiderohet si burim i vertete. Perveç kesaj, kanget e Iliades dhe te Odisese, u mblodhen dhe u perpunuan ne kohen e Pesistratit ne she. e VI para Krishtit, dmth rretj 600 vjet mbas luftes se Trojes. Mbas asaj kohe dhe ketej, jane vu re shume nderhyrje per te ndreqe sinkronizimin e rrjelljes se historise Greke.
        Shlimani nuk ishte nje arkiolog i diplomuar, por ishte nje i pasur i cili kishte pasion antikitetin Grek dhe vendosi te bente kerkime per zbulimin e qytetit te Trojes. Zbulimi i Shlimanit asht teper i diskutueshem. Qyeti ka permasa teper te vogla per me prodhu nje lufte dhe nje rrethim 10 vjeçar nga nje ushtri aq e madhe ( simbas Iliades ). Shlimani ishte Gjerman. Gjermania ka dhane kontribut te jashtzakonshem per ndertimin e historise se vjeter Greke. Edhe pse Frederik Shliman nuk ishte arkiolog i diplomuar, ai ne Greqi ishte kaq i randesishem, sa qe kishte shtepine ma te mire ne Athine dhe si bashkeshorte, nje nga grate ma te bukura te Athines, e cila ishte Greke. A do thuash ti qe keto gjera nuk influencojne ?
        Per dijeni, Homeri nuk i permend e as nuk i njeh Helenet, Jonianet dhe Dorianet, te konsideruar si paraardhesit e Grekerve.
        Pra, lufta e pershkruar prej tij, kurrsesi nuk mund te kete qene lufte Greko – Trojane, por nje lufte midis fiseve Pellazge, qe flisnin te njejten gjuhe, dhe kishin te njejtat zakone.
        Lufta e Trojes supozohet te kete ndodhur 3200 vjet me par. Siç thua edhe vete, Homeri asht i vetmi burim qe tregon per ate ” ngjarje “. Ti me te vertete mendon se ka ndodhur ekzaktesisht ajo qe shkruhet ne Iliade, dhe ajo çka tregohet ne film ?!!
        Edhe sikur Lufta e Trojes te jete e vertete, asht qesharake qe nje komb me pretendu, me pervetesu historine qe ka ndodhur 3200 vjet ma pare.

        1. ben says:

          mik-ne shume gjera jeni afer se vertetes qe mbeshtetet nga faktet historiko-gjeografike dhe nga konkluzionet logjike.
          Kush e ka parasysh gjeografikisht se ku ndodhet ajo qe besohet te jete qyteti i Trojes e kupton se nga pikpamja strategjike, Troja kontrollonte rruget detare per ne lindje, nga ku historikisht kane ardhur erezat qe shiteshin ne tregun Europian qe ne kohet me te lashta. Duke u nisur nga ky kendveshtrim, Troja mund te kete qene objekt lakmie per shume tribu dhe fise te fuqishme te Gadishullit Ilirik. Po kush mund te kene qene keto fise dhe cfare perkatesie etnike kishin?
          Sot pranohet gjeresisht nga bota jo akademike dhe nje pjese e asaj akademike, se keto fise kane qene popullsi greke. Po a eshte e vertete se greket e ndare ne Qytet shtete, ne konflikte te pafund me njera tjetren, te bashkoheshin ne nje fuqi te vetme per te sulmuar Trojen? Edhe sikur greket te bashkoheshin, nga pikpamja numerike, nuk do te mundeshin kurre ti benin balle nje ushtrie iliresh qe sundonin nje siperfaqe toke shume here me te madhe se sa zoterimet greke, me nje popullsi shume here me te madhe ne numer.
          Po te konsiderojme faktet qe vete Iljada na jep, ka zero mundesi qe “Akejte” qe permenden ne kete veper, qe i atribohet Homerit, te kene qene greke. Faktet jane se greket permenden vetem nje here ne Iliada, si nje fis i vogel grekesh qe ju bashkua Akejve. Sic e kam thene edhe ne komentin tim me siper, nuk ka kuptim te thuash se greket ju bashkuan grekeve (Akejve), vec ne rast se kerkon te thuash se: Greket ju bashkuan jo-grekeve (Akejve) ne luften e Trojes.
          Edhe sot, hapesira detare ku mendohet se ka qene Troja quhet “Gjiri Dardaneleve”. Dihet se pjesa perendimore dhe ajo veriore e Gjirit te Dardaneleve deri poshte ne territoret ku sot eshte Turqia, kontrollohej nga fisi ilir i Dardaneve, qe ka patur nje fuqi ushtarake shume me te madhe se sa te gjithe qytet shtetet greke te marre sebashku. Nuk ka mundesi qe vete greket, me forcat e tyre te paperfillshme te sulmonin nje fis qe i kalonte me here fuqite e tyre njerezore, qe perbenin ne ate kohe forcen ushtarake te nje kombi.
          Duke mos konsideruar se fjala “troje” ka kuptim vetem ne gjuhen shqipe. nga aresyetimet e mesiperme duket se Lufta e Trojes ka qene nje lufte midis Dardaneve ne njeren ane dhe fiseve te tjera te bashkuara ilire per te kontrolluar nje rruge teper strategjike detare dhe kjo per aresye te thjeshta ekonomike dhe dominim territorial.
          Miti i rreme i Greqise u krijua per motive te pastra politike, qe te motivonte rrembimin e ketij territori nga Perandoria Osmane. Fakt eshte se Revolucioni Grek 1821-1822 prej te cilit lindi shteti modern Grek, u be ne pjesen me te madhe nga shqiptaret dhe u udhehoq eskluzivisht prej heronjve shqiptare duke nisur nga Marko Bocari, Kolokotroni, Karaskaqi, Buobulina, qe historigrafia greke i paraqet te gjithe si greke, ne shumicen e tyre as qe e flsinin gjuhen greke, pasi ishin shqiptare 100 karatsh. Edhe vete K.Ministri i pare i Geqise moderne, Metaksa ishte shqiptar suliot dhe ne parlamentin e tyre te pare flitej shqip.
          Gjerat ndryshuan me vone kur faktori shqiptar humbi pozitat dominuese ne saje te politikave antishqiptare te fuqive te medha, por kjo eshte nje tjeter histori qe meriton te diskutohet ne forume te tjera.

        2. Lee lee says:

          Mik.. Per jeten shkenca merr per Baze dicka abstrakte.. qe jemi pasardhes te grimcave nga shperthimi. Kurse dicka te shkruajtur ne gjuhen e vet ty te duket qesharake qe nje popull ta quaj aset te vetin. Bing Bangu shpirterore I Evropes eshte Iliada. Bekuar qofte ai popull qe kishte alfabet dhe gjuhe me koncepte qe ne jemi evropian sot.. Greket Jane nje popull qe edhe sot I japin conceptit evropian.Kurse ne vetem te pellasim … Diku kam lexuar nje nga profesoresh zviceriane qe kishte shkruajtur nje artikull.. Pse I urrejme greket. Pergjigjen Jami sigurt se do ta gjesh

          1. mik says:

            Lee lee – Per 3200 vjet kane rrjell shume ujera, dhe per sa i perket historise, ne nuk kemi asnje informacjon te sakte.
            Zakonisht zberthimi i historise se hereshme fillon nga nje pike qe duket ma e logjikeshme, por jo domosdoshmerisht e vertete. Nese zbulimet dhe interresat e ‘ ushqejne ‘ kete pikenisje, atehere thuret historia.
            Mund te bahen zbulime arkiologjike te pafundme, por nese ato zbulime nuk jane ne sinkron me teorine e Darvinit, atehere ato zbulime nuk perfillen si te verteta ( si psh injorimi i piramidave te Bosnjes ). Historia asht shkence jo ekzakte.
            Per sa i perket liades, ajo konsiderohet si zanafilla e literatures boterore, por a asht e besueshme se mund te shkruhet nje veper e tille direkt nga terri ?!! Jo. Pra, ka pase literature edhe para Iliades, por Iliada asht pikenisja, dhe patjeter asht ajo qe thu ti, qe Iliada asht Big Bengu shpirtnor i Evropes ( dhe jo vetem ).
            Persa i perket urrejtjes se Grekeve, ata nuk i urren kush. Ndoshta ka mospelqime ndaj tyre, nga prirja qe kane Greket per te pervetesuar gjithçka ne histori.

      3. meta says:

        Në Evropën perendimore Lufta e Trojës është mit, asgjë më tepër.
        Më majmun është një idiotë që beson në një arkeolog-avanturistë që përfitonte nga kërkime të tjeshta dhe përpiqej ti shiste për vepra të mëdha historike. Këto janë fakte.
        Në vitet e ’60-ta ishin nisur student suedez për në Greqi për t’u marrë me qytetërimin e vjetër grekë. Nga atje ata dërguan artikuj mbi qytetërimin grekë dhe gazetat suedeze i publikonin. Këto artikuj u popullarizuan nga lexuesit suedez. Pas 20 vjete u rrëfyen këta suedez: ” Kemi qenë të ri, Ishim të interesuar për këtë pjesë të historis. Në fillim këto shkrime që i dërguam për Suedi u pëlqyen nga lexuesit suedezë pasi që nuk dinin shumë për Greqin antike. Kërkesa filloj të rritet mirëpo ne nuk kem pas material nga kërkimet tona por ca shkrime të marra nga disa arkiva institucionale në Athinë. Shteti suedez na dërgonte ndihma financiare për kërkime të reja. Jetonim jetë luksoze dhe nuk donim të ndërprisnim, kështu që vazhduam të dërgonim për Suedi rrëfime nga qytetarët e thjeshtë grekë mbi historin e tyre të vjetër dhe i përpunonim që të dukej më intresante për lexuesin suedezë. Na pëlqente jeta luksoze dhe i publikonim rrëfimet gojore si punime shkencore”. Pjesë nga rrëfimet e 4 studentëve suedezë që për një dekadë mbushen gazetat suedeze me rrëfime dhe gojëdhëna mbi greqin antike si punime shkencore.

      4. Gjergj Pali says:

        Cka m…n ka soji i sotëm amalgam gërqër me DARDANËT e Dardanisë ILIRE, themeluesit e TROJËS.
        Jetojmë në motin e INTERNETIT e të studimeve të shumta me rezultate shkencore shumë të avancuara.
        Trillimet e fabrikuesve të historisë po shkrihen e shkrihen.

    2. ♧■♢■♡■♤ says:

      Greket besojne akoma se dielli retullohet rreth greqise dhe ne fillim lind ne greqi pastaj neper bote
      Race mongolesh arabesh iranianesh dhe indianesh
      Race qe nuk rregullohet
      Race e veremosur, nuk ja vjen te diskutohet
      Mjafton te lexosh tfgs enter dhe abc tek tema
      Cdo gje eshte e tepert

      1. Theatre and Drama says:

        shiko shiko pak,Arqileja me veshje (sportive) Nike…haha

      2. Theatre and Drama says:

        siç e kane shpjeguar sakte komentuesit larte e poshte,jo vetem per “Luften e Trojes” nuk ka prova shkencore nese ka ndodhur,pra jemi vetem ne ujerat e hipotezes,por edhe nese ka ndodhur realisht,ajo ke qene nje lufte si te gjitha lufterat,per qellime ekspansioni territorial,ekonomik e politik,
        e cila me pas eshte veshur me mit,e kthyer ne legjende,transmetuar si gojedhene,ne fund Homeri e hodhi ne Iliade..eshte e kote te shtosh gje tjeter,

        per ate qe thua,rrace e perzier..kjo eshte teme tjeter,
        kjo popullsi qe jeton sot ne Greqi nuk ka lidhje fare me Antikuitetin,keta sot jane perzierje te kombesive qe jetonin nen ombrellen e Perandorise Osmane.po te shikosh hartat e shek.XVl-XVlll,ne kete territor,sot Greqi, perzierja etnike ka qene me e dendur se ne cdo pjese tjeter te Perandorise osmane,ku turqit(osmanet) dominonin qarte..

    3. abc says:

      Po ai eshte Arqileja Shqipo.
      Kurse Αχιλέας (Akileas) i lashtesis eshte tjeter. Ahhh ore majmuna, o morra pidhi, qe kur nuk do mesoni te shqiptoni emrat e Heronjve dhe te Toponimeve Helene.
      Sepse per ju jan te huaja sa do qe i cileson Shqiptare.

      1. xx says:

        ABC.CDO popull ka menyren e vet se si i thote emrat.Ata i thone Thesallonikit e tjere i thone Stamboll,KOSTANDINOPOJE.Ata i thone HELVETIA ,’ΓΑΛHΑ, te tjere i thone Zvicra,Franca etj Ne Shqiperine e jugut ne i themi Arqilea sepse skemi edhe ”χ”.KESHTU QE sejcili ne rehatin e vet,dhe pa urrejtje.Heronje tani jane te gjithe botes dhe shumica nuk i thone as keshu si ne as ashtu si greket :ULIXI.(Te them te drejten nuk e di mire si shkruhet ne anglisht).

    4. Z says:

      Po si nuk ka ndodhur? Na i verteton edhe Eleni Kocaqe kur thote se Odiseja ishte Ilir,pellazg, Aga- memnoni,shikoni fillemin e emrit aga,me Minelaun pellazge gjithashtu me Achilin e me radhe! Saliu me Liken therresin per lufte ne Shqiperi dhe disa i bejne thirrje nacionalizmit qe do te thote lufte!Qetesohuni shqiptare te Ballkanit perendimor!

    5. k says:

      O te dashur shqiptare! Ne jemi armiq te vetes tone! Edhe Skenderbeun qe e njeh Bota nuk duan ta praojne! Ka nene serbe thone! Kur ne vrasim njeri tjetrin per Saliun dhe liken Greqia dhe fqinjet punojne per te miren e popullit te tyre! Kur Saliu ben thirje per lufte Shoqata e Marin Memes dhe Elenit ben thirrje per nacionalizem! Vellezerit Budina akuzojne Ramen qe ja u ngjiti Coronen! Kemi qene edhe do te mbetemi sherbetore nga mentaliteti i varfer qe kemi!

  2. Bob says:

    Kam pershtypjen se kemi te bejme me picken e sateme. Hajvan

    1. Partizani Velo says:

      Normal qe eshte e vertete…e kemi pare dhe film bile. Edhe legjendat e Herkulit te verteta jane…edhe ne Shqiperine e Jugut ka “Greke” te vertete..

  3. Nji Bote me nji Histori te Rreme !
    Troya – (aty ku pretendohet te ket ndodhur Hataja per Helenen,
    nuk ka pa gje tjeter veec nji
    Ndertese e zakoneshme e kohe e ndonji Fermeri apo pe jo Tregetari ,
    qe ndoshta ka taku Helenen diku ne Sparte
    e i ka rraur Krahun ne bel dhe e ka Rrembyer dhe Minella ,
    i dogji shtpeine Fermerit me palle
    si ajo qi perlqente Helena
    Homeri pastaj ne Fakt e Ironizoj kte lufte ,
    lere cfar trillohet sot per Shplarje Truri Grekeve ?

    1. Fitili says:

      Po ca merreni me greket aman, vari trapin ketyre. Keta dhe veten e genjejne e kenaqen koqet me fantazine qe kane rreth vetes.
      Grek hesapi, po the grek i ke thene te gjitha.

    2. ilir says:

      kur iliret ne shekuj jtonin ne trojet qe shtriheshin deri ne trieste dhe gallate te bosforit kur nuk ka pasur as sllave as grek . na duhet te degjojme dhe prralla me vic dhe qis sic kane bo me emra qytetesh e fshatrash ashtu dhe me legjendat e historite tona duke i greqizu e sllavizu

  4. Labi says:

    Ku e gjejne lidhjen lufta e trojes me termin Greqi.

    1. Flm says:

      O Lab i trash … ate thote edhe Helada sot, ku e gjetet o barbar kete emer (Greqi) qe na e ngjitet, sepse ne pervec emrit Heladha as njofim as perdorem nder shekuj emer tjeter.

      1. Bubi says:

        Pse di shqip ti qirio FLmut?

      2. Leonard Sota Ingolstadt Bayern says:

        Po ti ore flm cpate ?? Sa here bejne ndonje koment per Greqine dhe greket , ti e mer personalisht dhe terbohesh ,te mer bytha zjarr , cke ti , ti sje grek grek , ti je shqiptar i grekezuar ,gjysem grek , po je dhe gjysem se me duket se te favorizoje pak , shume si puna jote kane probleme , duan te hiqen superiore ndaj tjetrit , duke renditur veten diku me lart , pa e ditur nese u takon apo jo , ka dhe te tjere qe bejne keshtu si ty , ata duan te demostrojne me force se sa shume greker jane , ata kane problemin dhe mizen nen kesule dhe pikpyetjen komplekse ” nese jane grek epo jo ” . Ata jane cobener , cemer te grekezuar dhe te kamufluar bukur nga ndjekja e Napolon Zerves , arnaute dobica te Ali Pashait , bytha ka dyzet damare o flm mblidhu pak se ste gjen gje . Ata e kane problemin , te tjeret skane voje per demostrim prejardhje , e dine qe jane greker dhe nuk duan tja dine nese e beson dikush apo jo ….relaksou pak dhe mos u hidh si pushka e jevgut , mere me qete , ketu bejme komente , ndoshta te gabuara ndoshta te drejta , ketu as shtetesi nuk ndajme as, pasuri dhe as prejardhje ……..shume ne Shqiperi e vene ne dyshim origjinen e heroit kombetar shqiptar , Gjergj Kastrioti Skenderbej , ka plot gazetare dhe analiste dallkauke , e pastaj ?? demoraci kemi ku kushdo thote dhe beson ate qe do , he babush , mos u terbo , kalma pak , ste gjen gje ….

        1. Flm says:

          Ti qe e luan “patriot shqiptar” nuk e kupton te keqen qe i behet Shqiperis armiqesia me fqinjet dhe aleancat me Turko-Arabet.
          ###
          Nuk e shikon sa shpesh hidhen ne medja lajme kundra Greqis.
          Je dritshkurter dhe nuk e kupton qe kushdo qe ushqen armiqesi me Greqin eshte Armik i Shqiperis.
          ###
          Duam apo Jo Greqia eshte Europ (eshte certifikuar nga Europa per standartet e saje, te cilat nuk ngelen Shqipot ti diskutojn).
          Greqia eshte perfaqesuesi i Europes dhe Shba-s ne Ballkan per ndertimin e Stabilitetit, paqes dhe bashkpunimit.
          ###
          Kurse politikanet Turkofil dhe Turko-financuar e dredhin si kurvat duke futur Shqiperin ne telashe ne makrokohe.

          1. Ca thu me says:

            O qirje ka ISO(standarte) greqia? I vetmi vend ne bote qe ska asnje minoritet jane te gjithe greke pa perjashtim hahaha

          2. meta says:

            ore greku i pa flm.
            C’ke që pisket këtu mes shqipëtarëve. Je bër si ajo dhia që hyp nëpër maja të shkrepave edhe në fund klithë meeee meeee dhe asgjë më tepër.

      3. të lutem më kupto flm says:

        ore flm kjo tregon se meqënëse ti e pranon se emrin greqi e kanë vënë shqiptarët i bie që shqipëria ka qënë shumë e madhe sepse e gjth bota ju njeh me emrin greqi dhe jo ellas prandaj mos u bëj nacionalist për 200 evro si kacifa apo si ai që djeg flamurin para një viti dhe e nxjer sot por pa treguar fytyrën të jesh patriot jam dakort por jo nacionalist nacionalistët e vërtetë dalin hapur si ata që dolën në përmet që për mendimin tim është gabin se ngjallin urejtje kurse ti dhe unë dalim me pseudonime prandaj ke kurajon të shash e të ofendosh

      4. vlora.vlora says:

        Flm; mos u mer me kete fshatarin lab dhe me shume nga keta plehrat e tjere ,historine e lashte te shtetit Helen e njohin te gjithe neper bote ,s eshte nevoja te degjosh keta turko dashamires qe e ngrene bythen perpjete ne mes te tiranes .Kur thua neper bote ΕΛΛΑΣ te gjithe e kuptojne .,kur thua Albania ???ku eshte kjo thone .Ty labi do te qi gruan dhe motren ,se je mesuar te ofendosh te tjeret duke bere patriotin neper portale ,s besoj te kesh ndonje ip statike fshatar i qelbur se do te vij ,andej nga se pret .Nje fjale e urte thote ;; Jepini kaloresit ate qe i takon :

        1. Pd rrumpalla says:

          Vlora vlora….po sikur të ti (γαμισ ) unë motrën, gruan (και ότι άλλο επιθυμείς) tënde, jo për gjë. po të kam nga Vlora,të mos mundohem të shkoj larg. Mbyllle buçen o lebel muti.

  5. Kozmos says:

    LUFTA E TROJES ESHTE E MUNDUR, QE TE KETE EKZISTUAR , PASI NE ATO VITE KISHTE ME SHUME LUFTRA SE SA PAQE .

  6. Anesti says:

    Normal qeeshte nje perralle e bukur si kemi ne gjergj elez aline ,mujin e halilin, si kan englezet robin hood o zvicerianen til ulenshpigelin ,.pastaj ne artikull shkruhet greket atehere termi grek nuk egzistonte ishin fise helene te ndryshme here ne aleance here ne luft me njeri tjetrin . Artikull i pershtatur jo mire dhe pa informacion . Pjesa me dermuese e historianeve moderne greke besojne qe kjo lufte nuk ka ndodhur po eshte nje gojedhene historike .

    1. abc says:

      Po normale qe mitet (“Mithos” Gr.) e shqipove jane sajesa pa data dhe periudh kohore, sepse emrat Elez, Ali, Halil dhe Muj (shkurtim i emrit Mustafa) jane emra Otomano-Turko-Arab, qe vertetojn ose jane te mesjetes dhe jo te lashta ose jane peralla sepse keto emra nuk ekzistonin ne Arberi perpara pushtimit Ottoman.

  7. Reni says:

    Qe greket genjejne kete e dine dhe femijet e sapolindur ?
    Gjithsesi iliada e grekeve te lashte mbetet nje veper e bukur!
    Merite ka dhe nje perkthim shume i mire ne Shqip qe ju eshte bere autoreve te greqise se lashte si Eskili, Sofokliu dhe Euripidi.

    1. Qendra says:

      Iliada e heleneve, qe te te korigjoj.

      Keta qe i therrasin vetes grek sot jane nje nje tufe bastardesh qe u shpiken ne 1835.

  8. e fundit says:

    …nje studiues italian ka vertetuar qe kali i trojes nuk ishte nje kal druri por ishte nje barke pak e madhe ku ne maje te barkes ishte nje koke kali prej druri dhe barka quhej HIPOS ( pra hip ) dhe ai thote qe ka shume mundesi qe lufta eshte bere ne brigjet e ilirise se e para kur thuhet qe ATA SBRITEN NE JUG TE TROJES dhe themeluan Bylysin, dhe sipas tije pas luftes se trojes ata e shperndane ne brigjet e italise ku themeluan qytetet si Roma, Chioxha, Eraclea, Quarto Daltino, etj, pra duhet kerkuar ne tokat tona se dhe fjala troje eshte toka .eshte e pa besueshme qe troja te ndodhet ne turqi, se lind pyetja perse do udhetonin aq large nga frika dhe ariten ne brigjet e italise se veriut , ku fare mire strehoheshin ne brigjet e detit egje- jo pa qellim dy studiues amerikan vajten ne lezhe per te pare themelet e kalase se lezhes qe ngrihet mbi nje koder te vogel ashti si e pershkruan homeri.

    1. Shkenca Islamike says:

      O gjynah po thuaj emrin e vertete Hajdar mongoloid – Aleksandri i Madh pushtoi gjithe territoret deri ne kufirin me INDINE, dhe donte te vazhdonte dhe me INDINE po te mos refuzonin trupat nga lodhja dhe Aleksandria e egjyptit te sotem eshte quajtur per nder te tij.

      Ku jane rrenojat ne brigjet e Ilirise apo moren dhe gurat me vehte greket e “keqinj”.

    2. abc says:

      O majmuni Hipo, o debil, o inferior qe historin e shruani sipas endrave tuaja.
      Perse te besojme qe fjala “Hipos” eshte fjal Shqipe “hyp” dhe mos te besojm versionin “Hipos” ne Gr = “Kal” ne shqip.
      Sistemi Ndërkombëtar i Njësive, SI, e cileson “Hp” (hipos) si “kuaj fuqi” dmth nje motor eshte 1.500Hp.
      Apo edhe kete e kane fallcifikuar Greket.

      1. Tony says:

        O idiot he qendron per horse power. Ne kete rast per fuqine motorike.

      2. ben says:

        abc-juve neogreket jeni te osesionu nga gjuha greke sa qe cdo gje do tia nxirrni prejardhjen nga greqishtja.
        Zotrote mund te jesh shume “i forte” ne historine qe te ka mesuar prifti i fshatit andej nga Greqia kur mblidhje ullinjte e portokallat, por nga gjuhet dukes se ke nivel lopcari.
        “Hp” d.m.th “Horse Power” (ne ship-kuaj fuqi) dhe vjen nga gjuha angleze dhe jo nga greqishtja sic po na perrallos zotrote

      3. mik says:

        abc – hp do te thote horse power, jo hipos.

      4. Gaqi says:

        E pra tope: Hipos me ja hip kalit.
        Pirdhu

  9. Qendra says:

    Ka ekzistuar apo jo lufta e Trojes , 2 gjera jane te sigurta

    1) Historia e Heleneve fillon mbas 750 para Krishtit.

    Minionat e 1200 para Krishtit nuk ishin helene dhe Mikenasit qe pretendohen te kene pushtuar Mionianet nuk ka fakte qe ishin helene.

    As Lineari A i Mioninave dhe as Lineari B nuk jane greqisht.

    2) Neo greket e sotshem as me Helenet nuk kane lidhje genetike dhe kulturore dhe lere me me luften e Trojes se kohes se Bronzit qe mund te mos kete ekzistuar fare.

    Neo greket e sotshem jane nje tufe bastardesh qe mburren me fustanellen Shqiptare, ku nje pjese e.madhe jane sperme arvanitasish ose myslimanesh Shqiptare qe i kane sunduar romejte dhe vllehet ( qe u bene neo grek me vone) per qindra vite me rradhe

    1. Shkenca Islamike says:

      O KOPIL arabo – mongoloid, eshte i dokumentuar qe nga 750 BC , nese kultura mionase eshte humbur nuk dmth qe nuk jane pjese e se njejtit civilizim.

      Hahaha gjithe ai civilizim qe eshte baza e qytetrim te sotem dmth qe nga 12 BC deri ne 1450 dmth rreth 3000 vjet civilizim u zhduk pastaj pa lene gjurme se erdhen hajdutet myslimane qe vetem dine te shkaterrojne pastaj – komplet pisllik si puna jote ………

  10. Z says:

    Po te pranojme se luften e Trojes e bene Grekerit, lerini menjane keto histori! Historianet e rinj shqiptare na thone se Menelau dhe Agamemnoni ishin pellazgo-ilire po ashtu dhe Achili,Odiseja dhe te tjere! A ka egzistuar emri Greqi, ne ate kohe, qe sot themi lufta greke trojane?! Greket ndoshta e vodhen historine, ashtu si neve krijojme histori sikur Skenderbeu, ka qene gjysem serb. Thone se ,kur do te vendosej se cfare do te ishte gjuha zyrtare ne Amerike, lobi grek tha ,qe te flitej greqisht dhe kur u pyeten se perse thane “sepse ne greqi ka qene Sparta dhe Athena! Argument i bukur dhe i forte! Po pse ndoshta greket i vodhen historin pellazgo -ilireve! Sepse Shqiperia s’ka patur kurre shtet ,as kur ishte pellazge as ilire, as sot dhe s’do te kete kurre! Pse? Sepse jemi shqiptare dhe Saliu eshte Shqiptar nga Vicidoli spiun i Serbeve! Dhe keshtu do te jete pergjithmone sa te kete shqiptare ne Shqiperi. Biles grekerit bllokuan per vite te tera Maqedonine per shkak te emrit kur dihet se Filipi ka qene lindur ne Maqedoni,jo ne te sotmen me sllave dhe shqiptare! Ata pervetsuan edhe Alexandrin e madh! Une cmoj punen e Elenit dhe Marinit per sensibilizimin e opinionit, por degjova dike dje ne Gjirokaster qe fliste per dinjitet shqiptar dhe brockulla te tilla?! Shqiptaret duhet te mesojne te bejne shtet para c’do gjeje tjeter!

    1. Nick says:

      Or ti miku Z e madhe e shtypit! Ke noj far lidhje me trunin tat ti plako, apo i ke than ik pirdhu, se t’asht djeg qarku? Ça lobi grek në Amerik thu or teveqel? Kur ka pat nojher çështje të tilla në Amerik or qyp? Kush ka pyt për grek, e për shqiptar kur u kolonizu Amerika, or koloneli Zampa? Ku u gjet ky lob grek n’koh t’kolonizatorve n’Amerik? Ku ke pa noj koloni angleze që t’ket vu si gjuh zyrtare naj gjuh tjetër që s’ka lidhje as me vendsit, e as me pushtusin? O viktima propagandash, që lexoni dhe dgjoni gomarlliqe n’internet dhe i merni për t’vërteta.

    2. ben says:

      Z-Greqia nuk ka ekzistuar kurre para 1823-it, kur u krijua shteti gerk nga fuqite e medha. Kapaturevetem qytet shtete grekesh ne territore teper te kufizuara, qe luftonin kunder njera tjetres.
      Sa i perket Ilireve, njohurite tuaj jane shume te ceketa.
      Iliret kane patur Mbreteri qe jane krijuar nga sundimtare shume te fuqishem. Nje nga keta ka qene p.sh,. Bardhyli, apo Teuta, mbreteresha e Ardianeve me qender ne Shkodren e sotme. Dardanet kane patur po ashtu nje mbreteri te fuqishme. Po keshtu ishin Liburnet e te tjere fise ilire.
      Qe te mesosh me teper, te rekomandoj te lexosh ndonje liber historie mbi iliret dhe jo vetem ato te shkruara nga autore shqiptar.
      Millan Shuflaj eshte nej autor shume i besuar qe studjoi iliret dhe ishte i pari qe beri lidhjen e shqiptareve te sotem me iliret antike.

  11. Labi says:

    O flm pytjen e kam bere duke ditur pergjigjen,sa per te trashe ashtu tu ka dukur.

  12. Shkenca Islamike says:

    Kultura greke eshte baza e qyteterimit evropian dhe mesohet ne te gjitha shkollat perendimore – dhe fjala evrope vjen nga Greqishtja.

    Turqve nuk ju dihet origjina – Turkmenistani eshte ne azi. Osmoni i lavdishem ishte hajdut qe plackiste dhe ndante placken. Dhe ne shqiperi vetem ate pune bene, vodhen cfare kishte per te vjedh, pastaj djemte i merrnin per ushtare vajzat per harem……

    1. Qendra says:

      Qe ju neo greket vlleh greqisht foles jeni robqira dhe nuk ka.mbet askush ne ballkan pa ju qi fisin kjo dihet.

      Ata qe ju kane shkerdhy me.fort kane qene Shqiptaret myslimane ama. Nuk ishin ” turqit” e Anadollit ata qe ju qinin grate dhe ju sundonin , ishin Shqiptaret.

      Ajo cka me cudit me shume tek ju eshte kontradikta e thelle qe keni.

      Shume here i akuzoni Shqiptaret qe kane bashkepunuar me Perandorine Osmane dhe qe ju kane qire gjyshet juve.

      Tani nga ana tjeter po thua qe Osmanet paskan marr djemte per ushtar dhe vajzat per harem…

      Po mire o vlleh rrot kari, nese e kane bere kete gje ne Shqiperi, a e imagjinin dot se cfare kane bere ne tokat qe jane pjese e Greqise sot?

      I bie qe Osmanet te mos kene lene gjyshe dhe stergjyshe te cdo greku pa shkerdhyer pastaj.

      Nejse gjithsesi nuk eshte e vertete, Shqiptaret ishin nder themelet e Perandorise Osmane dhe kane qene sundues ne tokat e tyre ne Parandorine Osmane qe ne shekullin e 15.

      Gjate kesaj kohe Shqiptarat sunduan gati gjysmen e Ballkanit dhe vet Perandorine Osmane.

      Me duhet te te informoj qe pervecse Shqiptaret qinin gjyshet e tua, ne haremin Osman kishte me shumice vllehe, romeje, serve e sllave. Shqiptare kishte gati 0.

      Ne shkolla mesohet per kulturen helene o rracqir, per filozofine, letersine, arkitekturen helene.

      Jo per kokteilin e rracave dhe kulturave qe eshte Greqia e sotshme.

      1. Shkenca Islamike says:

        O plehre orientale – shqiptaret Muslimane jane KOPILAT qe lane ushtaret turq kur merrnin liridaje, pyete dhe njehere mamin qe ta vertetosh…… Greket i perzune kopilat e vet ne Turqi vetem ne i mbajme akoma.

        Cfarde themelesh o qyq shqiptaret ishin MERCENARE me cmim te lire dhe hyzmaqar o gomar, dhe turqit ju perdornin si mish per top, se ja njihnin koken.

        O kopil arabo – mongoloid, e shikon qe dhe nga zhvillimi mendor je saktat. Cila eshte kultura ottomane di ndonje gje qe te kene bere. Cfare lane ne Shqiperi pas 500 vjet pushtimi, mund te me permendesh ndonje gje ? Dmth pervec te dyshimteve si puna jote qe nuk jane te zot per asgje.

        1. Marcus. says:

          Ta paska.qire Vllehen vetem me.nje Koment

  13. tropoja says:

    grekërve u lumte pavaresisht jane rrace e mire e keqe na pelqejne ne apo jo,gjithe bota flet greqisht ne gjitha lendet fushtat e shkences artit historise gjitha fillojne pothuajse me fjale greke dhe me ndodhi ne greqin e lashte,tani thua gjith bota jane budallenje amerika britania gjermania italia kina rusia etj qe e besojne kete dhe nuk e hedhin poshte?apo jane greket kaq te poshter tamam dinak e ja futen gjithe botes? jooo aspak ka prova e studime ku bazohen shkenctare e qeveri te ndryshme keshtu qe na pelqen ne apo jo bravo grejeve ju lumte

  14. Osoi says:

    Mbas 3000vjetesh do lexojn njerzit per luften e popllit shqiptar me heroin e madh Edi kunder korones Virusit dhe nuku do ta besnjne…

  15. Kerkushi says:

    Me pelqejne shume keto fotografite. T’emen paska pasur edhe atehere fotografi, dhe me ngjyra pa le. Ja ku i keni dokumentet qe lufta e Trojes ka ndodhur, me fakte interneti.

  16. USA says:

    Iliada eshte mitologji ,jo e vertete me Kalin e Trojes Homeri i thote botes kujdes nga greket mos ju besoni kurre se jane te pabese

  17. Te fala samarxhinjeve says:

    …qe jeni rota kari kjo duket, e para kush thote qe hipo quhet kali , hipo dmth ngjtje ne lartesi ngrihesh, e larte ( hipertension, hiperbola…) pra ngjitesh ,por studiuesi italian e shpiegon nga zbulimi qe ka bere per luften e trojes, dhe thote qe sishte kale por barka me koken e kalit (se ti je mete vertet koke karri prandaj lexo se lufta u be nga pellazgo iliret) dhekjo barke quhej hypos ( hip) spo zgjatem, se Historia ka filluar te rishkruhet , mashtruesit do vene ne pidhte matrave te tyre. Kaq ik pirdhuni ne greqin mashtruese

    1. abc says:

      O te fala satemes.
      Po perse lodhesh me hipoteza dhe nuk shikon se si e shjegon Bota fjalen Hipos ???
      Perse fuqin motorike e simbolizojn me “Hp” (kuaj fuqi hp).
      Ti o magjyp kerkon te injorsh madheshtin Helene duke perdorur perseri fjale Greke si Hiper-boli, hyper-market, Hyper-tension …
      Shko ne googel e vendos pas c’do fjale termin etymology dhe do te sqarohet kuptimi.
      Psh. “Hypo etymology”, “hyperbol etymology”, “Jonian etimology”, “semafor …”, “global …”, “europ …”, Pelasgian, Etnic, Patriot, iliri, music, harmoni, instct, ..

      1. Kerkushi says:

        o abc, me fal po edhe ti ia ke fut pordhes sa ke mujt, HP jane inicialet e “Horse Power” qe fjale per fjale ne anglisht do te thote fuqi kali, dmth “sa ka fuqi nje kale” e nuk ka te beje fare me gerqishten, as me te vjetren e as me kete te rene.

      2. Andrea says:

        Loqe pse grekerit e identifikojne veten me emrin e kurves Helene? Ma shpjego…..

  18. E verteta says:

    Troja eshte ne Vicidol. Vetem me ndryshimin se Kalaja. e shembur eshte rindertuar mijera.
    here me e forte, me e bukur, me e shtrenjte. Sala eshte sternip I Paridit
    Flini reheat tani. Enigma eshte e zgjidhur.

  19. undefined says:

    Cfare do qe te jete…genjeshter apo e vertete….xaxet e sotem te Athines nuk kane te bejn fare me kete mesele….historine e tyre e ka shkruajtur Europa perendimore sipas interesavevte veta dhe ja ka dhene ketyre hibrideve ta mesojn permendesh ashtu so dhe gjuhen artificiale greke…..keta xaxe nuk dinin as vete se kush ishin para 200 vjetesh e jo me ze njihnin ..Luften e Trojes….u themelua Greqia….u shkerdhye Historia…edhe sot keta xaxe perserisin si ….majmun cirku…ato qe Europa ju ka treguar para 200 vjetesh…..

    1. Anastas says:

      Haaaa e ke qare!
      Mbas ketij komenti mos shkruani me kot se i ke rene ne koke. Bravo!

  20. Rita says:

    Sot aspak nuk ka rendesi ne se lufta e Trojes eshte nje trillim e fantazi po te shikojme me sy e degjojme me veshe perpjekjet e disa grupeve antishqiptare greke per te futur “kalin e Trojes” ne jug te Shqiperise.Dhe ne se nuk doni te besoni shikoni provokimet e shumta qe behen dita dites e shteti hesht se keshtu jane marreveshjet .Kur dicka leviz ne veri duhet Troja greke te levize ne skenarin e vjeter.Te jete vetem loje ???? Te shpresojne se s”do te ndodhe asgje se finalizimi i oreksit grek do te vije nga veriu qe kerkon bashkim etnik..

  21. Odiseu says:

    Rendesia me e madhe e Iliades, Odiseut dhe mitologjise antike greke eshte se jane kenduar dhe me pas shkruar me nje nivel te tille artistik sa nuk kane te krahasuar. Ato jane themeli i letersise evropiane, te ciles me mijera shkrimtare te te gjithe koherave i jane referuar dhe e kane perdorur si muze artistike dhe filozofike. Te tjerat jane te nje rendesie shume me te vogel.

  22. Gaqi says:

    Po pra vec emrin e kurves Helen sdini ghe tjeter. Komb me emer kurve.

  23. Taulant says:

    Ju lutem mos ngaterroni fjalen HELEN me greqi. Jane dy gjera komplet te ndryshme. Eshte njelloj sikur te krahasosh Faraonet me Egjiptianet e sotem apo Indianet e Amerikes me Amerikanet e sotem. Greqia u krijua ne 1821 prej Gjermaneve dhe Anglezeve te cilet per 200 vjet po e mbajn me buke . Venecianet ne shekullin e 13-te nuk gjeten Helen ne greqi por vetem arvanitas dhe pak popullsi Sllave. Jane fakte qe nuk mohohen. Mbreti Otto qe u vendos ne Greqi mendoj te fliste Greqisht me gjitonet perreth ne Athine gaboi ata flisnin te gjithe SHQIP. Shqipja ishte gjuhe e pare deri sa erdhen ca greke nga Anadolli me shkembimet e popullsise qe ndodhen.

  24. të lutem më kupto flm says:

    ore flm kjo tregon se meqënëse ti e pranon se emrin greqi e kanë vënë shqiptarët i bie që shqipëria ka qënë shumë e madhe sepse e gjth bota ju njeh me emrin greqi dhe jo ellas prandaj mos u bëj nacionalist për 200 evro si kacifa apo si ai që djeg flamurin para një viti dhe e nxjer sot por pa treguar fytyrën të jesh patriot jam dakort por jo nacionalist nacionalistët e vërtetë dalin hapur si ata që dolën në përmet që për mendimin tim është gabin se ngjallin urejtje kurse ti dhe unë dalim me pseudonime prandaj ke kurajon të shash e të ofendosh

  25. Tepelena says:

    Greket jane ardhacake , Homeri (shekulli i 9 perpara krishtit) personalisht ka cituar se perpara tyre ka jetuar nje popull i cili fliste nje gjuhe te pa kuptueshme . Ne shekullin e 13 dhe 12 per.krisht. lufterat qe jane bere athere kane qene midis fiseve Iliro-pellasge mbas burimeve antike qindra vjecare.Trojanet dalin si dardane .

  26. Per Knstandinin e Ilirise says:

    A eshte e vertete qe gjuha Homerike jep kuptim perkthimi vetem me variante te Gegerishtes tone ?
    Rastesi jane :
    Troje si per shembull trojet tona.
    Helena per E+lena
    Sparta per Shparta
    Paridi per pa+ri + di (I pari qe di)
    Homer per He+o+merr
    Iliada per Ilia +dha ose Yllia+dha
    A nuk themi ne keto kohera qe greket kane qene dhe jane race shqipetare dhe greket thone se shqipetaret kane qene greke ?
    A e dine qe ne tokat tona me pare shkruhej me germa greke dhe shume me pas filloj shkrimi latin , apo mos duani qe historia te na njohe se te paret tane nuk shkruanin fare para se te pushtoheshim nga Osmanllinjte ?
    Bizanti = bij’+zan’+ti
    A nuk ishte Konstandini I madh nga gjaku yne ?
    Pse bulevardet kryesore te Knstandinopojes quhen : MESE , sepse kalojne perms qytetit .
    Me psikologji otomane askush nuk mund te kuptoje historine e hereshme te gadishullit Ilirik–> Yllirik

    1. abc says:

      O Gomar gjysem i ditur …
      1. Sparta, “Shpata” eshte fjal me prejardhje Greke, shif internet “shpata etymology” … “From Latin spatha, Ancient Greek σπάθη (spáthē).
      2. Si mundet emri Helena te te jete nga “E lena” nga burri, kur dihet o kafshe, qe njerzit marin emrin kur lindin, dhe jo kur martohen ose kur vdesin.
      3. PARIDI etymology .. “From Old French paradis, from Latin paradīsus, derivate from Ancient Greek παράδεισος (parádeisos)”
      4. HOMERI etymology … From Ancient Greek Ὅμηρος (Hómēros, “hostage”).

      1. Partizani Velo says:

        Po ashtu mund te thuash qe Greket e kane mare ate fjale nga Hittitet e Anadollit, nga fjala Ispatar (heshte, dicka qe shpon)…ose mund te thuash qe eshte aq Greke po aq edhe Shqiptare, fjale protoeuropiane (shpate, shpoj ne shqip) dhe Grekerit shyqyr qe e kane te dokumentuar se ariten tu vidhnin alfabetin Finikasve te paret…kshu jane kto gjera

    2. Vrkrt says:

      Mos harro pa shtu:
      Itali,I ta le,ta le n der pra. Ta rras…
      Greqi, gra qi,ven ku qi gra pra,kurvtore.
      Kin, k ja behet q si qumesht kjumesht,qart kjart, Kin Qin.
      Zvicer,Çvirgjer,..vend i qir pra..sepse jan bashky tre rraca t ndryshme tre gju me bo nji shtet.
      Shtet pa komb.
      Amerik dihet mo .ha mer ik mbathja
      Afri.Asht frik. Lugatet e zinj t tmerrojn naten
      Azi. Asi.Aqi Ash qi. Z behet s . S ndrron me q . A s thon shkodront “sisha nanen,” n vend t “t q….nonen.”?
      Rusi,Ruspi,
      Beqir,Shaqir,Zeqir, kuptohen Beu i qir,Shah i qir,Zengjin i qir.
      Peqin,Pe,Sheh qe qin.
      Qinon,Qi nonat e robve.
      Sinon,i barabart me Qinanin,sinonim
      Karavasta Kar asht var ca ,karvar,
      Peqin,pi dhe qin, Pidhqin.
      Shqipni,Shqyj,qi,pi,
      Europ,e uro n gop.
      Australi,asht usta i le.
      Indi, i din bytha,
      Suedi,s mujt me dit.
      Holand.osht la n dry
      Danimark, don m marr
      Belgjik.bel çik. Çik me bel.
      Fran

  27. Lee lee says:

    Mik.. Per jeten shkenca merr per Baze dicka abstrakte.. qe jemi pasardhes te grimcave nga shperthimi. Kurse dicka te shkruajtur ne gjuhen e vet ty te duket qesharake qe nje popull ta quaj aset te vetin. Bing Bangu shpirterore I Evropes eshte Iliada. Bekuar qofte ai popull qe kishte alfabet dhe gjuhe me koncepte qe ne jemi evropian sot.. Greket Jane nje popull qe edhe sot I japin conceptit evropian.Kurse ne vetem te pellasim … Diku kam lexuar nje nga profesoresh zviceriane qe kishte shkruajtur nje artikull.. Pse I urrejme greket. Pergjigjen Jami sigurt se do ta gjesh

  28. Titi says:

    Sa për dijeni fjala Mithos mendoj që vjen nga Shqipja. Mithos = Mi tha, Me tha. Kaloni bukur ?

  29. Titi says:

    Mendoj qe dhe fjala Mythos vjen nga Shqipja. Mythos = Mi thote, Mi tha, Me tha. Kaloni bukur ?

  30. Pd rrumpalla says:

    Vlora vlora….po sikur të ti (γαμισ ) unë motrën, gruan (και ότι άλλο επιθυμείς) tënde, jo për gjë. po të kam nga Vlora,të mos mundohem të shkoj larg. Mbyllle buçen o lebel muti.

  31. . says:

    Trojanet e vertet ishin Dardanet.Troja apo trulli qe ne shqip do te thote vendbanim mund te jet shkateruar nga perset.Prallat dhe fantazit imagjinare te grekerve skan funde. Studiusit dhe igjith populli Shqiper duhet te ndimoje me informacione historike dhe te nderhyn me te gjitha forcat per te plotesuar boshlleqet e historis se saje.Shpesh here shkrimet antike te shkruajtur nga shkrimtar hellade dhe romake kan len te pa plotesuaruar dhe ne hipotez te dhenat rreth Illirise.

  32. pirro says:

    artikull i shkruar gabim.
    Greke nuk ka patur ne ate kohe. te ashtuquajturit greke te vjeter ( doret) kane ardhur ne gadishullin ilirike ne shek viii-vii pes. Lufta e Trojes eshte bere midis fiseve kryekeput pellazgo ilire midis trojaneve dardane dhe akejve midis te cileve kishte epirote, thesalia, ilire, etj.
    Gjuha e te dy grupeve luftarake ishe e njejte dhe eshte trasheguar deri ne ditet e sotme ne gjuhen shqipe te folur kryesisht gegerisht. Emrat e luftetareve kane kuptin ne gjuhen e sotme shqipe:
    Elena= e lene, e braktisur, e ndare nga burri
    Menelau- mendje lari
    Agamemnon= qe ka mend
    Priam- prijes
    Enea=i HENES
    Akili=Akereu- qe nget qerre

    1. Konstandini i Ilirise says:

      Pirro te falenderoj !
      Edhe emrat e 12 perendive greke kane kuptim ne gegerisht p.sh Posedoni (=po-shi-doni) ; Hades (=ha-dhe) ; Artemis (art-i mishit) e te tjera .
      Apo Marathone (Marr-ta-thon’) (= Marr ta them) .
      ================
      Por ja qe ne e kemi diten e Marte si diten e tersllekut , dhe kjo lidhet me personin enigmatik qe hapi porten e pasme te Konstandinopojes duke pershpejtuar rrenien e atij qyteti Por historiane kane aluduar se ngritesi i flamurit Otoman mbi murret e Konstandinopojes sikur ja kane atribuar nje fare BALLABANI (Balle – bani= beri) , qe beri balle . Po a nuk dihet se nga cili fshat (Mac…..) ishte ky njeri qe qelbi sojin e vet qe ne ate kohe ?

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje