Vit pas viti, sa herë vjen një përvjetor i Pavarësisë së 1912, që është nisja e një shteti shqiptar, dalin të dhëna të asaj kohe, të atij momenti historik. Një prej tyre është ajo që ka të bëjë e aspektin financiar të atij zhvillimi historik.
Vjen pyetja e thjeshtë dhe mjaft kuptimplote: kush ofronte para për një shtet në shpërgënj, pa asnjë kacidhe në kuptimin institucional të fjalës? Sigurisht që kontributet individiale, me theks patriotik.
Bektash bej Cakrani si edhe vëllai i tij Hajredin bej Cakrani, ishin dy personazhe me një peshë specifike në shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë dhe në mëkëmbjen e shtetit të brishtë shqiptar, duke ofruar pa kursim jo vetëm angazhimin e tyre patriotik, por edhe pasurinë e familjes së tyre.
Në qeverinë e Vlorës, Bektash bej Cakrani ishte emëruar si ministër i Thesarit. Në një kohë kur nuk kishte asnjë burim financiar, Bektash bej Cakrani e paguante Qeverinë e Vlorës me të ardhurat e familjes së tij, përgjatë gjithë vitin 1913.
Ai do të financonte të gjithë të ardhurat që do t’i duheshin gjatë turit diplomatik Ismail Qemalit, kur ai do të udhëtonte drejt Londrës së bashku me Luigj Gurakuqin, Isa Boletinin dhe të tjerë anëtarë të delegacionit shqiptar, për të siguruar kufijtë e shtetit të sapokrijuar shqiptar.
Ky fakt del qartë në këtë letër sekrete (origjinali frëngjisht) që Bektash bej Bakrani ia shkruan vëllait të tij Hajredin bej Cakranit, duke i kërkuar me urgjencë t’i dërgojë në Vlorë para të mjaftueshme për 10 vetë, që do të qëndronin në Londër për 20 deri 25 ditë, ndërsa thekson se monedhat duhet të ishin lira floriri, pasi ato këmbeheshin atje.
Teksti i letrës në frëngjisht:
“Hautement confidentielle! Cher frère Hajredin!
Je voudrais venir de personne pour ce travail urgent, mais nous devons preparer autres choses indispensables pour demain. Ismail Bey a chargè des personnes de vous amener et aller avec lui á l’ètranger, entre les navires grecs que de voile le Sazan et Karaburun, pour arriver chez les Anglais pour la question des frontières, travail que Mehmet Bey a commencè en Dècembre.
L’incident d’Instambul a aide les Serbes et les Grecs, et ce qui se passe en Nord avec les Serbes et en Sud entre le grec, ne promette rien de bon.
Je vous envoie le personne de mon confiance pour vous avertir de recontrez ce soir Sulo Bey d’urgence et tous les deux doit remedier les lires d’or suffisante pour envoyer 10 personnes chez les Anglais et les maintenir pour 20-25 jours, ils doit sembler nobles.
Je n’ai pas assez d’argent avec moi pour ce grand engagement, ètait tout inattendu. Dèpèches-vous de rencontrer immèdiatement Sulo Beyet demain matin vous devez etre en Vlora avec l’argent, le travail et urgent, il n’y a pas de temps.
Bektash Bey
Përkthimi në shqip:
(Shumë sekrete! I dashur vëlla Hajredin!
Bektash Cakrani
Unë do të doja të vija vetë në këtë punë urgjente, por ne duhet të përgatisim disa gjëra të nevojshme për nesër. Ismail Beu ka udhëzuar njerëzit që do marrë dhe të shkojnë me të jashtë vendit, mes anijeve greke që lundrojnë Sazanit dhe Karaburunit, për të arritur tek anglezët për çështjen e kufirit, punë që Mehmet Beu e filloi në dhjetor.
E keqja që ndodhi në Stamboll ka ndihmuar serbët dhe grekët, dhe ajo që po ndodh me serbët në veri dhe në jug me grekët, nuk premton asgjë të mirë.
Po ju dërgoj njeriun tim të besuar që të njoftosh sonte me urgjencë Sulo Beun dhe të dy duhet të sillni lira flori, se ato shkëmbehen andej, për 10 vetë që do venë tek anglezët dhe për të ndenjur atje 20-25 ditë, se ata duhet të duken fisnikë.
Unë nuk kam para të mjaftueshme me vete për këtë punë të madhe, se ndodhi fare e papritur.
Nxitoni për të takuar e mbaruar këtë punë me Sulo Beun dhe nesër në mëngjes ju duhet të jeni në Vlorë me gjithë të holla, puna është urgjente, nuk ka kohë.
Bektash Bej.
(Tesheshi)
Respekte! Fisnikeri ne sherbim te atdheut!
Plehraaaaaaaaa turkoshake(pasuria u dhurua nga turqia per sherbimin ndaj saj) dhe u grabit ndaj popullit te shtypur kristian.
Cakranjotet ishin kriminel turq te shqiptarizuar. Ata e paguan me lekuren e tyre per krimet në Myzeqe dhe Shqiperi. Vetem myzeqari I nje shume mirë këtë fis kriminelesh turkoshak dhe antishqiptar.
Ne kabinetin e I. Qemalit ka patur ministri financash me min.Abdi Toptani, por nuk ka patur min. te thesarit dhe as minister Bektashin . Familja Cakrani nuk e ve ne dyshim se e ka ndihmuar we’ve. Vlores, por dihet se kontribuesi me i madh ne thesar dhe sponsorozues i udhetimit per Londer ka qene filantropi shkodran Kakarriqi. Kjo eshte historia!
Nuk bo vaki qe muzllumani e vecanarishte kto cakrakart
te jepnin qindarka per Shtetin Shqiptare e jo mo Pasuri ?
Muzllumanet e kan tradhetu-shit-e plackit
Shtetin Shqiptare dhe kte bojn ala sot,si gjat gjith Historise .
Si keni surrat e na qisni shkaterruesit e kombit edhe si Patriote ???
Po Aqif Pasha-Elbasani paska qene dore e dyte apo e trete? pasi paskan be namin keto bejleret. Ato mund te kene ndihmuar por dihet
dhe pranohet nga te gjithe qe sponsorizuesi ne para dhe mbeshtetesi kryesor i Ismail Qemalit per ngritjen e Flamurit ne Vlore ka qene
Aqif Pashe Elbasani.
Mendoj se ato qe marrin persiper te shkruajne per ngjarjet historike kaq te rendesishme duhet t´i permbahen te vertetes dhe jo emocionit.
Qifi do me u be deputet.
Qif dje e qif sot,e ky vend u katandis si mos me keq…
Ndonje turkoshak edhe ka ndihmuar se pars shfrytezimi te fshatareve qe i mbanin ne kurriz kur kalinin lumin…
Shikoni qifet e salinjt e iliro osmanin me munika trularasken se cpo i bejne ketij vendi e ketij populli
Mire atehere…por edhe tani po ziheni o komentues te gjore se kush ka pas me shume merita !!! Nderkohe serbi dhe greku bejne punen e vet ne kurriz te interesave tona kombetare.
Frymezuese!
Ja Kush Ka merita, qe historia shqiptar nuk I Ka kuptuar asnjehere. Kush paguan, ai Ka dashuri, fjalet dhe agjitacioni nuk kane vlere pa para.
Edhe ne jeten e perditshme, ai qe investon, ai te don.
Autori nuk thotë që Cakranit ishin të vetmit. Ai po boton një dokument që i ka rënë në dorë dhe aq. Kush sjell fakte të tjera është më se i mirëpritur. E lagu, se lagu. Ai të ve dokumentin përpara, gjindja hidhet përpjetë sikur po i shpon njeri.
Fakt i dokumentuar. Berja e shtetit ishte enderr. Deri ne 1912 shqiperia ishte turqi. Ata ishin patriot qe perdoren pasurine per te bere shtetin e tyre. Kurse sot vidhet shteti per te vene pasuri. Prandaj sakrifica e atyre njerezve nuk kuptohet. Respekt per kedo qe vuri nje tulle ne ngritjen e nderteses shqiptare.
Bura jo pordhet e sotme,pa perjashtim,tecilet kujdesenme shume per halete pronave qe kane vjedhur se atdheun dhe detyren.Atje do tu a.fute koken sjqiptari i thjeshte.Atyre dhe kurvave qe kane ne shtepite e tyre.
Si u bene kaq te pasur keta bejleret e Cakranit? Ne fshataret e tyre kemi dyshime per kete pasuri te pajustifikuar… Thone se me ndihmen e asqereve turq, keta mblidhnin taksat dhe i fusnin ne xhepin e tyre dhe bujqeve u jepnin sadaka jo pagen, qe meritonin…
Po letra e pergjigjes, ku eshte ?
Kjo leter tregon qe jane kerkuar keto para. Nuk verteton qe jane dhene…
Gjithsesi, qofte dhe perpjekja eshte per tu vleresuar
Ne fillim Bektash Cakrani ka qene me levizjen Nacional Clirimtare dhe kryesia e kesaj levizje per Mallakastren i ngarkoi Bektashit te administronte arken e ndihmave qe jepeshin nga populli per Levizjen Nacional Clirimtare. Mirpo ne vitin 1943 Bektashi filoi ta dridhte duke anuar nga Balli dhe bashkpunonte me Italianet. Per kete midis ullinjeve (ne hije te nje Ulliri qe eshte akoma) midis lagjes Sulaj dhe qendres se Cakranit u be takimi midis Mehmet Shehut dhe Bektashit. Mehmeti i thote Se ” ti bektash po e dredh, kerkon te hash nga te dy krahet, prandaj arken e ndihmave qe te eshte besuar deri tani dorezoja levizjes se per ate eshte dhe asaj i perket”. Bektashi thote se “nuk e dorezoj”. Mehmeti e perseriti disa here kerkesen e dorezimit te arkese ndimave dhe mori gjithmone pergjigjen negative. Ne fund Mehmeti i revoltuar tha ” Bektash mendohu mire se do t’i vjellesh gjak” dhe u largua furtune i nevrikosur. Dhe ne ate kerkese per te ndihmuar me para me 1912 Ismail Qemalin ne udhetiimin per ne Londer, Bektashi i kerkonte parat nga xhepat e te tjereve dhe jo nga vetja, se nga vetja nuk nxirrte asnje kacidhe, ai vetem te rrembente sic rrembeu ato pasuri me ndihmen e administrates turke.
Ore qorr-milet po dini te lexoni apo jo .. Bektashi kerkon leka nga te tjeret dmth nga Sulo beu dhe thote qe vete nuk ka para por i kerkon atij qe i drejton letren ti gjej keto para !!!!! E kun na del ketu ore qorra qe Bektashi po shkrin pasurine per atdheun !!! Apo lexoni vetem titullin dhe bum komentet per “patriotin” dhe “burrin” e mire Bektash . Lexoni deri ne fund pastaj komentet.
I Sa here historia flet–grekmutet kercejne perpjete
U vjen plasje nga zilia—se ne vete doli Shqiperia
nuk e di kjo race e dhjere– se si sot s’do jene perhere
do veje haka tek i zoti— ne do jemi si qemoti
nga Preveza ne Tivar—-nga Prishtina,Shkup,Manastir–
shqipja do fluturoj e lire.
Ah….mu kujtua nje histori ne kohen e otomanizmit me turkoshake (siç thote dikush me siper) : Ishte bere mode qe pasaniket turkoshake otomane mbanin ne shtepi nga nje “dembelhone” (dembel) per tu zbavitur me ta , pra e kish dhe njeri por kishte filluar te merzitej me te se “dembelhone-ja” rrinte gjithe diten dhe enderronte me sy hapur (siç dine dembelet) dhe kur padroni i kerkonte ndonje gje per tu zbavitur , dembeli (per ti bere qejfin) i perseriste vazhdimisht qe perandoria otomane do te zmadhohej dhe do shtrihej ne tere europen . Mire po keto pallavra nuk e zbavisnin aspak padronin qe ishte dhe ushtarak i portes se larte dhe e kuptonte qe perandoria po shkonte tatepjete dhe nje dite ne nerva e siper e mori dembelin enderra- shumte e futi ne nje thes se mori rrugen ta hidhte nga ura ne det . Rruges e sheh njeri dhe e pyet se qe ke ate ne thes dhe padroni i tregon ,por kalimtari insiston qe budallain dembel tja jpte atij se ai do ta mbante me pekule dhe ta ushqente me arra dhe mjalte . Dembelhoni nga brenda thesit e degjoi te tere biseden dhe e mori vesh fundin e tij, e pyet kalimtarin qe do behej padroni i tij – se a i kishte te qerume ato arrat (qe do shoqeronin mjaltin) se vallahi ai e kishte bezdi me i thy !!!! Kur e degjoi kalimteri kerkesen e dembelit e mori thesin nga dora padronit dhe u nis vete ta hidhte ne det .
ne dokument thuhet:Njofto Sulo Beun…pra duhet ti Mblidhnin Parate apo ti Merrnin Borxhe..,,por nuk ishte Familja e Bektash Cakranit qe “Pagoj” per Qeverine e Vlores..ishin Patriote Shqipetare nga te gjitha Trojet…
Natyrisht ky eshte nje Dokument, Lajmerimi..por nuk munde te Konfirmojme se parat per Udhetimin e Patrioteve Qemal-Boletin ect..per ne Londer ishin nga Baza e kesa Letre?????????????????
O ti Plehraaa Arabe, qe shkruan me larte- je plehra serbe dhe greke qe te ka paguar dhe i japish te motren dhe gruan atyre qe bejsh keshtu percarje dhe urejtje fetare. Me te vertetet je nje plehre
Pse ju pergjigjesh plehrave grekofon qe han mut ketu. Kenaqesia e tyre e vetme eshte qe te shajn Shqiptaret .Leri dhe pak dekada sa te jene zhdkukur krejtesisht.