Publicisti Fatos Lubonja në një intervistë me gazetarin Baton Haxhiu në emisionin “Prishtinë-Tiranë” në “ABC” rrëfeu për herë të parë takimin me Ramiz Alinë dhe bisedën mes tyre për diktatorin Enver Hoxha. Lubonja tregoi se Alia i kishte thënë se Enver Hoxha pas viteve ‘60 çedoi duke shkatërruar partinë.
“Po them dicka, që unë nuk e kam thënë ndonjëherë publikisht, por po ta them ty. Unë kam pasur rastin të takoj Ramiz Alinë herët pasi u lirova nga burgu. Më kërko ai. Histori e gjatë. Donte të krijonte një, isha atëherë sekretar i forumit të të drejtave të njeriut. Donte të krijonte diçka se ishte akoma dënimi me vdekje dhe të përfshinte edhe këto, ndoshta organizatat e të drejtave të njeriut. Pastaj u hoq dënimi me vdekje fare në Shqipëri. Po nejse.
Pata një takim dhe padyshim që ishte një takim mes një njeriu që dilte nga burgu dhe këtij që ishte në pushtet dhe midis të tjerave ra biseda për Enver Hoxhën dhe unë i shpreha gjithë mendimin tim për Enver Hoxhën që ishte një mendim negativ që fillonte qysh nga lufta. Pak a shumë. Ose i thash në tërësi. I thashë që gabimi i tij kryesor ishte që nuk u nda nga Enver Hoxha kur mori pushtetin. Pak a shumë një ide e tillë.
Dhe ai më tha një gjë që nuk e ka thënë publikisht. Më “shiko unë nuk mendoj si ti në disa aspekte. Unë, tha i njoh luftën. I njoh tha deri në vitet ’60 edhe pse aty ka probleme, pas viteve ’60, tha shkatërroi partinë, shkatërroi inteligjencën”. Gjë që s’e ka thënë, s’e ka shkruar, mua ma ka thënë kështu. Po kthemi te lufta. Luftën, pra ai nuk e preku dhe ia njihte Enver Hoxhës.
Unë edhe babën tim që e kam pasur pjesë të luftës, e mbaj mend që kur ishte i ri pa rënë në burg fliste që e kemi ekzagjeruar, po kemi bërë, ishte ideja që lufta, kanë dashur të japin jetën, apo jo? Ishte e rëndësishme, por ishte më kritik, por më vonë me pleqërinë, luftën nuk ia prekje dot. Edhe nëna ime që ka shkruar një libër, thoshte që kujtimet më të bukura janë lufta, ku kanë marrë pjesë të rinj. Unë mendoj që ajo luftë, e thashë duhet analizuar për të kuptuar rrënjët e së keqes shqiptare” tha Lubonja.
Ai rrëfeu dhe përjetimet e komunizmit.
Lubonja tha se frika hyri që në periudhën gjatë luftës ndërsa rrëfen se si daja i tij me profesion aktor dhe regjisor u largua drejt SHBA pasi një person u pushkatua.
“Siç e kuptoj unë dhe siç e kujtoj, prindërit e mi kanë pasur një proces. Folëm për luftën. Mendoj se kanë qenë me idealet në atë kohë. Pastaj ka hyrë edhe frika. Frika në partinë Komuniste ka hyrë që gjatë luftës kur dëgjoheshin eliminimet. Pastaj janë përzier edhe idealet. Unë kam pasur një dajë që ishte aktor dhe regjisor por nuk ishte komuniste edhe iku. Ai mori vesh se pushkatuan një person dhe qëndroi në Amerikë. Lidhja me Bashkimin Sovjetik për një pjesë ishte shumë e rëndësishme. Pastaj u pa qartë pragmatizmi për pushtet i Enver Hoxhës”, tregon Lubonja.
Ai u shpreh se asokohe nisi një përpjekje për një lloj gjuhe të dyfishtë, pasi njerëzit ndryshe mendonin dhe flisnin. Lubonja deklaroi se babai i tij ishte ndër ata persona që mendonte dhe shprehej në familje duke përhapur një ndikimi edhe tek vetë ata. Ai kujtoi kohën kur nisi të lexonte libra prej ku frymëzohej për shkrimet për të cilat u dënua me burg, të cilat i kishte fshehur në tavan dhe që ranë në duart e Sigurimit të Shtetit.
Në familjen time filloi një reflektim për një lloj jete dhe gjuhe të dyfishtë, ndryshe e mendojmë dhe ndryshe e flasim. Babai im duhet të fliste në konform postit dhe nga ana tjetër i rriteshin pakënaqësitë. Pa dyshim që nuk besoj se kanë dashur një përmbysje të revolucionit dhe nga ana tjetër kanë rishikuar këtë. Për të ardhur te periudha e fundit, im atë ishte kritik. Shumë mund të kenë qenë kritik por nuk kanë qenë në familje. Në komunizëm ishte fenomeni i njeriut që nuk mendon se është më komod duke reshtur së menduarit. Im atë nuk ka qenë ndër këta, ka menduar dhe i ka shprehur mendimet edhe në familje. Unë jam dënuar për shkrimet e fshehura në tavan që m’i gjeti Sigurimi i Shtetit.
Kjo vinte nga librat që lexoja dhe kështu ishte edhe një brez i imi që kishte edhe prindërit në pushtet por si rini mendonte ndryshe, Në këtë proces ka një moment kur në botë ndodh revolucioni i 68 për të sjellë një ndryshim. Enver Hoxha ishte më në kontakt se ne dhe unë mendoj se ndoshta edhe në këtë ndikim por edhe për shkak të lëvizjes ndryshe në Kinë Enver Hoxha mbajti dy fjalime, një fjalim të Matit dhe një bisedë me Agim Meren duke hedhur tezat për liberalizim. Duke thënë se brezi i ri duhet të marrë stafetën dhe rinia të marrë muzikën këtu. Asnjëherë nuk dihet nëse këtë Enver Hoxha e bëri me bindje apo pragmatizëm. Im atë i kishte manifestuar prirjet më afër intelektualëve dhe e solli Todin drejtor të televizionit. Këtu lindi një pikëpyetje sot e kësaj dite. Realisht ne jemi në hipoteza. Ka mundësi që pjesa konservatore u ndje e përjashtuar dhe sigurimi influencoi për t’i ndërruar mendjen ose e kishte si strategji për të parë si do lulëzojnë lulet”, u shpreh Lubonja në Tiranë-Prishtinë në ABC.
Fatos Lubonja u burgos në moshën 23-vjeçare së bashku me disa familjarë të tij qëndroi në burg për 17 vite në burg. Me të fituar lirinë, Lubonja u angazhua si sekretar i përgjithshëm në Komitetin Shqiptar të Helsinkut deri në vitin 1993, organizatë që merret me mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Një vit më pas ai themeloi revistën “Përpjekja”, botimi i së cilës vazhdon edhe sot.
Ne fakt, sot eshte bere i papranueshem me prirjet dhe kritikat e tij “obshce” sic thone ruset; por kur kujton 17 vite burg qe ka bere, do pare edhe me respekt dhe do justifikuar disi.
Ta kam thene ne sy , ne nje bisede qe kemi bere sebashku.Te thashe Shqiperine historikisht e kane qeverisur kriminelet , Berisha eshte kryekrimineli i Shqiperise.Me kundershtove !!!
Nje njeri qe mer ne mbrojtje Berishen , eshte vete kriminel.
Urrejtja dhe cmira qe ke per Edin te ka bere te perqafosh cdo soj krimineli.
Personi me te cilin Ramiz Alia pinte kafe publikisht ishte Todi Lubonja. E pashpjegueshme. Mund te mos ishin armiq per vdekje, nga Ramizi nuk pritej te kundershtonte Enver Hoxhen per denimet e shokeve por ca gjera nuk gelltiten.
E mer tos marmalata! Plaku jot u mundua t”ja fuste Enverit (i eshte dukur vetja me i zgjuar,sic te duket ty tani) ti ja fute plakut tend e komandanti ua futi te dyve dhe gjithe goreve tjera qe mendonin t”ja rruanin komandantit!
E saktë
O iso kerrici, por cmut komandati thua ti o Lopcar. Komandati e masakroi inteligjencen Shqiptare, edhe e mbushi Tiranen me morracake si ti.
Ata ishin plehra,jo inteligjence!
Po sot e 30 vjet ku e ke inteligjencen ti?
Nje mut ka inteligjence,se ka korrupsion!
Lubonja praktikisht ka pesuar nje traume psiqike te pariparueshme.Ndoshta per faj te 17 vjeteve…por nuk perjashtohet mundesia qe ta kete edhe ne DNA. Ai tani eshte nje krijese qe mer fryme dhe qe ka nevoje per ndihme psiqiatrike. Te degjosh ato qe thote dmth te behesh shok pavioni me te. Ato qe ai thote jane te paverteta te bera si te verteta vetem ne trurin e tij. Ai vazhdimisht thote gjera qe ka deshire te jene te tilla pavaresisht realitetit. Thjesht nje pacient . Dikush ka tensionin arterial te larte ne kete moshe dikush tjeter ate psiqik. Ben pjese ne normalitetin e jetes. Ndryshimi eshte qe ai nuk mjekohet. I ben mire vetes dhe atyre qe e rethojne. Ate qe nuk kuptoj eshte fakti qe si ka mundesi qe nje gazetar me emer humbet kohen me personazhe qe duhen vetem meshiruar.
‘qytetari’ …per mua je shume bindes dhe qytetare.. Nuk fshehet trupi i strucit ..duke fshehur vetem koken!
Z.Lubonja ishte bllokmen.Kur ne hanim feten me sheqer dhe uje ai mireritej ndoshta me dado.Ai mundohet te viktimizohet se u fut ne burg si shkrimtar.Jo ti nuk ishje shkrimtar se nuk kishe botuar ndonje liber.Ti u fute ne burg si gjith femijte e bllokmeneve,sepse keshtu ishte tradita e sistemit ,Keshtu kishin vepruar edhe prinderit tuaj me ish shoket e tyre.Se cte ka thene e ci ke thene Ramizit lere menjane.Gjerat ose thuhen ne kohen e duhur ose kycen e nuk thuhen me .Ramizi ka nderuar jete dhe cdo bisede me te eshte e pabesueshme.Ti Fatos je njeri i lig.Kam lexuar se ish gruaja jote te ndejti prane me ci ndodhej kur ti ishje ne burg dhe ti kur dole zbatove thenien HODHA LUMIN TE BERA KALIN.Kurse tani habitem si te marin ty moderatoret ne emisione.Ti atje percjell vetem ligesi,dhe cfaqie psikopatie
Fillimisht ky pederast duhet te tregoi se per cfare arsye e spiunoi plakun e vet, dhe e dyta:”Kur ka qene ne burg, a ka qene ne sherbim te sigurimit te shtetit?
Vertet bre burra ne Shqipni po ka me shume gazetar se sa kamarier!
As kepucet nuk i fshinte Ramiz Alia me kete person genjeshtar dhe intrigues si Fatos Lubonja.
Ego-ja e madhe te vret- Tosi! Keshtu ishte Todi keshtu u bere ti! Me kujtohet ne vitin 1971 besoj,kur ishe ne gjimnaz hyre dhe vodhe tezat e provimit dhe nuk te ndodhi gje! Sjellja dhe kultura jote ne ate kohe ishte e peshtire! Pra nuk ka qene arsyeja qe te gjeten shkrimet ne tavan! Ju trajtuan si shume “tradhetare” te tjere edhe si familjen e Mehmetit! Por e keqja qendron tek mendimet dhe qenijen tende Tosi! Per ty kush ta ben qejfin eshte burre i mire! Te tjeret ti i urren ne nje forme si askush tjeter,mundet Saliu me liken! Qetesoju Tosi! Une mbaj mend qe kur takoheshim fjala e pare tendja ishte – ore degjove se cfare ka ndodhur? dhe nisje lumin e fjaleve tende inatcore! Take it easy Fatos!
Duket fare qarte qe i njeh dhe dhembet dhe dhemballet mor zotri , por ai qe atehere dhe deri tani nuk i ka mbetur cip ne faqe te JU kuptoje nese lexon komentin “vrases”qe i boton ………
E ka dredhur sjelljen sipas situatave disa here dhe dryshuar ngjyrat si kameleon sipas interesave , pasi qe atehere qe JU zoteri i kujtoni inrtimitete dhe deri tani qeverite kane nderuar duar disa here , dhe Tosi ka qene gjithmone ne siperfaqe ……keta jane njerezit pa shtylle kurizore …….jane pershtetes te cdo situate dhe qeverie sipas interesave personale sigurisht ……tung
Nje fjal e uret popullore thote : mbas krishtit te gjithe behen profet …………..Ramiz Alia i tha keteij qe “Enver Hoxha cedoi duke shkateruar partine “…………dmth ky dhe Ramizi e donin me teper partine se Enver Hoxha ………ose versioni tjeter Ramizi i paska cfaqur ketij ne ate moshe kaq te re pakenaqesite e tij per Enverin ………
Disa persona per hir te moshes duhet ta kene per detyre te kene nje limit . me pak fjale “deri ketu tregoj ” me teper behem qesharak ……edhe te duash ti besosh keto jane kaq shume karagjozlleqe sa qe nuk ja tregon es nje femije , pasi do te kuptoje qe e mashtron dhe do te peshtyje ushqimin mualebine qe po ha ………
ky quhet analist i ngjarjeve politike ne Shqiperi ??????………ok …….
Nje prove me teper qe ndryshimin e sistemit e beri Ramiz Alia dhe Saliun Shkatrimtarin e kemi peshqesh nga ai.
….
Vlora! Ajo qe ke degjuar eshte plotesisht e vertete,une e kam njohur Zanen(keshtu quhej ne mos gaboj) e cila e ka ndjekur prapa ne burg nje jete te tere dhe syshtremberi kur ka dale nga burgu i ka kthyer shpinen.Ajo ishte nje zonje grua dhe kudo qe te ndodhet i uroj vetem te mira!
fantazi e te marrit toqi qe flet me te ndjeret.eshte ber grek puro,ata flasin e shkruajn historira te pa verteta .pallavra bajgash .po e ben hak nje burg tjeter.
bla, bla, bla, bla, bla
Ramizi i paska kerkuar takim ketij legenit? Keta edhe te genjejne nuk dine, pale me ti degjosh per gjera te tjera.
Mezi kuptohet pjesa e pare. Kush e ka shkruar mund te perdori edhe ndonje presje, eshte gratis
Lubonja eshte nje plere e komunizmit….
Me plera te tilla gabim tos lubi esht akoma ne kohen e burgut akoma nuk e di fjalen demokraci.edhe un si person von e kam mesuar kuptohet duke studiar edhe duke pa realitetin akoma nuk jam ne grad te them si esht demokracia e vertet .por ky tosi qe un e shkruj me germa te vogla esht nji mickonj pa dobi vetem helm ose qeni qe lef nuk te ha me nji fjal te ha m…n e te le pa byth.
Tani e kuptoj se nga ka ngjare kaqe koqe Aleksander Gjoka!Ky duhet te jete vella me Tos Lubonjen per nga nona a baba gjejei vete!
Semafori! E ke gabim,Aleksander Gjoka eshte rroçke gomari,se edhe zerin e ka si te gomarit,madje gomari e ka me te mire zerin kur pllet.
Po mire more Fatos Lubonja trimi , po pse nuk ke fol sa ishte Ramizi gjall apo edhe sot ñ kete kohe rromujhane paske patur frike , po si ore Tosi jeni kaq te dhishem si atehere edhe sot , megjithe ate asgja nuk u mur vesh çfare ke dashur te thuash dhe çfare the .
O Fatos a e di kuptimin e fjales PRAGMATIZEM?
Te jesh pragmatik dmth te jesh praktik.
Ti ke thene “…pragmatizmi per pushtet i Envere Hoxhes”
Nuk ka sense. Mos perdorni fjale qe nuk iu dini kuptimin.
Nejse, nuk eshte hera e pare qe ti ia keput kot si llogjikisht, gramatikisht apo leksikologjisht.
Ramizi nuk ishte as ideolog e as burre. Permend vitin 60, per te mbrojtur ca vite para 60-es. Gjithe periudha komuniste ishte fatkeqsi. Viti 1960 eshte kulmi i marrezise, sepse rusia braktisi komunizmin ndersa Enver kari vazhdoi drejte shkretetires.
Todo dhe Ramizi u rekrutuan nga ozna dhe udb qe ne lufte ne kursin e Panaritit prej Dushanit dhe Vukut. Ti Fatos prej tyre por me ndryshim I te vogla. Ju jini sherbetore te sllaveve por doni te dukeni pro perendimore. Sikur Ballkanin ta mernin Ruset ju me siguri do beheshin kryeministri kaloboracionist I tyre. Pjelle e keqe me origjine sllave.
Nuk dua të harxhoj asnjë gërmë për Tos serb psiqikun sepse ai vetëm broçkulla këput por i lutem gazetës Tema të redaktojë artikullin se nuk kuptohet asgjë.
Nuk mund të shkruash fjalë për fjalë çfarë ka thënë i intervistuari sepse nuk është njësoj gjuha e shkruar me atë të folur.
Si Munde te Besohet nje Fatos lubonja,qe Nenshkroj ,dhe Deponoj kunder te Atit??Dhe eshte nje Ge njeshtare i Paskrupull, kur thote se e “Takoj” Ramiz Alia, pas Burgut, se donte te bente ate apo ket?????????Pra Ramiz Alia kerkonte nga nje Burgaxhi,si Lubonja Mendje se si te bente Ligje apo Forume????????Ky eshte krejte i Lajthitur..por me te Lajthitur jane Baton haxhiu..nejse nuk kane me se te Bejne programe..TV-te ne Shqiperi dhe Kosove..lol
Fatos Lubonja,duket qe ka qene mut qe kur ka qene i voge.Ky palaço njeri e ka patur hak burgun,17 vjete dhe pak e ka patur,se eshte njeri aventurjer e shpifarak.Na shet mend neve sikur nuk ja nojhim surratin ketij njeriu e shpifur.Na i paska dhen mend edhe Ramiz Alis,dhe kujt pa, Ramizit qe te jepte uje ne bishte te luges.Prandaj Lubonja ta mbyllin ate goje dhe te mos na dalin me neper televizione se eshte i padegjueshem dhe na tremb kalamanjet.
Me i poshtermi i gazetarise se kazanit mediatik esjhe ky morri, qe ”paska tajuar” Ramiz Aline!
”ISO” pak me tart e ka sqaruar praktikisht dhe filozofikisht procesin e ndeshkimit te tosit me burg dhe babes se tij, todi ljuba-ljubonjes me pushkatim.
Todi desh t’i fuste drurin Enverit. Tosi denoncoi baben dhe te dyve Enveri u futi hurin, qe nuk kane per ta nxjerre dot brez pas brezi. Tani tosi eshte bere nje veremli, njelloj si sale-hu, nxjerr vetem vrer dhe helm dhe eshte bere, qe mos ta shikosh me sy, se te kall daden!
Ku krahasohet ky morr me gazetare te formatit te Andrea Stefani, Marin Mema, Skender Minxhozit me shoke?!
Ça ky idiot? Ky nuk flet shqip, në rrallë të parë! Kjo llomotitje s’ka krye as fund!
Jo Tosi ! Mua me dhemb shume se si ti abandonove bashkeshorten tende Zanen, te cilen une e kam pasur komshije tek rruga Elbasanit ne vitet 60-70 si nje vajze e perkryer.Ti nuk arrite te vleresosh mundin qe ka bere kjo vajze, kur ti ishe ne Spac dhe ajo e perndiekur si mos me keq si vajza e Fadil Pacramit. Kush nuk vlereson vuajtjen, ai nuk njeh mirnjohjen. K.Marks u pyet aty nga Viti 1863 se cilin njeri ai urente ne shoqerine njerzore ?! ” Mosmirnjohsin ” ishte pergjigja.