REPLIKA: Një përgjigjie pa adresë, për Dropullin

25 Janar 2021, 17:27Politika TEMA

Nga Pëllumb Xhufi*

E paskan lënduar keq autorin me pseudonimin “Tannhäuser” disa konsiderata të miat të shprehura në një nga emisionet e fundit të Marin Memës, ku u fol për pasazhet historike të krahinës së Dropullit…Dhe është vënë të shkruajë një artikull, bukur të qëndisur, ku herë me argumenta dijetari, e herë me marifete prej lojtari, godet idetë që unë munda të përcjell në ato pak minuta të një emisioni televiziv. Megjithatë, kinse-gjermaniku Tannhäuser duhet ta dijë se për problemet e marrëdhënieve shqiptaro-greke në Mesjetë kam shkruar nja tre libra voluminozë, dhe në vend të “cicërimave” të një emisioni televiziv që shpesh i përcillen dëgjuesit nëpërmjet gojës së drejtuesit, mund t’u referohej fjalëve të shkruara e zezë mbi të bardhë. Siç po bëj unë tani, që nuk jam buzëhollë e nuk snoboj ato dy faqet e tij të botuara në web.

Por nga t’ja filloj? Po e filloj nga introdukta. Personi që fshihet pas pseudonimit Tannhäuser me jehonë gjermanike, thotë se ishte në dilemë të madhe nëse duhej t’i përgjigjej pohimeve të bëra nga profesorë me vokacion nacionalist, siç është rasti im. Ishte një dilemë e natyrës etike, thotë ai, e cila e bëri të vuajë dhe të cilën, gjithsesi, e kapërceu për fatin e mirë tonin dhe të shkencës. Dhe u vu të shkruajë.

Paradoksalisht, në të njëjtën dilemë etike ndodhem edhe unë tani. A duhet t’i përgjigjem një individi, që pretendon se bën shkencë duke u fshehur pas një pseudonimi? Njohuritë e mia, sigurisht të kufizuara, më thonë se të paktën në Shqipëri, pseudonimet i përdornin anëtarët e njësiteve guerrilje, gjatë pushtimit nazi-fashist, si dhe gazetarët demokratë, në kushtet e regjimit të mbretit Zog. Nuk njoh historianë, gjuhëtarë apo studjues gjithfarë, madje as gazetarë, që në kushte lirie të druhen t’u japin një emër ideve të tyre.

I ndjeshëm etikisht, Tannhäuseri është i ndjeshëm edhe politikisht. Paska zbuluar, se teza e imigrimit të banorëve të Dropullit dhe e vendosjes së tyre si bujq në tokat e çifligarëve shqiptarë, qenka imponuar nga regjimi komunist, e duhet hedhur poshtë a priori. Pyetje: a nuk do e kishte patur më të thjeshtë regjimi në fjalë “t’i binte shkurt” e t’i detyronte minoritarët grekë të deklaroheshin e të regjistroheshin si shqiptarë? Në fund të fundit, me shqiptarët një mutacion genetik i detyruar, mutatis mutandis, ndodh sot e gjithë ditën edhe në botën e lirë, madje në ndonjë vend fqinj, demokratik e evropian si ai. Ndaj t’ja lemë politikës përdorimin e shpërdorimin e faktorit “K” (komunizëm), e për çështjen e autoktonisë, qoftë edhe relative, të banorëve grekë të Dropullit, Delvinës, Vurgut etj., le t’i kthehemi shkencës. Po citoj ç’thonë për këtë subjekt dy studiues grekë.

Në vitet 1820, Athanas Psalidas shkruante se në kohën e tij, në Shqipërinë e Jugut (Mesembrine Arvanitia) ndesheshin edhe fshatra me kolonë grekë (helenikais apoikiais). Besoj nuk është nevoja të shpjegojmë se cili është kuptimi i termit “kolon”. Një shekull më vonë, Eulog Kurillas pohonte se banorët shqiptarë të Gjirokastrës e rrethinave i quajnë banorët grekë të fshatrave të Dropullit me dy fjalë: me fjalën shqipe “të çkulurit” dhe me një fjalë të huaj që ai nuk është në gjendje ta shpjegojë, “ksul” ( E. Kurillas, Tò kratos tes aletheias, Athinë, 1944, f. 296). Fjala “të çkulurit” në shqipen letrare do i përgjigjej fjalës “të shpërngulurit”.

Fjala “ksul”, sipas nesh, është fjala latine “exsul” (it. esule), që përkon kuptimisht me shqipen “i çkulur” dhe që përmban edhe një nuancë shtesë, pasi me të nuk shënohen të ikurit për arsye ekonomike (emigrantët), por të shpërngulurit për arsye, të themi, politike, siç ishte rasti i kryengritësve, apo i “disidentëve politikë”, në përgjithësi. Në fillim të viteve 1980, kur patëm rastin të lexojmë librin e E. Kurillas, të moshuarit e rrethit të Gjirokastrës, që pyetëm, i kujtonin ende ato dy fjalë me të cilat identifikoheshin dikur banorët e Dropullit.

Dhe pastaj vjen “Kronika e Dropullit”. Dorëshkrimi i kësaj kronike, sot në Bibliotekën Kombëtare të Athinës, ju fal konsullit francez F. Pouqueville nga mitropoliti i Gjirokastrës dhe ai e botoi në vëll. 5 të veprës së tij “Voyage dans la Grèce” (1821). Kronika është botuar edhe nga historiani grek A. Petrides, dhe këtij botimi preferon t’i referohet Tannhäuser, dhe më duket se e kam zbuluar përse. Petrides i çon kufijtë e Dropullit, e pra të minoritetit grek, deri në Tepelenë, duke njësuar me Tepelenën vendin që kronika në fjalë, sipas botimit Petrides, e jep me emrin “Titopolis”. Por ky autor nuk është një referencë e sigurt, e jam i bindur që sikur të kishte jetuar në shek. XX, ky Petrides do t’i kishte çuar kufijtë e Dropullit, pra të “helenizmit”, jo në Tepelenë por në Titograd.

Pse jo? Petrides ishte aq grek-grek, saqë jo vetëm shqiptarët, por edhe sllavët nuk i hynin në sy. Sa për të shuajtur kërshërinë e lexuesit, Petrides u përpoq shumë në vitet 1870 për ta nxjerrë Skënderbeun tonë me origjinë helene. Madje, për Skënderbeun nuk hezitoi të prishë gojën edhe me babain e historiografisë moderne greke, P. Paparrigopoulos, pasi ky i fundit paskësh fyer helenizmin duke e nxjerrë Skënderbeun…sllav (T. Jochalas, Georgios Kastriotes o Skendermpees eis ten neoelleniken istoriographian kai logotechnian, Thessalonike, 1975, f. 40-44).

Gjithsesi, që “Kronika e Dropullit” është një krijim i vonë, gjasisht i fundit të shek. XVIII, kjo është jashtë çdo dyshimi, e këtu puqemi pa kushte me zotin (?) profesor (?) Tannhäuser. Për sa na përket, përmendja e Elbasanit në atë kronikë me emrin e sotëm, e jo me emrat “Neokastro” apo “Citta Nova”, si qyteti përmendej në burimet përkatësisht greke e latine deri në shek. XVIII, do ishte një provë e hartimit të vonë të saj. Jemi plotësisht me Tannhäuser edhe në vlerësimin e “Kronikës së Dropullit” si një krijim i mbushur me elementë mitologjikë, legjendarë, biblikë, ku fakti historik mungon, ose duhet mund për të zbuluar ndonjë të tillë. Kjo është natyra e kronikave, gjenealogjive, jetëshkrimeve, analeve mesjetare e post-mesjetare. Ku më shumë e ku më pak vlen ajo çka Iliaron Ruvarac ka thënë për ciklin serb mbi Betejën e Fushë Kosovës.

Ruvarac e konsideron atë një grumbull “përrallash e përrallëzash popullore”, të cilat edhe pse të sajuara bukur nga murgjit e manastireve serbe, “nuk meritojnë të besohen asfare”, dhe si të tilla “nuk mund të përbëjnë një burim për historianët e sotëm që merren me betejën e Kosovës” (I. Ruvarac, O knjezu Lazaru, Novi Sad, 1887, f. 246; Dj. Trifunović, Srpski srednovekovni spisi o knezu Lazaru i kosovskom boju, Kruševac, 1968, f. 8; F. Kämper, “Der Kult des heiligen Serbenfürsten Lasar. Textinterpretationen zur Ideologiegeschichte des Spätmittelalters”, Südost-Forschungen 31, 1972, f. 81, 82). Por kjo nuk i heq asgjë faktit që në disa nga këto gjini hasen edhe fakte e ngjarje të ndodhura e të konfirmuara edhe nga burime mirëfilli historike. Për të mbetur brenda kuadrit epiro-shqiptar kujtoj se jo më kot Tannhäuser i referohet në shkrimin e tij “Kronikës së Janinës”, “Kronikës së Tokove” apo edhe vetë “Kronikës së Gjon Muzakës”. Në ato raste ja vleka të konsiderohen e të përdoren si burime historike, sigurisht në mënyrë selektive. Por po ai e skualifikon krejtësisht “Kronikën e Dropullit”. Mua më duket, se mes dhënave me bazë mitologjike, edhe kjo kronikë e ka një thelb historik, që është ai i shpërnguljes nga rrethet e Athinës së një mase banorësh, të cilët erdhën e u vendosën në luginën e lumit Drino, në Dropullin e sotëm në një kohë të papërcaktuar. Ky vend, Dropulli, sipas Kronikës, “ishte i braktisur dhe i pabanuar” (eremous topous kai akatoiketous). Diçka do ketë ndodhur me popullsinë e fshatrave të asaj treve, që siç e ka provuar tashmë kolegu F. Duka, në vitin 1520 paraqitej me popullsi mjaft të dendur e me një antroponimi mbizotëruese tipike shqiptare. Mundet që një pjesë e konsiderueshme e saj të jetë deportuar me rastin e ndonjë kryengritjeje, gjë që osmanët, ashtu si më parë edhe bizantinët, e praktikonin shpesh kundrejt popullsive të panënshtruara. 

Mundet që treva e Dropullit të jetë goditur nga ndonjë epidemi e rëndë murtaje, që gjithashtu dëshmohen mjaft të shpeshta në zonën e Gjirokastrës. Pra, vendi ishte pak a shumë i lirë, dhe kjo do shpjegonte zgjedhjen e luginës së Dropullit si vend për sistemimin e masës së të ardhurve nga rrethet e Athinës, për të cilën flet kronika. Veç kronikës, veç emrave “të çkulur” apo “ksul”, që siç thamë pak më sipër, banorët shqiptarë të rrethit të Gjirokastrës quanin deri vonë banorët grekofonë të Dropullit, edhe gjuha greke e folur prej tyre e mbështet tezën e origjinës së tyre nga viset e Athinës. Gjuhëtarë të shquar grekë, si H. Hatzidakis, J. Anagnostopullos kanë provuar se greqishtja e folur nga banorët e Dropullit nuk ka lidhje me dialektet veriore të folura në Epir, Thesali e Maqedoni, por i përket grupit të dialekteve jugore, përkatësisht dialektit të Atikës (F. Liço, Probleme të marrëdhënieve greko-shqiptare, Tiranë: Neraida, 2009, f. 179).

Nëse është kështu (dhe Tannhäuser e konfirmon se kështu është), ja edhe një provë nga fusha e gjuhësisë që tregon se banorët e Dropullit nuk përfaqësojnë një vazhdimësi territoriale me popullsitë grekofone të Greqisë së Veriut, por një transplantim të një popullsie të ardhur nga viset më në jug të tyre. “Kronika e Dropullit” na precizon se bëhet fjalë për zonën e Athinës. Por ne e dimë, se Athina e fshatrat rreth saj pas shek. XIV ishin të populluara dendur nga popullsi shqiptare. E thonë udhëpërshkrues të shumtë evropianë, e mes tyre edhe gjermani J. Bartholdy. Ky në librin e tij, përkthyer në frëngjisht, Voyage en Grèce fait dans les années 1803 et 1804, Paris 1807, f. 92, flet edhe për gratë shqiptare të Athinës, për të cilat ruan konsideratat më të larta. I tërhoqi shumë, veç bukurisë së tyre (les belles Albanaises) edhe veshja e veçantë, aq sa u vu të pikturojë një portret shqiptarke me veshjen popullore karakteristike. 

Këtë portret të pikturuar nga vetë autori po e paraqesim në këtë shkrim, dhe jam i bindur se kujtdo do t’i lindë spontanisht një asociacion i veshjes së shqiptarkës së Athinës me veshjen e bukur karakteristike të vajzave të Dropullit sot. Ja pra, edhe një e dhënë nga fusha e etnografisë, që më ka dhënë edhe mua guximin të mbështes idenë se banorët e vendosur në Dropull dikur pas shek. XVI dhe të ardhur nga viset e Athinës, pas çdo gjase ishin nga ata shqiptarë që pas shek. XIV popullonin fshatra të tëra të Atikës dhe vetë Athinën, atë kohë një fshat i madh. Ky nuk është një konkluzion, është një hipotezë pune dhe si të tillë e paraqita edhe në emisionin televiziv të Marin Memës.

Nga ana tjetër, janë të njohura e të vërtetuara proceset asimiluese të cilave u janë nënshtruar popullsitë shqipfolëse në rrjedhë të historisë. Këtu nuk kemi të bëjmë me një “hipotezë pune”, por me një konkluzion të shkencave historike, gjuhësore e antropologjike. Këto na mësojnë, se si rezultat i këtyre proceseve, hapësira shqipfolëse ka pësuar vazhdimisht rrudhje. Për të ilustruar përmasat e rrudhjes hapësinore të shqiptarëve, M. Šufflay përdor metaforën e tkurrjes së iriqit (M. Šufflay, Die Grenzen Albaniens während des Mittelalters, në: Illyrisch-Albanische Forschungen, I. Band, München, 1916, f. 289; C. Jireček, Geschichte der Serben, Gotha, 1911, f. 115-120, 153; E. Çabej, “Hyrje në historinë e gjuhës shqipe”, në: Studime Gjuhësore, vëll. III, Prishtinë: Rilindja, f. 40). Tannhäuser më vë përpara pyetjes asgjësuese: nëse të ardhurit në Dropull kanë qenë shqiptarë (arvanitas) nga Athina, si është e mundur që aty e kishin ruajtur gjuhën shqipe, kurse në Dropull e humbën? 

E thashë edhe në emisionin televiziv të Memës, pas tre shekujsh qëndrimi në Greqi, ata shqiptarë ishin kthyer në bilingë dhe ndodheshin në një fazë të avancuar të helenizimit të tyre. Procesi u plotësua pas vendosjes, ende hipotetike të tyre, në Dropull, ku statusi i një popullsie gjithsesi “të huaj” edhe pse i së njëjtës origjinë me vendasit, si dhe veprimi i fortë i klerit dhe i shkollës greke bënë që të avancojë ky proces asimilimi etno-kulturor. Kam shkruar gjerë e gjatë për klerikë grekë, si Kozma Etoli e Genadi, peshkop i Delvinës, që i detyronin besimtarët ortodoksë shqiptarë të braktisnin gjuhën shqipe e të flisnin vetëm “gjuhën e Zotit”, d.m.th. gjuhën greke. Kam shkruar edhe për rregullore që u vinin nga Athina shkollave greke në Shqipërinë e Jugut, si ajo e shkollës së Nivanit në Zagori, në vitin 1881, ku nxënësit porositeshin të flisnin vetëm në greqisht, madje t’u flisnin greqisht edhe prindërve në shtëpi (P. Xhufi, Dilemat e Arbërit, Tiranë:Pegi, 2006, f. 409-417, 448-459). Medievisti më i madh grek, Sp.

Lambros që për ca kohë ka qenë edhe Kryeministër i Greqisë, mburret me “aftësinë asimiluese të grekëve” (syghoneusis), që sipas tij është një virtut specifik i popullit të tij (Sp. Lambros, “Ta hellenikà dikaia”, në: Neo-Hellenomemnon, 10, 1913, f. 155). Ndryshe nga ai, që shkruante në valën e shpërthimeve nacionaliste, ne të tjerët, gardianë të historisë, gjuhësisë apo antropologjisë nuk mund të mos marrim shënim për këto procese historike, pa drama e pa emocione nacionaliste. Thjesht ka ndodhur! Dhe ka ndodhur vërtet, e po ndodh, sa në Shqipërinë e Epërme, ku fise të tëra, si Kuçët, Piprët, Palabardhët (Bjelopavliçët!) etj., hyjnë në histori si shqiptarë dhe dalin si sllavë. Ka ndodhur po aq shumë ky proces, dhe po ndodh, edhe në arealin epirot, ku fshatra e zona të tëra janë helenizuar e po helenizohen edhe para syve tanë (M. Šufflay, Srbi i Arbanasi, Beograd, 1925, f. 26, 31; G. Castellan, “Peuples et Nations des Balkans d’après Elisée Reclus”, në: Revue des Études de Sud-Est Européennes, 15/2, 1977, f. 183; A. Ubicini, Lettere sulla Turchia, Milano, 1855, f. 29). 

Deri para pak dekadash, në fshatra si Frashtani e Lugari në Dropull, Sopiku në Vurg të Sarandës e të tjerë fshatra në ato zona, flitej gjuha shqipe. Sot ato janë fshatra minoritare. Deri para një shekulli e gjysëm, banorët e 12 fshatrave të Pogonit flisnin gjuhën shqipe. Këtë e dëshmon udhëtari osman Evlya Çelebi, në 1670, dhe Patriku grek i Stambollit, më 1856. Më kot rreket z. Tannhäuser të ngatërrojë letrat, duke i zhvendosur 12 fshatrat për të cilat bën fjalë dokumenti i Patrikanës, nga Pogoni në zonën e Korçës apo të Kolonjës. Dokumenti e thotë shkoqur që 12 fshatrat shqipfolëse ishin në Pogon dhe vareshin nga mitropolia e Janinës, e jo nga mitropolia fantomatike e Pogonianit, siç ai rreket të thotë (K. Giakoumis, “Tho Policy of the Orthodox Patriarchate toward the use of Albanian in Church Services”, në: Albanohellenica, 4, 2011, f. 141, 142).

Shpresoj shumë që unë vetë, para apo pas pensionit që zoti(?) profesor (?) Tannhäuser ma kujton me aq takt e mirësjellje, por edhe të tjerë studiues do gjejnë lëndë të re për këtë çështje të rëndësishme shkencore të marrëdhënieve historike shqiptaro-greke. Kam bindjen se Tannhäuseri ynë do dallohej në këtë fushë të kërkimit, duket që e ka stofën. Por, nëse ma dëgjon këshillën, bën mirë ta heqë maskën teuronike të “Tannhäuserit”e t’i japë vetes një emër. Do vetëdisiplinohej, do fisnikërohej, do hiqte dorë nga guximi i tepruar që të jep anonimati për t’i parë të tjerët nga lart e për të “keqtrajtuar” me doza cinizmi e ironie punëtorë të thjeshtë të shkencës, si puna ime. Gjë që ndodh rëndom vetëm me popullin-lumpen të web-it. Por do shmangte edhe keqkuptime, që e dëmtojnë klasin e tij. Këto ditë kolegë të mi më kanë telefonuar e më kanë pyetur nëse e kisha lexuar kritikën e radhës të Panajot Barkës ndaj meje. Ç’tu thoja? Ata janë të bindur se Tannhäuser është pseudonimi i “luftës” i Panajot Barkës!

*Replikë për shkrimin http://www.gazetatema.net/2021/01/24/te-pathenat-e-dropullit/

(TemA)

72 komente në “REPLIKA: Një përgjigjie pa adresë, për Dropullin”

  1. historian i PPSH-se says:

    Ore “prof” “historian” Xhufi nuk po merrem se ç’ke shkruajtur por me terhoqi vemendjen citoj : do kishte shtyre kufirin jo deri ne Tepelene por deri ne Titograd ……. prof Xufi po ku e gjete kete Titograd more i uruar pa le je dhe historian ??? Po u be 30 vjet e kusur nuk eshte Tito-qytet me por me emrin e vjeter te saj Podgorice …. ore prof Xufi . Atehere si mund te te besoj ato qe thua per shekuj me para kur ju nuk dini keto te sotmet ore prof Xufi .

    1. SHEKULLI XX - SHEKULLI XXI - Nuk janë shekuj të njëjtë. says:

      @(Historianaqis)
      E GJETI NE REALITETIN HISTORIK.
      Aktualisht jemi ne shekullin e XXI.
      Ti historianaqis, a i njeh Numrat historike Romake?
      A kupton o historian i Greqise, ç’domethene shekulli i XX-te qe citon profesori?
      Konkretisht: Pas Luftes se Dyte Boterore, pra deri ne 2 prill te vitit 1992 (shekulli XX), Podgorica eshte quajtur realisht Titograd.

      1. Ja cfare thote Prof. Dr. Shaban Demiraj per Dropullin dhe banoret e tij says:

        Ja c’thote historiani i njohur shqiptar Prof. Dr. Shaban Demiraj per Dropullin ne librin e tij ne Anglisht te titulluar “Epiri, Pellazget, Etrusket dhe Shqiptaret: Emri Dropull vjen nga emri i Perandorit romak qe e krijoj nje koloni te Dropullit ne vitet 117-138. Emri kesaj kolonie ju dha Hadrianopu dhe me pas ndryshoj ne Drinopul dhe Dropull, duke u bazuar ne lumin Drino. Rrenojat e kesajn kolonie romake jane zbuluar si nje teater dhe nje varreze (nekropol). Banoret e kesaj kolonie nuk ishin te ndryshem nga banoret e tjere te Epirit. Hipoteza qe banoret e Dropullit ishin nje grup njerezish i shperngulur nga rrethinat e Athines nuk ka mbeshtetje historike. Kjo hipoteze i eshte dhene Konsullit francez Pouqueville ne 1806, nga nje prift ne Gjirokaster. Ky shpjegim nuk eshte perfillur nga historiane te njohur si Hammond apo Cabanes. Shaban Demiri arrin n ekonkluzionin se hipoteza me e mire eshte qe Dropulli u themelua nga Hadriani dhe sipas trendit te asja kohe merrte emrin e Perandorit qe e krijo ashtu si edhe Konstantinopulli (qyteti i Konstandinit) qe u quajt per nder te Konstandinit te Madh. Po sipas Demiraj greqishtja ne zonat e Dropullit eshte perhapur me vone sepse emri Dropull (me D) sundoj mbi Greqishten Dhropolis (me Dh). Shqiptaret nuk e kane problem te shqiptojne D apo Dh. Aresyeja se perse ne keo zona flitet Greqisht eshte e lidhur me faktin qe shpjegon Jiracek se ne pjesen Veriore te Shqiperise mbizoteronte gjuha latine ndersa ne pjesen Jugore (pjese e Perandorise Lindore Romake ose Bizantine) mbizoteronte mesimi i gjuhes greke. Madje dihet qe ne zonat e jugut te Shqiperise gjate Perandorise Otomane ishin hapur 200 shkolla greke. Shkollat shqipe ishin te ndaluara. Dhe nje vrojtim interesant i Kontit Britanik Leake ishte qe ne Himare grate nuk flisnin greqisht por vetem burrat. Dihej qe burrat shkonin ne shkolle dhe jo grate, ne ate kohe. Po ashtu burrat shkonin si mercenare ne luftra te ndyshme per te bere para, dhe ju duhej nje gjuhe e huaj. Po ashtu Demiraj shpjegon se ne regjistrimet Otomane te asaj kohe, te zones se Dropullit. Ne vitin 2001 jane regjistruar vetem 33 fshatra greqisht-folese, ndersa sipas regjistrave Otomane te vitit 1519-1520 jane regjistruar ne total vetem 19 fshatra qe flisnin Greqisht. Kryefamiljaret e ketyre familjeve kane qene shqipetar si Gjon, Gjin, Gjergj, Leke Pal dhe shume te tjere. Por ka edhe nga ato greke si Jani, Jorgo, Aleks, dhe Pavllo etj. Sipas Demiraj “Kronika e Dropullit” eshte pjelle fantazie sepse nuk mundet qe nje popullsi me pak e zhvilluar si ajo shqiptare te kete asimiluar ate me te zhvilluar si ajo greke. Numri i fshatrave greke pa sregjistrimit turk te shek XV eshte rritur. Kjo ka ardhur nga punesimi si bujq nga Omer Pashe Vrioni ne shekujt 18-19 (XVIII-XIX), nga i cili ka marre emrin edhe fshati Vrion si edhe prej Ali Pashe Tepelenes. Ali Pashe Tepelena zakonisht sillte njerez me force. Dhe per kete deshmon edhe Konsulli francez Pouqueville ne 1815. Ka pasur edhe levizje si rezultat i koleres se vitit 1720 dhe frikes se islamizimit kur shume banore te Kurveleshit jane shperngulur ne Delvine dhe Dropull dhe atje permes martesash dhe asimilimit nga popullsia greqisht-folese kane rritur numrin e popullsise. Njerezit qe pranoheshin duhet te ishin te te njejtes fe dhe Kisha greke dhe shkollat greke kane bere punene e tyre. Per me shume ju rekomandojn te lexoni ne Anglisht librin e Prof. Dr. Shaban Demiraj.

      2. historian i PPSH-se says:

        Cari “autoctonus” Tito-qytet eshte quajtur mbas luftes se dyte boterore ( Podgorice ka qene gjate luftes dhe perpara) . Ne shekullin XX
        eshte quajtur Podgorice ( Titograd 46 -92 ) Sipas teje dhe Xufit shekulli i XIV korrespondon me vitet 1804-1805 udhetimet e “gjermanit Bartholdy” ku Xufi i ngaterron qellimisht duke u hedhur nga shekulli XIV ne ate te XVIII . Xufi krruan prapanicen dhe me gje a gjeza letra pa lidhje ne historine e ballkanit me fragmente te shkeputura dhe pa lidhje duke u mbeshtetur ne anonimate si psh Ruvavac-in (nje kritik historian ) pa ndonje punim a studim te tijin ne lemin e historise …perveçse kritikave te permbledhura larte e poshte . Eshte intersante se dhe Xufi ,Mema dhe Kotsaqiu femra , kur shkruajne apo debatojne perdorin nje shprehje cult ; degjome ti mua se keshtu eshte si them une dhe si argumenta kane “kakofonine” se llap llap diçka do ngeli ne rradaket boshe te atyre qe kane deshiren ti degjojne . Xufit meqense eshte “historian” dhe “profesor” i kerkoj te ne shpjegoje toponimet sllave qe i keni ne gjithe Shqiperine nga jugu ne veri , keto qe kane ngelur sot qe nuk jane pak pa sa per ato te zhdukurat ne epoken komuniste as qe behet fjale …

        1. Andrea says:

          Toponimet sllave lidhen me mbreterine bullgare shoku. Mqs Korca e Pogradeci jane me afer i ke me shumice aty. Edhe ne Gjirokaster ke Zagorine qe eshte toponim sllav. Keto ludhen me dyndjen e bullgareve. Enveri nuk i pastroi mire keto toponime.

          1. Bani says:

            Shqiptareve me shume u pelqene emrat e huaj se te vetet.Kjo ndodhe edhe me emrat enjerezve.Ne bote nuk e gjene nje vendbanim me popullsi etnike te paster te mbaj toponime te huaja.Shtrohet pyetja pse bulgaret qe qendruan shume pake ne keto ane i nderruan toponimet dhe shqiptaret nuk i kethyen me te vjetrar,por i lane ata te okupatorit?

          2. historian i PPSH-se says:

            Ore Andre ….. dru me pre …. po lexo more plak lexo pak , se nuk te ben keq . Vertet ka qene invazioni Bullgar ne ballkan por Serbet kane qene para tyre dhe deri ne Greqi poshte ( ke plot toponime sllave ne Grece) . Ty te djeg nese jane Bullgare apo Serbe ….kjo nuk ben rendesi prap se prap mbeten sllave dhe jo arnaute . Por qe te te qartesoj pak , shumicen i ke serbe (toponimet) , ka dhe bullgare Toponime ke aq shume sa nuk arrij te ti numeroj por mere mundimin mere ate dreq harte te Shqiperise dhe meri me rradhe nga jugu e deri ne veri dhe do te “kenaqesh” me sasine . Nje gje kisha me kete rast Toponimet nuk i vendos “pushtuesi” por ato i vendosin vendasit prandaj i rrezistojne kohes ne shekuj e shekuj me gjithe pastrimin qe ju be per 100 vjet . Turku ndenji rreth 500 vjet ju “ndryshoi” fene , ju “ndryshoi” emrat dhe mbiemrat (çudi) ,ju “ndryshoi” kulturen dhe abitydet (ne arabe) e si nuk i paska ndryshuar dhe toponimet ???!!!!!!! E theksoj 500 vjet pushtim genocidial prap nuk arrin ti ndryshoje to^ponimet …se nuk eshte kollaj , prandaj valle iliro-pellazget-dardanianet i kane vene keto toponime sllave ???? Sigurisht qe vendasit ata qe kane jetuar ne kete vend i kane vene (quajtur) ….. ……. …. merre me qetesi leri bullgaret ata erdhen dhe iken , vendasit ngelen .

        2. Ray says:

          O historian trapi !
          Kuptoje Profesor Xhufin , se aty me shembullin Titograd , Prof. Xhufi ka bere ironi,
          po ti sic duket nuk e marke fot ‘kthesen” se qenke si “skode me turi” ne kohe te Dulles , lol

        3. SHEKULLI XX - SHEKULLI XXI - Nuk janë shekuj të njëjtë. says:

          @(Historianaqis me Pensione te Paligjshme greke)

          Çfare ke zhgarravitur perseri dhe orvatesh te hidhesh nga dege ne dege, dhjakonar i Janulles!
          Je analfabet apo ke nevoje per syze! Kam shkruar ate emertim saktesisht per periudhen: Pas Luftes se Dyte Boterore deri ne prill 1992.
          Je tutkun me numrat apo je qorr! Gjithashtu periudha historike 46 vjeçare 1946-1992, qe merret si shembull, i perket shekullit te XX-te.

          O Topenim. Ja çeshtja e vertete e emertimeve (toponimeve). Megjithese shovinizmi shteteror grek gjate 150 vjeteve ka grekezuar, ka nderruar shume emertime (toponime) autoktone shqiptare, edhe aktualisht ne Greqi sipas vete Presidentit Arvanitas Aristidh Kola ka 696 vendbanime me emertime, me origjine dhe etimologji arberore shqiptare.

          Profesor dr. Pellumb Xhufi eshte treguar madje prudent, i matur, i kujdesshem. Sepse, çeshtja qe diskutohet eshte plotesisht e qarte edhe sipas konsullit francez ne Janine Fransua Pouqueville se me pare ne luginen e lumit Drino nuk ka patur asnje fis, asnje fshat, asnje vendbanim grek. Anthropos si ti jane produkt i ekspansionit te perkohshem te kishes antishqiptare greke dhe i shovinizmit shteteror grek ne Trojet Shqiptare.

        4. IF says:

          ”HISTORIAN” i thencin: Cfare nenkupton ti me toponimet serbe ?? qellimi yt eshte i larget.Do te thuash se shqiptaret skane aspak vend ne keto troje se ka vetem toponime greke,serbe dhe turke.Kaq mjafton per te kuptuar nivelin tend por per armiqsine qe ke ndaj shqiptareve ku na cfaqesh si Hamzai do varur ne mes te Tiranes,. Tani tu hap goja ty se si ”historian” sta kishim degjuar zerin kohe me pare.ifi

        5. Zuzari says:

          Pse i fut ne thonjeza fjalet historian dhe profesor?Kush eshte historian per ty ai krahthyeri Panajot Barka.Keni goje e flisni ju ca mbeturina kombetare qe sjeni as ne qiell e as ne toke ku ne greqi u thone ikni more allvanos e ne shqiperi u thone ikni more greker.Mungesa e identitetit eshte fatkeqsi e madhe o gomar.

    2. eh says:

      O HISTORIAN: Shprehja ez.XHufi ”……..deri ne Titograd ” del nga konteksti dhe nuk ka qellim te tregoje cfare eshte Titogradi.Ate merre si nje shembull per momentin.Por qe zotria jote krahason vehten me Z.XHufi dhe po nxjerr se ti e ditke ceshte Titogradi dhe ai jo dhe si rrjedhim nuk mund ti besosh profesionalisht.Ja ku eshte fusha ,futu ne loje dhe munde.E venke ne thonjeza fjalen ”profesor”dhe ”historian”.Mburravec i felliqur.

    3. Kenke fare koqe o lum miku! Shif nga po te ikin dhite, or taj!

    4. Lugat says:

      Ik ore idiot, lexo artikullin e lere Titogradin, te cilin profesori e ka permendur qellimisht ashtu per t’iu referuar periudhes Komuniste, sepse ai autor qe i referohet profesori (kur e nxorri si antene televizori per te ta futur ty ne bithë) ka shkruar librin e lart permendur gjate asaj kohe. Gomar!

    5. Lala i Lushjnes says:

      Or ti ” historian i PPSH-së , shko bë shurrën!
      Ose më mirë hajde në Greqi, mer ndonjë
      ” pipë,, ose ” çibuk,, merr 300-çen dhe jepja sat shoqe të ia jap jaranit. Rospi historike!

    6. ben says:

      historiani PPSH-ajo qe ka perdorur profesor Xhufi, quhet ironi ndaj nje “grek greku” sic e quan ai qe cdo gje e ben greke.
      Keta neo-greket, sic duhen quajtur per ti dalluar nga greket antike, kane nje te mete shume te madhe, qe krijojne perralla qe deri me sot, per fat te keq, bota i ka besuar. Ne epoken e internetit, neo-grekeve ju ka hyre jorgani ne uje. Sot ata i krijojne perrallat naten dhe u besojne vete ne mengjes.
      Profesor Xhufi duhet pergezuar per kete replike te argumentuar shkencerish. I uroj jete te gjate dhe shendet, per te miren e shkences se historise.

  2. Taulant says:

    I nderuar profesor Pellumb Xhufi .
    Mos u merr me derrat.
    Kemi plot historian te huaj qe thone te vertetat.
    Besoj se ke shkuar ne bibloteken ‘MARCIANA’ ne Venecia.
    Ka plot libra per periudhen 1300-1800 per tokat Shqiptare Epir,Thesali,Peloponez etj.
    Sa shume shkrime per Shqiptaret .
    Per Greket … nuk gjen asgje …erresir me perjashtim ata te Konstandinopolit e te disa ishujve ne kufi me Turqin.
    Pse 2 fise Shqiptare nga Shkumbini e Mati do popullonin me mijera kilometra territor nga Peloponezi deri ne Nish?
    Jo .
    Shqiptaret jane autokton prej Peloponezit deri ne Nish.
    Fuqite e medha si Franca e Rusia krijuan Greqin si thote studjuesi Gjerman Jakob Philipp Fallmerayer.
    Fallmerayer shkruan qe Mbretit Gjerman Otto i duhej nje perkthyes te fliste ne Athine Atik e Peloponez sepse popullsia ishte Shqiptare.
    Me mbas erdhen Greket nga Azia e Vogel e ishujt qe populluan trojet Shqiptare ne Epir,Thesali, e Peloponez.

    1. Popa says:

      As ne Konstandinopol nuk kane qene grek por persierje popullatash te ndryshme qe adoptuan gjuhen zyrtare te Perandorise.

      Fanariotet ishin nga gjithe Ballkani, nder ta kishte edhe shume Shqiptare.

      Sa per shtrirjen e Shqiptareve, dihet boterisht se Shqiptaret kolonizuan ne mase Atiken dhe Morene ne 1300 dhe 1400.

      A ka pasur Shqiptare atehere atje me pare?

      Sigurisht qe po, se Shqiptaret ushtarake ishin edhe ne Perandorine Romake te Lindjes.

    2. ben says:

      Taulant-faleminderit per kete koment te goditur. Ka ardhur koha qe librat per shqiptaret dhe historine e tyre te lavdishme ta propogandojme ne te gjitha vendet ku jane perhapur shqiptaret, qe bota te mesoje te verteten per vjedhjen e historise qe neo-greket i kane bere te kaluares se popullit tone.

  3. Ray says:

    Pergjigje e bukur e Prof. Pellumb Xhufit
    Ai”gjermani” i cili eshte ai studjuesi i gjuhesise tek “Peisazhe te fjales” kur flet per krahasimin e emrave qe nuk kane sufixin -S, merr si reference Kreten, nuk mer Athinen.
    sepse po te merte reference Athinen, do dilte qe emrat me sufixin-S, do ishin prape ne minorance edhe ne Athine dhe do dilnin qe mbi 3/4 e grekeve jane te greqizuar vone, kur u krijuar shteti grek, pas 1840,

    Kuptohet nga mbiemrat e Dropulliteve, Gjin, Gjon, Dule etj , qe jane emra ose Shqiptare Katolike, ose Myslymane .
    Ata jane te ardhur nga Jugu i Greqise bregdetare, nga Peloponezi, periferite e Athines , ose nga ishujt e Greqise
    dhe qe jane greqizuar gjate kohes pas 1840, ku Kisha greke vahzdoi me me shume force “katharisjen” greqizimin e popullsive Shqiptare qe gjendeshin ne Greqi,
    dhe ne Jug te Shqiperise me aq sa mundi .

    1. Popa says:

      Ato qe gjendeshin ne Greqi po, por jo ne Shqiperine e jugut kur neo greket hyne per here te pare ne 1913.

      Bene perpjekje per te hyre ne 1854 por u shpartalluan nga Shqiptaret ku mori pjese edhe babai Ismail Qemalit.

      Edhe ne luften Osmano – Greke te 1896 , neo greket u shpartalluan dhe si gjithmone nderhyri Perendimi dhe i beri presion Sulltanit te terhiqej. Shqiptaret perbene ne shumice ushtrine Osmane ne ate lufte.

      Ortodokset i ke ende ne Epir, Parge, Paramithi, Arte, Janine dhe Thrake, vetem ne Thrake ke 30,000.

      Turpi i turpit ( qe e kane ngrene me buke) i ketyre sharlataneve ne politike dhe Edi Rames qe kane bere 0 qe keta Shqiptare te njihen si minoritet.

    2. qen bir qeni son of a b**** says:

      ishin shqiptare e shkuar shqiptarit si gjithe greket e bardhe, por kur erdhen tek tokat e te pareve te tyre i zuri lemeria nga hijenat qe qeverrisnin njesoj si tani dhe u gjeten me te mbrojtur si grek se sa shqiptar. Pse nuk thote Xhufi, çfare i shtyn fshataret shqiptare e shekullit te XX dhe XX! te deklarohen Greke? Greku i ka perdhunuar te tere mbare e prape familjarisht, por me keq jane hijenat qe na qeverisin e qe duan te na qeverisin ne Tirane.

  4. Venezia says:

    Si gjithmon gjakeftohte e preciz z. Xhufi . Te kame pare nje here duke kaluar para restorantit ku une punoj ne san marko ne venecia.

  5. Popa says:

    Profesor shkrimi yt eshte teper i sakte dhe pa diksutim qe shatlatani vlleh Tanhasuer nuk mund te beje krahasim me ty.

    Je personalitet ne historiografine e mesjetes , sidomos ate ballkanike, Shqiptaret dhe Ballkanike te jugut, sidomos per shekujt e 13, 14, 15 dhe fillim 16.

    Ashtu sic Irakli Kocollari eshte per Arvanitasit ( lexojeni librin e tij)

    Vecse per periudhen dhe Perandorine Osmane nuk je ne fushen tende edhe per shkak te formimit tend.

    Per ate periudhe eshte Dritan Egro, i vetmi Osmanolog ne Shqiperi dhe nder te paktet ne Ballkan. Ka mbi 30 botime shkencore.

    Te tjere autore gjigande per Orientin dhe Perandorine Osmane jane George Gawrych dhe Jason Goodwin me librat e tyre ” Shqiponja dhe Gjysem Hena” dhe ” Pema e Jenicereve ” ku Shqiptaret luajne nje rol te madh ne politikat Osmane dhe te tyre ne vitet 1700, 1800 dhe der fillim 1900.

    Gjithesi Profesor, per mejeten je njish dhe Arberit e Jonit eshte nje veper e madhe e jona.

    Ne Shqiperi ka mungese totale te Romanologeve , Bizantologeve ( roma lindjes) dhe Osmanologeve ( pervec Egros) dhe ky eshte nje shqetesim i madh.

    Jane te 3ja Perandori dhe qyteterime ku Iiiret dhe Shqiptaret kane luajtu rol kryesor. Pervecse duhen monumente dhe muzeume te tregojne historine e lavdishme te Shqiptareve, pasja e shkenctareve te historise ne ato fusha nuk lejon as deformimin e historise etnike te Shqiptareve, sic bejnne neo greket.

    Shqiptaret pak dine per finsiket Shqiptaret ne Perandorine Bizantine, per kolonizimin Shqiptar te Morese dhe Atikes, per faktin qe gjithe betejat kunder Osmaneve atje jane bere nga Shqiptaret, pak dine per dinastine Shqiptare te Egjiptit dhe Sudanit, ushtaret dhe eliten ushtarake dhe politike Shqiptare atje , per faktin qe Perandoria Osmane ishte e varur per 3 shekuj nga Mercenaret Shqiptare dhe qe sanxhaqet Shqiptaret ishin autonome dhe fare pak dine per Stratiotet legjendare qe fituan 100 beteja ne Europe dhe ku neo greket po manipulojne historine e tyre ne Wikipedia.

    Vecse profesor, 2 koriogjime, Sopiku dhe Frashtani ne Dropull jane ende Shqiptaret si fshatra

    Shen Kozmai nuk ishte kunder gjuhes shqipe. Ai ishte per rikthimin e Shqiptareve ne Ortodoksi dhe kjo mund te behej vetem me leximin e Bibles dhe dihet qe gjuha liturgjise ishte greqishtja koine. Mos te bejme konfuzione ketu.

    Edhe une e vura re ngjashmerine e kostumeve te femrave Arvanitase dhe Dropullite.

    Nje pjese e Dropulliteve mund te jene Arvanitas , por nje pjese e tyre jane argat vlleh nga Thesalia, sic jane Kacifat.

    1. ben says:

      Popa-duke te pershendetur per shume gjera te sakta qe keni shkruar, te lutem mos ofendoni vllehet, pasi ata kane dhene historikisht nje kontribut te cmuar ne rilindjen dhe kulturen e kombit shqiptar.

  6. Partizani Velo says:

    Kjo ishte goditje fatale…Nuk, ska me..Ter filogreket qe do bejne komente me poshte ose te nxjerrin fakte dhe argumente konkrete qe hedhin poshte ato qe ka shkrojtur z. Xhufi ose le ta qepin gryken njehere e pergjithmone.
    Tani as nuk ju shajme dot as nga raca se na dolet tanet shumica (kta te Dropullit te pakten)

  7. Ermal says:

    Z. Xhufi je i nderuar nder te gjithe Shqipetaret ne bote.
    As mos u merr fare me keta mercenaret 300-eurosh grek se nuk vlen koha juaj per keta.
    Me zor po presim nga ju librin e rradhes apo dhe emisionin e rradhes ne media.
    Ju lutem mos reshtni asnjehere te flisni per keto te verteta te medha qe felliqesirat greke duan ti fshehin.

  8. Lik says:

    Po deklarohen greke shqiptaret e shkuar ne Greqi keto 30 vitet fundit ,biles ne shume raste ato shprehin qendrime me raciste se vete greket. Eshte e drejte e tyre te deklarohen greke, turq apo bullgare…por territorin shqiptar smund ta vjedhin. Duhet reaguar me vendosmeri nga sulmet e vazhdueshme te shovinzmit grek.

    1. Popa says:

      Po nuk behen dot jevgjit tek vetullsh rraciste se duhet te jesh i bardhe dhe superior te jesh i tille.

      Greqia, nje konglomerat i degjeneruar rracash te ndryshme k marr fund me kohe.

      Vetem pleq dhe xaxa do kete atje per 10 vite.

      1. Luan says:

        Babai i të vërtetës siç quhej Thuqidhidhi thotë: Në epir jetojnë i varvari . Ky term në atë kohë kishte kuptimin : të huaj. Si rrjedhim në këtë trevë jetonin popullsi jo greke. Në kohët e mëvonshme dihet se në këtë rajon banonin shqiptar dhe vllehër me ndërgjegje shqiptare,pir dhe vllehër të greqizuar. Barka dhe disa syresh si ai,i përkasin grupit vllah . Sigurisht që dhe më idiotët e kuptojnë se dropullitët skanë asnjë lidhje me shpërngulje nga koha e luftls së Trojës. Janë fakret historike ato që flasin shumë më qartë se mitet dhe përrallat që servir një mendje fshatareske e çartur si ajo e Barkës e kompani. Rëndësi ka të flitet për të vërteta dhe jo për urrejtje apo armiqësi.

  9. trendafili Permetit says:

    Vertete mendje e ndritur, Pellumb Xhufi; mos u merr fare me Panajoter qe jane shtrire Barkas qe kur kane dale mbi Toke! Mbeturina te kohes helene. Edhe Sami Frasheri tek “Shqiperia ç’ka qene, ç’eshte dhe ç’do te behet” e ka shkruar sakte ardhjen e grekerve ne tokat e çifligareve shqiptar te Dropullit dhe aty ngelen deri sa formuan dhe familjet. Bile, Samiu është shprehur dhe per gjuhen: ” GJUHA SHQIPE ËSHTË MË E VJETËR, SE GJUHA E VJETËR GREKE DHE AJO LATINE, PRANDAJ EDHE POPULLI SHQIPTAR, ËSHTË MË I VJETRI”-Sami Frashëri.

  10. M'hill Shpata says:

    Mund tè jetè qè ky shakaxhiu qè tymos ‘sigaro’ i fshehur pas PC, me nickname “Tannhauser” pa ìdentitet, me njè qèllim tè keq, ka menduar tè testojè se deri ku ka arritur niveli i historiografisè shqipètare. Pèrgjigjia modeste e zotit Xhufi èshtè vetèm fillimi, kèshtu qè zoti anonimus koha do tè provojè identitetin tènd dhe qèllimin e vèrtetè nè shèrbimin e shovinizmit grek. Kjo nènkupton se nèse ju vazhdoni tè jeni anonimus, jeni i mundur. Do tè ishte mirè qè dialogu do tè vazhdojè i hapur i lirè e mbi baza shkencore. Nuk mund tè quhesh i ditur vetèm se ke memorje. Tè bèhesh i ditur duhet tè studiosh shumè, pa frikè….Hiqni dorè o tradhètorè se nuk keni gjè nè dorè.

  11. Kaonia says:

    Shume nga banoret e fshtrave te dropullit jane nga zona e kardhiqit ,zhulatit por dhe nga zonat e sulit ghe qe pranohet dhe nga ata vete per mos zene ne goje ata qe jane te ardhur per hasmerira ne vite si psh te paret vangjel dyles nga vlora ??

    1. Popa says:

      Mos i bini ka..rit me grush tani se ja futet kot.

      Na e nxorre Dulen vlonjat kur Dulja eshte jevg.

      Dulja eshte vlleh nga Igumenica. Ne Dropull ka shkuar si argat i bejlereve Shqiptare.

      Qe ka Dropullit nga Kardhiqi dhe Zhulati ka , sepse ke edhe fshatra shqipfoles atje.

      Nje pjese e Dropulliteve jane vlleh Pindi si kacifa, mbiemer nga Thesalia dhe Thesalia ishte qendra e vlleheve ne Ballkan para se te asimiloheshin nga neo greket.

      1. Undefined says:

        Dulja ka me teper mundesi te jete kolon i ardhur ne kete Gadishull me osmanet..dhe i vendosur ne Epir apo Thesali….dhe me vone 1800…i vendosur ne Dropull(pra te paret e tij)…paraqitja e jashtme e tij nuk le shume “vend” per spekulim….ne kete drejtim…

        1. Popa says:

          Nese do ishte kolon i ardhur me Osmanet do kishte ndonje privillegj por jo, ishte argat i bejlereve Shqiptare.

          Ka plot vlleg te zinj meqe ra.fjala.

  12. I nderuar profesor! Tannhauser eshte ndonje tip si “Zorra ,sorra e lire'” Snajper,teololog etj etj qe Jane buken ne Shqiperi e paguen….

    1. vang says:

      ”Tannhause” eshte titulli i nje OPERE te kompozuar nga kompozitori i madh gjerman i shek XIX -te WAGNER.

  13. Flor says:

    Te lumte z. Xhufi. I nderuar qe kemi persona te tille dhe perse pa perkrahje nga shteti uroj qe punen e nisur nga ju ta vazhdojne shume shqipetare te tjere per te nxjerre ne drite te plote historine e Arberise. Ju lumte!

  14. pitu says:

    tek kavalioti ne fjalorin e tij gjejme per shqipetaret emrin arvaitas per vllehet emrin vlleh dhe per helenaasit e xhufir romjos ata emrin helenas e morren nga evropianet pra me kaaliotin ata kane qene aty se perse e beri fjalorin

  15. Undefined says:

    Respekt…Prefesore…..nje shkrim brilant….

  16. Per 300 Evro bej ham ham says:

    Doni me per Belulin greqira

  17. max says:

    Panajoti varka thote qe Arvanitet jane grek por qe flasin dhe shqip.Cfare mund te thuash per keta palo njerez.

  18. PRoShi says:

    Mire O Pëllumb i shkruar, shpëtoje mëmëdhenë. Kështu kanë ndodhur gjithëherët. Por nese emisjoni ka shqetesuar Panajotin , nese do ishte grek do te ishte diku ne Athine ai, ashtu si dhe Vangjeli, gjë që nuk ndodhi. Shkrimi brilant dhe i bazuar ne te dhena te bazuara ne te verteta.

  19. Iliria e bashkuar says:

    I ndruar e jete gjate zemra shqiptare

  20. Reçel 300 e says:

    300-at po mendohet si të reagojnë. Presim udhëzime nga ” lart”.
    Puna është se ata veprojnë ,korruptojnë,tjetërsojnë, ndërsa në rrimë dhe shikojmë. Ka 200 vjet që trojet shqiptare rrudhen. Dhe vazhdojnë edhe sot e kësaj dite. Ndërkohë që në grijmë sallatë,grekët bëjnë një asimilim të insticiunalizuar. U kemi falur kishën ortodokse shqiptare, dhe mjetet e propagandës. Gazeta dhe tv shqiptare punojnë për ta,siç është edhe tema e bazes ndër të tjera. Shqiptarët në greqi janë braktisur nga shteti shqiptar. Greqia vepron paralesht për asimilimin e shqiptarëve si në greqi,ashtu edhe në shqipëri, sepse ka korruptuar zyrtarët shtetërorë shqiptarë.
    Shën kozmai është luli në krahasim me janullatosin.
    Duhet shqiptarizm i menjëhershëm i insitucioneve fetare në shqipëri.

  21. Ht says:

    Puna eshte se Tannhauser, kushdo qofte, shkruan shqip me paster e rrjedhshem se Xhufi. E gjuha dihet, eshte logjike.
    Kjo siduket i ka djegur Xhufit

    1. MacGr says:

      Ht. Perse e dogji z.Xhufi o njeri.Ai u prgjegj me fakte historike ,me saktesi,dhe e hodhi nokaut.Perse personale e ka Z.Xhufi qe ta djegi ‘Tannhausen”?????????????????????

  22. vang says:

    Duke pare veshjen e shqiptarkes se bukur qe solli z.XHufi me pergjigjen e tij teper dinjitoze mbase e kam gabim por ju pyes::: Mos ka ne veriun e SHiperise gra qe shallin e hedhur ne koke e kalojne edhe rreth qafes ashtu si dropullitet???/Nuk e njoh mire Endimatologjine dhe ka mundesi te
    ngatrrohem.

  23. Shqiptari e ka memorjen sa te pules???? Shpresoj qe Jo says:

    Shume dakort me komentin e “popa”,, i sakte……. Ndersa prof. Xhufit i admiroj gjakftohtesine intelektuale qe eshte cilesi e te urtit….. shkrim shume bindes me argumente te verteta historike, pavaresisht se ne si popull e dime shume mire qe kemi qene te masakruar, te asimiluar, te tkurrur vazhdimisht,,,, por…. Prof. mos e humb qetesine me te paudhet (fjale shume e gjetur) thoshte babai im, se ne e dime se kush jemi…… I vetmi problem i yni eshte qe e kemi te keqen brenda…….. Falemnderit

  24. Mea says:

    E kam pare ate emision te Marin Memes, dhe e pergezoj fort qe prezantoi nje te vertete te hidhur per “grekefolesit” Shqiptar! Pellumb Xhufi eshte nje historian i shkelqyer, cdo fjale qe tha aty ishte nje argument shume i forte njerezit e dropullit jane Shqiptare!

  25. .... says:

    Shyqyr qe doli ky Sora se per Pullumb nuk me duket e mastrubohen ne rradhe te gjithe pseudonacionalistet
    Pak minuta me pare ne mes te Patres dy shqiptare qelluan per vdekje nje shqiptare tjeter
    Pak dite me perpara disa shqiptare tmeruan gjithe lagjen ne Neo kosmos dhe vrane nje baba dhe plagosen djalin e tij shqiptare si dhe nje kamariere te pafajshme
    Pak dite me pare ne krete sher ne familjen shqiptare babai me nje nga djemte vret djalin tjeter
    Arestohet komshiu shqiptare se perdhunoi dhe dogji vajzen e familjes shqiptare
    Mund te rime te shkruajm gjithe diten pa shtuar vrasjet ne gjithe evropen dhe ne Shqiperi
    Nga vendet e para ne burgjet e gjithe evropes.
    Vashdoni e kerkoni renjet se pema eshte kalbur me kohe. Dhe mbi deget e kalbura kakaris Sora xhufi.
    Tani filloni e beni ate qe dini me mire se gjithe te tjeret
    Te shani.
    Dhe kujdes gjithe te sharat ne koken tuaj
    Naten e mire
    Dhe renjet nuk kerkohen ne ndonje tekst poshte e lart Po kerkohen ne zbulime arkeologjike
    Kur te gjeni ndonje te shkruar na thoni te shkojme ta vizitojme.

    1. Gjuha Shqipe Gjuha e Perëndive - Presidenti Arvanitas i Greqisë - Aristidh Kola says:

      @(anonimaqis pika pika ….)
      Perdorimi ne shkrim i alfabetit semitik nga greket nuk te ben ty çifute.
      Perdorimi ne shkrim i alfabetit latin nga turqit nuk i ben ata spanjolle.
      Perdorimi ne shkrim i alfabetit latin nga anglezet nuk i ben ata italiane.
      Pra alfabeti i perdorur nuk eshte kriter per etnicitetin e nje bashkesie njerezore, por kuptimi gjuhesor i fjaleve dhe fjalive, gjuha qe komunikojme.

    2. Partizani Velo says:

      Hahaha ska gje..Ty te te djege, pastaj ne ato gjera i rregullojme. Jane ceshtje qe rregullohen me kohen. Ndonje fakt do na nxjeresh te kundershtosh z. Xhufi apo do na “kakarisesh” ktu ter diten?

    3. Flori says:

      Anonim,
      Perse flet vetem per aspektet negative te shqiptareve? Mendon se shqiptaret nuk kryejne krime? Nuk vrasin, nuk perdhunojne, nuk vjedhin, njesoj si cdo popull ne bote? Mendon se greken nuk i kryejne keto veprime? Mendon se Kodi Penal ne Greqi ku denon vrasjen, perdhunimin, vjedhjen eshte shkruar kur kane emigruar shqiptaret ne mase ne Greqi? Nuk kane ekzistuar keto vepra penale perpara viteve 1990? Mos do te thuash qe dhe shqiptaret njesoj si greket dhe popullsite e tjera kryejne vepra te shemtuara por shqiptaret behen perhere pjese e kronikave ne media?
      Me thuaj nje here te vetme ku shqiperia ne te gjithe historine e saj, eshte perkrahur nga fuqite e huaja. Nje here te vetme? Cdo gje eshte pare ne interes te vendeve. Austria, perkrahu njohjen e pavarsise pasi nuk deshironte nje Serbi me dalje ne det. Perandoria Osmane e shfrytezoi maksimalisht, ne vecanti ne fundin e shek 19 ku mbylli cdo institucion arsimor, kulturor dhe la per vite te terra popullsine ne terr dhe analfabetizem, nederkohe vijonte te mblidhte ushtare dhe taksa. Mendon se Greqia arriti atje ku eshte sot e vetme? Nga historia mund te kuptojme shume gjera, por padrejtesite qe i jane bere popullit shqiptar nuk mund te mohoen. Ceshtja eshte, mos te genjejme veten qe sot na duan te miren.
      Te te te vije turp qe shan nje profesor te nderuar, i cili merr pergjegjesi te plote per ate qe thote dhe shprehet tejet i kujdesshem, ashtu sic pritet nga nje historian profesional, te flase me baza dhe te arrije ne konkluzone te argumentuara.

  26. Haka Tekizoti says:

    Te shkrimi i zotit Barka i kam propozuar të ketë mirësinë e respektin për të vërtetën dhe tê japë ADN-nê e tij për ta analizuar, po nuk doli shqiptar do t’i besojmë çfarëdo broçkulle që do të na e shesë si të vërtetën absolute.

  27. Tanush says:

    Prof. Xhufi meriton respekt per shkrimin e mesiperm. Prodhon burime te sakta historike qe vertetojne vazhdimesine shqiptare te ketyre trevave.
    Per mua ngelet e paqarte teoria se si dropullitet qenkan shqiptare te helenizuar nga zona e Athines dhe jane vendosure ne Dropull. Mund te jete e vertete, por nuk ka asnje dokument historik ta provoje. Teoria qe ata kane qene shqiptare dhe ishin ne proces helenizimi dhe duke e vendosur ne Dropull vazhduan te flisnin greqisht nuk perkon me asnje burim historik.
    Qe popullata greqishtfolese e Dropullit jane vendosur ne keto treva eshte e dokumentur, por se nga cila zone e Greqise nuk dihet saktesisht. Fakti qe ata flasin nje dialekt te greqishtes jugore nuk mund te themi me saktesi qe jane nga zona e Athines dhe aq me teper te kene shqiptare nga ajo zone. Ndoshta prof. Xhufi apo ndonje historian tjeter duhet te bejne me shume kerkime per te plotesuar kete teori.

  28. Taulant says:

    Nuk emigruan ne shekullin e 13-14 ne Peloponez e Atike .
    Jakob Philipp Fallmerayer shkruan qe qysh ne shekujt 6-8 Sllavet e Shqiptaret populluan gjithe Greqin kontinentale.

  29. Luan says:

    Grekërit e lashtë kishin një shprehje :O noon, noito ,që do të thotë = Kush ka mend le ta kuptoj. Ato që thotë profesori i nderuar Z. XHUFI janë mëse të sakta. Barka është përfaqësuesi tipik i tipit fshataresk që tmerrohet nga drita sepse është ndjerë ngrohtë në errësirën e tij . Të lumtë profesor sepse po jep një ndihmesë të madhe në ndriçimin e historisë shqiptare.

  30. Shqiptari says:

    Ështe bere mode ne Shqiperi qe Tanhasuer te shumte rreken te behen protagoniste dhe euridite,madje autoritete ne çdo fushe duke shperfillur tere shkencen,studimet dhe ekspertet e fushave.
    Vete mediat sociale sherbejne si valvula shkarkoje,si dritare per kedo ku mund te shfaqen dhe deklamojne idete dhe mendimet e tyre pa asnje lloj censure dhe kufizimi etik.
    Kjo hapesire shpesh kthehet ne nje instrument balte dge fyerjesh per kedo qe mundohet te japin argumente dhe fakte shkencore oer temat per te cilat diskutohet.
    Pjesa derrmuese shfryjne me fjalor banal,shajne me liber shtepije,ironizojne,madje bejne humor tejet banal.
    Nje kategori tjetr,duke lexuar libra amatoresh,”studime”nga divanet e shtepive,pa rrenuar ne arkiva,dokumente dhe fakte,rreken te argumentojne dhe analizojne sipas asaj qe ata mendojne dhe u duket e vertete,pavaresisht se faktet,dokumentet dhe ngjarjet tregojne te kunderten.
    Ne rastin konkret,profesor Xhufi eshte nga te rrallet ne vend,pse jo dhe me gjere,qe eshte thelluar ne arkiva dhe ka botuar shume per disa periudha historike te vendi tone dhe te vendeve fqinje.Kjo pune disa vjeçare eshte nje kontribut me vlere ne historiografine tone.
    Te njejten vlere kane dhe studimet e disa historianeve qe njohin Osmanishten,Turqishten,persishten,greqishten e vjeter,latinishten dhe serbokroatishten.Kjo kulture qe keta studiues kane u kane dhene mundesine te shfletojne arkivat tona dhe te disa vendeve qe kane arkiva te pasura me dokumente per vendin tone dhe te botojne studimet e tyre.
    Tere tallavate e tjera jane veç loje fjalesh,hajgare dhe gallate per te kaluar kohen dhe per te shfryre.
    Duke e njohur Pano Barken,mendoj se nuk eshte i fushes nuk ben pjese ne rrangun e prof.Xhufit,Duka,Milo dhe shume te tjere te cilet jane kontributore kompetente te fushave te historise dhe jo amatore patriote nacionaliste agresive dhe abuzues te historise.
    Edhe mua me eshte dhene rasti te vizitoj site arkeologjike ne Greqi:Konkretisht ne Dodone,Janine,Delfi,Elefsine,Termopyle,Selamine,Olimp,Platea,Monumenti per Epaminonden,dhe disa here ne Akropol,kam vizituar dhjetera fshatera dhe qytete te mbushur me arvanitas,por nuk marr guximin te bej historianin dhe kompetentin dhe studiuesin.Kete per faktin se nuk kam hyre ne asnje arkive te ketij vendi,se pari nuk jam i fushes,nuk njoh gjuhen dhe nuk jam kompetent.
    Besoj se duhet te jemi me te kulturuar,me tolerante dhe te resoektojme njeri-tjetrin,sidomos mendimin shkencor dhe intelektual qe ka brenda vlera shkencore,jo perralla rruge.

  31. traviata says:

    Thjesht ti je burre kurve ne cdo kohe,percares trevash mut jo historian.

  32. Shqipetari-Berlin says:

    Dakorde me KOmentuesit Shqipetare,qe jane pro z.Pellumb Xhufi, si dhe une..por Profesor Xhufi thote n je te VERTET qe nuk duhet ta Harrojme:Greket kane Asimiluar Shqipetaret dhe prandaj jane Tkurrur Territoret Shqipe Folese….Kjo e Vertet ,qe mburren edhe Greket duket se i ka rrenjet vete ne Genin Shqipetare per tu “Shenderruar”,ose me mire Pershtatur me Realitetin e Kohes,per te gjetur Rruge te lehta Mbijetimi..
    1-Me beri shume Pershtypje,ne Gjermani ne Restorantin e nje Shqipetari Martuar me Greke(Arvanitase)…NJoha nje Zonje qe Punonte aty,dhe gjate gjithe kohes Fliste Greqishte me “Afendiqinen”(Pronaren-Arvanitase)…!!!!!!!!!!Pas pak nga qe i NJohe Ciftin Shqipetare -Greke prej vitesh,erdhi “Afendiqina” dhe me thote:Kete Nusen e kemi nga Fieri…………..nga Fieri i them??Po me thote….dhe i beri me dore te Afrohej, qe te me Takonte…i dhashe doren dhe Emrin ne Gjuhen Shqipe,dhe ma Ktheu Greqishte……Nuk me erdhi Mire,por nuk doja te “Zihesha” me Grate e Botes si i thione fjales…por ajo qe me INTRIGOJ me shume ishte se Burri i saj ishte nga nje Fise i Degjuar ne Fier,ku une i NJihja POthuaj te gjithe Bashkemoshataret e Burrit te saj..por prape nuk e bera veten…!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Aty nga ora 11-te e Nates,nga qe ndenjem dhe Biseduam me Patriotin per shume Tema, erdhi edhe Bashkeshorti i Punetores,qe te merrte Gruan,dhe deshi s´deshi erdhi dhe u ule ne Tavolinen tone..(KU ishte edhe shefi i Gruas)…U Prezantuam…Edhe ai me Foli Greqishte dhe me dha nje Emer Greke?????????C´udi thash,me fale qe te te pyes:A di Shqipe???E pashe se u zu ngushte, dhe tha nje po…..po mire i them:ne qe te tre Flasim Shqipe dhe jemi ne Gjermani..pse u dashka te Flasim Greqisht???????????????e pashe qe nuk donte Diskusjon, por e pyeta..per “Filanin” nga Fisi i tije, dhe me thote se e ka KUsheri te Pare,Djale Xhaje..e kame Shoke te Ngushte i thashe, por me ate ne Flasim GJithmone Shqipe, pamvarsishte qe edhe KUshua jote flet Greqishte….NUk po Zgjatem..Cifti i Mesiperm..KA MARRE PASAPORTE GREKE, dhe “Bente Grekun” edhe ne GJermani….pra Asimilimi i Shqipetareve behet edhe me Deshiren e shume Shqipetareve,qe mbase u ka hyre Frika ne Palce se mos u heqe Shtetesine Greqia….por ne GJermani nuk doteja dije kushe per Idjotelleqe te tilla…GJithe se si RESPEKT per z.Xhufi…dhe sa keq qe kami pake te tille..

    1. Partizani Velo says:

      Kjo eshte fenomen i perhapur ne Greqi. Besoj ndodh nga propaganda e keqe dhe racismi dhe per arsye te tjera ekonomike, dhe per pune letrash emigracioni. Shume Shqiptare u bene “Vorio Epirote” ne fillim qe te mernin letrat, te mernin ndonje lek etj etj…dhe kur thua nje genjeshter ne sy te Grekerve shume here, eshte veshtire ta maresh mbrapa genjeshtren.

  33. Imigranti says:

    Po te fitoja ndonje llotari do ti kerkoja prof Xhufit te krijonte nje grup dhe te benin hulumtime ne bibliotekat e botes per te na rikthyer historine qe na kane vjedhur greket. Kete duhet te beje shteti shqiptar, duhet te dale e verteta ne shesh sa me pare; “Greket na kane vjedhur identitetin”. Faleminderit prof Xhufi.

    1. nuk do ishte keq ta kapnim ate llotarine says:

      Ore “imigranti” po ti fitoje ate llotari per vete se te ra bretku ne bujqesi e ndertim se Xufi nuk eshte aq rrote carri sa te beje Don Kishotin se i jepke leka ti ….dhe te ktheje “rroten e historise ” mbrapsht . Xufi vertet thote jo te verteta (budalastina) per ju rradake-prishurit per perdorim te brendeshem por perpara “ustallareve” dhe historianeve te rrangjeve te akademive (qe do te ti duhet te mbroje tezat qe i sugjeron ti ) nuk besoj te kete arritur ne lajthitjen qe i kerkon ti si “fitues” i llotarise !!!!!! Xufi …e keni vene re nuk ballafaqohet me historiane te vertete qe ka plot ne Shqiperi por ben emisione (per anonimatin) me mediokrin Mema dhe te çartisuren hilarante …..Kotsaqiun . Prandaj po arrite ta fitosh ate llotari (qe edhe une e kam shume per qejf ) haji vete ato pare se do te te shkojne dem (harram) per hulumtuesit sharlatan qe jane shtuar kohet e fundit .

  34. Flori says:

    Profesor Xhufi,
    gezoj respekt te pamase per Ju dhe punen tuaj. Jeni pasuri kombetare dhe sa me pare te kuptoje vullneti politik kontributin tuaj, aq me te nderuar do te jene edhe ata. Nje falenderim te pamase nga ne qe mezi presim te lexojme botimet tuaja.

  35. Nik says:

    Flm dhe respekt Z. Xufi! P. Barka reagoi ketu tek Tema para disa ditesh per ate emisjon dhe si gjithmone ai eshte “trim”, i nenshkruan vete budallaleqet dhe marrezite qe thote. Prandaj besoj se eshte ndonje grokofon tjeter ai urith “gjermani”.

  36. Beno says:

    Rrespekt te jashtezakonshem per Z. Pellum Xhufi. Histrian i vertete. Flet drejt, nuk eshte sahanlepires.

  37. Konjak says:

    Historine e ballkanit –flasim per periudhen Romake , Bizantine , Osmane ngjer 1912 -ten ; shume me mire nga ne , pra –Ballkanasit e sotem — , e dine Italianet , Francezet , Gjermanet , Anglezet , Ruset , Egjiptianet . NJe eshte e verteta e Ballkanit , Eshte banuar , qysh lashterisht nga Elenet , pra Greket , dhe nga Iliret , pra Albanet , sot SHqipetaret . Keto dy fise , kan jetuar ne ballkan . Proceset e zhvillimit te vet jetes , kan bere qe keto fise , here te zvogelohen e here te zmadhohen , por asnje here nuk jane eleminuar , vetem mund te jen minimizuar . Ballkani , si shesh lufte i lindies me perendimin , kane pesuar ndryshime te shpeshta , kan humbur edhe troje , kryesisht nga sllavet , por gjithsesi , kane mbijetuar , jane keshtu si ne i shofim sot . Shume historianeve , te pas fillimit te shkaterrimit te Perandorise Otomane , shkrimet e tyre , lipset te kalojne permes Hermeneutikes , Deskriptimit , Psikoanalizes qe te behen te besushme . Askush te mos mundohet te mohoje autoktonine dhe vertetesine e ketyre dy fiseve ne Ballkan .

  38. ARVANITI says:

    PERGJIGJJA E PROFESOR DOKTORIT SHQIPTAR NE SHKENCEN E HISTORISE PELLUMB XHUFI ESHTE OBJEKTIVE.

    Origjina e vertete e grekeve nuk duhet mesuar nga propaganda greke, por nga Literatura te Paaneshme Europiane dhe Boterore.
    Link: GREEKS OF CAUCASUS
    Link: GREEKS OF CAPPADOCIA
    Link: GREEKS OF CASPIAN SEA
    Link: GREEKS OF ASIA MINOR
    Link: GREEKS OF AFRICAN DESCENT
    Pra: Ne ato vende te Azise dhe te Afrikes eshte origjina e vertete e grekeve.
    N.q.s ndonje grekofon shqipshkrues nuk e gjen dot origjinen e vet andej:
    Atehere, nuk eshte gje tjeter veçse nje (shqiptar i shitur).

  39. askushi says:

    Albanistan hesapi
    Moralistit Xhufi i duket veprim i ulet, jo burreror pergjigja me pseudonim, por nuk e ka problem te jete pjese e nje emisioni ku intervistohen me kamera te fshehta ca pleq. Intervistat kryhen ne territor shqiptar, keshtu qe nuk ekziston alibia e frikes nga autoritetet e vendit. Per kete ka ndonje gje per te na thene Xhufi?

  40. Al Bagdadi says:

    Kur komentojnë turkoshqiptarët për Historianë Grekë dhe tekste greke pa ditur mirë as shqip pa le greqishten e lashtë është aq për të qeshur sa s’ka ku të vejë.. .pa le ata që konfirmojnë më lart Xhufi apo e nderojnë ndërsa në jetën e tyre kanë lexuar vetëm facebookun janë aq qesharakë sa për pak do gajasin të gjithë dynjanë… Kot nuk thonë injoranti mendon se i di të gjitha dhe komenton gjithçka…..Mjerë ky popull pa vetëdijë…

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email nuk do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme shënohen *

Lini një Përgjigje