“T’i tërhiqet vëmendja Vaçe Zelës” pse e zemëroi artistja Sigurimin gjatë turneut në Greqi

Shqiptarët në Greqi, ose emigrantët ekonomikë siç quhen në dosjen e ish-Sigurmit të Shtetit “Pallati i Madh i Kulturës”, shfaqen të përmalluar për vendin, gjuhën dhe patriotët e tyre. Në takimet me artistët e Ansamblit Kombëtar të Këngëve dhe Valleve, gjatë viteve ’70, disa të arratisur kërkojnë gjatë këtyre turneve të dinë për familjarët e tyre duke theksuar vazhdimisht se “s’kanë asnjë qëllim të keq, veç të marrin ndonjë haber për ta”, por operativët ishin gjithmonë aty për t’i larguar.

Në raportim përmendet emigranti DH.T nga Labova e Gjirokastrës, i cili jo vetëm që i shoqëron artistët tanë në shfaqje, por,  u blen edhe bileta shqiptarëve e grekëve që t’u tregojë një copëz Shqipërie në skenë. Në fund të takimit, ai i rrëfen grupit shqiptar të artistëve, dëshirën e tij të madhe për t’u kthyer qoftë dhe njëherë në vend të tij, e të mos ndahet nga kjo jetë pa e shkelë tokën amë.

Kritikat që shoqëronin artistët gjatë këtyre udhëtimeve ishin nga më absurdet. Dëshira për të rrëmbyer një gotë uzo, për të porositur në hotel një shampo, apo për të bërë një shëtitje në orët e vona konsideroheshin deri edhe si akte fashiste. Nga më rebelët e grupit, që nuk u falnin lehtësisht operativëve të sigurimit grimat e pakta të  lirisë, ishin Vaçe Zela dhe Besim Zekthi.

Por agjentura ua kthen “haraçin”, duke i kritikuar në raportet e tyre për udhëtimin në Greqi të dhjetorit të të 77-ës e qëndrimin e zgjatur me përkthyesin K.G. Ky i fundit siç ata theksojnë në dosje do të mundohej t’u merte informacione në tym dhe ndonëse kishte tentuar t’i ofronte këngëtares një dhuratë ajo nuk kishte pranuar.

Me kundërshtinë e saj, Vaçja  u  ishte bërë pengesë edhe në përpjekjet për të frenuar artistët në gostitë që shtoheshin për nder të tyre, për të porositur qoftë edhe një filxhan kafe .

Sigurisht që shqetësimi i operativëve ishte të mos pasqyrohej varfëria e mjerimi i vendit, pasi një nga detyrat e Partisë ishte që artistët  të tregonin jashtë vendit për arritjet e mëdha të politikës komuniste shqiptare.  Për të gjitha këto sjellje të Vaçes sipas informacioneve të dosjes do të rekomandoheshin të merreshin masa.

Survejimi i operativëve të dosjes nr.126 ishte i tillë, një çark ku zihen ngushtë të drejtat minimale të artistëve. Një sistem ndjekje ku deri në vitin 1991 tërhiqej zvarrë edhe liria e ikonave të skenës si Vaçe Zela, deri në thyerje të intimitetit.

Ajo i sfidoi kufijtë, duke ngritur në këmbë edhe publikun e huaj, madje pa e ditur ata se nga vinte e në ç’gjuhë këndonte. Por, pavarësisht madhështisë në skenë e atyre grimcave rebelimi, nuk mund t’i shpëtonte syve që e ndiqnin në çdo hap, raportimeve, terrorit të kufizimeve diktatoriale, ku edhe artisti më i madh trajtohej si një mjet, për të përçuar një sukses imagjinar të paskuintave komuniste. Dëshirat  e tyre nuk patën asnjë rëndësi për sistemin e aq më pak kontributi.

Vaçja nuk mund të priste komplimentat nga një spiker grek dhe bashkëshortja e tij, pasi kush e di se ç’sekret mund të mësonin ata për Shqipërinë komuniste. Të shëtiste “natën vonë”, as që duhej shkuar nëpër mend. Apo ,të shijonte kënaqësinë e dritës së një ambazhuri a një dhurate, kjo ndjesi e imët kënaqësie, mund të ishte ç’thurje e pamendtë e kësaj artisteje.

Zemërimi i operativëve ndaj Vaçes ishte i madh, edhe rebeles i duhej dhënë një mësim, pse jo ti ndalohej të këndojë jashtë, t’i ndalohet skena. Por jo! E pamundur të ndalosh dashurinë e publikut për zërin e Vaçes, kënga e saj s’mund të pushojë… botës i duhej rrëfyer se ç’artistë të mëdhenj rriti Shqipëria komuniste.(ABC News)

Dëshmia e rrallë e ish-kryehetuesit: Si na urdhëruan nga Komiteti Qendror për dënimet me vdekje

09:37 Dossier

Historia tragjike e profesorit nga Vuno: Edhe pse babai kishte qenë shok klase në Liceun e Korçës, Enveri e dënoi me vdekje

10:22 Dossier

Revolucioni i Qershorit: A do ishte Shqipëria më e zhvilluar nëse Noli do kishte qeverisur gjatë?

15:29 Dossier

FOTOT/ Gazetari gjerman, që më 1961 u lejua të vizitojë Shqipërinë komuniste dhe zbuloi "ferrin" ku jetonin shqiptarët

10:35 Dossier

Ankandi në Athinë: Ç’përmbajnë 17 dokumente të Marko Boçarit

21:55 Dossier

Dëshmia tragjike për vdekjen e avokatit të famshëm: Në hetuesinë e Shkodrës, pasi ia dogjën mishin me hekur të nxehtë e qëlluan me plumb në kokë

09:24 Dossier

Ramiz Alia: Në Institutin e Arteve nuk shkoi njeri në mbledhjet e hapura të organizatës bazë, se atje nuk i duan komunistët…

22:10 Dossier

Historia e panjohur e Europianit të ’64-ës: Kur Spanja e Frankos përplasej me Bashkimin Sovjetik të Nikita Hurshovit në arenën e ‘Santiago Bernabeu’-t

19:16 Dossier

Ajo që ju dhimbsej dhe osmanëve: Si lebërit ç’pyllëzuan Labërinë për Venedikun

21:05 Dossier

Sophie Scholl: Studentja që "sfidoi" Hitlerin dhe frymëzoi Gjermaninë

15:26 Dossier