Te fundit
Minishengeni Ballkanik, fillimi i fundit të nacionalitetit në fushën e transportit ajror civil
26 Qershor 2021, 09:44Blog
TEMA
Nga Feliks Baçi*
Ideja “suigeneris” e krijimit të një zone minishengen në Ballkanin Perëndimor, nëse do të aplikohej dhe në lëmin e transportit ajror civil, do të përbënte një ide brilante për këtë industri. Rezultati i parë konkret do të ishte konsolidimi i marrëdhënieve të mira egsistuese në transportin ajror dhe rimodelimi i qasjeve inovative të të bërit biznes. Thënë këtë, qartazi lind nevoja e krijimit të një kornize “quasi-ligjor” për ti paraprirë zhvillimeve pozitive të padiskutueshme dhe të qëndrueshme të aviacionit civil në rajon, në interes reciprok të cdo shteti ballkanik.
Dimensioni politik, si një “reason d’etre” është shënja e shpresës e cila qëndron në këndvështrimin tragjik të së shkuarës.
Tre shtyllat bazë, politike-diplomatik-ekonomike do të jenë inherente dhe të brendaqenësishme në fushën e industrisë së transportit ajror civil, ku do të jenë të gjitha vendet ballkanike pjesmarrëse, dhe ato dytësore, pa përjashtuar ofruesit e shërbimeve ajrore navigacionale.
Më shumë për publikun e gjerë…
E drejta për të operuar shërbime ajrore, midis dy apo më shumë vendeve, në situate normale kryhet kur qeveritë bien dakord ti japin reciprocikisht njëri tjetrit privilegjet e tyre nëpërmjet instrumentave ligjore, të njohura si “Bilateral Agreement apo Multilateral Agreement” ( bazuar në marrëveshjet tip klasike me karakter global, Bermuda 1 dhe 2).
Përfshirja e elemeteve politik-diplomatik-ekonomik në marrëveshjet në fjalë kushtëzon respektimin qoftë dhe formal të elementëve të sovranitetit, juridiksionit dhe të kontrollit të saj mbi juridiksionin.
Në doktrinën e sovranitetit, sipas përkufizimit edhe në tekstin e konventës së Chikagos (Konventa Ndërkombëtare e Avaicionit Civil) përfshihet koncepti i hapsirës ajrore, si një nga konceptet e sovranitetit. MiniShengeni Ballkanik në këndvështrimin e transportit ajror, do të nxis zhvillimet ekonomike të shfrytëzimit të hapsirave ajrore pa cënuar sovranitetin. Kompanitë ajrore të të gjitha vendeve të përfshira në këtë proces do të kenë liri të flutrojnë në cdo vend ballkanik pa kufizime artificiale kapacitetesh të ofruara apo frekuencave të fluturimeve. Struktura e tregut ajror do të zëvendësoj në një farë mënyre “tregun e qiellit të hapur europian”. Shumë rregulla dhe praktika europiane do të adaptohen në tregun ajror ballkanik. Domosdomshmërisht do të kemi integrim të trafikut ajror ballkanik me atë europian, e më gjerë bazuar në bashkëpunim rregullator. Do të shërbehen aeroporte parësore dhe dytësore, që dhe më skeptikëve, nuk do tu shkonte ndërmend.
I vetmi ngërc që mund të ekzistonte do të ishte raporti Kosovë-Serbi, nga mos njohja reciproke dhe mungesa e një marrëdhenie diplomatike, por ky ngërc konsiderohet tashmë i kapërcyer nga të dyja vendet, me ndërmjetësimin euro-atlantik në takimin e Berlinit. Kosova dhe Serbia kanë rënë dakord edhe pse në mungesë të marrëdhenieve diplomatike, ti japin njëra tjetrës leje (Unilateral Operating Permit) për të operuar shërbime ajrore të rregullta ndërmjet territoreve të tyre respektive.
Si njohës i së drejtës ndërkombëtare publike ajrore, në mënyrë entuziaste do të konsideroja këtë moment instrumental si dhe ardhjes së “fatit tek porta” kompania gjermane “German EuroWings” do të kryente fluturime ajrore në emër të Republikës së Kosovës në Serbi dhe vendet e tjera të rajonit ballkanik. Ky fakt tepër sensibël deri në këtë moment, do të ishte në favor vetëm të Kosovës. Nga pikëpamja e njohjes “de facto” të suzerenitetit dhe të juridiksionit të saj mbi shfrytëzimin reciprok ekonomik të hapsirave ajrore me cdo vend pjesmarrës në Minishengenin ballkanik. Duke konsideruar sa më sipër mendoj se do të ishte historike për aviacionin civil rivlerësimi dhe gjykimi i ftohtë, “Better to coope”. Kosova do të prezantohet ndërkombtarisht ashtu sic është një shtet i civilizuar me sovranitet dhe kontroll juridiksioni të saj.
Pritshmëritë dhe efektet pozitive ekonomike, do të shoqërohen me rikualifikim të “talenteve të huaja” si dhe do të rriten në infrastrukturë, financimet dhe investimet në kompani ajrore dhe atyre aeroportuale. Cdo ndryshim citonte Montesquieu është njëkohësisht dhe qëndrueshmëria.
*Ekspert në fushën e transportit ajror. Opinion i shprehur është vetëm i autorit dhe nuk reflekton asnjë pikëpamje.
9 komente në “Minishengeni Ballkanik, fillimi i fundit të nacionalitetit në fushën e transportit ajror civil”
Lini një Përgjigje
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Hahaha u bo ene Feliksi analist!!!!
nacionaliteti????!!!!!! cdo te thote nacionaliet, o k^fshe albnaistani….
=
lol
=
..mori fund…sidomos ne Ballkan…..po, po, jemi Ballkanaas, jo serv, arnaut a koqevar….
=
Po kopjnon BE , shoku Rama, nuk do “nacionalitet”??lol
Minishengeni eshte ide e jashtezakonshme sidomos kur nje pjese e vendeve jane dakort. Per ne ballkanasit, minishengen do te jete nje tjeter eu e vogel por e perfillshme dhe e nevojshme per cdo entitet ekonomik. Do te sjelle vetem pasoja pozitive te njepasnjeshme dhe permiresim te jetes se qytetareve te rajonit, sidomos ne punesim, transport dhe turizem.
Po sikur avionat luftarakë serbë të fluturojnë pa leje në hapsirat shqiptare?! Ligji që thoni ju i lejon! Kësaj i thonë që « çelësat e shtëpisë » t’ja japësh Milosheviçit që i ka « xhan » shqiptarët. Sa kohë që serbët nuk janë civilizuar, këto mendime janë të rrezikshme.
Feliksi,per hire te mendjes se.ti,eksperiances 40 vjecare eshte absolutisht me i miri ne Shqiperi.
Por si zakonisht vromat shqiptare duan tipat Berisha qe ju q… nenen.
Minishengeni Ballkanik eshtë barometri me i mirë për te treguar hajvanllëkun e Edi Ramës dhe gjendjen e mjerueshme te shoqerisë shqipetare qe ketë kafshë zgjedhi per herë te tretë, e ne faktë nuk kan alternativë. Se sa mundë te perfitojnë shqipetaret nga Minishengeni me se miri e tregon kufiri i mbyllur me shumë se 30 vite dhe qe ndanë shqiptaret e Luginës nga ata të Maqedonisë. Në vendë te 2 kilometrave ju duhet shqiptareve te dy fshatrave Miratoc dhe Llojanë te kalonë 35 kilometra dhe ky hajvani benë te mençurin, tphuuuu rracë muti.
1)
https://www.google.de/maps/dir/Miratovac,+Serbien/Lojane,+Nordmazedonien/@42.2462641,21.5941677,12z/data=!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x1354577d45aa4f95:0x97423b04a01cfcd9!2m2!1d21.6630381!2d42.2597013!1m5!1m1!1s0x135457566b2066db:0x768eb141fc6fcb70!2m2!1d21.664582!2d42.232766!3e0
2) https://www.google.com/maps/dir/42.2510311,21.6649825/42.2360824,21.6639497/@42.2523202,21.5936101,11z/data=!4m14!4m13!1m10!3m4!1m2!1d21.7010583!2d42.259805!3s0x135457081ebb2875:0x54fb45637da6a31d!3m4!1m2!1d21.7061104!2d42.1582725!3s0x1354503809ec66a1:0x8820f8f68d640e37!1m0!3e0?hl=de-DE
Ju ekspertet e aviacionit shikoni mos beni dicka per uljen e cmimit te biletave. Lereni politiken per M.jashteme.
Ti me emrin ” Komunist i Pandreqshem” akoma beson se çmimet i ul Partia?.. Ne fakt nuk e ke keq : shpresa vdes ne fund.
Ju komentuesi Niku, nga menyra se si shkruani duket qe jeni i kultivuar. Por nga ana tjeter te vjen keq dhe duket kontraverse shpjegimi juaj i artikullit. Ne shkrim behet fjale per ” aktivitet civil” dhe jo militar. Edhe sot qe flasim behet aktivitet ajror civil ne te gjithe hapsiren ballkanike pa perjashtuar asnje shtet. Por menyra e te berit biznes eshte e fragmentuar. Me idene e Minishengenit kerkohet qe gjerat te ndryshojne nga mire per me mire..ky eshte thelbi. Kjo Serbia e katilit milloshevic sot apparently synon BE-n, dhe sebashku me te gjitha vendet e ballkanit perendimor perfshire dhe Kosoven jane pale ne nje marreveshje per tnu bashkengjitur inisiativave Europiane ne transportin ajror civil. Prandaj para se te besh komente vetem per tu pergjigjur do ishte mire miqesisht qe te degjosh dhe te respektosh qofte dhe per 2 rreshta dikush qe guxon ti hedh ne leter mendimet.