Në Shqipëri shprehja “jam tirans denbabaden (prej kohëve të lashta)”, vijon të jetë një nga frazat më të përdorura.
Aq më tepër, vitet e fundit kur lëvizjet e brendshme e kthyen kryeqytetin në zonën më të lakmuar. Megjithëse kur të rinjtë vijnë në Tiranë, ka shumë që nuk e përtypin dot e shkojnë deri aty sa konfliktohen. Historia është bërë e ditur për policinë nga një grua e lindur në Tiranë, e cila kujton se u shpreh në një nga bisedat me gratë duke pyetur: si na e bëtë këtë lagje kështu?
Kaq ka mjaftuar që gruaja tjetër të nxehet e ta fusë në banesë duke i kërkuar llogari për këtë shprehje. Policia përmend se në kallëzimin e saj tiranasja me inicialet A. A e moshës 38 vjeç u ndje aq e kërcënuar sa nuk e la sherrin në lagje, por kërkoi zgjidhje pranë policisë. Rasti po trajtohet nga komisariati numër 1 në kryeqytet bëjnë me dije burimet që i kanë pyetur veç e veç gratë për të mësuar se nga u buron gjithë ky inat ndaj njëra-tjetrës.
Kallëzuesja kujton se dhunuesja është qiraxheshë në lagje dhe se në një rast ajo e pa kur fshehtas qiraxhesha J. N. hyri në shtëpinë e komshiut. “Veçse pyeta si na e bëtë lagjen kështu dhe e kisha pa ndonjë gjë të keqe, kujton e reja, të cilës i ka kushtuar shtrenjtë kurioziteti. “J. më kapi me forcë dhe tentoi të më fusë në banesën ku jeton me qira, më vuri dorën në gojë me forcë dhe më pyeti – çfarë ke me mua se unë të vras. Por qiraxhesha këmbëngul në polici se u paragjykua nga tiranasja mbasi ajo lëvizte shpesh.
“Më pyeti nga shkoja dhe më fliste me zë të lartë. Jam e martuar dhe dal nga shtëpia për të çuar fëmijët në shkollë e për t’i marrë. Sa herë kaloja e dëgjoja që fliste nëpër dhëmbë. Kur hyra në shtëpinë time ku jetoj me qira, pashë mbash krahëve që fqinja deshi të hyjë me forcë dhe nuk e lejova”, thotë gruaja nga një qytet tjetër që ka ardhur në kryeqytet për një jetë më të mirë. Gruaja kujton në polici se tiranasja kishte frikë për burrin e saj, ngaqë ajo ishte moderne, por ajo kujton se “jam e martuar dhe nuk e kujtoj gjithë këtë inat ndaj meje”.
Ne Tiran njerzit vijn pa kontroll sot , dhe hajde mere vesh çfar kan ber andej nga kan qen e kush jan , esht vertet qe njerzit levizin mbas qefit , nuk them ta bejm siç ka qen por duhet nje far rregulli se esht ber tirana kryeqendra e kryekriminelave te shqiperis e kryekurvave e kryedrogmenve dhe kushedi çfar llumi tjeter tirana esht ber si kazan plerash . Teoria e te drejtave te njeriut po shkaterron boten , se esht egzaxheruar deri ne neveri dhe esht kthyer ne makth per njerzimin , per njerzit korekt se perfitojn me shum shkelsit e ligjit ata me vese te kqia llumi shoqeris . Jam i kenaqur qe 33 vjet te jetes time i kalova ne periudhen e art te PPSHs , ishim te varfer por jetonim me djersen ton dhe llumi i kti populli rrinte i fshehur nga frika ligjit , kish lezet .
Leter e nje Qytetari Tirons, derguar nje katunari tironc “denbabaden” te quajtur Eliot (Elmaz) :
Kush e boni Tironen QYTET e!?
Ca thu mer KATNAR tru carac!? Cilat na qekan kto “ndertime historike” t’katunarve si puna tate, qi na i paskan prish kamunistat mre manall? Na thuj nji, vetem nji mer cop gamori. Pazari i vjeter ne qeka ndertim fantastik ene historik, aty me dyqone dhish ene bajgash e, ku shiteshin benevreke ene zile bagtish? Kuc he dreq, or budall! Si pelqeka sumes tate Pallati i Kultures e, si pelqeka Bibloteka ene Opera e, se e paskan nertu kamunistat. Si pelqekan sumes tate pallatet ene rruget e nertume pas Clirimit se i paskan nertu kamunistat e? Si pelqekan kaptines tate mer karrallo, as Muzeu Kombetar, as 15 katshi, as Stadiumi Qemal Stafa, as Presidenca, as Pallati Kongreseve, as Selia e Kuvendit, as Piramida, as Parku Rinia, as Parku i Liqenit, as kopshtet ene shkollat 9-vjecare e gjimnazet (sepse para kamunistave, gjithsej ka pas vetem 1 gjimnaz ene 3 shkolla fillorje n’Tirone, qe ta dish tina). Nuk t’pelqekan ty a si? Po kujt i plas trapi mer katnar muti. Po me i heq Tirones kto qi “s’te pelqekan tyna” a kupto qi s’ka mo qytet o MANALL? Po ti katnar ke qene ene katnar ke met, cere pune ke ti me qytetin. Qytetin or gjizak e kane ndertu ata qi kan ardh ne ate katunin qi quhej Tiron, ata e kon ndertu ene kulturu, se t’kish qene per gamora ene katnara si puna tate, ju do ishit ene sot e ksaj dite me shallvare ene me ijet me perce n’surrat! Po thuj shyqyr qi erdhn ata dibrant n’1913 ene ju dhane icik kultur, masanej erdhen korcart ene kosovart ene gegt ene toskt qe i dhane ka pak lezet atij veni amnjarontash! Shyqyr zotit qi erdhn kamunistat pas Clirimit qe e bon qytet avropian, me rruge e me shkolla, me pallate e me teatra, me stadiume e me universitetna, se pernryshe vallahi kishte me njel ai ven me rrugica t’ngushta ene me avllija t’shtremta, me njerez t’trashe ene pa shkolle, amnjaronta ene kanservatora. Ehh nji ato goca ene cuna t’shkollum ene t’bukur ke zoti, qi erdhen aty pas clirimit, ka jugu ene ka veriu, ehhh sa lezet ene bukuri i dhani atij veni t’prapamet. Ishin kamunista e? Po ere kamunista ishin, se ishin njerzit mo t’mire ene mo t’zgjut ene mo patriota n’gjith Shqipnin. E kulturun ene e zbukurun qamet, e bon QYTET at katun t’piset. Ene s’njeli tironc pa dhone nuse e pa morr dhonder ke kta njerz, se ishin t’gjith njerz t’persgjedh, qi vijshin ene studiojshin neper universiteta, nuk ishin bari me lope ene me dele sic ishin msu katnaret e pazarit t’vjeter. Ehhh sa e zbukurun racen nji kta inxhinjera, doktora, oficera, msusa, ekonomista, sportista, artista apo ene kaleca po deshe tina. Se ishin rob t’zgjedh ata, jo hajt mo t’dal ku t’dal or manall! Jepi kon or budall, duhet me mor vesht nga trute e kaptines ene mos me qit mut ka goja, a m’kupto !?
E mer tru caraci i lales e, a i lave komet sot e? Po sumen a e peshtolle mire e, se mos ftofesh n’tajare mer cun. Qafsha nonen tate une e dijsha qi italiont kane ndertu ministrite n’Tiron, ene ate barraken e Fashos qi osht bo teater ma vone. Ene qi u shem Bashkia e vjeter ene u nertu Muzeu Kombtar mu aty, po as qi e kisha menu vallahi se pepinot kishin pjell ene nje gamor t’mencem si puna tate. Per zotin jo vallahi! Po mir mre, po aqo t’tjerat qi t’thashe, ene plot tjera po deshe me t’thone, a nuk i nertun kamunistat mer pallavesh? Po cdo gjo kamunistat e nertun mre cyryk, qi ka fabrikat ene uzinat, e gjer te spitalet ene poliklinikat, qi punojne ene sot e ksaj dite. Po ene kalin e Skenderbeut ene vete Skenderbeun mi kale, nji ata kamunistat i nertun o pall. Po Tirona s’ka pas korrent deri n’44 mer kaqol, kishte i motorr si dum-dum qi punote me t’shtyme ene u nizte poci si xixellonja noten. Po ku merr vesh ti mre budall, po ti ene shkollen fillore e ke bo n’Babrru. Ene qe mos me harru, Stadiumin e kan nertu kamunistat mas Clirimit, se taliont e fillun po asigjo s’bon, e lan n’mes. Kamunistat e nertun tak-fak, per ate maje n’sum, mren e ke!
Ik ere manall anej, ik ere kaptin shtremet, ti je mongut ka trute e kaptines or budall, shko ere futi i tas groshe ene nji pras sumes, ene mallarja vrapit ke lavazhi, se t’vajti sahati me punu.
Merci
Cdo gje eshte e lidhur me kulturen e te jetuarit.Te gjitheve na bejne pershtypje shume veprime te komshive qe nuk i pergjigjen rregullave qe kemi pasur dikur ne qytet.Ndoshta kjo ndodh edhe per faktin se sasia e njerezve te ardhur per te banuar ne qytet e aq me teper ne kryeqytet eshte e madhe.Ata kane prure me vete edhe menyra te jetuari si ne zonat rurale.Qyteti nuk e kishte mundesin per ti pertypur sjelliet e tyre dhe kjo ben shume pershtypje.Ketu perfshihet edhe pamundesia e organeve drejtuese te pushtetit vendor e qendror ,qe ne shume raste nuk vepruan per te rregulluar gjerat edhe me ligj.Anarshia urbane eshte e dukshme dhe do te vazhdoj per fat te keq.
shoh njerez qe peshtyjne ne toke ,shoh njerez qe zene hapsirat publike ,shoh njerez qe parkojne ne trotuare,shoh njerez qe hedhin cigaret ne toke ose nga makina ,shoh njerez qe bertasin ,shoh njerez qe nuk duan te integrohen fare ne jeten qytetare ……..
Eshte mizerje fare. Nuk bejne as kontrata te ligjshme qiradhenesit per te shmangur detyrimet ne shtet. Per rrjedhoje nuk dime ke kemi komshi. As ata vete nuk e dine. Pastaj si gjithmone problemi ngel shteti. Ligji per qetesine publike eshte cope. Nuk ka masa administrative. Gjoba dmth. Ka tall bythen komshia ime me policine qe tju them. Eshte turp i madh. Dhe problem i madh. Fuck shqiperia. Me sa duket nuk do behet kurre. Te iki kush ka mundesi.
Po zbriti katunaria ne qytet atdheu eshte ne rrezik ka thone Qazim Mulleti,shikoni realitetin e sotem dhe thoni qe Qazimi nuk ka pas te drejte.
Qazimi ishte kokrra e katunarit per vete, o debil lab!