Nga Alba Malltezi
Në ngjarjet e kësaj vere kuajt tanë po na sjellin në vëmendje aspekte alarmante: Se dikush mes nesh i qëllon e i vret pa mëshirë ndërsa shuajnë etjen dhe se, në Delvinë, pafuqia jonë për t’i ardhur në ndihmë nga zjarret, i përcëllon.
Kushedi pse kuajt tanë u bënë padashur protagonistë tragjikë të kësaj vere. Kushedi se çfarë duan të na komunikojnë me sakrificën e tyre? Mos vallë ulërasin me dhimbjen që përcjellin se po humbim vlera njerëzore që kuajt simbolizojnë? Për shembull fisnikërinë? Besnikërinë? Forcën? Guximin? Punën? Rezistencën? Shpejtësinë? Lirinë?Pavarësinë? Çfarë tjetër? A janë këto disa aspekte simbolike të cilëve ua kemi njohur përherë?
Në mitologji shfaqen si një lidhje mes njerëzores, shpirtit e hyjnores. Tek ne i qëllojnë, i lidhin me litarë në fyt që të mos kenë nga të ikin edhe kur bie një zjarr. Si këto pamje të këtij kali në Delvinë: me trupin e përcëlluar, litarin në fyt, e që shtrëngon me dhëmbë një shishe plastike… për pak ujë!
Çfarë po ndodh me ne dhe me kuajt tanë? Çfarë duan të na thonë?
Kuajt duan te shpetojne nga mbetjet osmane te ashtuquajtur skiptar qe vetem shkaterrojne, djegin, vrasin, popull kriminal qe nuk i duhet botes. Dikur si bashibozuke i duheshin turkut per te kryer masakrat e tyre tani po hajne njeri tjetrin.
Shkrim i mrekullueshem Alba! Por ngjarjeve te sotme duhet tu shkohet ne gjenezen historike: Nga frika dhe interesi, shekuj me pare, nen pushtimin osman, shumica jone u percudnuan, duke marre fene e dushmanit te erret aziatik dhe duke u bere me fanatik dhe me sherbestar se turku vet. Dhe degjenerimi i genit, eshte ne ate mase te lemerishme, dhe te pa rikthyeshme, sa tani ne liri, ndjehet ne nostalgji e thelle perverse, per ate pushtues, qe vazhdon te shtrihet gjithandej ne kete vend dhe te perfitoj ne menyre te jashte ligjeshme, shoqeruar nga tifozlleku i dylberit surrelas.Prandaj moj Alba, mos kerko me sjellje humane brenda kesaj tufe, por vec mbathja nga syte kembet.
Si s'u pikasën? Këmbyn kapistrat. Vlashi s'i këmbeu as për një okë grosh!
Edhe po s‘ngeli njeri ne keto troje, kjo rrac duhet te debohet qe se paku kafshet dhe natyra te gjejne qetesine se per tu bere beduinet, s‘behen me.