Te fundit
Marrëveshja e Parisit - Hyp se të vrava, zbrit se të vrava.
23 Janar 2025, 09:13Blog
Nga Ornela Çuçi
Teksa Donald Trump hyri në zyrën ovale, një ndryshim sizmik në dinamikën globale të klimës tashmë është duke u zhvilluar. Në stilin e tij të nënshkrimit, me bujë, ai hoqi dorë sërish nga Marrëveshja e Parisit, duke iu bashkuar Iranit, Jemenit dhe Libisë. Trump e ka bërë shumë të qartë se kthimi i tij jo vetëm që do të ringjallë ambiciet e SHBA-së për karburantet fosile, por ka të ngjarë të ndryshojë edhe gjithshka synohej të veprohej globalisht, lidhur nga marrëveshjet ndërkombëtare të klimës. Slogani i tij famëkeq, "Drill, baby, drill," është më shumë se një frazë trendy - është një goditje paralajmëruese për planetin. Marrëveshja e Parisit, e konsideruar dikur një gur themeli i veprimit global të klimës, sapo pësoi një goditje tjetër fatale, fiks në ditën kur zjarri masiv u vendos nën kontroll në Kaliforni.
Për ekspertët e klimës, kjo nuk është befasi. Mandati i parë i Trump krijoi një precedent për skepticizmin klimatik, me hedhjen poshtë të ndryshimit të klimës si një "mashtrim" dhe tërheqjen nga Marrëveshja e Parisit. Mesazhi i tij është i thjeshtë: lëndët djegëse fosile qëndron mbi burimet e rinovueshme, rritja ekonomike e vendit të tij vendoset mbi përgjegjësinë mjedisore. Zgjedhjet e tij të kabinetit, duke përfshirë sekretarin e energjisë, Chris Ëright, na I bën tashmë të qartë se çrregullimi, shpimi dhe kthimi në "dominancën e energjisë (jo të rinovueshme)" janë e ardhmja. Dhe, pa asnjë dyshim tashni më – e ardhmja nuk është aq e qartë sa dukej dikur.
Në këtë lojë jo vetëm me tone zëri, por edhe me shifra të larta, ku politikat e Trump mund të vazhdojnë të zgjerojnë gjurmën e karbonit të SHBA-së, çfarë duhet të bëjë pjesa tjetër e botës? Në teatrin famoz të veprimeve klimatike, vëmendja po zhvendoset. Vendet e Indo-Paqësorit, motorët ekonomikë të shekullit të 21-të, tani duhet të vendosin veten në qendër të vëmendjes. Kjo nuk ka të bëjë vetëm me mbajtjen e llampadarëve ndezur ose rritjen e ekonomive të tyre - ka të bëjë me udhëheqjen, qëndrueshmërinë dhe lëvizjen përtej resë së rëndë të karbonit të Amerikës. Ndërsa slogani "stërvitje, fëmijë, stërvitje" i Trump jehon në të gjithë SHBA-në, Indo-Paqësori duhet të jetë rajoni që ripërcakton se si do të duket lidershipi i vërtetë i klimës.
Efekti Trump: Më shumë lëndë djegëse fosile, më pak angazhime globale
Kur Trump deklaron: "Amerika do të jetë edhe një herë një komb prodhues", ai nuk po flet vetëm për fabrikat dhe vendet e punës; ai po flet për platformat e naftës dhe tubacionet e gazit. Përbuzja e tij për Marrëveshjen e Parisit bazohet në një dhe vetëm një arsye të thjeshtë: pse të paguani për dëmtimin e klimës në botë kur mund t'i shisni botës energji të prodhuar vetë? Tregu i karburanteve fosile në SHBA - tashmë më i madhi në botë - do të rritet vetëm nën administrimin e tij, me synimin për të zhvendosur furnizues të tjerë të këtyre produkteve plot karbon, si Rusia. Kjo ka të bëjë me sigurinë energjetike, gjeopolitikën dhe – të mos harrojmë – marken e preferuar të Trump “ekseksionalizmi amerikan” .
Po bota, ca do të thotë bota? Në fakt, gjithë pjesa tjetër e globit nuk pret më që Amerika të udhëheqë. Globalizimi është në fund të tij, dhe rajonalizimi do të jetë kryefjala e të ardhmes.
Edhe nën mandatin e parë të Trump, SHBA-të panë një bum në energjinë e rinovueshme – e shkuan deri tek automjetet elektrike, me energji diellore dhe madje edhe me erë. Po, politikat e Trump synonin ta ngadalësonin këtë, por tregu ka folë tashmë. Energjia e rinovueshme është ku e ku më e lirë, më efikase dhe gjithnjë e më shumë e kërkuar nga konsumatorët dhe bizneset.
Ky momentum, i cili u vu në lëvizje me Obamën dhe i vazhduar pavarësisht retorikës së Trump, nuk zhbëhet më. E për ta vërtetuar këtë mjaft të shikojmë Aktin e Reduktimit të Inflacionit (IRA), miratuar nën administratën Biden në vitin 2022. (Të mos harrojmë, është administrate e SHBA-ve, e Trump!). Me 270 miliardë dollarë stimuj, ai e ktheu balancën përsëri drejt energjisë së pastër, duke i bërë energjinë diellore dhe të erës edhe më konkurruese. Njësoj edhe ivestimet amerikane në të gjithë globin, përfshirë këtu Shqipërinë. Suksesi i IRA-s është dëshmi se edhe në një Amerikë të drejtuar nga mbrojtës të karburanteve fosile, energjia e pastër do ta gjejë një mënyrë.
Ndërsa retorika e tij është agresive, fakti mbetet se 215 miliardë dollarë investime janë bërë tashmë në projektet e energjisë së rinovueshme deri në mesin e vitit 2024. Duket se ndërkohë që marrveshja e parisit në ShBA, bëhet si retorikë e ditës së parë të presidentëve “hyp se të vrava, zbrit se të vrava”, makina elektrike e investimeve është larguar nga stacioni dhe madje politikat jo të gjelbra të Trumpit mund të kenë vështirësi për të vënë frenuar këtë Tesla.
E përsëri, edhe pse pa asnjë retorikë agresive, pa ikur nga përgjegjësitë e Marrveshjes së Parisit, SHBA theu rekordet e prodhimit të naftës gjatë presidencës Biden pasi pushtimi rus i Ukrainës ndërpreu flukset tregtare.
Trump, përkundër mbështetjes për industrinë e naftës, si një avokat I shkëlqyer I këtyre bizneseve, ndoshta nuk I ka bërë ose thjesht nuk I shpreh llogartë në afatgjatë. Një tendencë afatgjatë do të jetë që investimet dhe kërkesa në burimet e energjisë të rinovueshme do të vazhdojnë të rriten, duke bërë që çdo përpjekje për të inkurajuar një rikthim të naftës të jetë vetëm një pengesë për zhvillimin e teknologjive të pastra. Tashmë investitorët ia kanë parë lezetin investimeve të pasta edhe në afatshkurtër edhe në afatmesëm. Afatgjatë është vetëm ndikimi në planet nga ndryshimet klimatike.
E ku qëndron klecka?
Indo-Paqësori: Pararoja e re globale e klimës
Ndërsa Trump mund të frenojë përparimin në SHBA, në politikat e gjelbra, vendet që janë më të cenueshme ndaj ndryshimeve klimatike - India, Japonia, Koreja e Jugut dhe të tjerët - po bashkohen për të ecur përpara me zhvillimin e energjisë së rinovueshme, pavarësisht se çfarë ndodh në Uashington. Ata tashmë përbëjnë pjesën e luanit në rritjen ekonomike të botës dhe udhëheqja e tyre në energjinë e pastër do të përcaktojë gjeneratën e ardhshme të veprimit klimatik.
India, për shembull, ka rritur kapacitetin e saj diellor, Japonia po fokusohet në hidrogjenin si lëndë djegëse e pastër dhe Koreja e Jugut po investon në energjinë e erës në det të hapur. Dhe ne, ne sapo firmosëm një marrëveshje me Italinë dhe Emiratet e Bashkuara, për energjinë e rinovueshme, që me thënë të drejtën ende nuk e dimë se cilën lloj energjie të rinovueshme përmban kjo marrëveshje.
Ndërsa SHBA-ja kundërshton rolin e saj në marrëveshjet globale të klimës, gjithë vendet e tjera po formojnë një vizion të ri për energjinë që balancon rritjen me qëndrueshmërinë. Të gjitha vendet tashmë janë në momentin kur po rrisin burimet e tyre të rinovueshme të energjisë - diellin, erën dhe hidrogjenin e gjelbër - ndërkohë që trajtojnë industritë e vështira për t'u pakësuar si çeliku dhe çimentoja.
Ndërsa drama klimatike na shpaloset si gjithnjë këto vitet e fundit në ditën e parë presidenciale, le të kujtojmë se bota nuk ka pritur kurrë që një person të vendosë për fatin e saj. Ata që u munduan ta bënin këtë nëpër mijëvjecarë, ose i cmendi ose i kryqëzoi.
4 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Po pse nuk e lexon marrveshjen që të kuptosh se cilën energji të pastër do të exportojmë nëpërmjet linës nënujore me Italinë? Po ta sqaroj unë, bëhet fjalë për energjinë eolike që do të prodhohet në Karaburun dhe jo vetëm.
Thjeshtëzuar □\____/□ Përcjellës * *
Artikull shkruresen e merre ne emisionin Opinion Fevziu, me demek per te paraqitur argumenta te kunderta me krahun e djarhte te panelit. Ajo ben te kunderten, mbeshtet ato qe thone perkrahesit e PD. Ne kete menyre debati nuk ka ekuliber pro dhe kundra.
S'kuronenë ! Më gjeni orkide mbi rrobë të bardhë e pa i kryqëzuar - natyre ! Të ngjitet mbi kryqet e lodhur në kthime , e natyrës kurë emblemë ! Mbi kryq më gjeni kurorë simbiomë me muzgun gunster hedhur supeve . Shpina më ridhte ngrohën . Eliksirin , farmakunë , pjalminë - të kryqeve : helminë . S'kuroneshin ! Do , ndanin , botën , si të j'u ishte , mollë . Marsit t'harrbohen . D'o , e t'enden sa , s'harronte kafshimë ! Kryqëzimesh n'm'u deshën , të përcillen kopanec stratosferës - të zgidhen .