Te fundit
Saranda dhe Ksamili një shembull që duhet ndjekur
17 Prill 2026, 16:15Blog
TEMA
Nga Ilir Demalia
Fundjava në jug nuk është thjesht një udhëtim. Është një rikthim te ajo ndjesi që vetëm deti i Jonit ta jep.
Drita e mëngjesit mbi ujë, aroma e kripës në ajër, zhurma e lehtë e valëve që përplasen në breg – Saranda të pret gjithmonë me një qetësi që të mbush.
Teksa ecja në pedonalen buzë detit, syri më ndaloi te një ndryshim që nuk mund ta anashkaloje: plazhi ishte zgjeruar.
Hapësira dukej më e madhe, më e lirë, më mikpritëse. Një vijë bregdetare që dukej sikur i ishte kthyer qytetarëve.
Dhe pa e kuptuar, mendimi më shkoi te vera: si do të jetë kjo hapësirë në kulmin e sezonit? Sa do të kushtojnë çadrat? A do të mbetet kjo ndjesi lirie?
Rastësia bëri që, pak më tej, të takoja kryetarin e bashkisë. Një përshëndetje e thjeshtë dhe biseda mori drejtimin e saj natyrshëm.
“Olti,” – i thashë pa shumë hyrje – “kujt ia keni dhënë plazhin dhe sa do të jetë çmimi për çadrat?”
Ai buzëqeshi, me atë qetësinë e dikujt që e ka një përgjigje të gatshme:
“Pse me këmbët e para? Pyet njëherë si je,” – tha me humor. Pastaj shtoi:
“Plazhi i është dhënë qytetarit. Çmimi do të jetë zero lek. Dhe kemi shtuar rreth katër mijë metra katrorë. Do të jetë tërësisht publik.”
Për një moment, mbeta në heshtje. Jo sepse nuk e dëgjova mirë, por sepse jemi mësuar ndryshe. Jemi mësuar të dëgjojmë për hapësira të zëna, për detin që ngushtohet nga rreshtat e çadrave private, për të bukurën që shpesh humbet mes interesave të grykësisë. Ndaj kur dëgjon “zero lek” dhe “plazh publik”, të duket si diçka që duhet verifikuar dy herë.
Por ndërsa ecja më tej, ajo që shihja përreth më jepte një tjetër siguri: qyteti po ndryshon.
Dukshëm dukej nje punë me pasion:
1.Baipasi i Ksamilit 2. Rehabilitimi i shetitores ne Ksamil 3. Ndertim trotuare, rikualifikim i rrethinave anesore ne rruget e brendshme dhe rikualifikim hapesirash shplodhese,4.Ndertim pedonale segmenti rrugeve Dea Isadora Dunkan – Alida Hysku ksamil 5 . Ndertimi i rruges nr6 Sarande , 6 .Rikonstruksion i rruges turizem Kanali i Cukes , 7. Ndertimi i terminalit te autobuzave . 8 Ndertimi i muzeut nenujor.9 Zgjatja e shetitores dhe rehabilitim rrugesh. 10. Ndertimi i ekokambusit .11. Rikonstruksioni i shtepise se Femijeve Sarande.
Saranda nuk është thjesht një destinacion turistik. Është një peizazh i gjallë, ku mali zbret drejt detit dhe ku çdo perëndim dielli duket si një pikturë e re. Dhe bashkë me Ksamilin, krijojnë një nga ato vende që nuk kanë nevojë për shumë përshkrime – mjafton t’i përjetosh.
Të nesërmen, rruga drejt Ksamilit ishte një përvojë më vete. Punimet përgjatë aksit po i japin një tjetër pamje kësaj lidhjeje kaq të rëndësishme. Trotuare me gurë dhe tulla, hapësira të sistemuara, një estetikë që nuk është vetëm funksionale, por edhe e bukur. Një rrugë që nuk të çon thjesht nga një pikë në tjetrën, por të shoqëron me pamje dhe ritëm.
Në hyrje të Ksamilit, ndryshimi është i dukshëm. Rruga e gjerë me dy kalime, trotuaret e rregullta dhe hapësira për biçikleta krijojnë një ndjesi hapjeje dhe frymëmarrjeje. Projekti për lidhjen me Sarandën përmes një korsie biçikletash nuk është thjesht ide – është një ftesë për ta përjetuar bregdetin ndryshe, më ngadalë, më afër natyrës.
Ksamilin e gjeta në punë. Në çdo cep kishte lëvizje. Punëtorë, makineri, zhurmë ndërtimi – por jo ajo zhurma kaotike që lodh, por ajo që të jep ndjesinë se diçka po ndërtohet me qëllim.
Shëtitorja po rehabilitohet, hapësirat publike po rikualifikohen, rrugët e brendshme po marrin formë të re. Muret e gurit të shtëpive, të kombinuara me kangjella të zeza, po krijojnë një identitet të veçantë vizual – një lloj harmonie mes traditës dhe modernes. Një mozaik që premton të jetë po aq i bukur sa vetë natyra që e rrethon.
Ndër projektet që po marrin jetë janë bypass-i i Ksamilit, zgjerimi i shëtitoreve, ndërtimi i rrugëve të reja në Sarandë, rikonstruksioni i akseve turistike si ai i Kanalit të Çukës, terminali i ri i autobusëve, madje edhe projekte më të veçanta si muzeu nënujor dhe ekokampusi. Të gjitha këto nuk janë thjesht investime – janë pjesë e një vizioni për ta kthyer këtë zonë në një destinacion të denjë për atë që natyra i ka falur.
Dhe mbi të gjitha, mbetet deti.
Ai ujë i kristaltë i Ksamilit, që ndryshon ngjyrë nga blu e thellë në jeshile të hapur. Ishujt e vegjël përballë, që duken sikur mund t’i arrish me not. Rëra e bardhë që shkëlqen nën diell. Një qetësi që, edhe në mes të sezonit, gjen mënyrën të të prekë.
Saranda dhe Ksamil nuk janë më vetëm një kujtim i bukur i verës. Janë një premtim i ri. Një përpjekje për të rikthyer balancën mes zhvillimit dhe natyrës, mes publikes dhe privates, mes kaosit të së shkuarës dhe rendit që kërkon e ardhmja.
Ky sezon turistik nuk po pritet rastësisht. Po ndërtohet, ditë pas dite.
Dhe këtë herë, duket se vera do të vijë në një vend që është më gati se kurrë për ta pritur.
11 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Mire bene qe ju bene qefin qe tani se ne korrik dhe gushte ta tregojne qefin e cadres dhe shellzgonin keta trimat e Ksamilit po nuk hengre dreken ne lokalin e tyre do bredhesh si arabet ne shkretetire per nje cader.po per autobuzin qe vjen cdo dy ore keshtu do vazhdoje.....
Ku i derdhin ujrat gri dhe mutin; Ksamili, Saranda, Borshi, Himara, Dhermiu, Palasa, Orikumi, Rradhima, Vlora, Semani, Divjaka, Spilleja, Qerreti, Golemi, Shkembi i Kavajes, Plazhi i Madh i Durresit, Durresi qytet, Currilat, Lalzi, Lezha, Shengjini, Velipoja, Shkodra, Shiroka? Nga cili program i derdhjes se lire te mutrave duhet te marrim shembull?
Sipas parrulles: "Hani mut, qeras Qeveria".
Nuk e di me çfarë sysh e ke parë, se nga eksperienca që ke jashtë Shqipërisë, Saranda edhe KsamiI janë katrahurë urbane me një manikyr të dobët prej politike. Turizëm nuk bëhet vetëm me plazh, por me infrastrukturë të mirëfilltë; bashkia duket sikur është në gjumë plotësisht. "Vaj me det" ky muhabet, themi ne nga Saranda, se kanë vajtur edhe intelektualët për lesh.
Ajo qe po ndertohet ne det me dru eshte arka e Noes?
Vjet isha ne Sarandë me familjen. U betova qe nuk do te kthehem me aty. Nje katrahurë e vërtete. Turizëm i suksesshëm eshte ai kur turistët kthehen perseri.
Cdo me thene pedonale ne shqip apo bay pass apo shqip? A ka ndonje qe eshte nga Saranda apo the gjithe Jane ushtare me toke te zanun.. A ka ndonje show apo Ala carte apo hanem apo lesh dhie... Nuk ngelem fjale the huaj pa future ne ghuhen shqipe.Edhe pak pedonalja do the behet kambale. Po ne hale a kishte uje apo kaka lihej the thahej...
Pedonale eshte fjale e bukur shqipe qe eshte e perbere nga : pe (me shiku) do (me dasht) ne hale(shko ne hale). Kurse bypass vjen nga elbasancja : (me e ba nga pas). Te gjitha fjalet ne anglisht pergjithesisht rrjedhin nga shqipja.
Ti je cmendur qe nuk ndjek ciniket e Tiranes me tituj profesor, me lesh e pa lesh, qe kane filluar qe tani te mallkojne jugun e shqiperise si cdo vit. Vetem te qahen dhe vetem nxijne nga surrati e shpirti. Keta jane idiotet e merzitur qe kane rene ne depresion por ka edhe nga ata qe thjesht hane mut me pages kunder turizmit. Nejse, te kishe treguar edhe per numrin e turistave qe ket vit eshte me shume se vjet. Eshte plot qe tani. Sa me shume hane mut per Jugun aq me shume turista vijne.
Po pse nuk na nxore rruget e gjera dhe te rregulluara???? Plazhin dhe definitely e dime si eshte!!!! Rruget e rregulluara duam me foto?????
Ata qe kan qene njehere ne Sarande e Ksamil,nuk kethehen me kurre atje.Plazhi ne Ksamil i vie era benzine e motoskafeve gjersa tere Saranda kundermonte me ere kanalizimi!