Te fundit
Trump kapitullatori
26 Shkurt 2025, 10:44Blog
TEMA
Nga Carl Bildt, Project Syndicate*
A do të jetë në gjendje presidenti amerikan Donald Trump të krijojë një paqe mes Rusisë dhe Ukrainës, apo po përballemi me një përsëritje të Marrëveshjes famëkeqe të Mynihut?
Kur Britania dhe Franca e detyruan Çekosllovakinë t’ia dorëzonte Sudetenlandin Gjermanisë naziste në vitin 1938, ata besuan se një gjë e tillë do të siguronte paqen afatgjatë. Por qetësimi i një agresori revizionist pati efektin e kundërt, duke krijuar skenën për një luftë tjetër botërore një vit më vonë.
Nëse paqja nënkupton zgjidhjen e të gjitha çështjeve që tani ndajnë Rusinë dhe Ukrainën, gjasat për të arritur një rezultat të tillë janë jashtëzakonisht të vogla.
Origjina e luftës qëndron në vendosmërinë e presidentit rus Vladimir Putin për të parandaluar që Ukraina të bëhet “anti-Rusi”, domethënë duke e detyruar atë të kthehet nën kontrollin e Kremlinit.
Një Ukrainë demokratike, sovrane që kërkonte bashkëpunim dhe integrim me Perëndimin ishte e papajtueshme me atë që Putin e konsideron si detyrën e tij historike. Ai ka pohuar prej kohësh se rënia e Bashkimit Sovjetik ishte një katastrofë dhe se Ukraina nuk është, në fakt, një shtet-komb i pavarur.
Kjo do të thotë se një paqe e vërtetë midis Rusisë dhe Ukrainës nuk do të jetë e mundur derisa Putin të largohet nga Kremlini dhe një vizion më realist për të ardhmen e Rusisë të ketë fituar mbizotërim atje. Asgjë e tillë nuk duket e afërt.
Por nëse paqja nuk është e mundur në një afat të afërt, një ndalim i luftimeve dhe fillimi i një procesi politik për të ulur tensionet mund të jetë ende i arritshëm.
Premtimi i Trump për t’i dhënë fund luftës në 24 orë padyshim nuk ishte kurrë serioz. Ai tani po përballet me një sfidë që do të marrë muaj, jo orë. Putin më parë e bëri të qartë se ai nuk do të pranojë një armëpushim që nuk rezulton në zgjerimin territorial të Rusisë dhe nënshtrimin politik dhe ushtarak të Ukrainës.
Ai tani do të përpiqet të nxjerrë sa më shumë që të jetë e mundur nga një takim i drejtpërdrejtë me Trump, dhe duke gjykuar nga takimet e kaluara mes dy burrave, qasja e tij maksimaliste mund të shpërblehet. Kujtoni takimin privat të Trump me Putinin në Helsinki në vitin 2018, kur ai deklaroi se besonte liderin rus mbi agjencitë e tij të inteligjencës.
Por a mund t’ia dorëzojë Trump vërtetë Ukrainën Putinit?
Në shtator 1938, Çekosllovakia nuk kishte zgjidhje për atë që i ndodhi. Nuk ishte as në tryezën e diskutimeve në Mynih, ku Adolf Hitleri bindi liderët francezë dhe britanikë të pranonin copëtimin e tij. Brenda gjashtë muajsh, Hitleri e shkeli marrëveshjen dhe tanket gjermane po futeshin në Pragë.
Trump dhe Putin janë po aq të bindur se Ukraina nuk duhet të jetë në tryezë. Synimi i tyre duket se është të hartojnë një marrëveshje dhe më pas të detyrojnë Ukrainën të pranojë kushtet e saj.
Putini ka të ngjarë të jetë shumë ambicioz me kërkesat e tij, sepse ai e di se ky është shansi i tij i madh. Në ofertën e tij hapëse, Trump ndoshta do të kërkojë një armëpushim të drejtpërdrejtë, me bisedime politike më vonë.
Por Putini do të dojë më shumë. Ai jo vetëm që do të ngrejë kërkesat e tij origjinale, por gjithashtu do të kërkojë lehtësim nga sanksionet perëndimore. Rreziku, sigurisht, është se ai do të luajë më tepër me dorën e tij, duke kërkuar më shumë sesa Trump beson se mund të japë.
Por edhe nëse Putini i reziston këtij tundimi dhe të dy burrat bien dakord për kushtet territoriale dhe politike, nuk është aspak e sigurt se Trump mund ta detyrojë Ukrainën t’i pranojë ato. Në vitin 1938, Çekosllovakia vendosi të mos luftonte, sepse perspektivat e saj ushtarake ishin në thelb të pashpresa. Por ato të Ukrainës nuk janë.
Shanset që ajo thjesht të gëlltiste një diktat të padrejtë dhe të padrejtë janë të pakta.
Për të qenë të sigurt, ka lodhje lufte në Ukrainë pas viteve të luftës së rënduar dhe sulmeve rutinë ruse ndaj civilëve dhe infrastrukturës kritike. Por ukrainasit e njohin gjithashtu atë që është në rrezik. Në shkurt 2022, pothuajse të gjithë supozuan se do të thyheshin nën presionin rus brenda vetëm disa ditësh ose javësh.
Por tani, tre vjet më vonë, Rusia kontrollon vetëm rreth 19% të territorit të Ukrainës. Për më tepër, vetë Ukraina ka marrë kontrollin e territorit në rajonin Kursk të Rusisë.
Ndërsa aksionet janë ekzistenciale për Ukrainën, ato janë gjithashtu shumë të larta për pjesën tjetër të Evropës. Nëse një president i SHBA-ve jo vetëm që refuzon të pranojë një akt të pacipë agresioni, por gjithashtu e detyron viktimën të nënshtrohet, shumë nga ato që përfaqëson NATO rrezikojnë të dalin në tym.
A do të vinte ende Shtetet e Bashkuara në mbrojtje të vendeve baltike apo anëtarëve të tjerë të cenueshëm të NATO-s?
Dhe rreziqet nuk janë vetëm për Evropën. Çfarë do të bëheshin me garancitë dhe aleancat e sigurisë së NATO-s në Azi dhe gjetkë? Nëse SHBA nuk është e gatshme të mbrojë Ukrainën, a do ta mbronte vërtet Tajvanin?
Ditë kritike janë përpara. Një burim i ri dhe i fuqishëm i paqëndrueshmërisë globale – qeveria e SHBA – tani duhet të merret parasysh.
*Carl Bildt është ish-kryeministër dhe ministër i Jashtëm i Suedisë.
24 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Po cfare e lidhte Ameriken me Ukrainen qe duhet ta mbronte "deri ne dollarin e fundit" mor rrot kari? Keta bole drejtojne Europen.
pusho injorant. nuk ke kapacitetin per keto pune. Ik futi ndomje tas hashurre
Amerika e coi Ukrainen ne lufte, dhe e la ne balte, tani kerkon para ti kthehen. Popullit amerikan i vjen turp per kete katastrofe qe po i shkakton Trump emrit Amerike. Karl Bild e ka shume drejt qe Trump e kapitulloi Ameriken kundrejt Putinit. Dhe nuk ka asnje gjase qe keshtu Usa do te kapitulloi edhe oara Kines. Amerika ka rene tashme. Dikur ishte yll qe shkelqente, tani ky yll ka shperthyer dhe po prodhon planete qe nuk dihet c'jane, prej floriri e diamantesh apo thjesht prej graniti ne formen e llaves se shkrira.
Rripjelles eja rradhe..!! Mos u shtyni te gjithe do ja merni ne goje Trumpit.
Edi Rames se kom provu si ma mer po do isha i lumtur tma mori sa gjysma e atyre baxhellave qe ke ne shpi o fisqire
Terbohui, o bishat e kuqe , terbohuni......Ndersa Trump kapitullon, Albanistani vec perparon ...me ndihme nga Saudi Arabia e Serbia e Turkelia....lol.......Ne Albanistan pas 11 Majit do kemi trena, hekurudha, ene WC ne buze te detit...lol
o karkaleci, po nuk do hiqet non grata o derezi i shkrete qe livadhit ne cdo artikull duke lepire sumen me mut te Trapit
Trump, je biri i Perendise, je dhurata me cmuar qe perendia i dergoi njerezimit,
shpiun ti shpiun ai
C’ eshte kjo histeri, kunder Trump, qe ka shperthyer, tek gazeta tema? Kur ish Trump president, bota u afrua dhe u zbut me shume, ne ndryshim me senilin Bajden, qe kudo mbolli armiqesi dje bota ish ne pragun e luftes se trete
Tema nuk eshte kunder Trump, Tema vec do qe Rama te jete LiderI Global e jo Trump.
Bravo tema qe mbron te drejten e fjales, neni 1 i kushtetutes amerikane. Nuk ka demokraci pa liri fjale. Sa per Trump, ai eshte turpi i Amerikes, kush nuk e sheh eshte i verber! Trump eshte ne qorsokak, kete thote sot shumica e amerikaneve. Trump eshte turpi botes, me te tallet tere shtypi botes. Kush nuk ka sy nuk mund ta shohe.
rrofte katundaria arnaute dhe injorante, qe ka pushtuar Ameriken!
O kurve trampiste, paqja e Trapit eshte te shese vendin e pushtuar tek pushtuesi. Si te shesesh gjithe jugun e Shqiperise te greku per te mos pasur armiqesi me grekun. Cfare kurvash qe jane keta prostitutat e Trapit dhe Putanes qe na bejne mafiozet si paqeruajtes. Histerine kunder Trap psikopatit e ke ne cdo media te huaj mor truthare muti, mbase jo ne ato kioskat ruse qe lexon ti.
"histeri kunder Trumpit" A i ke lexuar artikujt e huaj ti o loqe qe u cudiske me histerine kunder Trapit? Po kur ben Trapi psikopatlleqe per te dale neper gazeta, normal qe do shkruajne mediat o cope mishi.
Vazhdojne manipulimet me informacjonin dhe me lojrat e fjaleve. Asnje permendje per faktin se Uraina s i mbajti premtimet ne Minsk 1 e 2.
cilat premtime o sperme uralesh?
Ato parimer qe tha Merkel e Holland . Mos u merr me kto gjera se qenke niveli 0.
Pyet tet shoqe per nivelin tim o impotent
Ketyre fosileve mamuthe te Veriut, ka filluar dhe po u ha bytha...(!!!???) Nuk rrine rehat ne nivelin e jeteses qe kane krijuar, por duan te perzihen ne gropen e mutit (evropiane) dhe te zhyten ne te...!!! Milingonat kur nxjerin krahe, zhduken...thone ne fshatin tim.
Amerika nuk eshte as e Trump as e Biden. Luften ne ukraine e nxiti amerika dhe qellimi ishte qe fuqite boterore te jene veten kina dhe usa. Europa nuk do jete me fuqi konkurruese perballe usa dhe kines tani qe amerika i shkeputi lidhjen e saj historike menlendet ebpara te lira ruse. Cfare kerkon Trump? Ai kerkon nje paqe te perkohshme, ai kerkon kohe dhe kete kohe paqeje qe mund te zgjase dhe dy vite ai e ben sepse i duhet te normalizoje tregjet pasi ka premtuar amerikaneve se do ju ul inflacionin dhe normat e interesit ne banka. Trump eshte biznesmen dhe vepron si i tille, cdo vendim politik i tij ka prapaskene ekonomike per te arritur objektivin final ku biznesi i madh ne ameeike te tatohet vetem 21%. Te tjerat jane thjesht lojra.
Ekonomia e Amerikes po iken perlesh qekur erdhi Trapi. Tarifat nuk kane asnje vlere dhe nuk sherbejne per asgje pervec shtrenjtimit te cmimeve dhe inflacionit ne Amerike, sic treguan deshtimet e tarifave ne mandatin e pare dhe keto te fundit kunder Kanadase dhe Meksikes qe i pezulloi me vrap. Me tarifa kunder Kines dhe Europes nuk ka shanse Trapi dhe eshte nje biznesmen i dhjere se ka falimentuar nja 10 here.
Ore bole trampista akoma ju? Vetem kur ta qije ne byth Putini e besoni.
Po ty te ka qire qe e beson o gomar.