100 ditët e para të Trump në shifra

Në ditën e inaugurimit të tij më 20 janar, Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, premtoi të realizonte “100 ditët e para më të jashtëzakonshme të çdo presidence në historinë amerikane”.

Për dekada të tëra, periudha 100-ditore është parë si një provë simbolike për një president të ri – një moment për t’u tërhequr dhe për të vlerësuar progresin e një administrate të re.

Të dhënat e hershme nga kjo periudhë na japin një tregues të progresit që Trump ka bërë në premtimet e tij kryesore, nga tarifat gjithëpërfshirëse tregtare, arrestimet dhe deportimet e emigrantëve deri te shkurtimet drastike të shpenzimeve qeveritare.

Vlerësimi i miratimit
Vlerësimi i miratimit të mandatit të dytë të Trump është krahasuar me atë të paraardhësve të tij nga firma amerikane e sondazheve Gallup, e cila ka përdorur periudhën 100-ditore për dekada të tëra.

Trump është presidenti i parë pas luftës që shërbeu dy mandate jo të njëpasnjëshme, prandaj ai ka dy grupe vlerësimesh.

Të dhëna të krahasueshme nuk janë të disponueshme për presidentët që po përfundonin mandatin e dikujt tjetër, siç është Lyndon B Johnson, i cili u bë president në vitin 1963 pas vrasjes së John F Kennedy.

Sondazhi i fundit i Gallup u krye nga 1-14 prill, gjatë një periudhe turbulence të tregut në përgjigje të tarifave tregtare të Trump. Por shifra prej 44% nuk ​​tregon një ndryshim të menjëhershëm në sondazhin e Trump, i cili ka qenë i qëndrueshëm gjatë tremujorit të parë të mandatit të tij të dytë. Ashtu si me presidentët e mëparshëm, sondazhi i fundit u bazua në jo më pak se 1 mijë intervista.

Një vorbull veprimesh

Trump u zotua gjatë fushatës së tij të vepronte shpejt për çështjet e tij kryesore. Ai u zotua se në ditën e tij të parë do të ulte çmimet, do t’i jepte fund luftës në Ukrainë dhe do të falte ata që lidhen me trazirat e Capitol-it të SHBA-ve në vitin 2021.

Ai nuk i ka arritur të gjitha këto, por nëse numri i madh i veprimeve ekzekutive është diçka për t’u marrë parasysh, Trump është presidenti që lëviz më shpejt i kohërave moderne – duke lëshuar një numër të madh direktivash për qeverinë federale që nuk kërkojnë miratimin e Kongresit.

Këto përfshijnë urdhra ekzekutivë ligjërisht të detyrueshëm. Trump ka lëshuar më shumë urdhra ekzekutivë në 100 ditë se çdo president tjetër në shekullin e kaluar. Ai ka lëshuar tashmë më shumë se gjysmën e numrit të urdhrave që lëshoi ​​gjatë gjithë mandatit të tij të parë – dhe gati 90% të numrit të urdhrave që lëshoi ​​Joe Biden gjatë katër viteve.

Disa nga urdhrat ekzekutivë të Trump kanë qenë jashtëzakonisht të rëndësishëm dhe shumë prej tyre kanë synuar zhbërjen e trashëgimisë së Biden – gjë që mbështetësit e tij e kanë brohoritur.

Ndër urdhrat e tij të parë, Trump dekretoi që SHBA-ve, edhe një herë, do të tërhiqeshin nga marrëveshja e Parisit e OKB-së për ndryshimet klimatike – e cila ai tha se po i rëndonte amerikanët – dhe shpalli një emergjencë kombëtare energjitike për të rritur prodhimin e naftës në SHBA.

Urdhra të tjerë kanë qenë më të zakonshëm – siç është ai që i dha fund ndalimit të pipave plastike.

Në të njëjtën kohë që ai ka përdorur pushtetin e tij ekzekutiv, Trump ka treguar pak interes për të punuar me Kongresin për legjislacionin e ri. Ai ka miratuar vetëm pesë projektligje, që është më pak në këtë fazë sesa është arritur nga çdo president i ri për 70 vjet, siç është raportuar fillimisht nga Punchbowl News.

Veprimet ekzekutive të Trump në vitin 2025 kanë sfiduar kufijtë e pushtetit presidencial dhe ai shpesh e ka gjetur veten në një kurs përplasjeje me gjyqtarët federalë. Ai është përballur me më shumë se 200 sfida ligjore mbi disa nga këto urdhra, sipas revistës ligjore jo-partiake Just Security, me gjyqtarët që i kanë ndaluar veprimet e tij në shumë raste.

Performanca ekonomike

Trump korri fitoren e tij vendimtare në nëntor 2024, pasi u zotua të ulë çmimet dhe të nxisë vendet e punës për amerikanët. Mesazhi i tij pro-biznesit u mirëprit nga shumë njerëz në Wall Street – siç reflektohet në një rritje të çmimeve të aksioneve amerikane në indeksin S&P 500 pas fitores së tij në zgjedhje.

Çmimet e aksioneve amerikane kanë tendencë të rriten gradualisht në fazat e hershme të një presidencie. Por në rastin e Trump, ato mbetën të ndenjura dhe ranë progresivisht ndërsa retorika e tij mbi tarifat tregtare u intensifikua. Ato pësuan një rënie dramatike kur ai zbuloi një gamë të këtyre taksave të importit, që zbatohen në të gjithë botën, më 2 prill.

Trump u tërhoq nga disa prej këtyre tarifave një javë më vonë, duke shkaktuar një rimëkëmbje të lehtë të tregut. Por pasiguria e krijuar nga përpjekjet e tij gjithëpërfshirëse për të ribërë tregtinë globale është fajësuar për turbulencat ekonomike në të gjithë botën.

Një konsideratë tjetër e rëndësishme është se si ndihen amerikanët për ekonominë. Kjo pyetje është ndjekur për dekada nga Universiteti i Michiganit, i cili anketon qindra familje çdo muaj për Indeksin e tij të Ndjenjës së Konsumatorit.

Rezultati është luhatur gjatë tranzicioneve të fundit presidenciale. Nën Trump, ai ka rënë me një kuotë të konsiderueshme. Katër rënie mujore radhazi kulmuan në një rezultat në prill që ishte i dyti më i ulët ndonjëherë i indeksit. Niveli më i ulët i të gjitha kohërave erdhi në qershor 2022, nën presidencën e Joe Biden, dhe pesimizmi i përhapur në lidhje me inflacionin pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

Konsumatorët në prill thanë se ishin të shqetësuar për një luftë tregtare, me pritje në përkeqësim rreth të ardhurave, inflacionit dhe financave personale. Vetë Trump ka refuzuar të përjashtojë një recesion ekonomik, por është zotuar se agjenda e tij do të korrë shpërblime afatgjata.

Aspekte të tjera të performancës ekonomike janë më të vështira për t’u vlerësuar në këtë fazë – duke përfshirë inflacionin, të cilin Rezerva Federale e SHBA-së ka sugjeruar se mund të rritet përsëri si rezultat i politikave tarifore të Trump.

Tregtia dhe tarifat

Presidenti Trump i ka justifikuar tarifat e tij globale gjithëpërfshirëse duke thënë se ato do të rezultojnë në vende pune dhe fabrika që kthehen në brigjet amerikane – dhe gjithashtu se ato do të zvogëlojnë deficitin tregtar të Amerikës. Trump e sheh faktin që SHBA-të importojnë më shumë sesa shesin si vende të tjera që “vjedhin” të tijat. Ai shpesh veçon Kinën, një nga eksportuesit kryesorë në SHBA.

Byroja e Regjistrimit të Popullsisë në SHBA dhe Byroja e Analizës Ekonomike në SHBA publikojnë shifra mujore mbi sasinë e mallrave dhe shërbimeve që SHBA-të tregtojnë me vendet e tjera.

Vlera e mallrave të importuara në SHBA arriti në një total prej 329 milionë dollarësh në janar – një shifër rekord mujore që nga të paktën viti 1992, dhe një numër që u ul vetëm pak në shkurt.

Pavarësisht se Trump pezulloi shumë nga tarifat e tij më drastike në një njoftim më 9 prill, ka pasur raportime për amerikanë që grumbullojnë artikuj të caktuar, të nxitur pjesërisht nga pasiguria. Taksat e larta mbeten në fuqi për importet e produkteve kineze, por Trump ka sinjalizuar gatishmëri për t’i ulur ato nëse mund të arrihet një marrëveshje.

Lëvizjet mbi imigracionin

Trump foli ashpër mbi imigracionin para se të kthehej në Zyrën Ovale, duke premtuar deportime masive të migrantëve që hynë ilegalisht në SHBA dhe duke i dhënë fund të drejtave automatike të shtetësisë që aktualisht zbatohen për pothuajse këdo që lind në territorin e SHBA-ve – të njohura si “shtetësi me të drejtë lindjeje”.

Ai deri më tani nuk ka arritur të deportojë aq shumë migrantë sa premtoi, dhe gjykatat kanë bllokuar përpjekjet e tij për t’i dhënë fund shtetësisë me të drejtë lindjeje për fëmijë të caktuar.

Një masë mbi të cilën presidenti në rikthim mund të pretendojë sukses janë kalimet e paligjshme të kufirit SHBA-Meksikë. Kjo tregohet nga të dhënat e Patrullës Kufitare mbi arrestimet – të cilat kohët e fundit kanë treguar atë që Shtëpia e Bardhë e quan një rekord të ulët. Në mars 2025, pak më shumë se 7 mijë migrantë u arrestuan në kufi – krahasuar me më shumë se 137 mijë në mars 2024, nën Biden.

Ka relativisht pak metrika mbi imigracionin që mund të maten qartë në kufirin 100-ditor. Por Trump dhe ekipi i tij kanë përdorur rënien e ndjeshme të arrestimeve në kufi, plus një rritje të ndalimeve brenda vendit nga Zbatimi i Imigracionit dhe Doganave (ICE), për të argumentuar se po dëshmojnë sukses me përpjekjet e tyre për të penguar imigracionin e paligjshëm dhe për të korrigjuar kufirin “e pasigurt” të Biden.

Administrata ka qenë e shpejtë për të publikuar bastisjet nga oficerët e ICE – duke thënë se shumë prej tyre kishin në shënjestër njerëz me precedentë kriminalë – dhe për të lavdëruar atë që e quan nivele të papara të bashkëpunimit me zbatimin e ligjit vendas.

Në të njëjtën kohë, deportimet kanë mbetur prapa dhe janë përballur me sfida ligjore të profilit të lartë. Nëse ndalimet vazhdojnë të rriten, ka paralajmërime se qendrat e ICE mund të mbeten pa hapësirë.

Ndërsa betejat gjyqësore po afrohen, e ardhmja e politikës së imigracionit të Trump do të vihet në fokus edhe më të mprehtë gjatë 100 ditëve të ardhshme.

Pjesa tjetër e agjendës ambicioze të Trump do të formësohet gjithashtu nga ajo që ai mund të arrijë në muajt e ardhshëm.

Mënyra se si amerikanët reagojnë ndaj veprimeve të tij në kufi, luftërave tregtare që presin dhe lëvizjeve në çmimet e ushqimeve mund të përcaktojë nëse Trump mbetet presidenti më përçarës i epokës moderne.

Trump shkarkon nga puna burrin e Kamala Harris

10:01 Bota 3 komente

Si rekrutoi inteligjenca ruse të burgosur për luftën në Ukrainë

09:48 Bota

SHBA dhe Britania bombardojnë fabrikën e dronëve në Jemen

09:46 Bota

Lavrov: Armëpushim do të thotë fillim i negociatave të drejtpërdrejta, Zelensky: Paqe pa i dhënë territore Putinit

22:25 Bota 5 komente

100 ditët e para të Trump: Iluzione monarkie të shoqëruara me paaftësi themelore

21:30 Bota 7 komente

Donald Trump: Ukraina do mposhtet shumë shpejt. Unë po e shpëtoj

21:20 Bota 11 komente

Pasiguria për bizneset, Trump redukton tarifat për industrinë e makinave në SHBA

20:50 Bota 2 komente

Tronditet Suedia, sulm me armë në Uppsala, tre viktima dhe disa të plagosur

19:51 Bota 3 komente

Tensionet me Pakistanin: Kryeministri indian i ofron ushtrisë "liri operacionale"

18:00 Bota

Rusia përgatitet të sulmojë NATO-n? Medvedev: Finlanda dhe Suedia janë targeti jonë

17:39 Bota 30 komente