Te fundit
AFP: Arsyet pse Europa po llaston Erdoganin
8 Mars 2025, 14:54Bota
TEMA
Turqia, me ushtrinë e dytë më të madhe në NATO dhe një bregdet të Detit të Zi, po kërkon të luajë një rol kyç në sigurinë evropiane pasi Uashingtoni u largua nga rajoni, raporton AFP.
Pas dy raundeve bisedimesh për krizën mbi Ukrainën dhe sigurinë që pasuan ndryshimin e politikës së Uashingtonit, Ankaraja shpejt paralajmëroi se mbrojtja evropiane nuk mund të sigurohet pa përfshirjen e saj.
Lidhje të mira me Kievin dhe Moskën
“Është e paimagjinueshme të vendoset siguria evropiane pa Turqinë,” tha Presidenti Rexhep Tajip Erdogan pas një samiti në Londër javën e kaluar. Pa Turqinë, “po bëhet gjithnjë e më e pamundur për Evropën të vazhdojë rolin e saj si një aktor global,” shtoi ai.
Një zyrtar i lartë i Ministrisë së Mbrojtjes turke foli mbi këtë temë të enjten.
“Me riformësimin e parametrave të sigurisë për shkak të ngjarjeve të fundit, është e pamundur të sigurohet siguria evropiane pa Turqinë,” tha ai, duke shtuar se vendi i tij megjithatë do të ishte i gatshëm të dërgonte trupa në Ukrainë si pjesë e një misioni paqeruajtës “nëse e gjykon të nevojshme”.
Ankaraja zyrtare ka mbrojtur vazhdimisht integritetin territorial të Ukrainës që nga fillimi i pushtimit rus në vitin 2022 dhe ka furnizuar Kievin me drone luftarake dhe anije detare. Por ajo gjithashtu mbajti marrëdhënie të mira me Rusinë dhe mbeti i vetmi anëtar i NATO-s që nuk iu bashkua sanksioneve kundër Moskës.
Forcimi i industrisë së mbrojtjes
Me pozicionin e saj unik midis dy palëve ndërluftuese, Turqia ka ofruar vazhdimisht të presë bisedimet e paqes. Erdogan dhe ministri i Jashtëm Hakan Fidan shpesh kanë pritur mysafirë si ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov dhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky.
Turqia ka zhvilluar ndjeshëm industrinë e saj të mbrojtjes në vitet e fundit, me eksportet që u rritën me 29 për qind dhe ato alokime arritën në 7.1 miliardë dollarë në 2024, duke e vendosur atë të 11-tën në eksportet globale të mbrojtjes, tha Erdogan këtë janar.
Motori i suksesit janë dronët Bayraktar TB2, të cilët janë shitur në më shumë se 25 vende, përfshirë Poloninë dhe Rumaninë, sipas hulumtimit të Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS).
Shitjet në vendet evropiane, veçanërisht anëtarët e Bashkimit Evropian, i shtojnë forcë pretendimit të Turqisë se ajo është një lojtar i rëndësishëm në sigurinë evropiane,” tha eksperti i IISS Tom Waldyn.
Ushtria e saj, e vendosur strategjikisht në krahun lindor të Aleancës Atlantike dhe në jug të Detit të Zi – në të cilin kontrollon hyrjen përmes Bosforit – numëron 373,200 ushtarë aktivë dhe 378,700 rezervistë të tjerë, sipas të dhënave të IISS. Këto trupa po marrin pjesë gjithashtu në luftimet në Sirinë verilindore dhe Irakun verior kundër rebelëve kurdë, sipas një diplomati perëndimor.
“Riformësimi i ekuilibrit të pushtetit”
“Turqia ka mbajtur një qëndrim të qëndrueshëm në përputhje me Kartën e OKB-së për sovranitetin dhe integritetin territorial” të Ukrainës, tha ai për AFP. “Ajo ka ushtrinë e dytë më të madhe në NATO, por edhe më efektiven sepse ka qenë në luftime për dekada”.
Por bashkëpunimi i BE-së me Ankaranë është penguar nga mosmarrëveshja mbi Qipron, tha diplomati me një nuancë zemërimi, raporton AFP.
“Sa kohë mund të përballojmë të vazhdojmë me këtë qëndrim?”
Për Nebahat Tanriverdi Yasar, një studiuese e pavarur dhe analiste politike me qendër në Ankara dhe Berlin, menaxhimi i kujdesshëm i lidhjeve të Turqisë me Kievin dhe Moskën e ka vënë atë në një pozicion unik.
“Turqia synon të menaxhojë me kujdes marrëdhëniet e saj me Rusinë dhe mbështetjen e saj të mbrojtjes strategjike për Ukrainën – potencialisht me mbështetjen e BE-së – për të riformuar ekuilibrin e fuqisë në rajon mes shfaqjes së një ‘rendi të ri”’ në të cilin BE-ja kërkon të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj mes ndryshimit të politikës së SHBA”, tha ajo për AFP.
Duke pasur parasysh sfidat që sollën me vete, Ankaraja “ka të ngjarë të ndjekë një qasje pragmatike në një afat të shkurtër, duke u fokusuar në zgjerimin e përpjekjeve të saj ndërmjetësuese, thellimin e bashkëpunimit të mbrojtjes me shtetet e zgjedhura evropiane dhe shfrytëzimin e industrisë së saj të mbrojtjes për të adresuar boshllëqet e shfaqura në mbështetjen ushtarake“, shtoi ajo.
Por Sumbul Kaya, një politologe nga Franca, pohon se Turqia “është e shtyrë mbi të gjitha nga dëshira për të mbrojtur interesat e veta”.
“Ajo ndërhyn vetëm në vendet fqinje për arsye të sigurisë së brendshme, si Siria dhe Iraku,” tha ajo. “Por nuk bëhet fjalë për dërgimin e trupave për të luftuar kudo – kjo nuk do të shkonte mirë për popullatën. Kjo krizë është një mundësi për të theksuar se Turqia është edhe anëtare e NATO-s dhe kandidate për anëtarësim në BE”.
8 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Greket e drejta te thuhet na kane ndihmuar shume keto 35 vite por edhe pak te pabese jane. Duhet treguar kujdes ndaj tyre, po dhe respekt sepse normalisht s do kafshojme doren qe na ka ushqyer. Keshtu qe ngritja e Turkut jep nje lloj balance qe mund te na leri te qete nga shamataja ne rajon.
Greket me 300 spartane helene i syrgjinosin selcuket sunite brenda javes ne Mongoli .Hajt gezuar Ramazonin
Hahahaha ela re mos e egzagjeron pak? Greket i kemi xhan po dhjesin gjak nga selcuket qe thua ti. Po jo se u urojme te keqen. Efkaristo gezuar pashken edhe ti.
Po pse o Realist , ç'punë e ç'lidhje kemi neve me turkun , apo për nderin e madh që na la 500 vjet prapa botës .
Sic kam shkruar dhe ne nje koment tjeter me poshte, po te shkosh ne muze Otoman do kuptosh qe nga viti 1650 dhe ketej perandoria Otomane ka qene perandori shqiptare, sepse te gjithe sundimtaret kane qene shqiptar. Propagandat dhe katastrofizimet e komunizmit s me pelqejne. E njejta gje dhe per grekun, as ate s e shaj. Eshte shume ndryshe nga keta ekstremistat minoritare te agimit te arte qe shkruajne ketu.
Greqia, more Realisti numer 2, nuk ka kërcënuar me luftë asnjë nga vendet e saj fqinje. Mbi të gjitha është në NATO ashtu si dhe Shqipëria dhe është në BE ku kërkon edhe Shqipëria të futet. Nga ana tjetër flitet për një Turqi që nuk është në BE dhe që mban të pushtuar rreth 40% të një vendi të BE-së, Qipron. Një Turqi që nuk ka mohuar kurrë idetë e saj për zgjerimin e territoreve të saj në një rikthim të periudhës otomane. Kur Turqia sot është forca ushtarake e dytë në NATO, mbas Amerikës, çfarë "balance" do vendosi kjo Turqi me miliardat e BE-së? Do kërcënoi apo sulmoi një vend të NATO-s dhe të BE-së sepse duan shqipot dhe kështu du pushojë "shamataja"?!!!! Pra Europa në vend të heqi vetullat do nxjerri sytë e saj?!!! E kuptoj llogjikën tënde, nuk e kafshon dorën e grekut që të ka ushqyer e ndihmuar jo për respekt, por se nuk e ke takatin dhe dëshiron që dora e përdhunuesit tënd shumë shekullor ti fusi thikën mbas shpine grekut! Nuk jeni vetëm mosmirënjohës, jeni dhe të pabesë!
Klimax, morre kot fare dhe kalove ne hate speech. Une nuk e katastrofizova grekun po dhe ta idealizosh eshte gabim. Natyra njerezore eshte e keqe, sic edhe ne jemi mut edhe ata mut jane. Nuk jetojme ne disneyland. Sa per "perdhunim turku" keto jane propaganda komunizmi. Shko ne nje muze Otoman dhe do kuptosh qe nga 1650 edhe ketej perandoria otomane ka qene Shqiptare.
Per shqiperine s ka fakte perdhunimi nga turku. Greqine s e di. Edhe greku ka vrare e ka prere popullata, vecanerisht ne Qipro. Shif nanje dokumentar ca eshte bere atje. Ato sharjet "mosmirnjohes, te pabese" mbajini per veten tuaj nese je i agimit te arte. Edhe qe s kemi takat si Shqiptare kete s e thua dot, se shpesh kane treguar me shume guxim se greku jot. Une bera real politics. S tha njeri ti fusi thiken grekut.