Erdogan bën pazar miliardash në Gjirin Persik: Shet dronë dhe merr kontrata investimesh!

18 Korrik 2023, 14:49Bota TEMA

Erdogan bën pazar miliardash në Gjirin Persik: Shet dronë dhe

Arabia Saudite ra dakord të martën për të blerë dronët e Turqisë, në atë që cilësohet si kontrata më e madhe e mbrojtjes në historinë e Turqisë.

Ky zhvillim vjen pasi përpjekjet diplomatike të presidentit turk Recep Tayyip Erdogan për të rivendosur lidhjet me fuqitë e Gjirit Persik dhe për të gjetur mbështetje për ekonominë e Turqisë, kanë rezultuar të frytshme.

Sipas agjencisë shtetërore saudite të lajmeve SPA, Erdogan dhe princi i kurorës saudite, Mohammed bin Salman morën pjesë në ceremoninë e nënshkrimit midis firmës turke të mbrojtjes Baykar dhe ministrisë saudite të Mbrojtjes.

Erdogan nisi një turne në Gjirin Persik, duke filluar me qytetin saudit të Detit të Kuq, Xheddah, të hënën.

Në një postim në Twitter të martën, ministri saudit i Mbrojtjes, princi Khalid bin Salman deklaroi se blerja e dronëve synon të rrisë gatishmërinë e forcave të armatosura të mbretërisë dhe të forcojë aftësitë e saj mbrojtëse dhe prodhuese.

Edhe pse agjencia shtetërore saudite e lajmeve SPA nuk bëri të ditur detaje specifike në lidhje me vlerën e marrëveshjes, Haluk Bayraktar, pronari i kompanisë Baykar, deklaroi se ajo është kontrata më e madhe e eksportit të mbrojtjes dhe aviacionit në historinë e Turqisë.

Në një postim në Twitter, ai njoftoi se ata kanë nënshkruar një kontratë me ministrinë e Mbrojtjes të Arabisë Saudite për eksportin e dronit luftarak pa pilot Bayraktar Akinci.

Rregullimi i raporteve

Faqja e Televizionit publik turk në gjuhën shqipe, thekson se ekspertët besojnë se udhëtimi i Erdoğanit do të mbyllë përpjekjet diplomatike të Ankarasë që nga viti 2021 për të përmirësuar marrëdhëniet me Riadin dhe Abu Dhabin.
Në maj 2021, ministri i Jashtëm i atëhershëm Mevlüt Çavuşoğlu vizitoi Arabinë Saudite, i pari nga një udhëheqës i lartë turk në katër vjet.
Në të njëjtin vit, këshilltari i Sigurisë Kombëtare i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Tahnoun bin Zayed Al Nahyan, bëri një udhëtim zyrtar në Turqi kur u takua me Presidentin Erdogan në Ankara.
Pas fitores së Erdoganit në zgjedhje, të dyja vendet nënshkruan një marrëveshje bashkëpunimi që synon të zgjerojë vëllimin e tregtisë dypalëshe në 40 miliardë dollarë në vit.
“Afrimi që filloi në 2021 është i rëndësishëm sepse është i nevojshëm për të gjitha palët dhe rajonin”, thotë Ertem për TRT World.
Përveç përmirësimit të marrëdhënieve me Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, vizita e Erdoganit do të konsolidojë lidhjet e forta të Turqisë me Katarin, thonë ekspertët.
Mundësi të reja investimi
Raportet e mediave thanë se vizita e presidentit turk do të nxisë tregtinë dypalëshe, me deri në 30 miliardë dollarë investime që pritet të derdhen në sektorët e energjisë, të infrastrukturës dhe të mbrojtjes në Turqi. Këtu përfshihen investimet direkte me vlerë rreth 10 miliardë dollarësh.
Ka mundësi investimi reciproke nga të cilat të dyja palët mund të përfitojnë.
Firmat turke kanë kontribuar tashmë në sektorin e ndërtimit në tregjet e Gjirit dhe kanë iniciuar megaprojekte, si autostrada dhe stadiume.
“Kompanitë turke të ndërtimit kanë luajtur një rol të madh në zhvillimin e Gjirit… dhe Arabia Saudite kohët e fundit i ftoi ata të kthehen teksa zbatojnë projekte të mëdha për të diversifikuar ekonominë e saj”, thotë Justin Alexander, drejtor i Khalij Economics dhe analist i GCC për GlobalSource Partners.
Në gjysmën e parë të qershorit, gjigandi saudit i naftës Aramco dhe përfaqësues të kompanive turke të ndërtimit u takuan në Ankara dhe diskutuan projektet e mundshme deri në vitin 2025 me vlerë prej 50 miliardë dollarësh në mbretërinë e Gjirit.
Nuk është hera e parë që Aramco dhe kompanitë turke të ndërtimit bashkëpunojnë në projekte të mëdha. Më parë, Tekfen dhe Aramco nënshkruan një marrëveshje prej 590 milionë dollarësh për ndërtimin e tubacioneve të gazit për Programin e Rritjes së Gazit Haradh, një projekt energjetik në Arabinë Saudite.
Në mars të këtij viti, Turqia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe nënshkruan Marrëveshjen Gjithëpërfshirëse të Partneritetit Ekonomik (CEPA), një marrëveshje e tregtisë së lirë që pasoi vizitën e parë të Erdoğanit në Emiratet e Bashkuara Arabe vitin e kaluar dhe thirrjen e tij për liderët e biznesit për të investuar në Turqi.
Vitin e kaluar, eksportet e Turqise në Emiratet e Bashkuara Arabe shënuan 5,3 miliardë dollarë. Krahas zgjerimit të tregtisë pa naftë, marrëveshja fokusohet në promovimin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme.
Marrëveshja synon të krijojë 25 mijë vende të reja pune në të dyja vendet dhe 100 mijë mundësi punësimi në Turqi në afat të gjatë.
Bashkëpunimi energjetik
Një fushë tjetër e bashkëpunimit është energjia, duke përfshirë burimet e rinovueshme dhe jo të rinovueshme.
Hicret Battaloglu, një studiues në Qendrën e Studimeve të Gjirit të Universitetit të Katarit, thotë për TRT World se si një importuese energjie, Turqi ka një pjesë në rritje të gazit natyror të lëngshëm (LNG) në importet e saj të gazit natyror, falë marrëdhënieve të rëndësishme energjetike me Katarin.
Qatargas dhe BOTAS, Kompania e Korporatës së Naftës së Turqise, nënshkruan një marrëveshje trivjeçare në 2017 për furnizimin e 1,5 milion tonë LNG në vit.
Këtë vit, BOTAS dhe LNG i Omanit nënshkruan një marrëveshje të ngjashme 10-vjeçare për furnizimin me gaz të Türkiyes.
Battaloglu thotë se për burimet e rinovueshme, Turqia ofron një agjendë të diversifikimit ekonomik për vendet e GCC-së, ekonomitë e të cilave varen shumë nga të ardhurat nga hidrokarburet, nafta dhe gazi.
Vendet e Gjirit mund të përfitojnë nga përvoja e Türkiyes në energjinë e rinovueshme, duke vënë në dukje rritjen e saj mbresëlënëse në burimet e energjisë diellore, të erës dhe gjeotermale.
“Në fushën e energjisë së rinovueshme, Turqia është shfaqur si një destinacion tërheqës për investime nga monarkitë e Gjirit ndërsa ato nisin udhëtime ambicioze drejt ekonomive pas naftës dhe emetimeve neto zero,” shton Battaloglu.
Përpjekja e Gjirit për energjinë e rinovueshme fiton rëndësi në dritën e angazhimit të Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Arabisë Saudite, duke sjellë emetimet e tyre të karbonit në zero neto, përkatësisht deri në vitin 2050 dhe 2060.
Industria turke e mbrojtjes
Përparimet e Turqise në sektorin e mbrojtjes krijuan një kërkesë në vendet e Gjirit që janë të gatshme të ndërtojnë bashkëpunim ushtarak dhe mbrojtës me Ankaranë.
Vitin e kaluar, eksportet e mbrojtjes në Emiratet e Bashkuara Arabe pritet të rriten gjatë viteve të ardhshme pas blerjes nga Abu Dhabi të UAV-ve shumë të lavdëruar Bayraktar TB-2.
Interesi në industrinë e dronëve bazohet pjesërisht në nevojën e këtyre vendeve për të mbrojtur objektet e tyre të naftës në një rajon vazhdimisht në konflikt, thotë Battaloglu.
“Vendet e Gjirit përpiqen të diversifikojnë partneritetet e tyre ushtarake dhe të rrisin aftësitë e tyre të dronëve në përgjigje të sulmeve të përshkallëzuara jokonvencionale ndaj objekteve të naftës nga aktorët shtetërorë dhe joshtetërorë.
Shtetet e Gjirit kanë përjetuar sulme ndaj anijeve dhe objekteve të naftës që nga viti 2018. Në vitin 2019 dhe 2020, rebelët Houthi nisën sulme me dronë dhe raketa në një objekt të madh të naftës saudite dhe në një fabrikë të shpërndarjes së produkteve të naftës Aramco.
Në vitin 2022, Emiratet e Bashkuara Arabe u përballën gjithashtu me një goditje nga luftëtarët jemenas të mbështetur nga Irani në tri cisterna transporti të naftës pranë një objekti magazinimi për Kompaninë Kombëtare të Naftës Abu Dhabi.
Sipas Battaloglus, bashkëpunimi në sektorin e mbrojtjes gjithashtu ndihmon Turqinë të krijojë përfitime ekonomike dhe strategjike nga industria e saj e prodhimit vendas, të avancuar dhe me kosto efektive të dronëve.
Strategjikisht, dronët e prodhimit turk janë testuar me sukses në konfliktin Rusi-Ukrainë dhe në Luftën e Dytë të Nagorno-Karabakut.
“Zgjerimi i eksporteve të sektorit të mbrojtjes të Turqisë dhe efektiviteti i tyre (dronëve) në terren e forcojnë ndjeshëm fuqinë inteligjente të Turqisë si rajonalisht, ashtu edhe ndërkombëtarisht.”
Më tej, eksportet e armëve dhe bashkëpunimi ushtarak me shtetet e Gjirit mbështesin politikën autonome dhe të pavarur të sigurisë të Turqisë, duke e çuar atë në pozicionin e një lojtari të shquar rajonal dhe global, shton ajo.
Akti balancues i Turqisë ofron një hapësirë të pavarur për vendet e Gjirit pranë Uashingtonit që të mos kapen nga rivaliteti Kinë-ShBA, shton Ertem.

Lini një Përgjigje