Te fundit
Del nga shtypi "Silogjizmat e hidhërimit" i Emil Cioran, botuar nga "Zenit"
31 Mars 2025, 15:43Kulturë
TEMA
EMIL CIORAN - SILOGJIZMAT E HIDHËRIMIT
Përkthyer nga BALIL GJINI
Është veçse koinçidencë dalja pikërisht sot, në mbyllje të ditëve të agjërimit, e këtij libri. Por nga ato rastësi që dhuron, mes të mirave të agjërimit, edhe një tjetër. Atë që të ndërmendemi ta quajmë autorin e botuar: një agjërues të betuar.
Agjërues ndaj çdo gjëje: Historia, Utopia, Adhurimi, Shenjtëria, Zoti, Loti, e ngjer dhe nga Vetja e gati-gati dhe nga Koha. Agjërim e mohim për tërë kohën, dhe as ujë jo. Nuk gjen pikë uji në tërë veprën e tij, me postulatet e aforizmat si telegrame nga qielli (e gjashta kjo e sapobotuar në Zenit nën përkthimin e Balil Gjinit).
Emil Cioran shkruan për çka agjëron. Apo agjëron ndaj tyre pikërisht që të shkruajë për to. Për tema të larta, nën një gjendje e vizione që e veçon si të pangjashëm me askënd. Ai agjëron që kësisoj të mund të përftojë nostalgjinë ndaj tyre. E që mbërrihet jo duke i lënë jashtë, por veç duke agjëruar tërë kohën nën idenë e tyre. Vetëm i përfshirë si i rënë prej lartësisë tyre, duke pranuar shembjen. Një agjërues i patundur, i patunduar.
Në ka një gjë të shenjtë për Cioranin, është tamam kjo nostalgji për ‘shenjtërinë’ e dukurive të njerëzores, nga e cila ai kërkon pareshtur të mbetet i përfshirë, e prej këtej ta përçojë te lexuesi. Me synimin ngulmues që ta infektojë, ta afektojë edhe këtë, e prej këtej ta shtyjë të agjërojë, të pastrohet, të shpëtojë.
Për Cioranin do duhej lehtësuar për me qenë të shlirë edhe nga kuptimi dhe pёrmbajtja e jetёs, si vrastare tё vetë jetës dhe qashtёrsisё sё gjёrave.
E kështu pra, këtij emërtuesi adamik të rrallë të gjërave dhe ngjërues i fenomeneve të paemërtueshme - e të cilin vetë është vështirë ta emërtosh me një emër të vetëm, e as llojin e veprës së vet-, po i shtojmë për sot, falë përkimit të ditës, edhe një:
Agjërues!
Ciorani preferonte ta emёrtonte veten njё agnostik; refuzonte tё mbahej si mendimtari mirёfilli, ndjehej në margjina të letërsisë. E kë të besosh! Se prapë diku kthehet të thotë që “ne jemi realisht ne, vetëm kur duke u vёnё ballё vetes nuk përkojmё, s’përpuqemi me asgjë, as edhe me singularitetin tonё”.
Ai lexohet nёn atё marramendje qerthullore nёn tё cilёn ai vetё trulloset.
Ndaj, për sot, po e vë të prehet mes asaj filozofie pёr tё cilёn shpunёsimi i mundёsive konkrete bёn tё dukshёm e tё mundur mundёsinё e kulluar, ku kulmi sovran i fuqisё ёshtё fuqia pёr t’u pёrmbajtur, pra pёr paveprim - burim i çdo krijimi.
Dhe në fund, sipas besimit, një vijim agjërimi të lehtë edhe nga librat, apo trullosje të mbarë!
nga Krenar Zejno
në 30 mars 2025
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje