Kur Rumania përdori disa vite zyrtarisht himnin shqiptar

3 Dhjetor 2023, 17:20Kulturë TEMA

Kur Rumania përdori disa vite zyrtarisht himnin shqiptar

Nga Armand Plaka

Duke marre shkas nga postimi i mikut tim rumun, Alexandru Sterescu (Alexandru Hip Sterescu) hasa ne nje fakt interesant, te cilin realisht e mesova vetem nga ky postim: me konkretisht ate qe lidhet me faktin se Rumania ne vitet 1975-1977 paskesh mbajtur si hymn zyrtar ate qe kishim/kemi dhe ne (muziken po diskutoj ketu sigurisht dhe jo tekstin).

Me iniciativen dhe deshiren e ish-diktatorit Caushesku u urdherua/preferua rikthimi ne nje motiv te vjeter patriotik te kompozitorit Ciprian Porumbescu ne gjysmen e dyte dmth. fundshek. 19, i cili u preferua dhe nga kolonia shqiptare ne Bukuresht ne momentet e shpalljes se Pavaresise se Shqiperise dhe me tekstin e Asdrenit (qe ishte nje pershtatje shume e afert me tekstin burimor ne rumanisht) u soll dhe u shpernda nder shqiptaret, te cilet shume shpejt do ta perqafonin ate si himnin e tyre kombetar.

Nje fakt tjeter interesant eshte edhe ai se ky motiv perdorej si himni kombetar rumun edhe ne periudhen e monarkise e diktatures se Antoneskut ne vitet '40, pergjate Luftes se Dyte Boterore, per t' u zevendesuar nga komunistet pas ardhjes se tyre ne pushtet ne vitin 1947 me nje tjeter motiv qe permbante shume nota, emra e shprehje ideologjike si komunizmi, BRSS dhe Lenini.

Interesant mbetet fakti se u deshen dy vjet derisa lidershipi rumun te kuptonte se himni i tyre zyrtar perkonte me ate shqiptar qe ne ate kohe kishte qene gjithe kohes ne perdorim dhe si pa zhurme urdherohet kesisoj serish zevendesimi i tij ne 1977, duke u zevendesuar serish me nje tjeter pas renies se diktatures pas vitit 1990.

E habitshme pak terheqja e rumuneve, te cilet fare mire mund te kishin pretenduar se kjo ishte nje kreature rumune ne tekst e muzike dhe t'i akuzonin shqiptaret se e kishin vjedhur. Por ata...thjesht qenkeshin terhequr thuajse pa zhurme, edhe pse duket pak e veshtire te mendosh se nje motiv aq i njohur e i kenduar nga gjithe populli dhe embleme e shtetit sic eshte cdo himn kombetar, te zevendesohet aq lehtesisht me nje te rene te lapsit. Por....kuptohet...ne ate kohe ne Rumanine Socialiste bishti dhe sqepari ishin ne duart e nje njeriu????.

Po aq interesant eshte edhe fakti se e njejta pjese muzikore i paskesh rene ne sy nje komuniteti apo bashkie ne Britani te Madhe pas viteve '90, te cilet e kane preferuar ate si "himn te qytetit" te tyre, gje e cila ka sjelle (pas venies se ketij fakti ne dukje nga ana e nje gazetari rumun te kohes ne shtypin vendas) edhe nje lloj irritimi nga ana e rumuneve, te cilet me shpoti theksonin ne komentet e tyre se te pakten shqiptaret e pohojne hapur se e kane marre himnin e tyre nga Rumania dhe se jane falenderues per kete, kurse ju thjesht keni bere nje vjedhje te hapur pa na pyetur fare. ????☹️

29 Komente

  1. Q
    Qellimi u arrit.

    O Kari mos e germo plagen, e dime qe Hymni yne eshte bere nga rumunet, toc na tregon qe ke edhe miq llacifac.

    1. Z
      Zoni ,98 vjec

      I vetmi hymn i pershtatshem per gjithe shqiptaret duhet te ishte Per Ty Atdhe i kenduar nga Mentor Xhemali apo Vace Zela. Por u refuzua sepse na i paska pelqyer Enver Hoxhes.

      1. T
        Toni vlor

        Po është e vërtetë.

      2. C
        Columbo

        Belgjika ka një bazë ushtarake në Rumani., ndërsa Presidenti Rumun është me origjin Gjermane.Ka patur relatione intime me rumune modele.

        1. H
          Historian

          Ka Pakic gjermane te konsiderueshme rumania, me Kisha protestante

        2. S
          Sebastia

          Eshte turp qe ende sot asnje kompozitor dhe muzikant Shqiptar nuk ka krijuar ende nje muzike origjinale shqiptare per himnin kombetare.

          1. L
            Lala i Lushnjes

            Mos ia fut kot! Mer këngën "Për ty Atëdhe,, e ke gati. E sa e sa të tjera. Kërkon arshivat e Simonit, Gacit, Zades, Mulës, Ibrahimit, Dizdarit, e shumë të tjerëve dhe gjen sa të duash.

          2. A
            Asdreni plagjiature

            Pp dihet kjo Asdreni ishte vllah dhe ka ndenjtur shume vite ne Bukuresht e solli pa u munduar fare paketo plagjiaturen himnin(tekst muzike)tek zulute ketu qe tani çirren si patriote .Toka te vjedhme,identitet fallc plus himni vjedhur shihet se cfare katandie krijoi

            1. A
              Arben

              Pa ma nxirr emrin e adresën e të vi ti ladroj krejt çka ke!

              1. S
                Shqiptar

                Asdreni ishte Vlla(h) e thote qarte kjo fjale!

              2. S
                SN, miqsisht Mandi

                Mandi te pershendes. Ky nuk eshte fakt i panjohur per historianet dhe publikun shqiptar.Ne arkiven e shtetit eshte, por dhe Petrit Ruka ne dokumentarin ( ne vitin 1912) qe qe ka bere per "Himnin e Flamurit" te titulluar "Kryekenga e Kombit" e citon ne tekstin e tij. E pohon dhe Piro Milkani qe eshte producent i ketij dokumentari.Ne fakt Qeveria e Çausheskut u terhoq sepse kompozitori Ciprian Porumbescu (1853-1883) më eminent rumun i të gjitha kohërave kishte me shume se 70 vjet qe kishte nderuar jete.Keshtu qe do dilte i humbur ne kete çeshtje. Por ajo qe eshte me kryesorja ky Himn ngjiti ketu dhe kishte me shume se 70 vjet qe kendohej ne Shqiperi dhe njihej nderkombetarisht.

                1. D
                  Ducja

                  Kompozitori me I madh rumun eshte George Enescu

                  1. Zoteri, se pari ju falenderoj, por do benit mire te identifikoheshit fillimisht. Se dyti: Une askund nuk them se publiku apo studimet s'e permbajne askund, por se mua me erdhi teresisht i panjohur si fakt duke cituar ate qe u be dhe shkas per kete pune (sikurse me c'shoh edhe pjeses me te madhe madje ne terma absolute teresore te publikut, me perjashtim te vete autoreve te studimit, te cilet ju i pemendni dhe atyre qe kane mundur t'i lexojne a ndjekin ato materiale ne leter apo ne TV). Por mire do ishte qe citimi te behej duke sjelle evidenca e sekuenca ( nese i gjeni i dergoni po ketu). Arsyeja per terheqjen e pales rumune sjelle nga ju duket interesante, por sidoqofte, une thjesht kam tentuar ta sjell si fakt pikerisht per diskutim publik, duke i shtuar edhe ca info te tjera qe lidhen po me te, sic eshte edhe qyteti apo Bashkia ne MB e cila perdor kete motiv si himnin e qytetit (gje te cilen nuk besoj se e kane pas futur ne materialet e tyre qofte Petrit Ruka, qofte Milkani, apo jo??!!). Sepse ate zbulim, sikurse them dhe une, mbeshtetur ne burime origjinale rumune, e beri nje gazetar rumun ne vitet '90, emrin e te cilit nuk e citova ne prurjen time, sepse u perqednrova tek fakti tjeter qe i ka dhene dhe titullin "artikullit". Gjithashtu ju bej me dije se edhe pse mungon si informacion per publikun ne faqet e portaleve, une s'pretendoj madje te kem bere nje artikull, nje studim mbi kete teme, por vetem nje postim te shkurter per miqte e mi ne FB (profilin nuk e kam te hapur, por vetem per miqte), ku dihet se operohet ne menyre konfidenciale e te shkurter e pastaj portalet marrin nese u ineterson ate cka ata e vleresojne si dicka qe ka interes publik (sidoqofte, per te qene fare korrekt, ata mendoj se duhet te shenojne ne fund: marre nga profili ne FB i autorit). Po ashtu, eshte shume e gabuar nga disa komentues (me prerje ordinere) qe akoma vazhdojne te diskutoijne argumentin se u mor apo s'u mor nga rumunet, apo tematika te tjera pa lidhje, ndersa e gjithe prurja konsiston ne faktin qe sjell edhe titulli (te cilin gjithashtu duhet ta dini se e vendos cdo portal si e do vete, pasi une ne postimin tim s'kam vendosur asnje titull). Keshtu qe besoj se jam fare ne rregull e korrekt ne postimin tim, pasi thjesht po i them njerezve: a e dini gje juve kete si fakt? Nese po, me sillni ndonje evidence se per mua, me ndjeni per injorancen, me rezulton per here te pare!) Kaq eshte e gjitha zoteri. Beni mire te identifikoheni sepse nuk eshte etike dhe e ben edhe te pavlefshme nderhyrjen tuaj, megjithe dashamiresine qe keni treguar ne dukje.

                  2. A
                    Arlind

                    Dihet qe himni yne eshte pershtatje e kenges patriotike rumune te shekullit xix “Pe-al nostru steag e scris unire (versuri)”. Madje edhe teksti eshte shume i perafert. Une do kisha parapelqyer ta kishim nderruar me ndonje kenge shqiptare si psh “Rrjedh ne kenge e ligjerime” ose “Per ty atdhe”. Gjithsesi masa popullore pelqen variantin aktual keshtu qe thjesht keto ngelen preferenca.

                    1. S
                      Sulltan

                      O arnaut, kuptojeni se flamurin ua imponoi kisha greke, i njejti eshtë, e edhe himnin ua imponuan cincaro-vllehët. Popull me hjavan nuk kisha patur ne Perandorin time. Kisha gabuar shumë me ju, u ndihmova shumë se me dhimbseshit si gjynaha te shtypur nga fqinjët, ju favorizova dhe ju vëra barabar me osmanlinjet si klase sunduese por ja qe kisha gabuar. Arnautin dashka shtypur dhe shkerdhyer qe të respektoj. Kisha greke ju shkerdhen e ju merni bayrakun nga ta, cincaro-vllehet haptas dalin ne krahun e shkive dhe brohorisin "Kosova eshte Serbi" e ju merni himnin nga ta. Tphu rrace e dhjerë.

                      1. B
                        BABO SULLTANQIRSI

                        Eh Sulltan, Sulltan, që bëke gojore kaq të ndezura; deri në rrëzë e gëlltit atë të shkret hajdar...Aferim sulltani im, aferim o evlat!...

                        1. S
                          Sulltan

                          Hë mor dobiç Janulle flet me aq ëndje per gojoret, kush te foli per to, e ema te ciles i kishte treguar gjyshja per gojoret qe mi benin ne grup. Ju vetem me gojore mbijetuat. https://www.youtube.com/watch?v=SFQPw4OH6Pw

                        2. T
                          Tirana

                          Ti me pseudonimin sulltan tregove se ne familjen tende praktikon incestin.

                        3. T
                          Taulant

                          Nuk ka asgje te keqe ai eshte himn i bukur qe e kendojn gjithe Shqiptaret. Greqise i shitem fustanellen dhe ata mburren me ate.

                          1. G
                            Genti

                            Shkrimi është i pakuptimtë pasi Hymni i Shqipërisë njihet zyrtarisht dhe nuk diskutohet. Që ka muzikën e Palumbeskut dhe që është shkruar nga një shqiptar me origjinë vllehe nuk ka aspak rëndësi. Hymi ka shpirt shqiptar tashmë dhe një komponent vlleh ku fjalët e Asdrenit e pohojnë shqiptarinë e tij dhe të himnit që ju mbush shqiptarëve sytë me lotë. Që ka qenë këngë patriotike Rumune nuk ndryshon gjë por ja shton vlerat hymit tonë. Rumania nuk ka pretenduar që ne të heqim dorë nga hyni ynë pasi nuk ka asnjë të drejtë mbi të. Që mund të bëhet një hymn i ri ose të përdoret një thetër është gjë e lehtë por që do kohë të zërë vend. Janë dy opsione njëri mund të ishtr "Ty flamur të duam shumë" ose "Eja mblidhuni këtu"...

                            1. Je jashte teme zoteri, pasi shkrimi as nuk po pretendon se himni i Shqiperise nuk njihet zyrtarisht dhe as po e ve ne diskutim nese do te duhej te njihej apo jo si i tille. Eshte thjesht nje fakt me shume, te cilin shumica e publikut sic rezulton, s'e ka njohur deri me tani. Kurse autori dmth. kompozitori nuk quhet Palumbesku por Porumbesku. Sic thoni ju nuk ka rendesi, por per ata qe duan te dine dicka me shume e me te thelle per himnin tone kombetar them se ka rendesi, perndryshe nese s'kane rendesi, kot qe hyni e komentoni edhe ketu. As po diskuton askush nese himni ka shpirt shqiptar a bullgar e as nese ia mbush syte me lote shqiptareve, keshtu qe permbajuni temes. Te gjitha keto qe ju shkruani, shkrimi apo postimi, aq qe i merr ne shqyrtim sepse merren si gjera qe s'kane nevoje te diskutohen, si gjera te mireqena dmth. Diskutimi konsiston ne faktet e reja te paditura (ose shume pak te ditura) deri me tani, sic eshte ekzistenca e hiimnit zyrtar rumun (jo si kenge patriotike per t'u kenduar kur rumunet pine vere per qejf, por si himn zyrtar ne vitet 75-77) nen kete muzike dhe fakti tjeter se qenkesh perdorur edhe ne kohen e Antoneskut apo se perdoret si himn i qytetit ne nje qytet sot ne Mbreterine e Bashkuar. Pra mbi keto tre pika mund te diskutosh sepse ato qe thoni ju jane elabotuar gjeresisht ne asikuj e studime publike, e mund t'i gjeni lehtesisht edhe ne rrjet sot, kurse keto fakte s'i gjen (te pakten deri me tani) askund ne rrjet ne burime shqiptare e shume pak ne ato rumune.

                            2. D
                              Detari

                              skiptaret jane vetem per xhami dhe synet.

                              1. D
                                Ducja

                                Himni yne eshte nje kenge e njohur patriotike rumune. Vargjet Jane pershtatur bukur nga asdreni, kengen rumune mund te te qelloje ta degjosh ne radion rumune edhe sot. Kenga rumune nuk ka asgje komuniste, sic thote autori I shkrimit. Ky nuk eshte fenomen I vecuar, edhe shume kenge korcare ( nga ato te vjetrat) Jane ne fakt perkthime te kengeve franceze te kohes. Vlleheve duhet tu jepni haken, se ju bene me shtet... QE nuk e kishit pare as ender, se vetem dinit te beheshit mercenare, dhe te vrisnit njeri tjetrin si kopuke.mire qe erdhi ky vllehu Rama tani qe te bejme ca prokopi, se ishim bere si mos me keq.

                                1. Autori i shkrimit or zoteri nuk po thote se teksti i Asdrenit dmth. i himnit shqiptar dhe si rrjedhoje edhe ai burimor rumun, te cilit Asdreni dhe shqiptaret i moren muziken dhe tekstin dhe ia pershtaten shume bukur, ka ndonje varg qe te con ne mendimin se ka permbajtje komuniste. Problemi juaj eshte se ju nuk lexoni deri ne fund ose lexoni pa vemendje, pasi nuk ka sesi ta kuptoj ndryshe verejtjen tuaj, e cila nuk lidhet askund me ate qe shkruhet ne tekst. Nese lexoni me vemendje, aty flitet per permbajtje ideologjike ne tekstin dhe muziken e himnit rumun te Pasluftes, i kufizuar ne kohe, pra ai nga 47 (ne fakt nga vitet '50) deri ne 1975, pasi pikerisht per ate arsye Caushesku e ndryshoi himnin zyrtar ne ate vit me kete qe i ngjan tonit dhe i cili sipas tekstit del se mbijetoi vetem dy vite. Askund ne tekst nuk shkruhet se teksti i himnit rumun te atyre viteve te kete permbajtje komuniste, por behet fjale per paraardhesin e tij zyrtar, dhe kjo ne fakjt e ka nje arsye: pasi ne ate kohe Rumania ndiqte verberisht BRSS dhe stalinizmin, kurse me vone tentoi te ndiqte nje rruge disi me te pavarur dhe jo pak madje, te socializmit per veten e vet. Por s'kam cfare bej une si autor kur ju s'lexoni zoteri dhe i interpretoni si te doni. Nuk ju ndaloj dot.

                                  1. K
                                    Kapter

                                    O miri. Po boll o vlla, boll. U bere polici i faqes. Shkruj ate qe di dhe leri replikat, se na cave ...

                                2. C
                                  Cika

                                  Duhet nje projekt mbarekombetar pet nje himn te ri. Edi Rama, vetem ti e bitis kete pune.

                                  1. A
                                    Alban

                                    Eshte nje fakt qe dihet. Por tashme eshte bere pjese e Shqiperise. Por ne Shqiptaret e pranojme nuk jetojme ne mohim, si greket

                                    1. S
                                      Sllobodanka u shndërrua në liri

                                      Saliu si gjithdituri i malësis e mjeshtri i çiftelis,nuk di gjë për këtë fakt,se do kishte shkaktuar zhurmë dhe ashtu siç gjeti gjermanin e fundit dhe nuk feston29 nëndorin,ashtu edhe me himnin do kishte vënë ndonjë kompozim të argitës ose sypeshkaqenit si nipër sërb...

                                      1. J
                                        J.Sh

                                        Shembuj gabimesh drejtshkrimore nga shkrimi jot: • të na dëmtojë aty këtu [aty-këtu] gjuhën shqipe. • duke e reckosur [rreckosur] dhe duke ja [ia] humbur origjinalitetin. • përcjellja e gabuar e mesazhve [mesazheve] tek të tjerët. • Ndoshta disa mund ta mendojnë së [se] nuk i shqetëson • por ajo që haste [haset] shpesh • Si po ja [ia] humbim origjinalitetin • marrëdhëniet vartës epëror [vartës – epror], etj. etj. • ["]Më kthe faqen mbrapsh! [mbrapsht!"]. • disa shembuj thjeshtë [thjesht] sa për ilustrim, • Digital, ne [në] shqip e saktë është dixhital (ne kështu e shqiptojmë të gjithë), • Agenda, ne [në] shqip e saktë • edhe jo si të na teket ne[ve]. • dhe më tej do [t]'i vendosen mbrapashtesat përkatëse • A ju ndodh të hasni kësi[soj] vështirësish edhe ju? • Nëse po[,], na tregoni ndonjë rast. Në kllapa katrore tregohen korrigjimet që pretendoj se të jenë të sakta.

                                        Lini një Përgjigje