Te fundit
Shqiptarët e Odesës!
5 Prill 2022, 17:13Kulturë
Auron Tare
Nje foto historike e komunitetit shqiptar te Ukraines. Fatkeqesisht nuk ka shume informacion mbi origjinen e ketij komunitetit te vendosur ne Odesa dhe ne disa fshatra te Ukraines. Prezenca e shqiptareve ne Ukrainie vertetohet nga dy Luftrat ruso -turke ne fundin e 1700 dhe mesin e 1800. Ne te paren nje numer i larte shqiptare ishin pjese e ushtrise perandorake Otomane te udhehequra nga Myftar Pasha i biri i Ali Pashe Tepelenes.
Deshmite e tija per pjesmarrjen ne kete lufte rregjistrohen nga dy udhetare amerikane qe jane takuar me te ne Janine. Duket se nje pjese e shqiptareve kane vendosur te shperngulen ne Ukraine dhe te ndertojne nje jete te re. Me shume gjasa me vone kane shkuar edhe tregetare te ndryshem te cilet benin tregeti midis territoreve osmane dhe atyre ruse. Kjo foto e rralle eshte nje deshmi e ketij komuniteti qe ende nuk e kishte humbur identitetin e vet.
Lufta e Krimese qe filloi ne Tetor te 1853 ishte lufta me e madhe Europiane pas epokes Napoloniane dhe rreshtoi ne fushen e betejes gati te gjitha fuqite e kohes. Perandorine Ruse, Otomane, Britanike Franceze dhe te gjithe aleatet e tyre. Interesant eshte fakti se si ne Luften e pare Ruso -Turke edhe ne kete beteje shqiptaret ishin te ndare ne fushen e betejes. Nje repart kryesisht te shqiptareve ortodokse qe vinin nga provincat me shumice shqiptare si Mani, Suli apo Trakia ne rradhet e ushtrise Imperiale Ruse dhe rreth 4500 shqiptare myslimane dhe katolike ne rradhet e trupave te Otomaneve.
Lufta e Krimese per nga permasat dhe furia e betejave ka frymesuar mjaft piktore dhe shkrimtare te kohes franceze ruse dhe britanike qe shoqeronin trupat ushtarake. Nder te tjere Leon Tolstoi i cili pershkruan mjeshterisht skena nga keto beteja te ashpera. Interesant eshte fakti qe ne rradhet e otomaneve ishin nje sere repartesh te ushtrise egjyptiane te Ismail Pashes, Khedivit shqiptar te Egjyptit ku nder te tjera edhe nje repart shqiptaresh jugore.
1. foto nga: (M. Haxhiislami)
2. Pikture ne Muzeumin Benaki te Athines ( autor i pa njohur)
3. shqiptar i kapur rob nga forcat ruse autor piktori rus vereshchagin
4. trupat egjyptiane ne beteje e Krimese
9 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
80% e shqipetareve te Odeses ishin Kolonjare nga Bezhani ,Rehova, Goshtivishti.....Ishin bere te pasur dhe kishin sherbetore kineze...Nje pjese u kthyen ne Shqiperi pas revolucionit te Tetorit sepse ja u muarren pronat. Keto jane tregimet e verteta nga te afermit tane qe ishin pjese e kesaj kolonie....
Zona e Kolonjes shquhet per atdhedashuri, krenari kombetare, kulture dhe emancipim.
Jane treguar të zgjuar që u larguan se ndryshe do ja kishin vjedhur pronat komunistët, apo gjykatat hajdute dhe të korruptuara të berishës.
Epoka e ndritshme shqiptare nisi dhe mbaroi me Perandorinë Osmane, para saj nuk ndihen te gjallë dhe pas sajë degdisen moza ma keqë.
vdekje turqve, RROFTE GJERGJ KASTRIOTI
Preshekar, prape u arratise ti nga kopshti zoologjik, o rrotcarist?
Shko mor idjot e thyej qafen andej nga Anadolli! Perandoria Osmane dhe shteti modern turk jane pergjegjesit kryesore, qe jemi sot te ndare ne 6 shtete ne Ballkan dhe qe me trojet tona antike kane luajtur futboll Europa me gjithe fqinjet tane, qe u zgjeruan ne kurriz te shqiptareve. Ishin turqit ata, qe nderkohe qe cdo komb tjeter ishte i lire qe te mesonte gjuhen e tij, neve na ishte ndaluar me ligj dhe njerezit tane qe perhapnin gjuhen shqipe persekutoheshin me burgje e internime. A nuk ishte ushtria turke, qe shtypi me zjarr e me hekur Lidhjen e Prizrenit. A nuk ishte po kjo ushtri qe i dorezoi Serbise Plaven, Gucine dhe Ulqinin, duke sulmuar pas shpine forcat shqiptare, qe luftonin per ti mbrojtur keto qytete prej serbeve e malazezeve. A nuk ishte politika e shtetit turk, qe konvertoi me force mijera shqiptare ne fene myslimane? Ti, ose je mbeturine turke, ose je nje cope idjoti injorant, qe kurre nuk ka lexuar nje liber historie, por eshte mjaftuar me ato qe i ka thene hoxha ne xhami. Personalisht, mendoj se feja eshte dicka personale, por per ne shqipot eshte me shume se kaq, pasi eshte turp per shqiptaret qe te ndjekin fene e pushtuesit turk. Kush thote te kunderten, eshte nje anadollak injorant dhe antishqiptar.
1700-1800 shumica e femrave shqiptare shikonin permes ferexhes kurse keto mu ne qender te vemendjes, mes meshkujsh. Dhe thone qe feja s‘ka rendesi!
Foto 3. Shqiptar i kapur rob dhe me gjithe armet ne brez!!!!!