Te fundit
Si u përhap fjala sevda në gjuhën moderne! Flet albanologu rus!
7 Maj 2024, 08:23Kulturë
TEMA
Albanologu rus, Aleksandër Rusakov në Shqip nga Rudina Xhunga, DritareTv shpjegoi se kur filloi të përhapet fjala sevda në gjuhën moderne.
Shkencëtari tregoi se sevda, është fjalë turke, që gjendet pothuajse tek të gjitha veprat artistike.
“Fjala sevda është fjalë turke, fillon që nga ’63-shi. Kjo fjalë takohet pothuajse në të gjitha veprat artistike, te vjershat e Fal Nolit, Çajupit, Jakov Xoxa, romani “Lumi i vdekur”.
Pothuajse në të gjitha veprat e vjetra para luftës. Pas Jakov Xoxës, shkon deri sot tek Sevdaja e Ramës me Merkelin, edhe në gjuhën e shkrimeve, folklori etj. Në gjuhën e sotme, fjala sevda pothuajse nuk përdoret jashtë sferës së folklorit”, tregoi albanologu.
Ndërkohë, albanologu shpjegoi po ashtu edhe fjalën polemikë, që sipas tij më së shumti përdoret në gjuhën e medias.
“Fjala polemikë, gjendet vonë, nga viti 2016. Pothuajse të gjitha shembujt janë nga gazetaria, ndryshe nga fjala sevda. Polemika është fjalë ndërkombëtarë, ka ardhur në Shqipëri si ndërkombëtarizëm, e pranuar në gjuhën e medias”, shtoi Rusakov. A.K./TemA
4 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
More sa gjera te rendesishme na paska treguar ky rusi i "ditur' ne ate emisionin e Rudina Xhunges. Per keto dije te " medha" i eshte dhene titulli albanolog ketij?. O shqiptare i dinit ju keto gjera te padegjuara ndonjehere nga ne?.Po fjalet "Uje" dhe "Buke" i keni degjuar ndonjeher ju shqiptaret?, sepse edhe ato jane fjale te reja per ne, e duhet te na i thote ky sllavomani i Xhunges, pavaresisht se fjalen "uje" e kemi shkruar qe 5500 vjet para Krishtit ( gjetur ne nje pllake te pjekur ne Vinça te Serbise) dhe Friget ( ose Bregasit) i thoshnin bukes "beko" qe kur nuk mbahet mend. Perse e ulni veten kaq posht znj. Rudina Xhunga?, po ne te tjeret u kemi ndonje borxh juve drejtuesve te emisioneve ne Tv tona te na poshteroni deri ne kete far feje me gojen e ketij spiuni te Putinit. Turpi ju mbuloft.
Mire "sevda" qe paska ardh nga turkey heret,kur ne i kena pas turqit shqipfoles 5 shekuj po fjala "polemik" paska ardh nga larg,nga nderkombetaret!? Kur na ndan vec nje porte me gjitonet greke....idiot !
Çfare s'po degjojme per gjuhen shqipe, pse e thote nje fjale dhe ky rusi nuk shoh ndonje te keqe. Fundja i takon se eshte albanolog, pastaj ne ka te drejte ose jo eshte çeshje tjeter.
Z.Aleksandër Rusakov, para disa ditesh nje komentues ketu tek gazeta Tema, qe me siguri do te ishte nje nga i drejtohej mikut dhe kolegut tuaj Z. Xhuvat Lloshi nje pyetje ku i kerkonte se cfar kuptimi kishin per ate ( Lloshin) disa terma gjuhesore te rusishtes. 1) Me numrin 1 ( njeshi) ne kuptojme Atin ose Zotin dhe ju ruset 1 (njeshin) e emroni "adin". Ky term rus adin = atin eshte i ndertuar nga dy fjale te shqipes adin = atin = ati in = ati yne = zoti yne. 2) ne vargun e pare te vjershes se Maksim Gorkit " Sgalemi" dhe ne fillimin e vargute dyte gjenden kater (4) fjale te rusishtes te ndertuara me idiomat e gjuhes shqipe dhe konkretisht: Vazrgu i pare- Nad sednoj ravninej morja vjeter tuçi sobirajet ( afersisht). a) Fjala ruse Nad = N ad= Ne ate ( fjalet ne shqip)= mbi; b) fjala ruse ravninej= ravnej = i rrafshet ( fjala ne shqip); c) fjala ruse vjeter= rrenja e fjales eshte fjala e shqipes "ere". Vargu i dyte fillon me fjalen " mjezhdu" = mestu =Mes tu = midis. Rrenja e fjales eshte fjala shqipe "mes" = midis. Tani une po te drejtohem ty i nderuari z. albanolog, (me duket se je edhe antar i akademise) si e spjegoni qe vetem ne nje rrjesht te kesaj poeme shume te famshme jo vetem te letersise ruse por edhe te letersise boterore te gjenden kater fjale ruse te ndertuara me idiomat e gjuhes shqipe. Nese nuk e spjegon dot ose nuk do ta pranosh kete fakt po ta spjegoj une: Kur ne flisnim dhe shkruanim gjuhen tone shqipe, gjuha me vjeter e botes dhe themeli i gjuhes indoevropjane, ju ruset ishit ende majmun ne maj te pemeve, dhe kur zbritet ne toke u gjendet ne afersi e ne mes te pellazgeve te Kaukazit, te pellazgeve te Skithise, te etruskeve te Kaukazit, te Albaneve te Kaukazit, te armenve, pjeserisht me prejardhje nga pellazget dhe te pellazgeve te Dagestanit . Dagestan nga persishtja do te thote "vendi i dakeve", besoj se e dini se kush ishin daket e dikurshem dhe ku e kishin kufirin lindor dhe se cfar gjuhe flisnin ata. Dakishtja ishte nje dialekt i pellazgjishtes dhe ky fakt spjegon ngjajshmerine e shqipes me rumanishten e sotme. Per te komunikuar me njeri tjetrin ju i moret te gatshme idiomat e shqipes se vjeter dhe me ndihmen e parashtesave e mbrapashtesave si dhe rrotacioneve te shumta te zanoreve e bashktingelloreve ndertuat thesin e leksikut tuaj dhe per te fshehur keto gjurme e nderruat alfabetin pellazg me ate cirilik, por me kot sepse idiomat e shqipes i keni aq te shumta e nukmund ti fshihni sepse nuk mund te fshihet shtiza ne thes. A e more vesh o :albanolog" i nderuar se sa e vjeter eshte gjuha shqipe. Gjuhet nuk jane "si kembet e dhise" sic ta ka qejfi ti paraqitesh ti. Jo. Dikush e ka nderin te jete e "Para" qe u hapi rrugen te tjerave.