Te fundit
Burra neandertalë dhe gra Homo sapiens, studimi zbulon prirjen e çiftëzimit që formësoi ADN-në tonë
27 Shkurt 2026, 15:32Lifestyle
TEMA
Një studim i ri shkencor, i botuar në revistën Science, sugjeron se meshkujt neandertalë dhe gratë Homo sapiens kishin një prirje të fortë për t’u çiftëzuar, duke hedhur dritë mbi mënyrën se si është formuar gjenomi i njeriut modern.
Që në vitin 2010, shkencëtarët arritën të deshifrojnë gjenomin e Neandertalëve, duke konfirmuar se Homo sapiens dhe Neandertalët janë kryqëzuar mes tyre. Sot, shumica e njerëzve mbartin një përqindje të vogël të ADN-së neandertale, të trashëguar nga këto ndërthurje të lashta.
Sipas kërkimeve, të dy grupet rrjedhin nga një popullsi e përbashkët që ka jetuar në Afrikë miliona vite më parë. Migrimet e mëvonshme drejt Euroazisë krijuan kushtet për kontakt dhe kryqëzim mes tyre gjatë qindra mijëra viteve.
Megjithatë, një fakt që ka intriguar prej kohësh shkencëtarët është se njerëzit modernë kanë shumë pak ose aspak ADN neandertale në kromozomin X – një nga dy kromozomet që përcaktojnë seksin biologjik. Fillimisht, kjo u interpretua si pasojë e përzgjedhjes natyrore dhe e një papajtueshmërie të mundshme riprodhuese mes dy grupeve.
Por studimi i ri, i realizuar nga studiues të University of Pennsylvania, sugjeron një shpjegim tjetër: atë që studiuesit e quajnë “preferencë riprodhuese”.
Ekipi analizoi ADN-në e njeriut modern të gjetur te një individ neandertal dhe konstatoi se ajo ishte veçanërisht e pranishme në kromozomin X pikërisht e kundërta e asaj që vërehet te njerëzit e sotëm. Ky zbulim i lejoi studiuesit të hedhin poshtë teorinë se mungesa e ADN-së neandertale në kromozomin X të njerëzve modernë shpjegohet kryesisht nga papajtueshmëria biologjike mes dy grupeve.
Sipas Alexander Platt, autor kryesor i studimit, rrjedha e gjeneve ka ndodhur kryesisht midis meshkujve neandertalë dhe femrave njerëzore anatomikisht moderne.
Duke qenë se gratë kanë dy kromozome X, ndërsa burrat vetëm një, nëse këto bashkime kanë qenë më të shpeshta në këtë drejtim, atëherë më shumë kromozome X të Homo sapiens do të ishin përfshirë në popullatat neandertale. Në të kundërt, shumë më pak kromozome X neandertale do të ishin trashëguar nga njerëzit modernë. Kjo shpjegon pse sot ADN-ja neandertale mungon pothuajse plotësisht në kromozomin X të njeriut.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse këto marrëdhënie kanë qenë rezultat i zgjedhjes personale, i detyrimit apo i rrethanave shoqërore të kohës. Studiuesit theksojnë se dinamika sociale, strukturat e komuniteteve dhe modelet e migrimit mund të kenë ndikuar në këtë model çiftëzimi.
Hulumtimet e ardhshme synojnë të zbulojnë më shumë rreth arsyeve sociale dhe biologjike që qëndrojnë pas këtij fenomeni, për të ndihmuar në një kuptim më të thellë të historisë evolutive të njeriut./Reuters
5 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Sa i ngjan Berishes
Kujt Berishe? Liris?
Si mashtrus tirone
Rita ora eshte kjo ne foto?
Ki eshte aleksandri I madh qe i binte grida sumes . Berisha I maste rrahjet e zemres.