Ishulli i braktisur i Poveglias, i njohur për historinë e tij të trishtë si gropë murtaje dhe ish-azil, do të marrë një identitet të ri, duke u transformuar në një park urban ekskluzivisht për banorët e Venedikut. Kjo fitore e rëndësishme e komunitetit vendas shënon një hap të madh në luftën kundër mbiturizmit që ka mbërthyer qytetin lagunor.
Që nga 1 gushti, një grup qytetarësh venecianë do të marrin në zotërim ishullin, që shpesh cilësohet si i “pushtuar nga fantazmat”, në bazë të një kontrate qiraje 99-vjeçare me shtetin italian. Ky zhvillim vjen pas një beteje të fortë të vendasve kundër zhvilluesve të pronave, të cilët synonin të blinin ishullin për qëllime private.
Një betejë komunitare kundër zhvillimit privat
Në vitin 2014, ishulli 7.5 hektarësh, i vendosur në pjesën jugore të lagunës së Venedikut dhe vetëm tre milje larg Sheshit të Shën Markut, u vu në listë ankandi nga Agjencia Shtetërore Italiane e Pronave. Kjo hapi derën për investitorë privatë, përfshirë një konsorcium të lidhur me kryetarin aktual të Bashkisë së Venedikut, Luigi Brugnaro, i cili ofroi 513,000 euro. Megjithatë, oferta e tyre nuk arriti të miratohej nga shteti.
E alarmuar nga mundësia e shitjes së ishullit një blerësi privat, Patrizia Veclani themeloi grupin “Poveglia per Tutti” (Poveglia për të gjithë). Ky grup, me mbi 4,500 anëtarë, arriti të mbledhë 460,000 euro dhe të sigurojë kontratën e qirasë.
“Nuk ishte thjesht zemërim, ishte psikologjikisht traumatike të kuptoje se qyteti mund të ndahej dhe t’i shitej ofertuesit më të lartë, pa një çmim fillestar, pa asnjë plan,” tha Veclani. “Është sikur Roma të vendoste të shiste Shatërvanin e Trevit. Venecia dhe Laguna e saj janë një, të pandashme.”
Një simbol në luftën kundër mbiturizmit
Për Patrizia Veclanin, kjo është një fitore e vogël në rikuperimin e Venedikut nga mbiturizmi. Me rreth 30 milionë turistë që vizitojnë qytetin çdo vit, popullsia lokale ka rënë në më pak se 50,000 banorë. Pavarësisht masave si ndalimi i anijeve turistike (2021) dhe tarifa prej 5 eurosh për udhëtarët ditorë (vitin e kaluar), presioni mbetet i lartë.
“Ishulli nuk do të kishte qenë kurrë aq popullor sa vendet e tjera,” pranon Veclani, “por mbajtja e kësaj hapësire të vogël vetëm për venecianët është një fitore.”
Aktualisht, ishulli ka një pyll të mbuluar me bimësi, një fortesë ushtarake të vjetër, 15 ndërtesa spitalore të rrënuara dhe një koloni të madhe lepujsh. Rinovimi i ishullit, i cili nuk ka energji elektrike dhe ujë të rrjedhshëm, do të drejtohet nga laboratori APsyM i Universitetit të Veronës.
Historia e errët e Poveglias
Historia e frikshme e Poveglias daton që nga shekulli i 18-të, kur u shndërrua në një skelë detare karantine dhe gropë masive varrimi gjatë shpërthimit të murtajës bubonike. Historianët vlerësojnë se mbi 160,000 njerëz u varrosën në ishull mes shekujve 18 dhe 19.
Në shekullin e 19-të, ishulli shërbeu si azil për njerëzit me sëmundje mendore, ku shpesh u nënshtruan trajtimeve eksperimentale. Azili u mbyll në vitin 1968, dhe që atëherë ishulli ka qenë i pabanuar, duke ushqyer mitet për fantazma, të përforcuara edhe nga emisione si “Ghost Adventures”.
“Kujtimet e ishullit janë të mbushura me dhimbje, por ne do ta transformojmë atë në një vend gëzimi,” tha Massimo Pera, një nga mbështetësit e grupit “Poveglia per Tutti”. Kjo iniciativë premton të shkruajë një kapitull të ri, shpresëdhënës për ishullin e Poveglias, duke e kthyer atë nga një vend i tmerrshëm i së shkuarës në një oazë qetësie dhe hapësirë publike për banorët e Venedikut.
Venedikut përkthejnë rrotat e karit të Mero qerosit.
Merua ju qi para e mbrapa prandaj e keni inat. Merua ju ka qire edhe ne kohen e Sali kurves plake. Merua eshte gangster dhe se ka rruajtur karin ne kohen e plehres Sali jo me tani qe fshin bythen me ju legenat e Sali kurves