Te fundit
Nga Seuli në Tiranë - Kur prokurorët kthehen në aktorë politikë: paraburgimi dhe erozioni i zgjedhjes elektorale
14 Shkurt 2026, 09:35Politika
TEMA
Ditë përpara se Donald Trump të rikthehej në detyrë në janar 2025, Jack Smith publikoi një raport përfundimtar ku pohonte se dënimi për të do të kishte qenë i sigurt po të mos ishte për rezultatin e zgjedhjeve të vitit 2024. I publikuar pasi çështja u pushua, raporti funksionoi si një vendim “pas fakti”, ndërsa elektorati dha një gjykim tjetër. Ky moment nënvizon një të vërtetë thelbësore amerikane: ligji është i domosdoshëm, por në fund legjitimiteti mbështetet te pëlqimi i të qeverisurve. Gjykatat dhe prokurorët kanë autoritet, por ky autoritet nuk mund ta shpërfillë zgjedhjen demokratike pa pasoja.
Koreja e Jugut: “Republikë e prokurorëve” dhe reagimi demokratik
Kur prokurorët veprojnë mbi ligjin, ata mund ta kthejnë drejtësinë në armë për të ndikuar rezultatet politike. Koreja e Jugut është një shembull i goditur. Zyra e Prokurorisë për një kohë të gjatë ka përqendruar pushtetin hetimor dhe atë ndjekës penal në një shkallë të tillë, sa pesë presidentët e fundit janë përballur me veprime ligjore pasi kanë lënë detyrën — duke krijuar një klimë politike, ku tejkalimi i kompetencave nga prokuroria kërcënonte rregullisht procesin demokratik.
Presidenti Lee Jae-myung, që mori detyrën në qershor 2025 pas shkarkimit të Yoon Suk Yeol, u përball me një presion të madh ligjor gjatë gjithë fushatës. Hetimet për dyshime për korrupsion dhe shkelje besimi e penguan përpjekjen e tij elektorale, duke ilustruar reputacionin e Koresë së Jugut për prirje “diktatoriale” të prokurorëve. Pavarësisht këtyre pengesave ligjore, Lee fitoi, dhe një gjykatë vendosi të ndalojë gjykimet penale që vazhdonin ndaj tij. Ky rezultat nxori në pah tensionin midis pushtetit prokurorial dhe legjitimitetit elektoral: prokurorët mund t’i vënë në shënjestër figurat politike, por rezultatin e vendosin përfundimisht votuesit.
Vendimi i legjislaturës në vitin 2025 për të shfuqizuar Zyrën e Prokurorisë dhe për të ndarë pushtetin hetimor nga ai ndjekës penal shënoi një korrigjim vendimtar demokratik. Pas dekadash debatesh, reforma u bë e pashmangshme kur prokurorët u angazhuan hapur në konflikte partiake nën Yoon, duke goditur agresivisht figura të opozitës, ndërsa nuk ushtronin të njëjtin kontroll ndaj aleatëve të qeverisë. Duke shpërbërë përqendrimin e autoritetit shtrëngues, legjislatura riafirmoi kontrollin demokratik, duke treguar se edhe tejkalimet e rrënjosura të pushtetit gjyqësor mund të zhbëhen përmes reformave institucionale të qëndrueshme.
Turqia: Paraburgimi si neutralizim politik
Arrestimi dhe paraburgimi i Kryetarit të Bashkisë së Stambollit, Ekrem İmamoğlu, së bashku me mbi 100 zyrtarë bashkiakë dhe politikanë të tjerë, tregon se si mekanizmat gjyqësorë mund të neutralizojnë opozitën politike. Më 19 mars 2025, autoritetet turke e ndaluan İmamoğlu-n me akuza të gjera për korrupsion dhe terrorizëm. Si kryetar i zgjedhur disa herë i qytetit më të madh të Turqisë dhe figura kryesore opozitare ndaj Erdoğanit, İmamoğlu përbënte një kërcënim të drejtpërdrejtë elektoral. Paraburgimi, në këtë kontekst, funksionoi jo si masë për të shmangur arratisjen apo prishjen e provave, por si mjet për të bllokuar konkurrencën demokratike.
Goditja kundër İmamoğlu-t është shumëfrontshe dhe shumëqëllimshe: ndjekje penale, akuza për terrorizëm, manipulime administrative si anulime retroaktive diplomash, dhe sulme të koordinuara mediatike — të gjitha bashkohen për të kufizuar aktivitetin e tij politik. Paraburgimi i izolon figurat politike nga votuesit dhe nga strukturat partiake, duke zëvendësuar llogaridhënien elektorale me kufizime gjyqësore. Gjykatat turke, në praktikë, janë shndërruar në instrumente kontrolli politik, duke e nxjerrë opozitën jashtë loje pa transparencën e një gjykimi të plotë.
Shqipëria — Paraburgimi dhe neutralizimi politik
Sistemi i drejtësisë në Shqipëri e ilustron më tej rrezikun e pushtetit prokurorial pa kontroll. Me më shumë se gjysmën e të paraburgosurve, të cilët raportohet se mbahen në burg pa gjyq, vendi mbështetet fort te masa e paraburgimit. Kjo varësi ka prodhuar raste si ai i Erion Veliajt, kryetar i Bashkisë së Tiranës, i cili ndodhet në paraburgim për më shumë se një vit pa gjyq.
Në shkurt 2025, Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit (SPAK) e ndaloi Kryetarin e Bashkisë, Veliaj përpara zgjedhjeve parlamentare, duke e neutralizuar praktikisht si aktor politik dhe duke i hequr elektoratit përfaqësuesin e zgjedhur. Autoritetet shqiptare i kanë mohuar Veliajt disa të drejta procedurale dhe politike, përfshirë: mbajtjen në paraburgim për gjashtë muaj pa akuzë formale; përpjekje për ta larguar nga detyra e zgjedhur — përpjekje që u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese; si edhe mohimin e aksesit në mbi 60,000 faqe materiale prova. Së bashku, këto masa ngrenë shqetësime serioze për përputhshmërinë e praktikave prokuroriale në Shqipëri me standardet bazë të shtetit të së drejtës dhe të procesit të rregullt ligjor.
Shqipëria — Pabarazia strukturore mundëson tejkalim kompetencash nga SPAK
Thelbi i fuqisë së SPAK-ut qëndron te dobësia strukturore e gjyqësorit. Gjyqtarët institucionalisht ngurrojnë t’u rezistojnë kërkesave të prokurorisë, duke sjellë miratim rutinë të masave të ndalimit dhe shpërfillje të normave procedurale. Paraburgimi i Veliajt paraqitet si shembull se si autoriteti prokurorial mund të zëvendësojë pavarësinë gjyqësore, duke arritur rezultate politike nën petkun e ligjshmërisë. Burgosja e zgjatur pa gjyq shndërrohet në mjet neutralizimi politik, duke nxjerrë në pah cenueshmëri sistemike në drejtësinë shqiptare.
Përfundim — Mbikëqyrja dhe llogaridhënia kanë rëndësi
Duke i njohur këto abuzime, Trump ngriu financimet amerikane për institucionet shqiptare, përfshirë SPAK-un, duke përmendur mungesën e mbikëqyrjes. Varësia e SPAK ndaj ndihmave të jashtme nxiti hapjen e çështjeve të bujshme në kurriz të procesit të rregullt, duke e shkëputur pushtetin prokurorial nga llogaridhënia demokratike. Në Shqipëri, Turqi dhe Kore të Jugut, kur prokurorët ndalojnë ose përndjekin aktorë politikë pa gjyq, ligji kthehet në shtrëngim politik, jo në drejtësi.
Koreja e Jugut tregon se reforma është e arritshme përmes riekuilibrimit strukturor dhe llogaridhënies demokratike. Shqipëria, në të kundërt, paraqitet si shembull se si financimi i jashtëm — pa garanci të forta institucionale dhe pa mbikëqyrje politike — mund ta kthejë pushtetin prokurorial në armë. Qeverisja demokratike varet nga kufizimet procedurale, transparenca dhe mekanizmat e kontrollit institucional; pa to, prokurorët dhe institucionet e fuqizuara mund ta shtrembërojnë konkurrencën elektorale, të margjinalizojnë kundërshtarët politikë dhe të tejkalojnë vullnetin e elektoratit.
Linku i artikullit origjinal:
https://www.ibtimes.com/seoul-tirana-when-prosecutors-become-political-actors-pre-trial-detention-erosion-electoral-3797329
17 Komente
Lini një Përgjigje
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Në Shqipëri sistemi drejtësisë ka marrë superxhiro duke e konsideruar veten të pakontrollueshëm dhe fuqiplotë. Kjo është shumë e rrezikshme pasi "drejtësia e re" vjen nga një strukturë totalisht e korruptuar kur drejtësinë e kishte blerë Saliu me shokë. Edhe këta tani janë e njëjta gjë por me një maskë më të bukur. Kjo drejtësi është më e rrezikshme se e para pasi ka rritur çmimin për interesa të pagatorëve, prandaj urgjentisht duhet të vihet në kontroll. Janë aq të papërgjegjshëm saqë nuk kanë limite dhe marrin më qafë njerëz të udhëzuar nga padronët e tyre. Drejtësia e re ka dështuar me turp dhe duhet të organizohet nga e para duke nxjerrë nga sistemi DumDumanët, Olsi Dadot e kompani.
Ne Shqiperi Drejtesia e Re Speciale deshmon se nuk eshte e veshtire te krijohen institucione te llojit fashist e gestapo qe qendrojne mbi ligjin dhe kushtetuten. Kjo behet akoma me e lehte kur drejtesia mbushet me te pafate e te korruptuar qe jetojne ne lluks si Dumani, Dado, Premci, Ulliri, Babi, Pellumbi etj. ne KLP, KLGJ, ILD, bile edhe ne GJK. Paaftesia dhe korupsioni ne drejtesi vegjeton e sundon mbi popullin fukara kur te koruptuarit ne drejtesi e mbeshtet BE me ne krye Gjermanine.
Lat nam Nuk e diskutoj qe ka nje teprim me këtë por boll.mbrojtët hajdutërin o media Esht turp Kemi 35 vjet qe presim kete dit
Mbyll goje o ti Argita fytyre shtrembra.
Dje Tema pati një artikull për Italinë, sot për Korenë e jugut, nesër ndoshta një artikull nga Franca, pasnesër nga Norvegjia apo Finlanda, e kështu me radhë çdo ditë nga një shtet.Qëllimi është t'u tregojë miletit se ky problemi midis drejtësisë dhe qeverisë nuk është vetëm shqiptar, por mbarë botëror. Bota sot nuk ka problem korrupsionin, ky disi edhe mund të honepset, por sjellja e ashpër, aspak me kulturë e drejtësisë ndaj të korruptuarve është problemi më i madh që bota ka. Shyqyr zotit, Rama, me ndihmën edhe të vëllait të madh, Sali Berisha do ja bëjnë dermanin edhe kësaj çështje, ashtu siç ja kanë bërë shumë e shumë problemeve të tjera në të mirë të demokracisë tonë marksistë-leniniste.
I ke rënë pikës o shkruesmos e hiq emrin se me ty do jenë të gjithë ata që duan drejtësi.SPAK është këthyer në një qënë që e kanë ndërsyer padronët e tij ndaj shtetit të së drejfës.Ata flasin se luftojnë kriminpor jo por të luftojnë Gërdecin,21 janarin,,Saliun, drejt.eshoqëris Shqiponja,por dhe E.Ramën me emërimet pa përgjegjës i në rradhë të parë për drejtim.
OK por here tjeter mos perdor chat gpt
Eshte artikull i revistes International Business Times, hapur syte mire!
Shkrim i sajdisur dhe aspak realist. Fakti qe Lali ri ne paraburgim, nuk ka lidhje me SPAK-un, por eshte VENDIM I GJYKATES SE POSACME ne shkalle te pare dhe ne apel! Lalit ka mbi 1 muaj e gjysem qe i ka filluar gjykimi ne themel, por si skuth qe eshte, po mundohet me lloj lloj sajesash te mos paraqitet dhe ta shtyje/vonoje sa me shume qe te jete e mundur. Pse? Sepse ka nje precedent te meparshem para shume vitesh ku skuthi tjeter por demokrat Luli ja hodhi bythes me mos paraqitje derisa u mbyll gjykimi pa filluar per procedure. Kuptohet fare mire qe rasti i Lulit u be fale edhe "deshires" se organeve te drejtesise te asaj kohe per tju bindur partise ne pushtet dhe qe drejtohej nga krimineli berisha! Sot, duket se gjerat kane ndryshuar dhe organet e drejtesise jane me te pavaruara dhe me te ndergjegjesuara per rolin qe kane ne strukturen e ketij shteti te drobitur.
Gjykimi ne themel filloi para 1 jave,, artikulli flet per gjykata qe aprovojne paraburgim pa' prova dhe qe u mohojne te hetuarve te drejten elementare per te pasur kopje te akuzave te prokurorise. Komenti yt eshte plot me shpifje dhe fakte te paverteta. Tani shko e bej shurren!
Me vjen mire qe e paske njohur Kutuzovin, por me vjen keq qe qenke nul me bisht nga drejtesia ! Si nuk paska faj SPAK por e ka gjykata e posaçme? Kush ja çoi letrat gjykates posaçme qe noterizoi fjalet dhe letrat e prokurorit?! Edhe doni te komentoni , te behi pjese e shoqerise edhe nxirrni injorancen tuaj mendore neper gazeta e portale !
Kutuzov, po ke bythe, mor ti zombi i sektit te Saliut, na spjego pse dhe si keta plehrat e koruptuar te drejtesise jetojne ne lluks e nuk u hyn gjembi ne kembe? A te duken ty te paafte keta plehra gjykates e prokurore speciale qe paguhet secili cdo dite sa 50 fishi i nje pensioni mesatar? Gjej nje shembull tjeter te tille ne Bote!
Shpjegohu qarte se cfare te dogji nga analiza e Kuruzovit? Po te mos vidheshin fondet e bashkise do te kishte uje 24 ore Tirona, e do te strehoheshin te gjithe te pa strehet. Biles aty ka vend per te pergjysmuar numrin e punonjesve te bashkise se gjysma rrine kot, e gjysma tjeter punon per te vjedhur!
Shko e paraqit provat per vhedhjet e fondeve te Bashkise. Ne shume zona ne Itali nuk ka uje 24 ore ne dite me uje te pishem, por kjo nuk do te thote qe jane vjedhura fondet! Keni zdryp pri mali ne Tirane nja 1 milion majmune dhe kerkoni uje 24 ore ne dite, por nuk eshte aspak e lehte qe te zgjidhet si doni ju!
Hahahaahah provat po ti nxjerr SPAK-u me 5 d me Erionken, prit se do dalin edhe te tjera.
Problemi eshte se ne kemi prokuror dhe gjykates kamikaz te kriminelit Sali Berisha.Dado,Dumani,Prenci dhe gjykatesiit Bano,Pellumb shkurtabiqi jan kthyer hanxhar ne dore te Saliut per te goditur qeverine dhe Edi Ramen
Te nderuar komentues , eshte per te ardhur keq qe shumica e komenteve nuk jane gje tjeter vec ne mbeshtetje te Erion Veliaj-t.A e kuptoni o milet se sa dem i ka bere Tiranes ky njeri.Vertet jane bere investime dhe modernizime ,por sa kane kushtuar dhe si e kane katandisur Tiranen ,ne nje qytet gjithmone dhe me te pabanueshem. Jane bere ndertime me para te dyshimta dhe ne shkelje te te gjithe ligjeve dhe normave te urbanistikes duke sjelle probleme te pariparueshme ne veprimtarine normale te qytetit.Une qe shkruaj kam punuar ne Komitetin Ekzekutiv te Tiranes ( sot Bashkia ) kur Tirana kishte rreth 230 mije banore dhe K.Ekzekuti kishte nje numer prej rreth 140 punonjes.Sot Tirana ka rreth 800 mije banore dhe ne Bashki marin rrogat rreth 8 ose 9 mije persona.Pra popullsia eshte rritur 3 deri 4 here dhe te paguarit ne bashki jane rritur me 50 deri 60 here......Car bejne tere keta rroga marres ? Besoj te gjithe e dine por nuk e thone ose marin pjese ne kete gosti.......Sa per Erion Veliaj-n ,une mendoj se demi qe ka shkaktuar vetem ne mos menaxhimin e mbetjeve dhe pasojat ne shendetin e popullates ,do te mjaftonte qy ai te ndiqej penalisht dhe nuk do ti mjaftonin shume e shume vite burg. Ju sugjeroj qe te shikoni statistikat e rritjes se semundjeve kanserogjene ne vitet e sundimit te tij........ka plot,por per sot besoj se mjafton.